장음표시 사용
391쪽
3 8 Lib. I De gesteratique o corrupti
uo Ad ultimum negandum est antecedens,quod agentia spit;
tu alia, ut Angeli, possint agere in distam , non agendo in medium. Ad aliud vero, quod de locutione eorum dicitur, respo- . I deo .vnu in Angelum non alloqui aleterum per productionem alicuius speciei,vel conceptus in intellectu eius. sed per volu-rariam ordinationem sui conceptus ad altetu: quo pacto certissimum est, nos at loqui Angelos, & ideo non est necessariu,
Suod an gelus, qui loquitur, praesens sit alteri, que Alloqui tur, sed ad qualibet distantiam potest fieri talis locutio, ficut no
lum loquente imprimere i peciem aliquam , vel effectum re Iem in intellectu audientis. consequenter erit necessariis concedendum, quod non possit alloqui unus Angelus, nasi alterue sibi praesentem: quia virtus,vel locutio no potest distandi per medium , sicut nec potest unus Angelut dimouere alterum a proprio loco, nisi praesens sit illi, neque aliquid aliud ei rea euagere, nisi agendo tu mediurn. Qui ver5 dicunt locutionem Anselorum eo modo fieri,ut Angelus. qui laquitur,producat in se aliqua signa, vel in coelo,aut in aere per quae audiatur,vel intelligatur ab alio , non tenentur cou cedere quod agat actione Physica in distans, quia uia pressiones istae temper fierent circa corpus praesens, ut per se patet.
EAn agens naturale, vel creatum possit agere in distans nubil operando in medium per poteratiam Dei absolutam
xi . . vaestio hae e a nemine agitaturi nam licet de instrumentis disputent plures ex recentioribus interpretibus Atist. . tib l hvs. cap. 1. an de potentia Dei absoluta possint eleuati ad gendum in rem distantem . ubi nec sunt praesentia per se, nee per suam virtutem,sed de secundis causis, an licet non possint naturaliter intra spheram suae activitatis agere in remotum,
nisi agendo in medium . per quod suam virtutem diffundantusque ad idem passum remotum, possint tamen virtute diuina ita agere, ut Sol in haec inferiora corpora, nihil prorsus agedo in intermedios edet os,vel in visceribus teriae possit producet eauru nihil agendo in aerem et hoc enim specialem habet difficultat , atque maiorem, quam de instrumentis: quia nem is dubitat
392쪽
dubitat, quin causae secundae agere del3eant per propriam foris mam.& virtutem,ut Sol per lucem,&ignis per calorem;instrua menta vero non agunt per propriam vii tutem, sed per eleua. tionem a principali agente:&licet D ho.&qui eum sequari, tur teneat, ne cellarium esse,quod aliquid efficiit propria virtute, per quod disponantur ad eleuationem, & alio modo non posse eleu.iri. Plures tamen alij negant id esse necessarium, putantes susticere potentiam obedientialem, quam habet quaeli. bet creta tuta, ut assumatur a Deo tanquam instrumentum, ut
eleuari postit,& alium i ad quemcumq; effectum produceu du, licet nihil ex propria virtute efficiat;& ideo facilius defendulisti, quod instrumenta possint e lauari a Deo ad agendum in reis
motum, ubi nec praesentia sunt per se, nec per propriam virtutem, quam causae secundae de quibus euides est, quod per pro prias formas,& virtutes agere debeant, & ideo quod esseruis non eXcedant virtutes earum , quantum ad substantiam , vel
speciem, in quibus notum est distingui ab instrumentis. Prirna opinio asserit. Quod licet naturaliter sit impossibile. agens naturale agere in distans, nihil agendo in medium, non tamen implicat contradictionem, &ideo fieri posse per potetiam Dei absolutam. Ita Scot. in I. d. 3T. q. uni c. Palud. in . d. i. q. t. Vega lib. . in Cone.Trid. cap. M. Catet. 3. p. q. 23. ar. 2. Suam
rius ibidem disput. 3 i. sed . g. Card. Bellarm. lib. i. de sacram . in genere cap. I i. & videtur idem sentire D. Tho. 3. p. q. Ii . ara &q. s. ar. l. ad 3. Quibus locis asserit humanitatem Christi fuisse instrumentum diuinitatis ad omnes effectus ordinatos ad n
stram sanctificationem,& hoc non solum praesenti tempore,&loco, sed secundum quamlibet distantiam locorum,& temporum. Sed omnes isti aut hores, praeter Scotum , videntur loqui
de solis instrumentis, de quibus egimus et . lib. Physi & non de
causis secundis, de quibus nunc agimus ; esse autem diuersiam rationem de utrisque ostendimus , & ideo Scotus tantum pro hac sententia referri debet, de recentiores,qui eam sequuntur. Ut autem eam probet Scotus, supponit hoc fundamentum. EX duplici capite prouenit,quod agens naturale non possit naturaliter agere in distans, quin aliquid operetur in medium. Primum caput est, quia solet coniungi in eo duplex virtus,vel po tentia agendi, q uarum una habet pro passo ubi proportionato et
corpus distans,& non medium, alia vero corpus mediu,&non
distans,& ideo non potest agere per unam virtutem in di stans, quin agat pet alteram iii medium,cuius exemplum assignat intole, in quo concurrit forma substantialis,& lux & per illamyphatur in dastans nempe in visi clibus tetrahali ciuem essectu V. substan
393쪽
3so Lib. I. et e generatione ct corrupi.
substatui alem,ut aurum, ad quos effectus non potest lux conis currere,quia accidentia non pollunt attingere productionem subitatusae, sed per lucem operator in medio alios effectus accidentales, ut lumen, vel calorem. NSecundum caput est impet fectro ipsius agentis, cuius virtus activa principalis ina perfecti est,& ideo no potest naturaliter agere per illa, nisi prius agat per aliam imperfectiorem , cuius estectus sit csuasi dispositio respectu effectus principalis virtu iis, ut ignis non potest agere in palsum per formam substantiale, quin prius agat per calorem illud alteradorvnde proue. Dit,quod non pol ut agere per forma substantialem in distas, quin prius agat per calorem in medium. Ex hoc fundamento
uc arguit. Illud, luod necessatium est,ut agens operetur, sine cellariu sit per se, non poterit ullo modo line eo agere,si vero ex accidenti aliquo,licet semper concurrente, no implicabit contradictione sine illo agere, saltem per diuinam potetiam: sed duo illa non sunt per se necessaria, ut agens naturale operetur, nepe concursus duarum formatu, aut potentiam in eo,
vel imperfectio formae principalis, ratione cuius indiget alia virtute inferiori ad disponcndum passu na : ergo poterunt tol- Ii,vel suppleri a Deo. ita ut suspedat actione unius virtutis, aut
olentiae, & suppleat impersectionem praeeipuae formae periau concursum, & ita illa agat in distans, no agendo in proximum.& haec agat in passunt etia remotum , non disponendo me tu. Probatur minor, quia cum duae illae virtutes,vel potetiae in eodein agcnte concurrentes diuersae conditionis sint,
nepe una subistantialis,& alia accidentalis, non possunt ita per se coniungi in eodem agente. quin possit operari sine coniunctione earu : imperfectio vero praecipuae formae eiusde agentis non potest per se concurrere ad agendii, quia imperfectio ndponit aliquid in agente, sed potius tollit. Potyrit igitur Deus tollere luce a Sole, vel certe suspendere actione tu lucis in me. dio ; & ita producet Sol in visceribus terrae substantiales estectus agens per sola sormam substantiale nihil agendo in media, A no minus poterit subedere actionem caloris,& producet ignis forma iubilantialem in lignu dilians, non disponen. do medium per calefactionem ,& ideo nihil agendo in illud. Secundo potest probari haec sententia,quia approximatio,
vel co tactus qui cu q. allentis; & passi,no requiritur tanqua ratio,vel virtus agedi, sed tu taqua conditio naturaliter necessana,& adhuc non semper apud multos, sed conditio non potest esse ita intrinseca, ut implicet contradictione sine illa age. re ergo poterit suppleti a Deo,ita ut agens operetur in dilus,
394쪽
quod nec per se ee per sua virtutem tangit Probatur consequentia, quia secluso eo tactu formali,&virtuali agentis Pariscicularis, permanent agens,virtus eius lubstan ti alas,& pallum, atque etiam concurius primi agentis per se requisita, & iusti. cientia ad agendum : ergo poterit agens naturale intra suam sphera agere in remotum,nihil agendo in medium. Et confirmari potest, quia nihil potest esse magis extrinsecum respectu
actionis in extremum, quam actio in medium, cum saepe sintactiones realiter distinctae, ac diuersae speciei, ut illuminatio. di calefactio: ergo poterunt separari a Deo, ita ut permanente actione in distans , suspendatur actio in medium. Probatur consequentia, quia ea, quae distinguuntur realiter,& non habent intrinsecam dependentiam inter seie,pos Iuni per diuina potentiam separari ; sed illuminatio, de calefactio Solis, quae
sunt actiones in extremum, & medium, non habent dependentiam intrinsecam inter sese , ut per se patet: ergo poterit haec suspendi permanente illa, & ita operabitur Sol in haec inferiora corpora, nihil agendo in intermedios caelos. .
Probatur tandem , quia licet naturaliter non possit agens ereatum agere in ultimum corpus existens intra spheram suae activitatis per medium vacuu,nemo dubitat, quin agere posssit per potentiam Dei absolutam, quia vacuum solum potest impedire naturaliter actionem: sed per vacuum non potest virtus agentis diffundi,ut sic diffusa perueniat usque ad passumi ergo poterit medio existente vacuo agere in dii as, nihil agenis
do in medium .Probatur minor, quia vacuu nihil et tergo non
potest esse subiectum.vel passum, circa quod agens operetur; sed non potest agens suam virtutem effundere per mediu, nisi
per actionemrergo non poterit eam effundelle per mediu vacuum .Et quod de medio vacuo probat argumenium, probat etiam de medio pleno incapaci virtutis agetis. unde si sol ag tet, iton per lucem, sed per calorem,ut ignis, no videtur dubitandum, quin posset agere in haec inferiora corpora calefacie do,& nihil agendo in intermedios coelos. Et confirmari potest, quia non est certum, magnetem attrahentem ad se serio distans,& alia agentia similia, quae operatur per virtutem occultam,eam effundere per arundinem, vel chordi,, aut aliud
medi insed probabiliter negari potest, sicut probabilis eii opinio eorum, qui dicunt , haec agere naturaliter in distans Ponagendo in medium rergo non debet negari, quod peripotentia Isti absolutam non possit agens creatum tali modo agere. isecunda opinio et Ermat implicare contradictionein,quia hi ages operetur in distans, nihil opeiado in me liuidi c Die Ue
395쪽
3s r. Lib. L Degeneratione cir corrupe.
ere,quin tangat passum per se, vel per suam virtutem dista sum vel deductam per medium et diffusam dicimus, vel deductam,
quia licet non posset agens diffundere propriam virtutem,nisi per medium capax tecipiendi illam, sed virtute diuina deserti posset per quodcumque medium vacuum, vel plenum usque ad passumata Molina i p.q. 8 .art. I. in fine secumhe disputationis, Ac alij recentiores, & videtur mihi probabilior, de sequenda.Ptobatur primo,quia impossibile est agens proprium, vel ea tam secundam per propriam virtutem agentem o rari circa passum,nisi illud aliquo modo attingat. hoc est, pri te vel per propriam virtutem sed implicat contradictionem, agens tangere passum distans per se, aut per propriam virtutem, nisi vel praesens sit ei per se, vel per propriam virtutem et per se autem Iupponitur absens,& per propriam virtute non potest fieri illi praesens, nisi virtus ipse diffundatur per medium , vel usque ad
ipsum alio modo deferatur: ergo nisi hoc fiat, implicabit con . tradictionem operari in distatis. Probatur minor quia quadiuagens distans est, & virtus eius nou effunditur, vel defertur ad pallam intra ipsiam detinetur, vel ab eo non egreditur; sed repugnat, quod ab eo non egressa attingat pallium, a quo distat, ut per se est manifestum ; ergo repugnabit illud attingere, &ideo in illud agere. Et si dicatur sufficere eontactum diuinae virtutis v bi'ue praesentis, a qua eleuatur causa secuda ad optarandum in distans; hoc est aperte falsum; quia licet hoc iudiciat,ut diuina virtus operetur, non tamen ut operetur secundaeauta nam cum contactus sit omnin, necessarius ad agendu,
ir quaelibet virtus agens debet tangere passum Et confirmari potest; luia causa secunda non potest agere circa passum, nisi illud, atque effectum attingat per realem influxum propriae virtutis; tune ergo)vel virtutem propriam elevari, ut influat inrassum distans, est illuc usque deferri, ut praesens influat, vel procul permanentem illuc usque influere. Primum patet noneta operari in distans , nihil operando in medium , per quod euidens est,aliquo modo debet leferri;secundum vero est impossibiler ergo impossibile erit sic operari. Probatur maior, quod procul permanens non possit in passum distans influere, quia virtutem agentis Physice influere in eisectu non est aliud, ouam effectum ab ea Physice emanare,& Physica emanatio n6 aliud ,quam Physica,& realis cotinuatio eiusdem effectus eum suaJeausa, sicut emanatio riui a fonte; sed repugnat, Physice,&realiter continuari ea, quae sunt separata secundum locum, d
seeundum virtutem:ergo repugnabit effectum emanare a cauola, hanc cum producere circa pallium distans nihil agentem in medio.
396쪽
in medio. Minore vero, quod Phy sica emanatio sit cotinuatio realis effectus cum sua causa, ostendit ad oculum exemplum Solis, a quo radi j lucis tamdiu censentur emanate, quamdiu usque ad ipsum continuantur si vero discontinuentur, aut dividantur ab eo in medio, cessabit statim emanatio: sed virtus
agentis no diffusa, nec delata usque ad passum, in quo produci debet effectus, sed procul permanes se lucta est, atque separata a pata ipso, atque effectu: ergo repugnat effectum continuaricum ea,&consequenter ab ea emanare, vel procedere.
Secundo , implicat contradictione agens operari circa patium per propriam virtutem, ac postulat ratio causae principalis, nisi ei uniatur, aut coniungatur per se, vel per propria virtutem ; sed repugnat uniti per se passo absenti. vel distanti; re. pugnat etiam uniri per propriam virtute tergo repugnabit in ipsum agere. Probatur minor , quia per se non potest uniri ratione distantiae , & separationis localis ab illo, sed non minus separata est virtus eius, nee minus distans a passo quam ipsum
ergo non minus repugnabit ei uniri per propriam virtutem. . Ad argum Scoti neganda est minor, quo a concursus duaruvirtutum in a sente creato, nepe formae lubstantialis,& potentiae accidentalis ei superadditae ad operandum sit per accidens ad operandum : non est enim nisi per se, & ita necessarius , veimplicet contradietionem, quod substantia creata sine utraq; operetur. Et necessitas praecisa formae substat talis euidens est, de admissa ab ipso Scoto;quia cum det esse intrinsecu rei, impossibile est agens esse sine forma substatiali, & impossibile est
etiam operari, si no sit. De potentia velo operativa superaddita, licet non sit euides, quia contrariu opinatur idem Scotus, ae qui eum sequuntur, videlicet potentias per quas operantur substantiae creatae, non esse accidentia eis luperaddita, nec entitates ab eis distinctas: communis tamen est sententia D. Th. in contrarium, quod sint accidentia eis superaddita,& realiter ab eis distincta,une quibus implicat eo tradictionem operari, quia sola substantia diuina immediate per se operatur, creata vero ex sua limitatione , & imperfectione intrinseca habet,ut
non sit immediate per si operat tua , sed solum per accidentia sibi superaddita pollit attingere effectum ivnde nec Sol posset
ullo modo operari in praesens, vel in distas, nisi media luce, vel alia virtute, aut accideti superaddi to; nec etiam ignis sine calore, vel alia qualitate, vel potetia. Falsum igitur est,&omniano negandum, quod sol o patetur per suam formam substati a- .lem in visceribus terrae,& non perlucem, vel calorem quoscu-que effectus:& non minus salsam,quod ignis tamquam causa Z, propria
397쪽
3 s. Lib. I., De feneratione F corrupi.
Propria producat,vel producere ullo modo pollit alter u igne, nisi medio calore, vel alia potentia, aut virtute ei superaddit Et denique negandum est, quod per potentiam Dei absolutam possint omnino separari ab eodem agente forma substat inlis,& accidentalis virtus , ita ut possit agere sine coniunctione
et ' Ad secundum cocessia maiori, quod contactus solum requiratur ad agendu tamquam conditio, neganda est minor, quod conditio non possit ita esse necessaria , ut sine illa non possit agens operari ullo modo, quia existentia actualis in rerum natura solum est conditio requisita ad agendum.& implicat co-
tradinionem, efficientem causam non existentem agere. Eodem igitur modo censendum est , aliquem contactum forma.lem , vel virtualem, ita esse necessarium, ut sine illo implicet contradictionem, agens operari circa passum Ad confirmationem vero con eqdendu est antecedens, quod actio circa passum , & circa medium sint distinctae realiter distinctione totali,vel partiali,&aliquado specifica;&ideo quq-
Iibet est intrinseca respectu alterius: sed distingvendum consequens, quod possint leparari per diuinam v rtutem ruam inter sese pollunt qui de hoc modo separari, ut actio in medium reperiatur sine actione in extremum ; quia bene piaest asens in
medium agere,iton agendo in extremum;led e conuerto repu-
nat separari actionem in extremum ab omni actione in me. tum , & haec repuga antia separationis non prouenit ab ipsis actionibus, inter quas non reperitur dependentia essentiali nam extrinseca est una respectu alterius sed prouenit ex modo ipso agendi, qui ex tua ratione intrinseca postulat actionem in medium; ut possit versari eadem, vel diuersa actio circa extrem iam, ut superius ostendimus.so Ad ultimum concedenda est maior, qu bd per potentia Dei
absolutam x ossit agens operari in dillans per medium vacuu, sed minor distinguen d i, quod pervacuum non possit diffundi virtus agentis; nam se diffundi. vi in vacuo recipiatur , tam quam in subiecto postiue eam recipiente,nullo modo potest. sed bene posset deserti a Deo per vacuum diuina virtute eam sustentante , ac deferente usque ad passum et quia sicut potest alia acei dentia sustentare sine subiecto, sic potest virtutem proeduc tuam effusam ab age te pervacuum. Et eodem modo posset fieri virtute diuina . ut virtus agentis diffunderetur per memdium natura su a incapax eius, ut si per i in possibile ageret Sot per calorem , diffundere illum posset per intermedios coelos, non im Plicat coria dictionem calorem ui coelo rectri, li-
398쪽
Cap. VI I. et extus expositio.
e t repugnet ei naturaliter. Negandum igitur est, quod in tali casu agere p osset Sol in haec inferiora corpora per calorem, nihil operando in corpora coelestia intermedia, sed vel nullii modo posset operari , vel si in extrema operaretur, necessa rium esset, quod eumdem calorem effunderet per intermedia
Ad confirmationem concedendum est antecedens. quod nosit certum, agentia illa per occultam virtutem , vel alique eius effectum di mundi per intermedia corpora, sed quia valde probabile em id esse omnino necessarium,&oppositum non est iste intelligibile,& ideo paru probabile, latis est,ut probabilius etiam sit implicare contradictionem, quod alio modo operitur,ut efficaciter satis probant argumenta a nobis factamo est enim necessariu,ut probabiliter teneamus, quod hoc vel illud , fieri non possit per potentiam Dei absolutam, euidenter probare, quod implicet contradictionem, sed latis est, quod efficacioribus argumentis probari videatur.
De ipso autem facere, ' pati,dicendum .
consequenter,ctc. Breuis expositio textus. IN lentum Atistotelis in hoc septimo e .est, explicare naturae, 3 c& conditiones agentis,& passi. Diuiditur autem in tres partes. In prima propolitis antiquorum Philosophorum sentet iis de natura,&conditione agentis,di passi, cum fundamentis eorum,atque refutatis, ex propria sentetia docet, quae sit natura,& eonditio utriusque.In secunda proponit dubium, an agens simul dum agit, patiatur ab eodem passo,circa quod agit,&illud loluit. In tertia docet,& probat,ad quod genus causae petatineant agens,& passum. Ad primam igitur partem accedens Arima Cerit duas opiniones extitisse tuo tempore circa naturam , & conditionem
agentis, & passi. Prior fuit eorum . qui dixerunt , debere estha isti milia, ita ut nihil pati possit, nisi ab agente dimimili, quorum argum erat, quia si simile a suo simili pateretur, non esset maior ratio, ob quam hoc potius in illud ageret,vel ab illo pateretur, quam ab alio,& ideo non essent determinata ages,&passum. Quod si aliquado contingit, minorem ignem a maiori pati, ab eoque con sumi, respondebat ideo esse, quia magnum o Z x ae
399쪽
3 ss Lib. I. De generatione Ocorrupi.
&paruum sunt contraria & ex hac parte dissimilia,& propte- mea unum potest agere in alterum,uel ab eo pati.' Secunda opinio opposita erat, asserens, agens & passum similia esse debere,& haec fuit Democriti, qua inductisne pr babat hoc modo. Album non agit in dulce,neque ho in gramue aut leue,& sic de eqteris huius conditionis, propterea quod
dissimiles.&quasi disparatas habent naturas,& ideo nulla similitudinem inter se ergo agens & passum similia esse debent. Quod si aceidat aliquando dissimilia inter sese agere & pati, ut calidum a frigido , vel a sicco humidum , non ideo agunt, NPatiuntur quia disium lia sunt,sed quia aliquo modo conuemunt, nempe sub eodem genere substantiae, vel qualitatis , ta ideo aliquam habent similitudinem. sed utramque opinionem diminutam esse asserit Arist quia quaedam vera, alia falsa docet, sed quae simul in veritate i areetiam possunt, sicut propositiones subcontrariae, & deceptionem horum Philosophorum ex eo processisse ait, quia una vel
alteram tantum conditionem agentis,& passi conuderar ut,ex
parte cuius similia sunt, sed ex parte alterius dissimilia: agens enim, &passum & formas habent, & subiectum , circa quod
se expellunt,& ex parte formarum dissimilia esse debet, ut ca- Iidum, & fiigidum: habent etiam subiectum commune,a quo unum expellit alterum,ex parte cuius aliqualem habent similitudinem. Quod vero vitaque falsa sit. probat;& primo, quod agens & passum non possint esse Oinnino similia, quia no esset
maior ratio, ob quam unum potius quam aliud pateretur. se- cudo, quia sequeretur, quamlibet rem posse in seipsam agere. Probatur conseia uentia, quia si ratio agendi unius in alterum
est similitudo,ni nil est adeo simile alteri, quam idem sibimet erg' poterit in seipsum agere, ex quo sequitur , inquit, aliud absurdum, quAd etiam post et corrumpere seipsum: quia acti
agentis in passum sua natura ordinatur ad corruptione eius,& ideo nullum esset in rerum naturae corpus incorruptibile,
quod patet esse falsum,cum corpora coelestia incorruptibilia sint. Quod vero non possint esse omnino dissimilia,ut dicebat
prima opinio,probat exemplis,& ratione i exemplis quidem,
quia quantitas, ct calor,& his smilia sunt penitus diueria, de
non agunt,nec patiuntur inter serergo ratio agendi,&patiendi non est dissimilitudo. Ratione vero, quia agens, & passum debent esse contraria, sed contraria continentur sub eodem euere,&ideo in eo conueniunt: ergo saltem ex hac parte d ent aliquo modo esse similia. rii, sententus resutatis,proponit propriam dicens, age ,κ . Passum
400쪽
lassum nee omnino similia esse debere, nec omnino distantisia, sed secundum genus,&secudum commune subiectu,circa quod se expellunt, ii milia,& secundum formas speeifieas,dissimilia, v t calidum & frigidum ostedunt. Et ex hae veritate colis legerut Philosophi vulgatum illud siepe in schola repetitumi omne agens intendit ammi lare sibi passum: quod non esset v rum, si ante actionem esset ei omnino simile. In secunda parte proponit hoc dubium an agens, dum agit, simul patiatur ab eodem passio,circa quod agit,quod vocat r pati ab illo ut autem resp6deat, prae lupponit duas diuisiotissmouentis,& agentis. Prior est, mouens aliud est primu , aliud ultimum. Primum mouens est illud , a quo primo procedit motus. ita ut non procedat ab alio priori . ut prima causa, aqua mouentur omnia,dicitur primum mouens, nempe Deust timum vero est illud ,vltra quod non est aliud mouens, ted immediatum est mobili,ut baculus, quo Petrus mouet lapide, est ultimum mouens. Alia diuisio est agentis vel alterantis( ni agens pro alterante sumitur, ut vidimus c. praecedentit etiam in primum,&vltimum.Alterans primum est, quod sic alterat, ut non alteretur ab alto,ut Medicus, qui alterat corpus sananis dum, sed ipse non alteratur ab alio sananter alterans vero vltimum est, ultra quod non est aliud alterans, sed per seipsum ait tingit passum,ut medicamentum in eadem sanatione Conuenit autem primum mouens cum primo alterante, & differt ab eo:conuenit quidem in eo,quod sicut primum mouens, si sit primum simpliciter, non mouetur ab alio; ita primum alaterans, si sit primum simpliciter in ordine alterantium, no alteratur ab alio, ut coelii no alteratur ab alio:sed differut etia, quia primum mouens nihil aecipit ab alio, ut Deus et primum vexo alterans, licet non alteretur ab alio, sed accipit motum ab alio, ut coelum ab intelligentia. Conuenit etiam ultimum
mouens eum ultimo alterante in eo, quod sicut mouens mouetur ab alto,ut baculus ita alterans alteratur ab alto,ut medicamentum alteratur a stomacho.
His diuisionibus suppositis, respondet dubio proposito hoc 3
modo. Qigodlibet agens habens formam in materia, hoe est, in materia communi, & eiusdem rationis cum materia passi, agendo potest repati, quae vero non habent formam in materia , hoc est, in materia communi , & eiusdem rationis, sed diuersiae speciei, non repatiuntur: & quia omnia agetia sublunatia habent formam in materia eiusdem rationis, agedo re- patiuntur: carpora vero coelestia habent formam in materia diuersae rationis, ideo non repatiuntur agendo: & uniuerla-