장음표시 사용
381쪽
3 3 8 Lib. I. De generatione ct corrupi.
Et primo disputabitur a nobis in primo sensu, deinde alia quid dicemus de secundo.
His suppositis, certum est primo, contactum non requirii tamquam rationem formalem agendi,quia agentia naturalia
per virtutes in se existentes operantur, tamquam per rationes
formales agendi, ut ignis per calorem: contactus vero quicumque non est virtus, vel forma agentis, sed solum in sim ubeate agentis,& passi consistit: ergo non potest esse ratio agendi, sed tot uni potest esse conditio: inquirimus vero,an sit couditio necellaria, sine qua agens non possit agere. Secundo certum est, percontactu non solum intelligi im, mediationem duorum corporu discontinuorum: quia euidens est,unam partem eiuslem corporis agere in alteram sibi continuam non habentem eamdem formam , sed habere potentem , vel non habentem in eodem gradu , ut si una pars ligni calefacta ea lefaciat aliam sibi continuam frigidam; sed intelligitur quaecumque immediatio, vel propinquitas agentis, tapassi, siue continua sint,vel contagua. Tertio etiam videt ut certum de agente partiali,quod possie agere in distans,nihil agendo in medium, si medium tam perfectam habeat formam, ac habet agens ipsum. Constat hoc iuigne agente in lignum,cuius partes profundae non tangunt lignum , sed superficiales tantum , & nihilominus immediathagunt omnes circa illud. Nou est enim verum, quod quidam excogitant,videlicet remotiores partes in isto casu nou agere immediate , sed per partes proximas, quibus suam virtutem imprimunt, & per illas transmittunt ad passum et nam cum omnes partes ignis habeant summum calorem , impossibile est, prollimiores recipere calorem ab aliis, vel has eis impria
mere eum deni calorem. Sed nec verum est, immo plane ridiaculum,quod voluerunt atra, nempe solum agere extrema corporis vel partem indeterminatam, cui proxime adhaerent ex- Eremae superficies eius, reliquum vero corpus sicut per se nou
tangit passum, ita per se non agere , hoc enim contrasitum este uicienti experientiae, suia si solum ageret ignis per extremas superficies, solum posset imprimere in diuisibilem caloris;& si solum ageret per quadam partem inde terminatam miriorem, atque maiorem in infinitum, non posset habere tantam virili agendi, suantam habere experimur: praeterquam quod eum pastum sit determinatum corpus , & esectum quoque detecaninatum recipiat ab agete, determinatum quoque esse debet agens,&non sola quaedam in determinata pars veritas igit est,corpus per omnes partes ini et rate agere, critici omn- atquc
382쪽
aeque etiam immediate operari, quia virtus operativa copleta, atque totalis eius , per quam operatur ivna est ex omnibus partibus aeque immediate composita, &ideo sicut omnes episcurrunt immediate ad illam componendam , ita eo purrunt immediate ad operandum ea operante, quamuis per excrema indivisibilia fiat eo tactus Euidens est ergo de agente partiali, possie agere in distans aliquando , nihil agendo in medium
propterea solum procedit quaestio deagente totali, & iminc disto, an possit agere in distans, nihil operando in medium. IEt prim privo tenet posse aliquando naturaliter hoc fies xi,dc ideo nullum eomactu esse semper necessarium. Ita Aut hcen.in lib de amma sect. .cap. . cum Hi pocrate, quem refert Alexand l .lib. Metaph. comm .ig. Gab. in I. distin A. 33. quaest. I. art. . Ocham. Basolius, Marronius, &Liquetus ibidem,&Pliseianus Lidius apud Theophilum x. lib. de anima text. 3T. Pro hae etiam sententia citatur Scotus in e .distinct. 3 . quaeae unica, quo loco agit de praesentia agentis necessario requisita ad asendum . sed de agentibus naturalibus,, & corporeis empresse tenet, non poste naturaliter agere in distans, nisi agetit do in medium, prq sertim in solui. ad argum . quamuis de agm-tibus superioris ordinis dicat non implicare e tradictio nem, quod operentur ubi non existunt per se, nec per preis
Probatur haec sententia multis expetientiis, ut de ma creattrahente ad se ferrum distas, nihil agendo in aeret vel in aliis eorporibus in eo existentibus: de pisce stupore quo da afficiente brachium piscatoris, nihil in arundine media operante , de animalibus,quae solo intuitu oculorum noctuam qualitatem aliis imprimunt,& non in medio, de papyro, vel charta,supra quam si oleum insaderis, eatefit, immo seruescit oleum, in t gra perseuerante charta:& de lebete pleno aqua,&super igne posito, cuius fundum friget aqua seruescente; atque etiam de
phantasia, vel imaginatione mouente appetitum sensitiuum, a quo valde distat, euin sit in cerebro, appeeitus vero in cordet, de nihil agendo in intermediam partes eorporis , & pluribus aliis, quas libenter omitto . quia eadem est difficultast iii omnibus ; nam eiusmodi agentia , Se similiae agunt circa corpus distans nihil operando in medium, vel fit aliquid opeIamur, non necessarium, sed omnino im pertinem respecta operatimnis in distans et quare non minus possent circa illud operari, etiamsi nihil operarentur circa medium 1 ex quibo sequitur, posse agens naturale operuris distras, nihil prorsus operam
383쪽
Mo Lib. I. Te generat is ct corrupt-
ι - seeundb probatur in quibuscuque agentibus naturalibus. in quibus a sugnat ut determinata sphera activitatis, intra qua operari possunt,& no extra illam QAo supposito sic arguunt i
ignis operat ut intra totam suam spherani activitatis:ergo vel operatur per se immediate , tam in remotas, quam in proximas partes, vel solum in has opera tui immediate, in remotas vero mediate, hoc est, medio effectu producto circa proximas; de si primum dicatur, sequitur operari in distans , quod nou tangit. Probatur consequentia, quia ultima superncies ignis non se extendit ad totam sphetam. ergo nec potest eam per se tangere, cilin tamen per se immediate operetur in t tam: si vero dicatur secundum sequitur posse asere vltra suam sphera in . Probatur eonsequentia, quia sicut potest agere in s sundam medietatem eius per calorem productum circa priamam medietatem sibi proximiorem, eadem ratione poterit agere per effectum productum circa seetidam medietatem in aliam tertiam,&per effectum productum in hac poterit agere circa quartam,& se in infinitum : quare no habebit determinatam spheram , sed infinitam. Vnde sequitur , quod vel agens naturale possit agere in distans: non agendo in medium', vel quod non habet sphera activitatis determinatam, sed actio eius ad infinitam distantiam possit se extendere.Terub, quia asentia spiritualia pollunt naturaliter operari in reis motum, nihil operando in medium, ut Angelus potest mouere corpus a se remotum , Sc unus alloquitur alterum quom documque a se distantem . sic u i nos a loquimur eos in ectici existentes: ergo concedendum est, idem polse agentia naturamaia corporea. quorum virtus ad aliquam distantiam potest se extendete. Secunda opinio negat, agens naturale polse agere in distans , quin agat in medium aliqua actioite reali, ut in principio quaestionis explicatum est, & ideo necessarium omisvino esse, quod tangat passum tactu formali, vel virtuali pei virtutem diffusam per medium. Ita expresse Aristo t.cap prae
sententia non solum est probabilior, sed vera,& tenenda. . a Quam probat Arist. in i . loco experimentali inductione in
omni genere motus, tam augmentationis, quam alterationi sanam in omnibus experim ut agentia naturalia non agere in
passum, nisi tangodo illud, de ideo uec in distans,nisi agedo in
384쪽
medium. Sed potest aliquis respondere,experientiam hanc mistum esse veram in effectibus sensibilibus frequeter productis, praeter quos sunt particulares alij, dc quasi extraordinari j,qui
referuntur in secundo argumento prunae opinionis,& proauiscuntur in passum distans sine actione in medio,in quibus non probatur effieaciter per talem inductionem , quod iein per lienecessarium ages tangere passum, licet probetur necessarium esse frequenter: ideb uniuet saliter probandum est, ita esse ne
cessarium,ut numquam contingat oppositum.
Sed non bene probatur a quibusda ex eo; quod sicut corpugnon potesttra nure de extremo ad extremum , . nisi per locum medium,ita redue actio eius riquare necesse est, ut per totum medium diffundatur usque ad extremum corpus, cui imprimenda est. Haec, inquam, ratio non est sufficiens quia diuersa est eosideratio de transitu eo oris, & actionis; nam idem na- meto corpus transit de extremo ad extremum per mediu; sed non eadem actio numero: cum non possit idem numero accidens de uno subiecto transire ad aliud: ergo no bene infert ut exactione, quod non possit ad extremum peruenire, nisi per medium,cum nec per medium peruenire postit. Minus etiam bend probatur ab aliis ex limitatione agetis, vel virtutis eius, ex qua colligunt indigere contactu , vel approximatione ad patium,sive qua non potest agere in illud: Miuod si possit agere ad aliquam distantiam, non agedo in me tum .posset ad quamlibet, etiam infinitam i quod est absurdum. Nam primo ex hac limitatione agentis solum videt ut colligi, quod limitatam sp lieram activitatis habeat, ita ut ad tantam distantiam, se non ad maiorem possit actionem suam extendere:qaod vero ad quamlibet possit, non probatur,quia maior virtus requiritur ad agendum ad maiorem distantiam; quam ad minorem, non certi propter actionem in medium, ita ut in vincenda resistentia medis videat ut laborare virtus agentis , & uleo magis, si maior sit distantia medis inam hoc euidenter probatur falsum in agentibus non habentibus eo trarium,ut in luminoso , quod patet non laborare in vincenda resistentia medij l quae nul lx est j de nihilominus habet lirimitatam spheram, ad quam potest propriam actionem exte-dere. Ac non vitta:& ideo non sequituri quod possit agere ad quamcunque distantiam et eadem ergo ratione non sequitur, quod si agens possit asere in distans, non agendo in medium, possit agere ad quamlibet distatiam. Probatur consecuent imiuia seclusa resistentia , vel difficultate medis , sola distantiae terminat virtutem agendi,ita ut ad tantam distantiam ne-
385쪽
3 x Lib. I. De generatione ct corrupi.
celsaria sit tanta virtus,& minor no sufficiat,quare si finita sit,
Don poterit extendere actionem ad infinita dillantiam ,etiam non agedo in medium: nani per actionem in medium nec hebetatur,nec defatigatur virtus agentis: ergo impertinens est, quod agat in medium, vel no ad extendenda propriam actionem ad maiorem, vel Onorem distantiam, ted hoc solum prouenito maiori, vel minora limitatione virtutis,ex qua solum
orerit probarii quod magis; vel minus limitatam spheram
abeat, & conlequenter ex eo, quod A li mi tata, solum probabitur, quod ad tapetam distantiam agere possit, siue iii medium agat, vel non i& nullo modo, quod non possit agere indastans,non agendo in medium . : t tri et: iri
ii Secundo, quia ra insemis ostendetur, non solum de agente linito probatur, quod agere non possit in distans non agendo in meatum, sed et tam de agente an finito rerso quod non possit agens finitum ite agere, sed necessario debeat tangere pacium,non benc probatur ex eras limitarione. Sed nec tandem probatur eis caciter ex modo agendi corporei agentis uniformiter difformiter. hoc est, prius, & fortius in partem propinquiorem passi, quam in remotiorem . ex hoc enim ita arguuncrum nonnulli. Agens naturale fortius agit in proximiorem partem passi. quam in remotiorem : ergo signum est, quod non possit agere, nisi approximatum pallo. Probatur consequentia, quia
si non requirit approximationem , eudem modo aget in rem, vel partem magis . vel minus distantem. Hoc autem argumentum non probat iussicienter intentum, quia cum maior virtus requiratur ad agendum ad niviorem distantiarn,quam ad n notein,siue in medium agaturo et non; ut probauimus, era amsi agens non operetur in medium , mitius aget in proximiorem partem passi, quam in remotiorem, propter minorem distantiam quam habet respectu illius. Alia igitur via probanda
est communis sementa a, quam sequimur. i
ii Probatur autem primo hoc arguaneto una ex potissimis rationibus, propter quammatura non permittit vacuum inter unum, & alterum elem et uime, quibus componitur mundus, ea est, ne impediatur influxus, quem inferiora recipi ut a superioribus, 'uia per medium vacuum non potest naturaliter derivari .ut docet expresse Arist. i. lib. Meteoro turn in princ .illisi erbis. Est aptem ex necessitate eontinum quodammodo isse superuribus Litioniυ- , ut omnis ipsius virtus inde gubernetur. Et
cum eo tota schola Philosopliaca. Ex quo duo sequuntur eui uter. Primum, quod agens naturale non posset agere in diis vitans, si medium esset vacuum, cuius tota ratio est, quia virtus agentis
386쪽
tetentis non potest per medium vacuu naturaliter derivati ad Palium propter in cap*citatem medis vacui.Secundo sequitur, non posse naturaliter agens agere in pallum distans, nisi eius virtus derivetur ad illud per medium. Probatur consequentia, quia si hoc non esset neces Iarium , nec vacuum intermedium impediret actionem superiorum corporum in inferiora,vt per
se est manifestusn ; sed non potest naturaliter derivari per medium, nisi media actione eiusdem agentis in ipsum I ergo nec
poterit agens operari in distans, nou operando in medium. Secundo, quia euidenti experientia notum est, quod si inter i 3 agens & pallum ponatur crarpus incapax virculis, quam agens debet imprimere in pastum, impeditur omnino actio eiusdem agentis circa iplum, ut si inter lumitiosum , & acrem ponatur corpus opacum, impeditur illuminatio eius , sed non impedis retur, si non esset necessimum derivari virtutem per medium, ut peruenitet ad extremum, sed postet agens operari in distans, non operando tu medium: ergo omnino necellarium est,&ex consequemi naturaliter impossibile, quod ages operetur in distans, non operando in medium. Vt autern haec veritas melius intelligatur , & facilius sol ur possint argumenta opposita, explicandum est , quo pacto detitiari debeat virtus agentis per medium ad extremum, ut circa illud agere possit.
Dicimus autem necessarium esse , ut eadem virtus, per quamasens operatur, derivetur per totum medium,& omnes partes eius, non quidem secundum eudem essectuin, nec secundum eamdem actionem numeri eam , vel specificam, sed secundum eumdem,vel diuersum effectum iuxta capacitatem, &dii positionem diuersarum partium eiusdem me dij; ita ut si totum medium capax sit eiusdem virtutis, eiusdemque effectus eius, eadem virtus,& per eamdem aestionena,& secundum eumdem
effectum derivari debeat usque ad passium; si autem non sit capax eiusdem virtutis,sed alicuius egoctus eius,satis erit secun dum eumdem effectum derivari. Quod hoc exemplo fit maia Mnifestum. Agit sol in haec inferiora corpora per lucem, cuius
capacia sum corpora coelestia intermedia , non tamen sunt capacia alicuius effectus eius: elementa vero usque ad terram, non solum lucem recipere possunt,sed etiam calorem,& alias :qualitates, immo& in eis, atque ex eis possunt generari mixta virtute eiusdem Solis, concurrentibus aliis causis ; terra vero propter nimiam densitatem, &Upacitatem no est capax lucis secundum profunditatem, sed solum secundum superficie ex ternam, est tamen capax caloris, quem media luce attingentesti perficiem terrae diffundit Sol usque ad centru in eius, ct per - . Y calorem
387쪽
calore se diffusum producit in inferioribus partibus ei Milem
elementi mineralia nempe aurum,& argentum,concutaehitI-bus ad eosdem effectus simul cum calore Solis caeteris influetris coelorum , &astrorum , & sic tangit Sol tactu Physic ac virtuali quaecunque corpora, circa quae Operatur, per eadem quidem virtutem secundum diuersos effectus, & actiones ab ea procedentes,& in toto medio receptas, iuxca capacItatem, dc dispositionem diuersarum partium eius, quod requisitum, est,& lusticiens, ut circa totam hanc spheram suae actrivi atas usque ad ext Iema eius agere possit. is Ex quibus sequitur non sufficere,ut agens operetur in extremam partem,vel corpus suae spherae, a se distans , quod agat in medio per aliam virtutem distinetam ab ea, perquam actuintum est in extremum,ut Scotus existimat ubi supra. sed requi.
ritur,ut per eamdem virtutem operetur in toto medio,quamuis non secundum eamdem actionem,uel effectum , sed iuxta capacitatem, aut dispositionem med ij,vel explicatu est. Gratia exempli. No sufficit, ut ignis possit calefacete partem,vel corpus distas, quod agat in medio per siccitatem, quamuis siccitas esset dii positio requisita ad agendum per calorem, sed nees cesse est, operetur aliquo modo per calorem. Cuius ratio est, quia agens per aliam qualitatem distinctam no est ide agens, sed diuersum, licet materialiter ratione identitatis subiecti sitvuunx tergo etiam si per unam qualitatem operetur per memdium , non dicetur virtus alterius qualitatis derivata ad pactum, cum nullo modo diffundatur per medium et quare non poterit per illam agere in distans, licet per aliam distinctam operetur in medium:nam ex hoc non operabitur idem agen Sin medium, sed diuersum:& ita se habebit talis operatio respectu agentis per aliam qualitatem, ac si no esset:& ideo si ignis
calefaceret terram, non calefacie do acrem, licet in hunc ageret per siccitatem,eodem modo diceretur agere in distans, ni hil operando in medium,ac si non haberet siccitatem, nec pirillam in medium ageret; requiritur ergo, ut per eumdem calorum rem agat in mediam secundum se , vel secundu u aliqueri eius effectum. is Et ex his facild respondetur ad primum argumentum sum. ytum ex diuersis experientiis, de quibus egimus r. lib. IhIl .d ideo non est necessarium nunc ea repetere, quae eodem loco adnotata sunt, sed uniuersaliter nefandum est, aliqua do contingere, quod agens operetur in distans,non operando tu meis diam,& etiam negandum est, quod circa illud operetur nihil
agendo in medium. Sed piscis ille stupore assicit brachium
388쪽
piseatoris,effundedo aliam qualitatem pera tundine. &ch dam usque ad brachi u,cuius capaces sum, de a qua stupor picedit, quam uia in illis non habeat eumdem effectum stuporis propter eorum incapacitatem illum recipiendi. quemadmodum lux solis effula per inferiora corpora coelestia, non habet effectum euotis,quem habet ei rea ariem,& aquam. Et eodem modo operantur animalia per qualitatem ab oculis eoru dete Ariuatam .vel ab alia parte corporis per oculos; eam enim per medium effundunt, quamuis non habeat eumdem effectum in medio corpore, quemdiabet in extremo, propter diuersam capacitatem, aut dispositionem utriusque. Eodem etiam modo petatur magnes attrahendo ad se ferrum. Et pati ratione delabet:& aliis philosophandum est 'Sed aliam experientiam de aqua ealesacta in vase adducit Arist. sect .a . proble. q. s.& g. ubi fundum lebetis in princia pio nimis calidum esse docet, post vero fervescente aqua, non rigidum, sed murus calidum,vel temperatum, modo, quo balneat in hyeme calidiores sunt, quam in aestate.
Ex quo desici potem quod ignis agat in aquam nihil age. iido in medium , nempe in fundo lebetis, vel squod idem estiintensius aliquando circa extremit agere, nempe circa aquam, non intendendo medium. Ratio hem autem huius reddit, quia
in principio calefactionis, dum aqua frigida est,totus calor, Juem pmducit ignis,cocluditur in fundo vasis, neque ascenisere permittitur impeditas ab eadem frigiditate aquae, sed dum aqua per alias partes vasis magis calefit, quasi permittitur respuare calor in fundo, velut detentus,& ascendere, magis, ne calefacer' aquam di perastensam eius relinquitur ide- me undurn leb is min calidum , vel magis temperarum, qua Dius Ht: aer mic est melicandum, & intelligendum, vem essep Qintitis quidem ita ivradem numero calor infandoexritens a Mat 5: fundum deserat: na hoe impossibila est,eum no potire Me numero accidens transire ab uno subiecto in aliud, sed Im calorem inclusum, atque detentum infundo vasis intellum Aristoteles vapores, de exhalationes calidas ab igne excitatas,& in poris eiusdem fundi in eiulas, quae non permittuntur ascendere propter maximam densitatem,
qua habet aqua in principio frigida . & ideo in fundo permanentes magis calidum ipsum emetunt; sed aqua iam calefacta per partes alias lebetis,&simul etia rarefacta, a se edere possunt calidae illae exhalationes fandi, quae cu leues sint, sua naturali inclinatione sursumtendunt i alcendentes vero magis calefaciunt aqhinis,& de tentes fandia, magis temperat eddit r. . - Y s Accedit
389쪽
3 Lib. I. De generatione S corrupi.
Accedit etiam alia causa . ob quam magis temperatur fundum lebetismam partes aquae frigidiores ratione suae densuam. At grauitatis, descendunt ad fundum lebetis,&succedunt calidis exhalationibus poros eiusdem lebetis deserentibus, eosque adj m plentes minus calidum esticiunt fundum. Accedit etiam,qubd dam iam aqua intulius calefit prope tanduin vasis, propter raritatem, At leuitatem, quam acquirit simul cum calore intensiora ascendit sursu na , quia naturale est, ut grauiora sine
subleuioribus , & partes aquae superiores, sicut frigidiores
sunt: quia magis distant ab igne,ita sunt grauiores,ideo naturali inclinatione descendunt ad seindit lebetis, sicut calidiores ascendui.&ex hac parte magis in frigidatur:&it anu qua con-i8 tingit, aquam fundum vasis tangetem eo esse calidiorem.Nec sequitur ut contendebat argumentum, ignem agere in di stans non agendo in mediunat vel fortius agere in remotum, quarti
in proximum,ut facile constabit intelligenti doctrinam traditam. Quamuis aliquando admitti posset, quod intensiorem
effictum producat agens in partem remotiorem: hoc tamen per aceidens contingit propter maiorem dispositionem illius partis. Et hoc modo contingit aliquando aquam citi Sconuerti in aerem,vel exhalationes calidas, propter nimiam hu- miditatem eius, in qua alii initatur aeti, & iuuare etiam solet aer circumstans nimis calidus Et eode prorsus modo respondendum est ad aliam experientiam de oleo fervescente luper papyru, vel chartam, & similes, quas breuitatis causa omittimus. Ultima vero de phantasia mouente appetitum sentiti uua se distantem, dissicultate caret; iuxta eomni unem, & veram
sententiam tenentem,apprehensionem finis. per quam sensu; mouet appetitum sensitatiuma, .vel etiam iubJhectus retis et tem non concurrere per modum effieien'-st sae adrum potentiarum sed per ni odinti finis in qidi tum sit te ditiones per quas finalis eausa propriami alitatem exstet circa illas, Nis deo non cit necessarius contactus, vel appr3ximatio eius,sed satis est, quod utraque potentia tit radicata in
eadem anima, ut per naturalem sympat lita possit eam mouere, aut excitare ad operandum, ita ut dum per unam potetiam
anima percipit obiectum, per aliam illud appetat. Et in pote tiis leniit tuis & intellectiva susticit naturalis sub ordinatio
e X teria aru cum internis,&omnium sensitivarum cum intellectu At ea de anima per inferiores operetur circa superiores, B per utrasque circa obiecta, quavis actio externo tu sensuum in internos, in qua videtur propria efiicietia Phisca interuenire, pol naedia fiat hoc moda, ut o oculo velabo sensu ducantur
390쪽
speetes sensibiles per neruum usque ad sensum internum, re et ita in eo imprimant alias similes eiusdein obiecti, per quas inmternus lenius operetur.
Ad secundam argumentum concedendum est illud . quod idi
praesupponit, videlicet agentia naturalia determinata habereiphera tuae activitatis et ad illud vero quod deinde inquirit,an intra sphera operetur agens immediate: per se in Omnes Ra res .vel in proximas per se,&in remotas per proximas. Respo-d 'ius per se operari in omnes, druersa tame rationem am in
'r irimas,qua per se tangit tactu formali per se imprimendo is effectu, in remotasivero pri essectu, seu virtutem diffusam in proximas nd quiderita ut sola haec dirtus diffusa operetur,
sed etia agens ipium, quia virtus. haec dependet ex actuali coiscursu agentis, quod ex eo fit manifestu: quia si operaretur vi ausilla in partibus existens sine tali cocursu, ae quasi separata omnino ab agente parum pollet efficere, videmus autem fomtiorem habere actione,& loge perfectiorem effectu, ac si ageret separata: talis ergo virtus vel effectus medium est, per quod in distantiores partes operatur ages,sed eum sint omnes intra propriam spheram, absque dubio operatur eam omnibus, Muirtus eius ad quamlibet derivata operatur, ut actu coniuncta agenti,sicut rivulus decurrit semper,quia tota aquae de quaeliabet eius pars eoiungitur sonti per quadam csitinuationem. Et
ideo neganda est,traque consequentia. Ptima quidem quod
si agens operatur immedia e in omnes partes s ergo operabitur in temotiores sine contactu,cu no possit eas per se lagere, haec inquam consequentia neganda est,uel distinguendu consequens de tactu formali aut virtuali & licet primo contactii eas non tangat, tangit secundo per virtutem diffusam a se per medium, de etiam interuenit contactus formalis partis me dij proxime attingentis vltima partem eiusdem medij,& agentis
circa illa simul eum agente praecipuo actu concurrente cum c. sia virtute,per qua pars illa operatur,ut expositum est. Seeudattiam consequentia neganda est, videlicet, quod si agens operetur in partes remotiores per proximas, sequatur, quod non sit determinata sphera virtutis eius, sed pollit extendi in infinitum. naeum semper operetur actu agens cu omninus partibus intra tuam spheram contentis, per quas effundit propria virtutem,& effectum, Meum idem agens iit finitu, non potest suam vittatem effandere hoe modo, nee per illam operari ad qualibet distantiam,sed ad certam, & limitatam. Argumentu Cro probaret aliquid, si in partes magis distantes operaren- vi proximiores omnino separatae a cocutia actuali agentis.