Pauli Voet, Gisb. ... De duellis ex omni jure decisis casubus, liber singularis

231쪽

erudelitatis pleni, neque unquam sinent Principem eos permittentem in conscientia securum esse , tanquam ejus mali auctorem. Exemplum ejus memorabile suppeditat Historia Gallorum, quod accidit Henrici z. Regis Galliarum tempore. Qui ut permisit duellum quod minime debuit inter Vidum Cabotium T in n. Jarnacium, &Franciscum Vi-t '' ' vonum Castaneum , Viditque spectando provocatorem C. staneum cui favebat penetrabili corporis sectione transverberatum occumbere, tantus ejus conscientiam perstrinxit, dolor, ut Sacramento confimmaverit, se posthac in monomachiam nunquam consens ruma. C A P.

232쪽

m Duellis. Ira Ch p. XXIX. Luasit occasio duellorum p

QUod post lapsum generis

humani locum habuit, id

etiam num in universo obtinet. Ubique pugna est,ubique bellum; ut merito ex antiquis nonnullus dixerit , omnia concordi qua distordia inter sese connexa ac concatenata stare. Bellum immortale secum gerunt pugnantia mundi elementa,alterumque alterius perit essicaeia & offensione.Ininter astrorum cursus dissensum deprehendimus, dc magnam

contrarietatem.

Brutorum ut & herbarum perpetuae dantur. & synpathiae, & antipathiae. Dissidia, sempiterna inter mortalesserit, Dea multorum origo malorum Nemesis; quam quis merito Pandoram e caelo de-

K 1 lapsam,

233쪽

ut multo damno homines mactaret. Hinc accidit, ut cum sociatione naturae homo homini junctus, Deus esse deberet, id est beneficus, alter alterisit Daemon, & maxime maleficus. Quivis vel levicula de causa in proximum insurget, neque adeo frivola excogitari Poterit, quae non cuique vel instar damae timido, moVeat bilem. Quisquis alicujus notae videri vult,vel adinstar Gigantis, ipsum Iovem, id est virum nullius injuriae illatae sibi

conscium, ad duellum provocabit, addita hac minaci vocer aut tu me si potis es tolle, aut ego te tollam. Cujus mali, si quis investiget occasionem, ea in promptu est. Praecipua est, vindictae cupido, ira intus stimulante; quae adeo transversum rapit animum,ac fraenum 1ationis excutit, ut non ametf- : plius

234쪽

τ m Duellis. 22yplius sui juris sit. Qigam facile enim homini calidioris temperamenti , sanguis ebullit ei Sacor, quam facile bile tumetieeur λ Idque facillime illis aecidere animadvertimus, quo Tum regio , adeoque corporis temperies nostra calidior est. Et ut in juventute maxime dominatur vindictae cupido, pretdominatur ira, ita animadvertere licebit, juvenes senibus ad singulare certamen esse

proniores. Scilicet illis Impe- ritat Martis fervor, hisce Saturni tarditas. Illis non tanti adjuncta prudentia,quam qui dem ardor, non fortitudo, sed audacia, non consilium, sed temeritas. Spiritus quippe igniti vehemensiores in juvenibus, quique propitrea facilius omnia commovent,& commO-

ventur.

. Altera occasio mihi fuisse

videtur in ipsis Potestatibus,

235쪽

22 P. . v o E Tquar quod auctoritate aut potentia omnes subditos,praesereti m potentiores, & maxime factiosos in ossicio continere non poterant, nec gladio 'ustitiae coerme audebant, si

forte deliqvissent, simultates re inimicitias inter illos per

artes quasdam foverunt. Tandem que passi sunt eos in se mutuo irruere, singulari instituto certamine ; praesertim Cundi ferocientes vel quasvis duellorum occasiones captarent. Atque ita cum tales invicem essent carnifices, ab illis otiosis, & factiosis hominibus respublica liberabatur,ac Principis tranquillitati magis erat

consultum. Tertia occasio est, praesumis piae gloriae cupido, cujus adeo appetens est homo, ut moris tius ducat, quam ejus non esse particeps. Omnes enim, qui non recte omnia expendunt,

236쪽

De Duellis. lasduellatorem laudant, ut alte-

Tum martem eundem suspici--t. Et non aliter atque apud populum Romanum applausum merebantur praeclaruantagonistae, dicti quod in conspectu populi depugnausent; ita homines quidam vani

provoeatorem adspiciunt, V nerantur , quasi ille sortitudinis gloria inter alios emineat, non aliter atque luna interminora sidera. Quod ut prudenter advertit Taurini Pr re, bifectus regius Iohannes Lan Mosit,aesius, duellatores super ponto decis.

1olos inclusis, usque ad noctur- α φ

mum tempus, nemine adspectante, ut ita ejusmodi inglorium duellum aspernarentur.-Plerumque enim talis conatus Vel praemiis pascitur, vel applausu incitatur; in tantum etiam; ut multos cernamus pe riculi amatores constitutossiemerarios magis , quam sor-

237쪽

diis P. V o E Ttes,ea quae interdicta sunt,peragere.

Quarta singularis eertaminis occasio est, praesumpti νquam quis habet , partim de artuum ac lacertoru m firmitate, partim de sua in arte tractandi gladios dexteritate,partim etiam de seipso. Unde vehquavis occasione, quae etiam quaesita erit, si non inventa, MIiquem stimulabit exercitium armorum, juncto corporis roboredit vel quibusvis injuriam inferre sit paratus. Expertus enim praevalet inexperto, dc multum conducere notitiam scrimiae, sic loquar, exemplo duorum fratrum ex Livii historia, superius fuit common- stratum. Ita, proh dolor, ars illa honesta promovet Vitia, iisque inservit, quae tamen aliter apprime necessaria, ut pote ad vitae propugnaculum in casu inculpatae tutelae adinVens

238쪽

ta. Praesumptio insuper,quam quis habet de seipso, talis est,

ut existumet se aliis esse praeferendum, ut pote quos audacia anteire adnititur. Hinc illum demum verum honorem existumabit,omnibus esse metuendum. Ea propter nec ,

quemquam patietur sibi parem , multo minus superiorem. Et amore sui ipsius stimulatus, ubique suam deprae- dieabit audaciam , neque quempiam seret suis ossicientem luminibus Cujus perversis imaginationis, & opinionia

vanae tanta vis est atque essicacia , ut super quovis honoris . apice, lucentibus gladiis dimicandum esse statuat. Vel phrasis illa: tu mentiris,congrediendi iuggeret occasionem et de vultus paulo severior, certo certius singularis certaminis erit causa non improbabilis aesi quis vel non cum alio ad av

239쪽

218 P. V o E Tloquium Virginis, vel non satis tempestive, vel non ad nutum oculi, fuerit admissus, satis graves hae censebuntur injuriae propter quas, si honoris& famae prodigus esse nolis,

adversarium ad singulare certamen provoces, vel conditiones congressus ab adversario oblatas non recuses.In tantum

quidem, ut si vel ab amico, &familiari nonnulla passus sis, reparari illata nequeat injuria, nisi per infaustum duellum. Unde, etiam locus factus est

Proverbio : amicus es hodie, cras inimicus futurus. Quinta occasio desumitur ab exemplo, quod uiplurimum plus movet, quam res,

aut ratio ipsa. Quia sorte inter aulicos, quispiam gratus Prin cipi, gratus Principis ministris, duello adversarium pro-Vocavit, eius factum ad instar reguletlesbiliciteri omne ac-

240쪽

De DuePR. M eedentibus quibusdam aulae assentatoribus, ac parasitis, sibi Proponunt. Atque ita non hominum , verum simiarum ritusne ratione, sine consilio, ab aliis tentata,sive bene, sive ma

le, sive licite, sive illicite, imitabuntur. Cum praestitisset eorum sequi ductum , qui ia

aula cluent prudentes, mode rati atque pii. Sic enim melius ageretur cum humani generis . conditione, moribus & vivendidnstituto.

C A p. XXX.

Utrum Deilorum ulla fit utilitas φ

Si quispiam juxta mecum

inquirat in duellorum commodum aut utilitatem, forte aliquam invenerit, non qui dem per se, Rerum ex accidenti. Quod nihil in rerum natura reperiatur, quin in ordine ma

joria