R.P. Antonii Ruuio Rodensis, ... Commentarii in libros Aristotelis Stagyritae de ortu, & interitu rerum naturalium; ..

421쪽

3 8 Lib. I. De generatione o corrupi.

conueniat qualitatibus. Secunda experietia est de magnete deistinente ferrum per qualitatem ei implesIam s non enim potest alio modo circa illud agere cuius tanta solet esse resistentia, ut non possit ferrum facile moueri ab alio corpore;& idem est de paruo illo pisciculo detinente navim, etiam per qualitatem eir pressam ita fortiter resistentem,ut nec magna ventorum vis

possit eam mouet essed resistentia: Istae sunt sol males, cum nihil Operentur qualitates impressae, per quam resinunt mouentibus eiusmodi corpora. & una est maior alia;ergo suscipit magis, &minus resistentia formalis.8s Tertium,quod asserimus est resistentiam formalem opposito modo.& ordine conuenire qualitatibus, ae conuenire dixi

mus activitate,& resistentiam activam, ita ut quo magis activa est qualitas,& magis etiam resistitia resistentia activa , eo sit minus resistiua resistentia formali,& passiua,& e conuerso, quominus est resistiua, eo sit magis activa. Haec eth contra secunda opinionem, ut a iunioribus liuellectam & explicatam.&aliquomodo in fauorem primae. Quam imprimis colligo ex communi modo loquendi.& lentiendi Philosophoru,qui uniuersaliter dicunt, elementa.& quali rates eorum , quo magis sunt activa, eo elle minus resistitia : sed hoc non potest esse verum de restientia activa, quam temper elle aequalem proba it imus cum activitate: ergo verum erit de iesistentia formali. Probatur deinde ratione, primo ex ordine, & colli tutione naturali uniuer- si,quod constat esse compositu ex elementis contrariis,ex quibus geneiantur etiam mixta contraria,& ita fere omnia eo ora lunt in perpetua pugna, re quasi contrariis circumsepta sed quaedam illorum sunt magis activamrgo nece se est, alia esse magis resistiua , ut possint se defendere a contrariis , & ita

conlei ue imi r : nam si maior activitas agentium non compensetur per maiorem resistentiam eorum, quae patiuntur,consumentur absque dubio ab eis , dispositio uniuersi non poteritella stadii lis,ac firma. Secundo pio batur : nam densitas corporis multum iuuat ad relistendum contrario, quia per de nuta.tem magis uniuntur partes inter se, & ideo non ita iselle potest agens in eas sic vultas agete, ac si essent separatae, Cel magis inter se distantes, &ex consequenti raritas minus musti te ergo corpora ex natura tua magis densa magis resistiua sunt caeteris partibus ex parte aliorum : sed ex elementis terra est densior, & post eam aqua : ergo sunt magis resistiua aere, &igne , e quibus ignis minus resistiuus erit, cum sit rarior . ex hoc autem ordine corporum quantum ad resistentiam satis

probabiliter colligi potest, eumdem habere qualitates ipsas hoc

422쪽

hoc modo. Euidens est, summam densitatem terrae emanare aliunma siccitate eius,&prope summa frigiditate,& prope summam densitatem aquae emanare a summa frigiditate, & prope summa humsiditate eiusdem:ergo siccitas, & densnas sunt causa summae, & prope summae densitatis. Euidens etiam est, summum calorem ignis esse radicem summae raritatis eius,&etiamsi in aere non sit summus, est etiam causa raritatis ali- ruantulum minoris, quam no impedit summa humiditas eiu em aetas: quia coni uncia cum caloie non potest eausare desitatem .iicut neque in igne;quam tamen causat cum frigiditate in aqua: ergo calor ex propria natura radix es ,& origo raritatis in uno,& altero elemento. Ex quibus sequitur, liccitatem cetesse magis resisti uam,quam alias, & calorem minus,quam omnes,& ne de duabus ali is:&ita eodem ordine conueni re eis resistentiam, atqi elementis ipsis,& omnino opposito et,quo co- uenit eis activitas. Probatur consequentia, quia a maiori den sitate maior resistentia formalis prouenit caeteris paribus ex parte aliorum, & consequenter a qualitatibus, quae lunt causa eius. Et fundamentum huius discursus est, quia densitas ex propria natura fortius unitur,atque tena eius inhaeret lubiecto com iungens partes eius. & raritas eas separans minus efficaciter, aut forti ter:& consequenter primae qualitates quae lunt causa densitatis, fortius unientur, tenaciusque inhaerebunt: calor veto,qui est causa raritatis, minus est caciter; sed qualitates illai dicuntur resistere formaliter per informationem, in quantum impediunt, vel retardant actionem contrarii, & difficilius ab eo expellunturiergo quo efficacius uniuntur per eamdem informationem,& tenacius inhaerent subiecto, eo difficilius extelli possunt a contrario,& ideo magis impediensi ac retardamunt actionem eius, quod est elle magis teli iti uas. Quod vero dicimus firmius uniri, atque inhaerere subiecto , non habent solum ex intensione, quamuis per intensionem magis ra dicetur qualitas in subiecto:& ideo forti us ei inhaereat, sed caeteris paribus ex parte intensionis ex alio capite, nempe ex modo speciali, quo uniuntur subiecto coniungendo partes eius

formaliter aut virtualiter, probamus fortius ei inhaerere,& tenacius coniungi.& ideo difficilius ab co expelli, quod est magis resisti uas tae resilientia formali, aut pa inua. Quod tandem

proba cur experientia, quia videmus terram maxime resistero igni.& euilibet alteri agenti contratio . ita ut sere nunquam possit ab eis corrumpi, quod no habet ignis,que cito solet con Rimere aqua. videmus etiam humiditatem in aqua magis te sistere, qua frigiditate,quia aqua intesissimc calida adhue retinet

fere

423쪽

38o Lib. I. De generarione O corrupi.

fere totam suam humiditatem:ergo euidens exper leti a d et, sieeitatem& humiditatem elle magis resistiuas,quam calorem.

Ex quibus colligitur falsum esse illud, quod asserit secunda

opinio, nempe in nullo sensu verum esse posse, quod eadem qualitas sit magis aeriua,quam resistiua,vel e contra; nam licecverum hoc sit de resistentia activa,falsum tamen de passiva. de qua probauimus maiorem esse in qualitatibus minus activis. ut in siceitate ,& humiditate, & ideo has esse magis resistitias, quam activas,dc consequenter calorem, & frigiditatem niagis activas,qtam resisti uas. Argumenta primae opinionis probant quidem intentum de resistentia passiua aut formali, quam concedimus inaequaliter conuenire primis qualitatibus: nihilominus de resistentia activa verum est,eodem modo,&ordine eis conuenire, ac couenit activitas, cuin sit idem realiter cum activitate. Quod vero dicitur in primo argumento, tesistentiam pertinere ad potentiam passivam distinguendum est:nam de activa resistentia noest verum, sed hire adactivam potentiam potius pertinet,quia per eandem potentiam activam,qua agens agit. d icitur acti u. resistere,de resistentia vero formali concedendum est, ideo haec solum potest diuerso modo conuenire qualitatibus, ae activitas eis conuenit,quod concedit nostra sententia. Secundum argumentum non indiget solutione , cum pro nostra sententia potius probet de sola resistentia passiva. & formali. maiorem esse in una qualitate, quam in altera. Ad primum argumentum secundae opinionis neganda est minor, quod omnes istae qualitates eodem modo se habeant quantum ad informatione subiecti: nam licet informatio qua- tu ad substantiam non sit maior in xna,quam in altera, sed quatum ad modum essicacior est in minus achivis, qui, firmius inhaerent subiecto caeteris paribus ex parte intesionis,cum partes eius magis coniungant inter sese ,& ldeo fortiores effetant ad resistendum contrario,vt probauimus,quod est magis resistiuaselle resistentia formali. Ad secundum neganda est urinor, quod non sit verum .unam qualitatem esse magis resistiuam,quam activam . vel e contra,& cum dicitur non esse verum de resistentia activa, concedendum est, negandum tamen , quod non sit verum de resistentia formali. Experientia ver qua probatur, citius expelli frigiditatem ab aqua,quam calorem ab igne, neganda est. si applicen tur secundum proportionem quantitatis intensionis. atatuitatis,& resistentiae' caeterorum, quae requiruntur ad agendum,

haec aute proportio talis esse debet, ut comparetur in eo grada

424쪽

intensionis, in quo sint aequalis activitatis,& essi caelae ad agendum squod non potest fieri,nisi sumatur secundum gradus inaequales intensionis : nam eum activior longe sit calor, semperetit super tot frigiditate, si applicantur secundum eandem intensionem caeteris paribus ex parte aliorum,debent ergo comis

parari,vel applicari ita ut quanto activior est calor frigiditate. canto sit remissior ea,& haec,quae minus est acti O,applicetur in gradu intensori, ita ut maiot activitas unius compensetur per maiorem intensionem alterius,& talis comparatio, vel applicatio iusta, atque debita erit. Si igitur talis fiat, & caetera sint paria ex parte aliarum conditionum, quae requirutur ad agendum, negandum est, quod calor citius expellat frigiditatem ab AEqua,qua aqua calorem ab igne,immo potius experientia ipsa docet contrarium. Quod adeo verum est,ut etiamsi applicetur secundum eandem intensionem, & vincatur frigiditas propter magnum excessum activitatis eiusdem caloris, post magnam tamen moram temporis consequatur isnis victoriam , quam citius Ionge eonsequeretur aqua,si in tali proportione appl-rentur, vinabita ratione activitatis,& intentionis multum excederet aqua, tunc enim velocius consumeretur ignis ab aqua, ut docet experientia, non alia de causa, nisi propter maiorem

resistentiam formalem frigiditatis.

Ad ultimum argumentu concedendum est antecedens,quod adem qualitas sit magis activa,quam resistiua, resistentia fot- mali, aut e conuerso magis resistiua eadem resistentia,quam sit activa:sed neganda est eonsequentia,quod no possit agere summe humidum in summe siccum: nam licet ex hac parte hoc est eomparata resistetia sormali huius eum activitate illius sit excessus, potest tamen compensari ex aliis,nempe ex maiori qualitate, &densitate agentis,aliisque conditionibus requisitis ad agendum. Ex quibus constat posse activitatem summe humidi ruperare resistentiam formalem summe sieci, quamuis haec sit maior illa nude cosiderata utraq;,& ita intellisitur agere posse

illud in hoe,si applieatio fiat secundnm debita proportionem.

v AESTIO III.

An necesse sit actionem semper procedere a propo

tione maioris inaequalitatis. VT intelligatur quaestio,explicandum est quid sit, proportio maioris inaequalitatis .& quid proportio minoris, M. I 'que etiam quid sit,actionem procedere a proportione maioris.

aut Diuitiam by Cooste

425쪽

381 Lib. I. TM generatione Scor .

aut minoris inaequalitatis. Manifestu est, actione versari inter agens, Se passum debite apploxima a. & illud agere per virtutem activam , hoc vero pati per potentiam pati tuam , & cum

sint contraria, non minus est certum, unum resistere alteri, hoe

est, se defendete ab illo, impediendo quantum potest actionem eius in se,& prohibendo, ne per illam imprimat sibi propriam

formam, ut approximatis igne,&aqua ignis intendit aquq imprimere suum calorem.&consequenter remittere frigiditatem eius. quod est eam debilitare, ne possit circa se agere vel non tam cito,& introductio caloris est agere : debilitare vero vi tutem eius est resistere resistentia activa ; & aqua tutendit im-

I rimere igni suam frigiditatem.& consequenoer debilitate ca-orem eius , ne agat in se, aut non tam cito, vel ima intensione. quod est resistere ei resistetia activa: calor etia eo ipso,quod informat sibilatiam ignis ratione incompossibilitatis, & eon.tratietati, formalis, quam habet cum frigore, impedit, o e statim introducatur in igne,aut i altem ne tota latitudo eius simul introducatur,& hoc modo impedire actionem,& introductionem eius est ei resistere resistentia passiua, aut Mimali; simili etiam modo resistit frigus ealori, impediendo per suam informat ionem, aetionem. & introductionem eius in aquam. Ut autem unum agat circa aliud, de imprimat propriam formam, nec este est ipsum aliquo modo superare;quia actio,& imprellio propriae sormae est victoi i aquaedam naturalis . cum notum sit, illud vicisse suum contrarium, quod ipsum omnino expetit a proprio loco,& in eum sese introducit. Ad intelligendum vero modum, quo nece sic sit unum superate aliud, ut in illud agat, necesse est comparare utrumque inter sese secundum proprias virtutes agendi.& patiendi. Q Iatuor autem modis comparati pollunt agentia eontraria inter sese, lecundum virtutes activas, ut si comparemus ignem cum aqua, vel aquam cum igne , secundum virtutes adimas caloris,& frigoris,& in comparatione istaeuidens est , ignem superare aquam cum sit magi v activus. Secundo possunt comparari secundum resistentias ac tuas, in qua etiam comparatione superius euadit ignis, cum resistentia activa sit eadem eius ac io, vel virtus activa diuerso modo considet ara, Neadem est ratio, si eo paretur activitas uniuscum 1esistentia actrita alterius ut per se patet. Tereia comparatio esse potest lecundunt resistentias palli uas: & hoc modo sup rior erit aqua, ctim sit elementum magis resistitium . quam ignis , ut probauimus; & comparationes istae insufficient et sunt quia aclio, de palso non veri intur inter cotralia. nisi in quan

426쪽

Cap. IX. TracI. de actione,ct react. III. 383

parari secundum activitatem unius ,& resistentiam passiuam. aut formalem alterius,& hoc modo coparata, vel aequalia lunt, ita ut tanta sit resistentia passiua unius quanta est achivitas alterius ,& tunc nulla sequetur actio,quia neutrum superabit alterum,& ideo nec vincere illud poterit , & ex consequenti nec imprimere ei propriam actionem ,& effectum , sed mutuo se impedient; inaequalia igitur elle oport*t, ut sequaturae io, per quam unum vincat alterii. Sed duobus modis posIunt esse in aequalia. Primo. ita ut activitas unius sit maior quam resinentia alterius,& haec comparatio vocatur proportio maioris inqqualitatis. Secundo, ita ut ex opposito, minor sit activitas unius, quam resistentia alterius ;& comparatio haec vocatur minoris inaequalitatis. Quaerit ergo titulus qtiaestionis an necessatia sit proportio maioris inaequalitatis ad actionem , hoc est, an vi

unum contrarium agat in alterum, nec elle sit, activit item eius

maiorem elle resistentia formali alterius, quod pati debet, vel etiam a proportione minoris inaeqtialitatis, hoe est, etiam si minor sit activitas agentis,quam resilietia formalis passi, possitit luis in hoc agere. Prima opinio nebat, hoc semper este nece clarium, sed saepe ait, a thion m dari a proportione minoriq inarta qualitatis. Ita Bulleus 3. lib. Phys ad text. i s. quem refert, &sequitur Toletus I. lib. degen. q. l3. post secundam eo; cliis. sequael . is .ad i. valles contio u. .aet Tyron. Probant ratione, 'de experientia. Ratione quidem, quia omne genus communicans in materia cum passio, potest repati ab illo, ut docet ex-ptella Arist. cap. praesenti. sed impol sibilis esset reactio, & repassio si repugnat et sequi actionem a proportione minoris inaequalitatis: ergo concedendum est, dari posse. Probatur ruinor, quia id quod patitur ab alio . superatur ab eo: ergo passum semper est in serius; sed debet reagere in idem mei agens superius : ergo non potest agere, nisi tanquam inferius, hoc est tanquam id,cuius adii ua virtus minor est resistentia agentis, ut te habet tanquam passum in reactione . quod est agere a promt-tione minoris inaequalitatis. Probatur consequentia, quia p--

portio minoris inaequalitatis dicitur ea secundum quam vilius ac tua agentis minor est resistentia passi, ut explicatum est , &superatur ab eo et ergo pas Irim semper est inferius, & activitas eius minor resistentia agentis : ergo non potest in illud agerβ. nisi a pro potiione minoris inaequalitatis: quate vel impos livili erit reactio , vel possibilis erit actio a proportione mi

noris.

Secundo, experientia, quia parua guttula aqtiae cadens super lapidem excavat illu,qua tumuis dua illimum , cuius resistentia

absque

427쪽

38 Lib. I. ne generatione se corrup.

absque dubio est maior activitate guttulae,& formi ea saepe moeta super durissimum lapidem aliquid tandem extrahit ab eo.

cuius resistentiam maiorem esse activitate formicae euidens est: ergo contra experientiam erit negare. quod aliquando detur actio a proportione minoris inaequalitatis.

Hanc opinionem explicant alii haedistinctione. Actio din lex et Iuna, perquam agens toraliter vincit passum,& i liud in e conuertit: & haec dicitur actio victoriosa, per quam agens perfectam victoriam consequitur de suo contrario. Alia est. per quam agens ni n vincit passum simpliciter, neque illud in se conuertit, sed aliqualem gradum suae formae ei imprimit,vel

in aliqua tantum parte eius agit:& ideo non vocatur actio victoriola. Quando ergo dieit praedicta sententia, actionem non semper , aut necessario dari a proportione maioris inaequalitatis, sed saepe dari etiam a proportione minoris, non intelligit de ahione victoriosa, quia repugnat agens.cuius virtus minis est resistentia passi, idem patium vincere, atque in se couertere, sed non repugnat aliquem gradum suae formae ei imprimere, vel in aliqua eius parte aliqualem effectum producere , quod est aliquam dati actionem remitam, vel imperfectam a proportione Sinoris inaequalitatis. Mi Seeunda opinio asserit . quamcumque actionem unius con- itati j in alterum,semper,& necessario debere essie a proportione maioris inaequalitatis ,rumta ut repugnet,dari aliquam a proportione minoris. Ita Nimphus l. lib.de Gener. comm . l 's.q. s. Astud illo q. xx.& omnes fere recentiores,& est communis sententia , quae videtur mihi non solum' probabilior,sed veta. Probatur ptimo,quia dum resistentia passi aequalis est activitari agentis,non potest sequi actio : ergo multo minus potest le- qui dum resistentia passi fuerit maior activitate agentis . quae est proportio minoris inaequalitatis,ut nuper ostedimus. Con sequentia est euidens , 'uia si aequalis resistentia passi impedit actionem agentis aequalis activitatis , multo magis impediet maioo resistentia eiusdem passi actionem agentis minoris actiuitatis. Antecedens vero ne probatur . si tantum resistit hassum quantum agens agit.non iuperabitur ullo modo ab eo, hoe est, nec totaliter, nec partialiter ergo nee poterit in ipsu quidquam agere. Probatur consequentia, quia eo ipso quod passi imaliquam impressionem suscipiat ab agente,quamuis minimam, subditui illi,& ideo fit inserius,& verum est,non tantum ei resistere quantum in ipsum agit, sed minus. Secundo, quia tunc dicitur maior virtus agentis resistentia passi, quando ab hac non potest illa impediti quin agat in passum. Disilired by Cooste

428쪽

Cap. IX. Tract. de actione,ct react. sua p. III. 38s

sum itune enim euidens est esse superiorem:sed quotiescumque agens agit, non potest resistentia passi impedire activitatem eius,sed ea non obstante, vel impediente, sequitur actio: ergo 'repugnat dari actionem , quin virtus activa agentis sit maior resistentia passi, quod est,actionem quamcumque semper, Mnecellario debere esse a proportione maioris inaequalitatis. utraque autem haec ratio vim habet in hoc principio, nempe, intentum agentis in sua actione est imprimere propriam for mam passo, passum vero introduci ioni resistit per qualitatem contrariam: ex quo sequitur quod quamdiu aequalis,vel maior est resistentia passi conatu agentis, impedietur omnino introductio propriae sorinae;sed quotiescuque actio sequitur, introducit agens propriam formam: ergo tunc non est maior , nec

aequalis activitati, vel conatui eius resistentia passi, sed minor. Unde sequitur,aetionem semper,& necessario esse a proportione maioris inaequalitatis,&rationes istae efficaciter probant de quacunque actione, immo probant quamcumque actionem esse simpliciter victoriosam.liue parum,sive multum de formassentis introducatur atque etiam siue sit achio,siue reactio . de ideo set uolam esse distinctionem illam de actione victoriosa. Quod hoc argumento probo aduersus eos, qui illa utuntur ad explicandam secundam opinionem,dum agens incipit agere in passum, nullum gradum propriae formae,nullam partem, quantumuis minimam eius potest ei imprimere, neque ullum essectum circa illud producere . nisi per propriam virtute activam aliquo modo superet resistentiam eius: ergo nec circa ipsum. agere, sed passum per reactionem in agens imprimit ei aliquem gradum, vel partem suae sormae: ergo non es pollibilis reactios quam vocant actionem no victoriosam nisi maior sit achivitas passi reagent resistentia formali agentis,quod ab eo repatitur,& consequenter neque ulla actio, quamuis minima,quod est nec reactionem, nec vitam parua actionem dari posse a proportione minoris. Quo argumento probatur efficaciter, nul- stam actionem quantumlibet paruam,neque ullam reactionem

dari posse, quae non fit vie otiosa (ut loquuntur illi) quia quotiescumque agens agit victoriana ex passo reportat. vel consequitur, & sine tali victoria impossibile est dati actionem:ergo nec dari actionem, quae non sit victoriosa. Ad argumentum vero pii mae opinionis , concessa maiori, neganda est minor, quod impossibilis esset reactio, li repugnaret dati actionem a proportione minoris.& dum dicitur, ac i-uitatem passi reagentis semper ede minorem resistentia agentis principalis,circa quod est reactio , negandum est, immo di, De gener. B B cendum

429쪽

38s . Ilib. I. De generatione S corrupi.

cendum semper esse maiorem, quia agens principale no resistit

passo rea genti se ciuidum omnes suas partes vel iecundum omisnes gradus intensioni; suae formae, sed solum secundum illam partem, vel gradum, qui expellitur per reactionem. Et ratio est manuella, quia resistentia passiua, seu formalis consistit in

eo , quod forma contraria per suam insormationem impcd laepe ionem agentis, At introductionem formae coincratiae, seu

gradus eius, eum quibus est incompollibilis; sed dum reagit patium circa agens, solus ille gradus, qui expellitur, vel lola

illa pars , cuca quam vel latur reactio, impediebat actionem,& introductionem formae contrariae, quia eam tantum conambatur tunc pallum expellere per reactionem, vo solii circa illa

partem tunc conabatur propriam formam introd licere: ergoiolus ille gradus, vel pars resistebat actioni eius.& isti vincuntur, cum vel ille expellatur. vel circa hanc sequatur actio: er- foetii inor erat resistentia eorum activitate palli reagentis mamin eo. quod aliquis vincitur ab alio, ei subditur ,& ab eo su-Peratur, maiorque illo censetur. Ex quo intelligitur primo. quamlibet reactionena, quantumuis naritimam, fieri a proportione maioris inaequalitatis, & a proportione mirioris non poste fieri Secundo intelligitur deceptio oppositae opinionis in eo consistens, quod credit agens secundum te totum, & omisnes suas partes, vel secundum omnes gradus suae formae resistere reactioni palli in ipsum quod non est verum, quia solum resistit fisi maliter in quantum per repugnantiam,dc incomponi-bilitatem suae formae, eum forma contrarii impedit actionem eius circa te ipsi uia . & introductionem tuae forniae in se , sed solum tunc impedit introductionem illiu S gradus, quem conatur passum lea gens introducere 1 vel in ea parte, circa quam re agit pastum et talis autem resilientia minor est, cum ab ea vincarii rachiuitate rea gentis, ut ollendit expulso talis gradus, vel passio talis partita unde sena per actio quaecumque procedit a proportione maioris. Sed contra hanc doctrinam sic arguo. Passum reagens non re agit secundum unum gradu suae formae, aut secundum unam patiem integrantem, sed iecundum omnes partes,& gradus, qui per modum unitis agentis uniuntur ad re- agendiim.& idem contingit in quocumque alio agente , quodnta tu operatur per partem,qua tangit passum, vel per unum,put alterum gradum formae, quem introducit,sed per omnes simul unitos ad agendum: ergo nec agens, in quantum ab eo re-

patitur solum resistit secundum illum gradum; quem ab eo expellit pastum, vel secundum illam partem , circa quam aliquid -uae formae introducit, sed secundit omnes partes, di gradus suae . formae

430쪽

ormae unitos per modum unius resilientis integri, atque eompleti. Falsum igitur eli,quod dicitur solum resistere tecundum eum gradum, qui expellitur, vel secundum eam partem, circa quam aliquid impressit pallum,pei reactionem. Probatur consequentia, quia non est maior ratio, qua omnes partes age tis uniantur ad agendum per modii unius agentis,quam omnes partes passi uniantur ad retinendum per modum unius resistentis integri, atque eompleti. Vnde salsum quoque erit. quod in reactione maior sit aetiuitas passi reagentis, quam renitentia agentis, quod ab eo repatitur. Respondeo concedendo antecedens, quod omnes partes agentis per modum unius concurrant

ad agendum ii & ideo quod agens per omnes suas partes,& gra- Isdus agat semper i sed negando consequentiam , quod ita se habeant ad resistendum resistentia formali i & ratio differentiae est,quia diuersam ratio agendi, a ratione res stentiae formalis: nam omnes Partes agentis, & omnes gradus formae eius. aeque, immediate te habent ad actionem & effectum producedum, &non ita, ut quaedam partes vel gradus agant mediis aliis; quia actio, & effectus aeque immediate dependent ab omnibus . inquantum constituunt unum agens completum, cui immediate attribuitur actio ,& a quo immediate producitur effectus. Ad resistendum vero formaliter non se habent aeque immediate partes, vel gradus, quia non immediate impedivi omnes actionem agentis contrari j,& introductionem forniae eius, sed ille tantum . quem immediate intendit expellete agens media introductione proprit,reliquae vero partes, vel gradus non per se, nec actu impediunt actionem contrai i j reagentis. Quod ex effectu probatur,quia nec proxime intendit eos tunc expellere agens , nee circa alias p Irtes palli suam formam introducere, sed illum tantum gradum, vel gradualem partem intensionis, aut circa hanc determinatam partem agere, non circa alias. Sed eontra hoc est argumentum, quia ex eo equitur posse et et pallum remens dei tuere totam virtutem agentis, etiam si sit maior propria. Probatur consequetia, quia activitas pasti semper erit maior resilientia formali agentis: ergo semper poterit aliquid intesionis forniae propriae ei imprimete, & aliquid sor-niae eius expellere,& tandem eam omnino corrumpere. priuer-t ina quia, quo maior intensio fornaae propriae imprimit ei pacsuin per reactionem,eo magis debit itat,atque remittit formam eius per quam resistit restitentia activa.& ideo minor erit haec resistentia eius,5c tacilius corrumpetur. Respondetur tame negando consequentiam . quia quo plus procedit actio,eo mahis debilitatur virtus passi ad Ieagendum, & multo magis, quam BB x victu S