R.P. Antonii Ruuio Rodensis, ... Commentarii in libros Aristotelis Stagyritae de ortu, & interitu rerum naturalium; ..

401쪽

3s8 Lib. I. De generatione est corrept.

liter loquendo inquit; Primum agens non repatitur, sed vitimum. Docet tandem in ultima parte, ad quod genus causae pertineant agens,& palsum; & pruno de agente ait, pertinere ad genus causae em cientis Probat primo, quia causa effciescit, a qua incipit motus. sed agens est , a quo incipit alteratior ergo est causa essiciens. Secundo probata lassiciet e diuisione, hoc modo; A gens non pertinet ad tria alia causarum genera, nempe ad formalem , finalem, aut materialem,& est vera causa: ergo pertinet ad essicientem. Maiorem sic probat; causa finalis non mouet proprie, sed quadam motione metaphorica, sed agens mouet proprie, quia alteratio ab ab eo procedes est proprie motus et ergo agens non pertinet ad caulam finalem. Probat secundo quod nec sit finis, nec forma, quia agens tunc est actu agens,quando ab eo egreditur actio: sed quando ab eo egreditur actio, nondum sunt tinis, nec forma: nam dum sunt,cellat potius actio,& agens iam non est actu agens: ergo agens non est finis , nec forma. Quod vero agens non fit m e teria, per se notum esse ait, quia materia nihil agit, sed passiua tantum est, sed proprium est age ut is agere: ergo agens non est

eausa materialis, sed passian est, quod ad eam pertinet, ut per se est manifestum

C A P U T VIII. suomodo autem potes hoc accidere ,rursim dicamus.

Breuis expositio textus. NIhil nouum ad doctrinam pertinens affert Aristi in hoc

cap. sed prolixe satis refert,& reiicit opiniones antiquorum Philosophorum clica modum agendi,& patiendi corporum naturalium inter se,& in ordine ad generationem, corruptionem, atque mixtionem,& hoc est intentum sapitis, quod in duas partes diuidi potest. In prima referuutur duae opiniones,& in secunda refutantur.

Prima opinio fuit Empedoclis allerentis, corpora non polIeagere, nec pati,nisi intra illa ponantur pori quidam, aut coucauitates, per quasvnu possit subintrare alteru,& quasi penetrare illud,& circa illud agere: & quidem si aequales snt pori utriusque, atque commensurabiles, vicissim se penetrabunt.&talis penetratio erit mixtio utriusque, quo pacto se habet aqua& vinum,&quae uis alia corporali quidassi vero pori utriusque

402쪽

Cap.VIII. Textiu expositio. 3 sy

non sint commensurabiles, sed inaequaleri tunc ingrediet ut quidem alterum . quod subtilius est, per poros crassiores, ut ignis per poros ligni, sed no e couer lor& ideo inter talia cor-Pora non poterit mixtio fieri,sed solum generatio, Sc corruptio, aut alia operatio, sicut per poros aeris, & cuiuslibet alterius medij fit visio , & quaecumque sensatio alterius sensius. Secunda opinio fuit Democriti & Leucippi, ponetium qui- 'dem eosdem poros, sed diuersa ratione; nam Empedocles ponebat eos vacuos : isti vero plenos corpusculis quibus da indiuisibilibus, quae appellabant atomos, ita tame ut non omnin eos replerent, sed cum iidem atomi essent discontinui, vacuuinter eos relinqui, & pervacuum ipsum mouebatur & quasi volitabam: per congregationem vero, seu unione horum atomorum res generari, & per separationem corrumpi res dicebant. Itaque ut ex contextu huius capitis colligitur, duae istae opiniones ex parte conueni ut,&ex parte differuntaconueni ut quidem in eo, quod utraque ponebat vacuum in potis omma

corporu, sed posterior in hoc vacuo semper desere atomos, in eoq; cogregari,vel uniri ad aliquid generandii asserit: prior

vero aocet, in eis de poris vacuis non e ite a principio atomos,

sed a corpore subintrate per illos derivari,& quasi produci in eisdem poris,ut per productionem eorum agere possit in corpus idem .ideo Arist. asserit has duas opiniones parum differre, quantum ad modum agendi corporum per hos poros, dc perato mos in eis existentes,vel a corpore subintrante immissos. , sed utramque impugnat tamquam salsam,&ve Philota thiae contrariam in a. par capitis. Prima quidem Empedoclisae rationesquia si unu corpus agit in alterum, quia per poros eius subintrat,v t asserit,uel corpus iam ingressum agit per eo tactum, vel noni si per coiri actum agit, eumdem habere posset

absque ingressu,ut per se patet: ergo sine poris vacuis posset esse actio & passio. Si vero non agit percontactum: ergo qua- uis agens subririret, &per ingressum tangat partes corporis, non aget;quia ingredi non est agere,sed approximari ad agen dumi nec potest excogitari per aliquid aliud asere subintrans, per quod non posset agere extra corpus exiliens, & pallum

tangens: frustra ergo ponuntur tales pori vacui. . et ii

Secundam vero opinione sic impugnat si vel atomi, quibus 3Ipleni sunt pori, agunt inter sese,&pati utur,vel corpus subi

trant per poros, cui atomi cedunt. Primum non possunt sine aperta contradictione concedere : nam ipsi dicunt, non dari

actionem,& Passionem, nisi per vacuum , sed atomi ipsi non habet intra se vacuuised iunt solidi: ergo no possunt inter sesei . 2 agete,

403쪽

3co , Lib. I. De generatione et corruptis

gere, Sc pati. Si vero secundum concedant, frustra ponune tales atomos intra poros, quia sicut atomi cedunt corpori subintranti, ita partes corporis possunt cedere alteri, praesertim si fluidae sint, dc ita aeque facile poterunt agere &pati corpora sine poris vacuis , aut atomis plenis. ac li non darentur, Ac propterea frustra ponuntur. Et si dixerint non esse necessarium dari vacuum intra quemlibet atomum, sed satis esse sidetur inter unum, de alterum ; eadem ratione probatur , non esse necessarium dari poros vacuos , nec atomos intra illos, ut unum corpus agat, &alterum patiatur , sed sine illis posse

agere, sicut pori ipsi inter sese agunt, de patiuntur sine his per

solum contactum.

TEX Tvs ARISTOTELIS. uo autem modo insit generare entibus,ct facere, et pati, dicamm,Sc.

Breuis expositio textus.

38 TNtentum Arist. in hoc'. e. est , ex propria sententia docere,1 quona modo corpora agant,dc patiantur, postquam sententias alio tum refutauit Diuiditur aut e caput in duas partes.In prima enumerat quatuor conditiones, quas habere debent agens,& passum; de reiicit quintam ab aliis additam,t aquam falsam. In seeunda vero parte doeet, opinionem Democriti ponentis indivisibiles atomos in poris corporis ad agendu,& patiendum necessarios . non solum generationem corporum tollere, sed etiam alterationem, dc augmentationem.

Prima conditio agentis,& passi est,ut agens in quantu tale sit in actu. 3c passim in potentia, ut ignis agit in quantum est ealidus, de lignum patitur, in quantum est in potentia ad rheipiendum alium eius,nempe calorem Secunda eonditio est ut agens, de passum se tangant, proxime quidem,si asens proximum sit,uel ultimum, inter quod de , passum n 6 sit aliud agens;vel remoth, si non sit agens ultimu, sed primu,vel intermedium, ut Sol tangit aquam medio aere, sed aer, quod est agens ultimu immediate per se,uel etiam tactu formali, aut virtuali. vi cap. 6. explicatum est a nobis. Ex quibus sequitur, non esse necessarium, quod corpus secundum quasdam partes tantum patiatur, nempe secudum ro1osas, d

404쪽

Cap. I T. Textus expositio. 3 ct

hon secundum alias, nempe solidas sed secundum omnes pati potest. Cuius ratio, inquit, est, nam ideo potest corpus agere secundum omnes partes , quia secundum omnes est in actur sed etiam secundum omnes est in potentia ad actum recipiendum: ergo secundum omnes potest pati. Probatur minor,quia omnes partes sunt eiusdem naturae propter eamdem formam: Iergo eodem modo se habent omnes, sicut ad agendum, sic ad patiendum. Tertia conditio est, quod agens,& passum non sint conti- 'nua, quod non est intelligendum de continuatione materiali, aut quantitatiuarnam euidens experientia docet, partem calidam corporis agere in partem frigidam sibi continuam,sed de continuatione Lecundum eamdem formam agendi,&eumdεgradum eius. ita ut si duo sint continua, & eamdem formam, in eodemque gradu participent, non possire unum agere in alterum,quod patet in partibus ignis, vel ferri aeque calidis: si enim ea tot remissior esset in una , quam in alia sibi proxima, posset absque dubio intensior in remissiorem agere Quarta conditio est .vi agens & passium sint in debita distatia, hoc est,ut passum sit intra sphaeram activitatis agentis:ea

enim agentia naturali 1, immb & creata omnia finita sint, ae limitata, non possunt actione suam extendere ad quam cuminque distantiam, sed ad certam, & limitatam, ita ut ultra illam agere non possint, &ideo nisi passium intr1aalem distantiam contineatur, non poterit agens circa illud agere, neque aliquid ab eo patietur passium. A liqui addiderunt quin tam conditionem,nempe quod pas- Qsum non secundum omnem partem patiatur, sed secundum unam. &non secundum aliam. Quam probat esse salsam, &ideo non necessariam: quia si verum effet, inquit, corpus naturale componi ex atomis indivisibilibus , ut docuit cap. prqcedenti Democritus . vel ex superficiebus indivisibilibus . vi do-eebat Plato, non possiet pati secundum quamlibet partem,tmmo secundum nullam, quia nulla pars eius esset diuisibilis, nec extensia, imm5 nec esset corpus;quae omnia necessaria sunt ad patiendum, immo nec totum corpus ita copositum esset constinuum, vel extensum; quia nec indivisibilia possunt cotinu ri, nec aliquid extensum efficere. Dicendum igitur est, posse totum corpus pati ab alio,&secundum quamlibet partem, nec ad hoc esse necessarium,ut partes eius actu sint diuise, sed satis est, quod sit diuisibile secundum omnes,& singulas . . In secunda tandem parte capitis docet,opinione Democriti ponentis i*diuisibiles atomos intra poros corporis ad actio Z s Dem,

405쪽

Lib. I. De Oeneratione ct corrupi.nem,& passionem necessarios . non solum se ultra eos ponere, ut capite praecedenti probauit, sed tollere alteratione, & auae

mentationem: alterationem quidem, nam experientia costat,

rotum corpus calefieri, vel insit ei dari sine ulla diuisione sua- cum partium: quod tamen impossibile esset in sententia eius, , qui dicebat atomos illos per quorum unionem generantur corpora, discontinuos elle debere, situmque, & positionem

mutare pro generatione,& corruptione unius,& altei ius corporis,& ex consequenti pro alteratione: augmentarionem vero, quia una ex conditionibus augmentationis proprie sumptae est, quod quaelibet pars corporis augeatur;fi vero augme-tatio per ingressum atomorum in poris existentium fieret,

non posset quaelibet pars augeri, inamo neque ulla. quia in diis uisibiles atomi augeri non pollunt, sed lotum fieret positio

quaedam unius iuxta alterum; quam constat veram augmenisi rationem non elle.

TRACTATVS DE ACTIONE

& reactione corporum naturalium,& de his,quae ad eam pertinunt.

V 2E S T I O I. O quotuplex sit resistential

i A Cturus Arist. de mixtione elementorum,ex qua resultat Leompositio corporu naturalium, quae appellatur mixta, agit prius de actione,& passione, quibus mediis admiscentur elementa ad componendu mixtu,&consequenter de his, quq ad agendu.& patiendum requiruntur,& eu actio,& passio sint inter contraria, quae ab eode subiecto mutuo se expellunt per eo trarias qualitates,ut patet in igne,& aqua,in aere,&terra, necessario agedu fuit de ii militudine. de dissimilitudine, atq;etia dedistinctione inter agens &passum requisita . & tandequia ages,& passium mutuo se expellunt ab eo de subiecto petmutua actione, & passione unius in alteru . & vnius ab altero, quae quasi pugna, aut bellu vocari potest.& Philosophico vocabulo vocatur actio,& reactio unius in alterum. Agit etia de hac actione,& reactione, de qua nos tractatu nostru instituimus, tanquam de principaliori, ac dissiciliori,& ad qua requiruntur & ordinatur praedicta omnia. Sed quia actio,& reactiouiter contraria fit per actinitate.& resistetia, quia sicut quodlibet

406쪽

Cap. IX. Tract. de actione,est react. SuasI. I. 36

libet contrati v agit in aliud, ita resistit actioni alterius,& expulsioni propriae a lubiecto; te littent a vero, sicut aetio fit medias qualitatibus cottariis, propterea agendum est de resistetia in priano loco, explicandamq; quid sit,& quot uplex, re quon

modo eo ueniat qualitatibus contrarioru corporu, praesertim primis, per quas agut & patiuntur elemeta, ex his enim maxime depe det notula alio ru, de qui b. in hoc tractatu a redu est. Primum igitur quod quaerit titulus quaestionis, est quidna sit resistetitia Et prima opinio asserit, resistentiam realiter esseae Ionem ipsam, per quam unum contrarium agit in aliud ,r tione tamen ab ea distingui, ut resistentiam ignis non esse aliarem a calefactioneti vel exsiccatione, per quas agit in frigidu, aut siccum, quia eadem actione, per quam ignis agit in aqua eam calefaciendo,defendit se ab illa, ne eu instigi det, rationeta me distinguimus in calefactione, seu in calore, qui est virtus achiva, aetiuitatem,& resistentiam, seu potentiam activam, de resisti uamnam in quantu ab eo procedit effectus, dicitur virtus,vel potentia activa, Sc mediu, quo procedit, dicitur actio; sed in quantum per eadem virtutem se defendit a frigiditate

aquae,vocatur virtus, vel potetia resistiua &actio ipla, in quatum est medium se defendedi,dicitur resistentia:&haec distinctio sussicit . ut dicat ut una qualitas magis activa. quam resisti Ua, vel e contra, unum elementum magis activu, quam resistuuum. Probat ex eplo intellectus qui eum sit ea de potentiare lindi stinguimus in eo ratione intellectus,& memoriae, & dicimus , unum hominem habere perfectiore intellectu,& m moria minus periectam, atq; etia e cotrario: ergo licet eadem res sint virtus activa, & resistiua, sussicri distinctio rationis, ut

veru esse pol sit, una qualitate esse magis ac tuam, qua resistiua, vel e se magis resistiua, quam alia. Ita Son Elnas ' Me t. q s. Haec tamen lentetia, aut falsa est, aut insufficiens. talla qui- 3dem, si loquitur uniuersaliter de resistentia. Quod si e probo.In multis corporibus datur resistentia, quae nec sit caelio, nec , fiat per virtutem activam: ergo non potest esse uniuersaliter verum , quod resistentia non lit aliud re ipsa, quam achio,vel re si stere , quam agere. Probatur antecedens, quia albedo . &nigredo , raritas, & densitas, aque etiam grauitas , immo &quantitas, resistunt nihil prorsus agetes albedo quide in subiecto, in quo est, resistit nigredini, impediendo introductionem eius in eodem subiecto, & densitas etiam impediens introduci iovem raritatis, vel alterius qualitatis: corpus etiam

graue suo pondere resistit volenti illud mouere,& una quatitas tu suo loco existens suo modo etesistit alteri per proprias dunensio

Disiti

407쪽

sc Lib. I. De generatione ct corrept.

dimensiones, ne eundem locum ingrediatur. Si vero non Io quatur eadem sententia uniuersaliter de resistentia,hoc est, de omni,sed tantum de aliqua, in susticiens est, quia aliqua tantum resistentia explicata, & non omnis , insufficienter explicabitur, quid sit resistentia... Nostra igitur sententia est , quod praeter resistentiam purdnegativam. quae von est aliud, quam omnimoda incapacitas subiecti respectu talis actionis, ac formae per eam imprimendae, distinguenda sit duplex resistentia positiua,una activa,alla palIiua, aut formatis. Ita tenet omnes recetiores,& ideo solum oportet explicare, quid sit resistentia in communi,& quonam

modo in haec membra positiva diuidatur quid etiam sit quaelibet earum in particulari.ex quorum explicatione censebit ut nostra sententia sufficienter probata. Resistere alteri uniuersi liter loquendoest impedire,vel retardare actione, vel effectum eius, ne fiat,vel ne fiat tam cito,vel tanta intensione, aut perfectione Exempli gratia, dum ignis calefacit aqua, sua a ione debilitat virtutem eius. impeditque,ne agat in se . aut si ageret

permittitur,non tanta velocitate, aut tanta intensione, ac ag

ret, si non impedireturi frigiditas etiam aquae informans aqua eo ipso impedit actione calidi,& ingressum caloris in eam, ae impedimentu hoc pret stare, dicitur proprie ei resistere Resistetia vero sic in communi sumpta,&explicata duplex est, activa, de formalis: ac tua est actio agentis, in quantum impedit contrarium, ne in idem metases,a quo ipsa egreditur,agat,aut ne

tanta velocitate, aut intenone,ut actio ignis, perquam debilitatur frigiditas aquae, dicitur resistentia activa eiusdem ignis: resistentia vero formalis , licet dicatur respectu actionis , vel activae virtutis, no est actio aliqua, sed solum informatio eiu dem formae incompossibilis cum forma agentis, in quantum impedit, ne actio agentis contrari j in subiecto , quod informat, recipia tur, ut resistentia formalis aquae respectit ignis est informatio frigiditatis incompossibilis in aqua cum calore; itaque frigiditas per solam informationem impediens ingres.sum caloris. dicitur resistere aquae ior mali ter. Et denique illa omnia, quae probauimus resistere aliis nihil agendo aduelsus primam opinionem, resist uiri resistentia formali. Nunc autem probandum est primo , utrumque membrum huius diuisionis dari. Probatur aute ex definitione communi resistentiae et nam resistere contrario est impedire actione eius,& introductionem suae formae in eodem subiecto: sed utroque modo contingit sic impedire actionem,& effectum contrarij, active.& passi v aut formali teriergo datur duplex resistentia.. Probat ut Diuilia e brum Cooste

408쪽

Probatur minor, nam ignis agendo in aquam, de debilitando frigiditatem eius per impressione caloris impedit, ne in ipsum

agat, vel non lain cito, aut lata intensione. quod est retardare actionem eius. Praeterea calor ignis per suam informationem

impedit ne aqua agat in ipsum, aut propriam frigiditate ei imprimat,vel non simul,aut non lata intensione, aut velocitater

ergo resistit formaliter, quia id, quod forma praestat per suam

informatione,dicitur praestare in genere causae formatis. Probatur seeudo,quod eadem diuisio sit adaequata, quia non datur resistentia aliqua, nec dari potest, vel excogitari, q uae non fiat per actionem, vel informationem,ut euidenti inductione discurrenti per singulas resistentias facile constare potest:ergo non est excogitabilis alia resis etia pr*ter activa & formalem. Sed aduersus singula membra huius diuisionis propono sin- stula argumenta , ut ex eorum solutionibus magis expliceturivisio, di melius intelligatur. Et primo aduersus resistentiam formalem probo non dari: nam forma informans subiectum Don impeetit actionem agentis, per quam introduceta est opposita ratione suae informationis, sed per actione,qua conseruatur ab agente,ut calor ignis impedit actione frigiditatis, de introductione eius in eo de igne, in quatu coleruatur D acti De primae causae,atq; etia suo modo virtute formae lubilatialis eius de ignis, qui se ut esse istiud edcurrit ad emanatione eat

ris a se, ita ad edteruatione eius, quae no est aliud.qua cotinua

tio eiusde emanationis: ergo haec resistetia formae quae appellatur a nobis formalis, potius est activa pertinens ad primum me brum equare nulla dabitur resistetia formalis .Probatur co- sequentla,quia actio agentis,& substantialis formae, per quasco seruatur,n 6 pertinet ad genus causi formalis,sed essicietis: ergo nec resistentia ipsa. Quod hac ratione potest confirmariena si forma ratione suae informationis resistit agenti, vel resi stit in eode instanti, in quo agens agit ad introducenda oppostam,vel antequa agat.Primu est impossibile,quia iii instanti.

in quo agit, si actio 'eius sit in stata nea,iam est introducta forma opposita ut patet in generatione substatiali viventiu :ergo iam no est forma expulsa: sed quod non est, iid potest resistere, sicut nec potest agere: ergo in illo instanti non datur resistentia formalis; & eodem modo, si agens agit actione successiva non potest forma eius resistere,dum agit i quia tempore, quo agit, introductus est aliquis gradus formq oppositq: ergo etiaest expulsia eade forma preexistens quatum ad illu gradum ,ratione cuiueresistere non poterit; neque ratione alioru perma- uentrum, quia adhuc non agit circa illos contrari u .Quod vero

non siti pod by Coos e

409쪽

Lib. I. Degeneratione ct corrupi.

non resistat sorma agetis per suam informationem, antequam agat, euidens est,quia non dicitur unum relistere alteri, antequam ab illo impugnetur,ut docet experientia. et Propono secudum argumetum aduersus cesistentia activam hoc modo: si detur talis praesentia. quae sit realiter eadem actio agentis, sequitur. nulla qualitatem esse magis activa, quam resistiua, vel e conueris,sed omnes esse aequaliter activas,& resisti uas, &consequenter nullum elementu esse magis activum,

quam resistiuum. Probatur consequentia,quia quaelibet qualitas dicitur activa in ordine ad actionem,cuius principio est, sed per eamdem actione est resistiua, in quantum per eam debilitans virtutem contrarii impedit actionem eius: ergo qqualiter erit resistiua , & activa. Consequens a te est contra comis munem modum loquendi,& sentiendi omnium fere Philoso. phorum,& expresse contra Aristotelem L. t. de Generat. text.8. M . . lib. Metaph cap.Lexpresse asserentem,calorem, & seia giditatem else qualitates activas, humiditatem,& siecitatem passiuas.Pro tolutione primi argumeri adnotandum est. quod actio, per quam conseruatur forma in subiecto,ordine naturae

praesupponitur ad agendam,vel resistendum. Quod se probo.Existentia actualis rei extra causas praesuppomtur actioni, ae passioni,& ex consequenti praesupponitur resistentiae actuali, quae in agedo,& patiello interuenitised conseruatio rei no est

aliud, quam continuatio existentiae eius extra causas, sicut prima productio eius est incipere esse extra causas tergo cole tua otio formaer& consequeter actio ipsa, per qua conteruatur, pr supponitur actioni, per qua agit,& resistentiae, per qua resistit agenti. Vnde sequitur talem actionem eo seruatiuam non esse resistentia activa, neque formalem eiusdem rei, quae conseruatar, sed conditionem necessariam ei praesuppositam,quia sicut non potest agere res, nisi actu existat, ita non potest resistere: actio vero, atque resistentia quid aliud consequens, atque natura posterius esse debet, nepe actio eiusde rei, vel repugnat rasor malis, per quam formaliter resistit contrario negm tamen

non potest, conditionem hanc prcsupposita iuuare ad resistendum, quia quo a fortiori causa conseruatur forma. difficilius expellitur a subiecto, &si a multis, atque diuersis, longe difficilias: ergo magis resistit actioni agentis contrari j cotendentis eam expellere, Gratia exempli. Cistor productus in aqua, quo a pluribus agentibus co seruatur, magis resistit resistentia foro mali activitati eiusdem aquae, per quam intendit atque conatatur eum expellere, ut se reducat ad naturale frigid talem. Sed quod inteu diutus est, has actiones conseruantes non esse reuis

stentiam Diciti sed by Cooste

410쪽

Cap. IX. Tract e actione rea I. us. I. 36Z

stentiam activam , neque formalem eiusdem rei conseruatae, sed utrique praesupponi,& utramque iuuare. Et extris loturtur Primum argumentu et nam ad formam eius negandum est antecedens , quod forma non resistat actioni agetas per suam informationem, sed talem resistentiam potius laeta pei actionem, conseruantis ictui a licet actio conseruantis sit coditio necessario praesuppoma, ut forma possu resistere,quemadmodu praesupponatur necessario actualis existentia eiusdem formae, forisma tamen ipsa conseruata in esse, per suam informationem incompossibilem cum forma contrarij, absque aliqua actione impedit actionem contrarij modo iam explicato, sic aute eam

impedire, est resistere formaliter. Vel secundo respoderi yotesteoncedendo, quod actio conseruantis formam sit quqdam resistentia activa, non qui de procedes a forma passi, circa quod

operatur contrarium, ted ab eodem conseruante eamdem for

inam, praeter quam resistentiam forma ipsa per suam informaritionem,& ideo in genere causae formalis propriam haberiar que distincta, quae vocatur formalis, immo & propriam activa per actionem a se procedentem. itaque licet resistentia activa,& quasi remota conseruantis, comungatur temper cum formmali, tamquam ei necessario praesupposita, hoc non tollit distinctione in utriusque, quia una est actio,& alia informatio. Pro solutione eonfirmationis notadum est, quod sicut for .. 'ma substantialis non est per se immediate activa, sed per suam virtutem accidentalem superadditam, ita non est per se immediate resistiua, non solum res stentia activa: quia cum haec sierealiter ipsa actio, si forma no est activa per se immediate, nec erit resii tua hac resistentia, sed nec resistetia formali, Iuia noimpedit per se immediate actionem agentis, sed per sua victutem accidentalem contrariam virtuti agentis, per quam agit. Exempli gratia. A qua immediate per suam substantiam sicut non agit, ria nec resistit resistentia activa, sed per frigiditatem vel humiditate viruinque praestat,&eodem modo non resistit actioni agentis contrari j resistentia formali, nisi per eas de virtutes, quia si illas non haberet, nec esset forinaliter contraria igni. nec resisteret actioni eius resistentia formali, sed in eodem omento pollet ignis suum calorem ei imprimere. Supposito ergo, quod per suam virtutem resistit resistentia formali, quae rebat argumentu, an resistat ageta ante qua asat, vel dum iam agit. Cui respondet iuniores quidam non resistere priusquam operetur, sed du iam operatur;& licta tuc ia non sit forma secundusii illum gradu iam expulsum , siassicit immediath extilisse, et resistere dicatur Per eum i quia cum resistentia formalis