R.P. Antonii Ruuio Rodensis, ... Commentarii in libros Aristotelis Stagyritae de ortu, & interitu rerum naturalium; ..

481쪽

38 Lib. I. De generatione ct corrupte

agens eontineatur intra sphaeram activitatis palli, quia contin'sere potest, ut agens sit maioris longe virtutis,nuam passiim Nideo ad maiorem distantiam possit extendere luam actione M.

quod est maiorem habere sphaeram activitatis , quam pallum,d tunc fieri posset quod passum ellet intra sphaeram agentis et hoc vero extra sphaeram passi ut consideranti patet , & actio quidem tunc dabitur,sed non reactio, quia sicut repugnat aliquid agere in aliud, nisi intra sphaeram activitatis eius sit;non minus repugnat in illud reagere,quia reactio vera actio est. Q linia,&vltima conditio est, quod agant actione vera , & propria , hoc est corruptiua, quae versatur solum inter propria contraria. hoc modo sumitur ab Aristotele actio in hoc opere.ut vidimus

superius. Si enim sol rum agant actione perfectiva, nulla sequitur

repassio, ut constat in illuminatione: non enim repatitur linitimo tum a corpore diaphano , in quod agit , nec obiectum a potentia sensti . Itaque ut omnes conditiones hoc verbo comprehendamus,ut ages possit repati a pasto, elica quod agit, materiale debet esse i habens maletiam eiusdem species, ultimmum intra sphaeram eiusdem passi contentum: agentemque circa patium actione eorruptiua.Et de tali agere procedit quaestio,an dum sic agu. semper.& necessario repat Ialut ab eodem passo. circa quod agit. . :x , Circa quam minitionem plures sunt opiniones, quas prolixe refert,&reiicit Toletas l. lib.de gener.qu. I, ea qui S tres tantum nos referetniis,quae dissicultatem eius attingunt, nam reliquae nullius momenti sint. Priana opinio lcgat omnino reactionem,hoc est actionem pissi in agens , a quo patitur. Ita Maior in i .distin. I .de cum eo alii ex nominalibuta Probatur primo, quia a proportione minoris inaequalitatis, non potes

dari aliqua actio; sed non potest pallum reagere . nisi a proportione minoris: ergo impossibilis est reactio. Probatur mi-- nor, quia proportio nuncii is inaequalitatis est i quando virtus

asentis est minor resilientia passi, ut superius probauimus; sed virtus passii ii vere patiat ut ab aliquo debet elle minor resistentia eiusdem agentis,a quo patitur;ergo non potest in illud

agere , vel magere. Probatur minor, quia resistentia activa agentis prouenit a tota latitudine formae eius. quam constat esse maioris virtutis. quam formam palli, & resistentia formalis eiusdem agentis prouenit ab eadem forma incompossibili eum formam passi euiam seeundum totam eius latitudinem. quia secundum eam est ei contraria, & repugnans. Exemplum possumus afferre in aqua, quae si patitur ab igne , neceste est maiorem esse virtiuemaci tuam ignis. quam resistentiam ei : .l sed

482쪽

sed etiam est maior resistentia ignis, quam activitas aqualidi

per eumdem calorem ut octo quo agit, resistit resistentia acti-ua,cum haec sit eadem realiter cum virtute activa . aut cum a

ctione. Relistentia etiam formalis , quae est incompossibili ineas, aut repugnantia umus formae cum alia; maior est in igne, cum sit per eumdem calorem ut octo contrarium frigiditati eiusdem aque,& ei repugnans secundum totam suam latitudinem. Et hoc argumentum magis adsensum videtur conuit cere,quando agetis maximae virtutis est;pastum vero adeo exiguam habet, ut absurdum videatur dicere,quod in idem maximum agens pollit reagere. Secundo probatur, quia dum unum contrarium agit in aliud, ut ignis in aquam, constat sua activitate superare illam. sed necessu est etiam sua resistentia superate activitatem eius: ergo neceste erit magis etiam resistere patio , quam passum in eum agat et Quare impossibilis erit reactio; nam quom tiescumque magis resistit passum , quam agens agat, repugnae actionem sequi, ut superius ollendimus. Probatur minor,quia dum ignis agit in aquam per calorem , non solum resistit re-aetioni eius per tum dem calorem . sed etia per propriam lata tantiam naturaliter age tuem ad conseruationem. Quia sicut naturaliter ab ea dimanat tamquam a principio activo. ita naturaliter conseruatur media activitate eiusdem substantiae: sed aqua non reagi C, nisi per solam frigiditatem : ergo maior erit resistentia ignis, quam activitas eius. Consequentia videtur Decellaria, quia habet eamdem causam, quam habet activitas, nempe calorem; sicut actinitas aquae habet frigiditatem, &-Praererea propriam substantiam ignis conseruantem cumdem alarem. sed probatur minor ex his, quae diximus t. lib. Physi. agentes de caula effetente ; videlicet substantiam non agere

c. aliud , nisi per sua accidentia, per quae solum attingit pases ergo aqua non agit per se immediate , sed solum per frigiditatem, secunda opinio non omnino negat reactionem, sed solum i secundum eamdem contrarietatem , eam admittens secundum aliam: ita ut agens per unam qualitatem non patiatur a patio per qualitatem illi contrariam, sed bene per aliam diuersam, ut dum ignis agit in aquam per calorem,non reagat aqua

in ignem per Frigiditatem , ted per humiditatem debilitando

siccitatem eius. ita Nimphus i. lib.de generat Commen. i' . quaest. s. referens pro se Aueri oem , Alexand. & alios. Probarui primo, quia si admittatur reactio secundum eamdem comvraiktatem; sequitur impossibile prorsus esse , quod unum E E contra

483쪽

o Liba Degeneratione O corrupi.

contrarium asat in alterum; sed consequens est salsum , ut per se est manifestum ; ergo impossibilis est reactio per eamdem

contraiietatem. Probatur consequentia, quia agens naturale

Irius agit in proximum , quam in remotum:ergo prius expelit contrarium a parte proxima , quam a remotam ergo ageras per unam qualitatem repatitur per contrariam et ergo in prima tui parte aliquem gradum contrariae qualitatis Ieci 1t , ergo debet illum gradum expellere ab ea parte tamquam sibi magis proxima . quam ab aliqua parte passi et, sed numquam potest eam omnino expellere nam si semper repatitur:ergo semper ei imprimitur de nouo aliquid contrariae qualitat tu, aqua impedietur actio eius, ne transeat ad passum contrarium ; quia licet aliquid semper expellat,aliquid etiam semper recipit ae nouo: impossibilis ergo erit actio unius contraris in alterum,si repati debet se eundum eamdem contrarietatem. Secundo,quia repugnat ali quid moueri simul motibus contrariis, hoc sequitur,si detur reactio secundum eamdem comtrarietatem : ergo non est admittenda. Probatur minor duobus exemplis. Piimum sit iguis agentis in aquam per medium aetem, a quo aer necessario calefiet , quia non potest calor transire ad aquam . nisi per aerem , & aqua debet rcagere in ignem per frigiditatem. Supponamus reagere per eamdem lineam, & tunc necessario debet refrigerare aerem , calefici ergo eadem pars aeris ab igne ,& infrigidabitur simul ab aqua, quod est moueti motibus contrat iis. Exemplum secudum erit, si suppona inus maximum calidum ageresin paruum frigidum, ira ut totum frigidum sit intra Iphae iam activitatis calidi . sed naedietas tantum calidi contineatur intra oli aeram actis itatisfiigidi. Tunc ergo si frigidum leagit in calidum per frigidi ratem, aliquem gradum imprimere debet in prima medietae calidi, non in polliema, cum haec sit extra sphaeram actinitanscius: & eodem tempore, quo frigidum te agit in illa medici te per frigiditate , reliqua medietas calida ei approximata debet in eamdem agere per calorem ad expellendam frigiditatem , quam ei imprimit aqua: quare simul calefiet, & frigefiet illa pars, mouebiturque contrariis motibuS. Tertia opinio omnino contraria his duabus asserit duo:primunt, semperin necessario dari reactionem inter cotraria ad

uersus primam. Secundum . talem reactionem dari secundu eamdem contrarietatem aduersus secundam. Ita expresse Aristoteles cap. .huius libri textu s3.52 cap IO..ext i T. Ac Sy..ed

clarissimis verbis . libro de generat. animalium capita 3. non longe a principio , quae ita habent: Omn e agens paratAretiam Diuitiam by Go le

484쪽

Cap. IX. Tram de actione S re t. sua fit. IX. i

aetiam apatiete,ut quod secat, hebetatur Ab eo, quod secatur,quod

calefacit, refrigeratur Denique quodcumque mouet execepto praeno, mutus mouetur aliquo motu . O interilis etiam ita sit . ut quod agit magis patiatur , qu m urat , et refrigeretur . quod calef

est . O calescat . quod frigefacit, edie. Ita etiam Galenus lib. 3. de causis Symptotu .capit. E. Diuus Thonias i. lib. de genera-eion. lectio. io. Themisti.& Simplico . lib. Physi textu 3. Philo-Ponus, quem citauit Nimphus udi supra ,&caeteri omnes interpretes Alii totelis super capri . . huius libri pataeis exceptis, quos pro aliis opinionibus citauimus.&est vera sententia, ac

tenenda.Probatur experientia , & ratione. Expetientia quidem, quia euidens est manum calidam tangentem frigidam Eam calefacere,& frigidam calorem huius temperare: atque etiam si pru-ua accensa niuem tangat naui, ipla liquescit, di pruna ex parte infrigidaturis Ratione vero, primo ex mixtione elementorum hoc modo.Quodlibet elementum habet una qualitatem in lummo gradu intensionis sed forma corporis mixti ex mixtione elemen torum resultans non potest introduci in materia , nec in ea conseruari cum dispositione aliqua habente summum gradum intensionis, nempe cum summo calore , vel summa fragiditate 3, sed pollulat omnes has qualitates attemperatas, hoc est ad minorem gradum intensionis ted. clas: quod conliat non posita fieri , nisi per mutuam actionem,& reactionem elementorum ergo necessario haec admittenda est , ut mixtio censeatur possibilis. Licet enim elementa ignis & aquae agacit, ii nyn re- patiatur quod libet ab alio, dum in ipsi in agit, non remittetuIcaloi,vel frigiditas eorum, ut per se ein manifestum et ergo nec

attemperari poterunt.

Et si aliquis dicat , ad agendum in aliud requiti determina- itam virtutem saltem per terminum extrinlccum, quod vocatur maximum quod non et ita ut tam minima dari pollet, quae non sufficeret ad agendum : ne tamen quaecumque maior, ut probauimus superius,agentes de excessu determinato ad agendum requisito. Ex quo sequitur non temper passum reagere posse. Probatur consequentia in extrema parte sphaerae acti uim talis ignis, vel alterius agentis , quam certum est non posse

in aliud corpus sibi approximatum iam extra sphaeram ei uide agentis existens agere,& ideo si illud habeat contrariam quam litatem,nempe frigibitatem, per quam agat in extremam illam partem sphaerq ignis calidam,non repatietur ab ea:quia supponamus non polle amplius agere per calore. Respondeo,etiam in

485쪽

. et Libet De generatione O corrupi.

his casibus agens ex parte sua semper repati posse a palla:quod

vero non repatiatur , per accidens est propter defectum passi non habentis virtutemad agendum; sicut etiam contingit dum passim et i iiitra sphaetam aetiuitatis agentis: ted agens non est intra sphaetam activitatis palli quia est minoris virtutis;& ideo habet minorem sphaeram. Aristoteleg vero uniuersaliter loquitur,fc uniuersaliter verum est agens semper posse repati. atque etiam semper repati . nisi aliqua conditio nec ellaria deficiat. deficit autem in casu argumenti potentia acti ira ex parie passi.r s Ad primum argumentum prunae opinionis neganda ei minor,quod non pollit pastum reagere, nisi a proportione minoris inaequalitatis. Et eum dicitur maiorem esse resistentia acti uam agentis activitate passi,concedendu eli: sed ex hae norrobatur , quod actio sit a proportione maioris. vel minoris inaequalitatis : nam cum resistentia activa sit idem realiter cum actione, vel activitate:&formaliter non sit aliud ,quam debilitatio contrari j, euidens est quod ex ea uon sit lumenda proportio requisita ad ascndum inter agens, & palsum : quia etiam si virtus palli debilitetur peractionem agentis,non simul consumit ut . sed successi te ideo non tollitur . quin per virtute remanentem re agere pollit; cum sola ergo resistentia passiua , autior mali comparanda eit virtus agentis:& de hac resistetia formali neganda est eadem minor, quod maior sit in agente actiuitate palli. Et cum dicitur formam agentis lecundum totam latitudinem suae intentionis resistere formaliter: distinguendum est et nana dulcibus modis sumitur resistentia formalis, pro actuali, & pio potentiali: vel pro resilientia, quasi in actu secundo, aut quasi in actu ptimo: & de te sillentia actuali negandum cit, quia actualis eth per incompossibilitatem actualem , qu im conliat non babere formam , nisi ratione illius pat iis intensionis nec ellario expellendae per introductionem

partis formae contras iae : nam cum teliquis partibus eiusdem formae agentis non repugnat naturaliter permanere simul: ergo non habent reliquae partes intensionis incompollibilitatem formalem actualem cum tota latitudine formae , per quam reagit passum , di consequenter non resistunt introductiona eius resistentia formali actuali. sed solum potentiali, quod est posse resistere , & non resistere actu: forma vero eiusdem passi actu agit secundum totam latitudinem intensionis , quia actu agere . solum dicit actu influere in effectum et influisi e o Eum vero tribuit forma agentis applicata ad pasium,& cum sit eodem modo applicat i secundum totam latitudinem intensionis . abique dubio influit secu udum totam , di consequenter secundum

486쪽

seeundum totam agit. Et cum solum resistat eadem forma agentis res fientia formali actuali secundum illum gradum,vel partem expellendam ad introductionem partis formae passi eiusdem mensure, sequitur maiorem esIe activitatem actuale passi resistentia formali actuali agentis, secundum quas solusit

eomparatio & consequenter non reagere a propo itione minoris, sed maioris inaequalitatis: resistentia vero formalis potentialis quae conuenit eidem formae agentis secundum totam la- ritudinem intensionis, ad hanc comparationem non pertinet,

quia eum sit comparatio in ordine ad agendum, & resistendum actu, solum fit inter activitatem actualem,& resistet iam actua Iem: viae licet potentialis illa sit maior, non esticit proportionem minorem cum activitate actuali palli.

Circa minorem secundi argumenti asserentem. maiorem ess gillse resistentiam formalem agentis activitate passi, quia non solures stit formaliter calor ignis, per se ratione incompos Iibilitatis actualis cum frigiditate aquae, sed etiam ratione substantiae

eiusdem ignis, a qua essicienter conseruatur , sicut efiicienter dimanat. Diuerso modo loquuntur recentiores; nam quidam hane conseruationem efficientem admittunt, sed negant claeaciorem esse substantiam ignis ad conseruandum calorem, quam frigiditatem aquae ad illum destruendum et & ideo non sufficere talem conseruationem , ut maior censenda sit resistentia fodinalis eius achivitate frigiditatis: etiam si per se sola

dieatur agere. Quod probant in aqua : nam ignis citius eam calefacit. quam ipsamet ab igne separata se reducat ad frigiditatem expulsam per eumdem calorem ergo essicacior est

uaelibet harum qualitatum ad producendum sibi similem in

sub ecto contrario,quam substantia eiusdem contrarii ad conseruandam propriam qualitatem a se emanantem. Ali j vero ad- is x mittentes etiam,quod substantia conseruet efficienter qualita. tem propriam, consequenter asserunt efficaciorem esse ad eam conseruandam , quam sit qualitas contraria ad cam destruendam. Piobant primo,quia est perfectior non solum secundumentitatem sed etiam secundum rationem caulae , cum sit causa aequivoca suae qualitatis: qualitas vero ad agendum circa contrarium univoca, causa vero aequivoca perfectior est. Deinde, iquia agit secundum persectissimam approximationem, cuntragat per naturalem emanationem circa seipsam et qualitas vero per impersectam secundum contractum.

Alii denique non admittunt, quod qualitates elementorum conseruentur ab eorum substantiis effecti ue , quia negant etiani effective ab eis procedere . vel emanate , ut summusca tot Dottiaco brum Cooste

487쪽

ealor ab igne, & sumna a frigiditas ab aqua. Sed putant solum

conseruari ab ea tanqua in a causa materiali , in qua tanquam in lubiecto inhaeret. Probant hauc ratione ; licet qualitates litae dependeant in fieri ab agente, a quo producuntur,& a Pro pria lubilantia , a qua tunc emanant , ut calor ignis geniti abigue generante,& a propria substantia ei uidem igni, gelarii, sed polluua in productae lunt, non dependent in conteruari ab ali quo agente creato, sed a solo Deo : ergo falsum est, quod e Q. cienter conteruentur a propria iubilantia. Antecedens proba- cur euidenta ra peri mitia i nam calor Aoductus in aqua eiu sedem rationis cit eum calore igm: ted ille noodc pendet ab aliquo agente creato in conseruari, tu si a solo Deo, ut per se est mani testum: ergo neque calor isnis dependebit ab agete ereato in conseruara quale est eius iubi antia;sed a solo: Deo. Quo supposito , facile rei pondent argumento n*gando minotem eius,quod maior sit resistentia formalis agentis . quam acticii ditas actualis palli, cum non adiuuentur emciemer a iubilantia;& ideo se in per pallum poterit reagere a proportionet minora L

G Nostra vero sententia duo asseriti, primum est, has qualitates primas clementorum effcienter conteruari a subitantiis e rumdem clementorum ,&non solum,materialiter . . bt probo

primo quod di manent ab eis eficientqt , α id co quod depen- 'deat i ab eis non solum in esse, sed etiam in fieri x nquam a

causis efficientibus ; nam qualitates dimanant. uatur lintab eisdemIubilantiis in eodem instantis in quo gene tantur eodem modo, quo dimanant proprietates alinum rerum ab e lentris:eigo dimana niteffetenter. Probatur consequentia, aviali in solo genere causae materialis conuenirent hist corporibus . . tamquam propriae dispositiones materiaci, nulla est et talis emanatio ab eorum subitant is, sed a solo agente producerentur in materia, sicut reliquae dii positiones. Secundo quia dum corpo ra i ita per actionem contrari j amittunt aliquos gradus suarum qualitatum, ut aqua calefacta ab igne aliquos gradus suae frigiditatis. itatim remoto igne incipit expellere a te calorem, &reducit se in naturalem frigiditatem: sed nullum est agens partaculate, a quo producatur em cienter talis frigiditas praeteri abstantiam eiusdem aquae,a qua di manat naturaliter,ut pet se est manifestum: ergo necessario dicendum est ab ea emanare tamquam a causa efiiciente. Quod enim procedat a generante:non nego:sed repremit quo a generante procedat cssicien-eternis media propria subitantia, vel substantiali forma,tam. quam a virtute eius et qua media agit ad eius emanataqnem.

488쪽

. Probatur euidenter;quia contingit, quod generans aquam iam non sit in rerum natura,dum talis frigiditas ab ea procedit:ergo repugnat tunc agere , vel eam producere . nisi media aliqua virtute ab eo derelicta, & actu exit ente , quae non potest esse

alia ab ipsa mei substantia aquae , aut substantiali forma eius: ergo absque dubio procedit ab illa effcienter. Hoc supposito, probatur, quod ab eadem conseruetur eScieten primo,quia repugnat naturaliter . quod aliquis effectus naturalis procedit ab aliquo agente, & quod ab eo, eodem

modo praetente non conseruetur , ut euidenti inductione constat in omni effectu naturali sic se habente ad suam causam e fieientem, a qua procedit: sed qualitates iliae, ut calor ignis , &. frigiditas aquae procedunt a suis subitantiis tanquam a ea usi semesentibus eodem modo semper praesentibus. ac dum primo

ab eis emanant ergo conseruantur ab eis essicienter. Secundo. quia conseruatio rei non est aliud quam continuata productio

eius, sed quasi continua emanatione procedunt qualitates istae a suis substantiis;ergo semper dependent ab eis efficteter, quod

est essietentet ab eis co seruari. Probatur minor simul cum consequentia. quia quotiescumque aliqua pars, vel gradus earumdem qualitatum extinguitur ab agente contrario, itatina eo separato incipit emanare ab eadem iubstantia. Secundum , quod asserimus es , adhuc hoc supposito maio- Crem esse activitatem actualem pasti,quam resiis lentiam formalem actualem agentis , de ideo polle adhuc reagere passum in plum. Probatur primo euidenti experientia ; nam evidens eticalidum vitria,vel ut quatuor applicatum aquae aliquid agere in eam , & plus actutum si cum ea se penetraret: ergn maior Est activitas actualis eius formali resilientia frigidit tis aquae etiam si a subitantia aquae essicienter conseruetur. Probatur conlequentia,quia si non esset maior, nulla posset actiost qui: nam ut superius probauimus,a proportione minoris inaequalitatis non potest actio prouenire. Deinde probatur ratione.

uia si propter conseruationem effecti uim summi caloris a ubi antia ignis,& summae frigiditatis a substantia aquae maior esset se sistentia formalis passi, quam activitas agentis,ut asserit

prima sententia opposita , euidenter sequitur . non soli in t ea-ctionem passi in agens contrarium esse impossibilem, sed om- 'em actionem inter quaecumque eontraria , quod est abiur-ain. Probatur consequentia: nam si re silentia formalis actu i lis contrarii maior est activitate alterius . quia forma p,sIi non soluiri restitit resistentia formali ratione incompossibilitatis , quam habet cum forma agentis,sed quia conser inor

489쪽

- 6 Lib. I. De feneratione est corrupi.

tur etfective a propria subi antia . cum hoc sit semper verum, Ac necessatium in agentibus per primas qualitates sibi proprias,qualia sunt elementa I sequitur semper in nis verum esse, quod plus resistat passum , quam agens agat ; & ex conlequenti impossibilem esse actione in. Probatur consequentia, quia si pius telistit : ergo non potest superari ab agente . neque ab eo pati ; nam eo ipio, quod patitur aliquid ab alto,euidens est su-s perari , & vinci ab eo. Ex quibus ad formam argumenti primctipalis neganda est minor, quod maior sit resistentia formalis agentis per propriam formam conseruatam effective a proptia substimia, quam activitas passi ad reagendum : nam cum forma agentis solum resiliat pallo reagenti, per illum gradum necessario expellendum, etiam si conseruetur secundum eundem gradum effective a propria subitantia, cum pallam

reagat per tota in latitudinem intensorias suae formae: maior erit activitas,quam resilientia,quia maiores virtus agendi totius intensionis forniae. quam resistentia formalis unius gradus qualitatis contrariae,etiam conseruati a propria forma suos antiali, ut per se eit manifestu. Et propterea a proportione maioris inaequalitatis sequitur reactio. Ad primum argumentum secundae opinionis neganda est consequentia quod ex reactione sequatur actionem viter contraria elle i inpossibilem. Et cum dicit ut agens naturale prius agere in proximum,quam in remotum distinguedum est : nam si proximum , & remotum se teneant ex parte med ij, vel passi, verum est , quia neque actio potest peruenire ad posteriorem, siue te motiorem partem medii, vel passi , nisi per priorem, aut ploximiore : si vero intelligatur a Partibus ei uidem agentis, talsum, liria agens neque in medium, neqse omnino in passum agit transmittendo actionem ad unam partem proprii corp-ris per alia usque ad ultima,& per illa ad pallum, sed per omnes

sit nul unitas per modii unius abentis agit immediate in mediuextrinsecuin, vel in palsum sibi approximatu ; & ideo licet aliis qua pars agentis sit affecta aliquo gradu qualitatis contrat iae, non est necessarium, quod ages prius agat per alias partes pio, prias in illam ad expulsionem talis gradus, quam agat in pa lum, vel medium extrinsecum: na illa pars non est tibi medium

agendi in pallum, sed immediate agit in illud per omnes ad

si modum unius agentis concurrentis Gratia exempli, si aliqua pars aquae sit calefacta uno gradu caloris,&ei approxime tuta liud calidum , in quo possit agere, non est necellarium quod

prim expellat a se unum illum gradum caloris, qua in agat in A. .m cin insecti, quia non agit in illud transmittcd actio,

490쪽

Rem per parte illa calefactam, sed per illam,& alias visitas per modum vn ius agentis frigidi immediate agit : post actionem vero in calidum, illo iam superato, vel separato expellet omnino gradain illum caloris ab illa parte virtute propriae subitantiae, a qua emanabit gradus frigiditatis amissae. Et ita non

impeditur aqua ab illa parte calefacta, quin pollit agere in callidum tibi approximatum. Huic solutioni acido alia,quod etias pars proxima aquae pollat agere in eadem parte calefactam

ab igne per repassione. impeditur tamen ab eode igne reagente; unde propter hoc impedimentum non expellitur ab illa gradus caloris ei impressus . quamdiu durat actio, &reactio , nec proinde mouetur motibus contrariis. Eodem modo respondendum est ad posteriorem experientiam secundi argumentide calido agente in frigidum ,& habente unam partem tacum intra sphaeram achivitatis eius, sed totum ipsum frigidum inita propriam contentum, ut consideranti est mam festum. Solum rei at soluendum secundum argumentum. Q santum iad priorem eius partem . in qua adducitur alia experientia de medio extrinseco, nempe aere, per quem igni' agat in aquam. Ad cuius sollitionem tanquim certum praesupponendum est actionem,& reactionem non dari,nisi inter ultimum agens, &pasIum : vltimum vero agens est illud.quod immediate tangit

pallum,& ideo solum immediatum agens repati potes . Ita docet expresse Aristoteles text. si . huius libri; quod probauit incinatione; nam medicus,inquit, per artem sanat infirmum, sed nihil repatitur in actione sanandi, quia ipse per se non tingit pallum, sed medicamentum tangens per se repatitur. Vnde le-quitur impossibile esse , quod agens per medium repatiatura

pasIo, nisi simul cum medio per modum unius agentis agat in ipsum; tunc enim immediatum & vltimum agens erit, & ideo repati poterit. Hoc igitur supposito,argumentum affert exemplum de igne agente in aquam medio aere. Vt autem uniuersalis sit solutio de omni agente per medium , notandum et .m dii im tribui modis se habere polle, nam vel nudum est utraque qualitate contraria, per quam duo corpora agant, & patiuntur, vel utraque affectum est vel altera tantum : N primum non est naturaliter possibile propter ordinem , ac dispositionem corporum naturalium limplicium. qualia iunt elementa: vel mixtorum, quae ex eis componuntur , aliqua enim qualitate ccntraria, vel utraq. necesIatio debet antei. Si vero daretur supernaturaliter casus, in quo corpus medium neutri qualitate contrariam haberet, sed utriusque esset capax(quod ad achione,&reactione nereilariu est 'tunc utruque egi termi, nempe agens,