Pauli Voet, Gisb. ... De duellis ex omni jure decisis casubus, liber singularis

201쪽

' tyo P. V O E Test, de jure teneatur. Id quod Ulpianus pronunciat de domino, qui passus est ali quem ai a.& 3. servo occidi, cum eum prohi- Nox, 'bere potuisset. 'Action. Manifestum id erat in servisi' 'si',' qu erant , qui nisi Ad sen: armis, etiam corporis objectu, tula, i - cum possent, domino periclitanti auxilium t cient, ultimo supplicio subjiciebantur. .c, unie. . Idem obtinuit in Vasallis, si qui qui Seniorem periclitantem de so d. in praelio deseriissent, seudo

sn culp, merito privabantur. ε

D, qvod plantis ex Pomponio refert limo , usi cere cuipiam ab alio petuniam

stipulat i , & accipere hunc in

f nem, ut ipsum adversus h stium incurius tueatur. Vnde - inferri posse videtur, gratuito& ex ossicio neminem ad alterius defensionem esse obstrictum. Quod turpiter agere Videretur,pecuniam accipiendo, quo

202쪽

De Duellis. Tyri

quo magis suum aggret .cium. Respondeo enim, hoc tum demum procedefle, quando quis alteri operam deis sonis locat ad vitae dies, vel ad cerrum tempus; quod citra turpitudinis notam permis. sum est, atque licitum. Neque .

enim quispiam tenetur, nisi qui forte est de famulitio, aliquem perpetuo comitari, aut ejusdem curam gerere, nisi ad hoc data mercede,aut promisso honorario, 'ael conductus sit, vel gratis suam operam addixerit. Verum hic non est c*sus propositus, quando fortuisto & casualiter quispiam in manus latronum incidit, qui illius vitae insidiantur. Tunc enim qui non juvat & tuetur periclitantem,etiam si demere

cede , aut falario conventum non sit, aeque tenetur, ac si vim

innocenti intulisset. Neque obstat.a. Quod non sit

203쪽

' at ' negotium .non gerere, neque sese immiscere rei ad se non pertinenti, qui id facit ad quod naturae lege, & ossicii necessitate est obstrictus. Neque obstat 3. Quod pasesim in legibus agatur de proprii corporis defensione. Neque enim hoc ipsum statuitur ad exclusionem corporis alterius; quod satis fit id aliis legibus esse expressum . . '' . Nec juri civili praxis ad-

variatur, uti notat Berlichius antea allegatus. Et tradit Ι-gneus , in tantum soc observari, ut si in conspectu multorum , qui rixantes prohibere, potuissent, se se mutuo offenderent , homicidium fuerit commissum,omnes a Principe litteras, quas innocentiae Vocant, obtinere teneantur, quibus

204쪽

De Duellis. I93bus sese extra culpam constitutos fuisse, docere possint. Hane itidem sententiam eanones multis in locis cominprobarunt. Ita enim ex sententia Ambrosii dicitur. Fortitudo , qua vel in bellaeuetur a barbaris patriam , pel domi defendit infimos, vel a latronibus socios plena justitia est. Et alibi. sui non repellit asocio injuriam,s potest, tam est in vitio, quamissa cit. 6c, qui definit obviare eum potest, cοηsentit. &, qui potest obviare, ct perturbare perversos, o non facit, nihil aliud est, quam faνere

rerum impietati. Et licet pleri que canon istae, litisce canones tantum ad conscientiae forum restringant edicendum tamen videtur,illos etiam ad forum contentiosum referendos esse, quod rationes eorum sint prorsus generales, adeoque omnibus dictae ac dictatae. Id enim usitatum est in i . 1 jure

205쪽

jure canonico, ut si aliquid aliter obtinere velit in conscientiae foro, quam in foro judici li, id in specie exprimat. Ne que dissidet jus divinum, quod 'exemplis & rationibus confirmari potest. Ratio r. est. Quia qui fratrem odio habet, eundem occidisse censebitur. Quod qui odio eum habeat, pro homicida habeatur. Verum, sui eundem non tuetur, qui non consert ea vitae adminicula, quae conferre poterat,

qui fratri periclitanti non succurrit, eum odio habet.Utoc- Lactani. cidisse sit dicendus. Idque χρ ζta.d. sundum illud Lactantii, Qui

. ' succurrere perituro potest, si non succurrit, occidit. Ratio 2.est. Quia sicuti quisque tenetur semet adversus vim atque injuriam tueri, ita etiam obligatur, ut proximi vitam,quantum in se est, tueatur: ut qui

illi charitatis nexu conjunctus est.

206쪽

De Duellis. 193 est. Quisque enim ex placito Μ xxh,

divino, proximum diligere is rae'netur, sicut semetipsum. Ra- v. 7.tio 3. est. Quia charitatis justitiae praeceptum suadet, ne P ov.a . innocens opprimatur, ab ini- ' . 'quo aggressore: verum, ut si . 6 Io alterum perire necessum sit potius violentus pereat op Ephes. I. pressor, quam is, cui innocentia patrocinatur. Ratio ψ. est. Quia expressum est divinum mandatum , ut pro fratribus ponamus animas. Et ea lex dicitur esse charitatis, ut vitam pro amicis exponamus. Ratio

s. est. Quia quod tibi in casu Matth. e. simili fieri velis, idem fac aliis. 7 'Verum quivis in mortis periculo constitutus sibi succurri desideraret, ut idem etiam ingratiam eorum , qui opprimuntur facere teneatur.

Neque desunt exempla virorum sanctorum, qui glorio

sum hoc duxerunt periclitan-I a tibus

207쪽

xys P. V o E TEπod ς, tibus opitulari. Ita Moses vi-' rum AEgyptium,indignis m , dis tractautem ac percutientem , quendam ex Hebraeis, . fratribus seu cognatis impigre occidit. Quod etiam factum S. Spiritus per Stephanum protomartyrem comprobavit. Gen. M. Abraham itidem ad defensio- ε- nem fui nepotis Lothi contra '' vim regum qui Sodomitas subjugaverant, familiam suam armavit' factoque illi accessit Dict.e.i . approbatio divina. Melchise-V. 9. Q. dechenim ei a caede regum redeunti factus obviam benedixit, Deoque gratias egit, pro ejusdem liberatione C A P. XXVII.

Drum ad solam rerum defensionem furem occidere liceat ξTAnta est inter homines auisii secra fames,tanta bono -

208쪽

De Duellis. τ' rum hujus vitae, aestimatio, ut quae tanquam caduca ac fragilia contemnenda forent,subinde hominum vitae, rei inaestimabili praeferantur, atque defensonis eorum gratia, humana caede manus polluantur. Adeo autem haec rerum cupiditas hominum animos invasit, ut non desint, qui ei patrocinium pretitare velint; existumantes etiam propter res levi inculas nobis ereptas; inque earum defensionem auferentem

eas occidi jure posse. Inter c suis as praeeipui hoc affrmam

tes sunt illi, qui sectatores Iesu

appellari volunt. . Quorum tamen sententia a Theologis Parisiensibus, utpote humano generi perniciosa, condemnatur, eorumque propugnatores acerbis modis perstringuntur. Me quod spectat,non possum non sequi eorum opinionem, quicquid in contrarium ad

209쪽

198 P. V o E T ducant jurisconsulti plurimi)qui statuunt, propter solam rerum defensionem nefas esse furem occidere. Eam confirma - turus,& civili, dc canonico,& divino jure. Probatur hoc de jure civilia. Quia majus ponitur momentum vitet hominum, quam l. sanet. bonorum. V t bonis nostris vi- ta postponenda non sit, & ut dis sad loquitur Imperator,absurdum Meles foret non praeserri animas ho- .minum quibuscunque vasis,2.ccba Vestimentis. Cui etiam hoc

de Poui. conveniens est, poenam non

fore delicto proportionatam, si propter res viles ablatas, id quod est inaestimabile vicissim

Arg U- auferatur. a. Quia aequum non

de Ret. est, ut quisque tanto cum dam-uur. no proximi sibi jus dicat,quod minore forte cum damno per iudicem reposcere potest. Aut si non possit, nimis crudele adhibet remedium, im-

210쪽

Da Duellis. 19'mitius quam ipse judex adhibuisset, si furem deprehensum meritis poenis subjecisset. Ut non debeat plus licere privato , cujus bona erepta, quam judici, qui secundum legum

praecepta, nonnisi poena pecuniaria, vel corporis afflictiva in furem animadvertisset, non

Quod

juncta l. Non est singulis. D. de

. item ultimo supplicio. a. Quia is D Ρnu Ilibi in iure cIVIlI cautum ibid. mest, ut in solam rerum defensio- alleonem adversarium occidere liceat. Quinimo, jurisconsultus Alfenus proponit casum, quo aliquis Tabernario lucernam, supra lapidem positam, abstu Ierat. Cumque super ea re,or- olha 'ta rixa, tabernari us alteri ocu - Aquilialum effodisset, respondit Alfenus, si tabernarius a fure non prior vapulasset,sed cum ei lu cernam eripere Vellet, rixatus esset, tabernarii culpam esse. Vt in casu proposito se quapur, tabernarium in defensionem