장음표시 사용
601쪽
s s 6 Lib. II. De generatione O corrupi.
quem habet a propria natura, parum recipit ab intrinsec is eamito circumdantibus, ideo quali teperata et set ex hac parte.Tertio, supponendum est, solem sua virtute sempec extrahere a terra exhalationes.& ab aqua vapores, & aestiuo tempore magnam cliptam,quia intensius illuminat.& calefacit terram,aquam,dcinfimam regionem aeris, ideo fortior est virtus eius ad est ectu eos extrahendi, quos constat sua natura leues esse . & aeri valde similes praesertim in raritate. & leuitate, &propterea iuriam ascendunt vique ad mediam legionem aeris. Qualto lup p nitur, vapores sua natura esse frigidos, calidos vero ab exti imleco, nempe ab eodem Sole , qui cum eos media luce,& calore Producto in aqua.& terra extrahat, necesse est eos calidos extrahere .Qu id vero sua natura sint stigidi,docet Aristoteles,&probat ratio.Aristoteles quidem expresse satis loco citato, ubi generationem pluuiae ex vaporibus explicans sic ait: Manente Rutem terra, quod Orca ipsam est humidum a radiis, edi ab alia, qua desuper est caliditate evaporans fertur sursum. Cum a rete ea
Adit , iua duxit ipsum sursum, erelinquit, di ius quide disperditur ad Speriorem locum: .ae autem Edi extinguitur , propterea quodsuspenditur longius in aerem . qui est super tereram . cogitur Iterum vapor infrigidarida . et propter derelictionem ea loris , crapropter secu, et Fl aqua ex aere, ere. Et longe ab his, sed in eodecapite loquens degeneratione niuis ex nube congelata in media regione eeris,& de generatione pruinae ex congelato va- . pore in hac infima regione, haec verba scribit: Sintiviter autem, O pruina, , nix, cum enim congelata est nubes, nix est. cum au Ievapor . pruina quapropter aut temporis anni,aut regioni signu est frigida no enim utique congelaretur adhuc multa inexistente e liditate, si no superuinceret frigus: in nube enim adhae ines mul tum ea lidum, residuum ignis: qui eis orare fecit ex terra humii xt si, etc.Qvibus docet expresse nube, quae non est aliud ,qua vapor condensatus in media regione, calorem adhuc habere derelictum quidem a Sole,qui eum illi impressit dum extraxit ab aqua,& terra, quod est eum habere ab extrinseco agete . & sua natura oppositam frigiditatem. Quod docet etiam D.Thom. eodem loco his verbis: Sic igitur deficiente ea lore calefacie te, boleuante vaporem aqueum, vapor aquem redit ad natura suam,
coadiuuante et id frigiditate Dei,ddis infrigidatur,edi infrigidatus inspissatur, et inspissaltu eadit ad terram. ete. Sed probatur
etiam ratione, quia aut vapores sunt ei uidem naturae cum elemento, a quo extrahuntur , vel diuersae; Si eiusdem euidens est esse valde frigidos tua natura sicut elementum aquae. Si vero lint mixta, valde tamen tantia in natura cidem elemento cum
602쪽
ex eius substantia proxime,ac cito oriantur: ergo participant qualitates eius, & praesertim frigiditatem,quae in eis praedominatur , & calorem non possunt nabere ex propria natura, quia aqua illum non habe t naturaliter. Unde fit solum ab extrinseco agente . a quo extrahuntur impressum calorem habere polle, quem iurium ascendentes eum virtute propriae naturae ale ex
pellunt i ut asse tuit Arii . & reducunt se ad naturalem frigiditatem.
Ex his praesuppositis hoc argumentum colligitur ad proba- Ithdum, quod per antiparistasim sufficiens reddatur causa intensae frigiditatis, quam habet aer in media regione, etiamsi ex prompria natura non sit stigidus. Nam toto tempore anni ascendunt vapores extracti ab aqua,& terra,& sua natura frigidi, maioremque densitatem habentes,quam aer, ascendentes vero quo plus leparantur ab hac infima regione ea lida, plus etiam deficit calor extrinsecus, quem a Sole, Ae a loco impressum habebant f & ad naturalem frigiditatem se reducunt; ac tandem ad
locum mediae regionis perueniunt: nee ulterius permittuntur ascendere propter maximum calorem supremae regionis circumobfittentem ; sed nee etiam descendere obsistente calore huius infimae regionis : ergo necesse est maximam eorum compiam ibi condensari , & per condensationem eorum valde inmfrigidari aerem eiusdem regionis,&ex condensatione & infrigidatione tam ipsum,quam vapores passim conuerti in nube , di pluviam . unde non est necessarium ad specialem influxum coelestem, nec ad Deum per se instigidantem eamdem regionem recurrere , sed ex solo ordine naturali a Deo ipso consti tuto in his corporibus sufficiens redditur caula maximae frigiditatis illius regionis. Qisod satis efficaciter confirmatur ex magna infrigidatione aquae putealis , & subterraneorum locorum aestiuo tempetre a similibus eausis suffetet et facta(eisdem aduersariis concedentibus se absque dubio minorem efficacitatem habentibus;& propterea non tam intensam frigiditatem
causantibus, quanta producitur in media regione aeris propter efficaciores causas; sed eodem modo operantes, ut expositum est. Ad primum argumentum primae opinionis neganda est ma- iisior, quod illa qualitas sit elemento naturalis, quam habet circa medium ; nam licet verum hoc sit in elemento solido, quale est terra, quia non habet fluxum , & refluxum secundum partes, sed fer8 immobilis perseuerat secundum omnes. 8c propter maximam densitatem non facilem praebet ingressum aliis corporibus, & ideo non facile recipit impresI ones eorum, secun
603쪽
s s 8 Lib. II. De generatione ct come .
iecundum partes propinquiores centro. Licet etiam sit verum in elemeto magis ac tuo. quale est ignis, qui piopter maximam activitatem non permittit permixtionem aliorum corporum,& ideo non facile recipit qualitates eorum. In fluidis vero, &pra:sertim in aere non potest esse verum,& ratio est mam fella; quia cum aer non solum fluat, sed adeo subtilis sit . facile eedit alias corporibus ,& transitum eis per se ipsum praebet: facile etiam eis permittit, ut secum permisceantur,si subtilia sint, facile etiam impressiones, vel qualitates extraneas ab eis recipit;& ideo non habent maiorem puritatem iuxta medium . quam in extremis partibus. Vnde sequitur non poste deduci argu- mentum ex qualitate vigente circa medium eius ad probandum quod ei sit naturalis,quia non minus potest eam recipere ab agente extrinseco secum permixto circa medium , quam in aliis partibus extremis.
Ad leeundum distinguenda est maior, quod nullum violentum sit perpetuum, & explicanda uniuertatis haec propositio
A i istotelis, quam fatemur in doctrina eius contineri. violentum enim duplex est;vnum, quod ita eth contra inclinationem rei particulatis ; ut nullo modo cedat in bonum particulare eius, ac totius uniuersi. Vt lapidem proiectum moueri iurium, aut aquam quomodocumque calefieri ab igne; ita enim motus isti sunt contra inclinationem naturalem norum corporum, ut . nec cedant in bonum particulare eorum, nec in commune totius uniuersi &dicuntur violenti simpliciter. Aliud est violentum ex parte vel secundum quid, quod licet sit contra inclinationem particularem corporis, ceci it tamen in bonum eius particulare conseruationis propriae . atque etiam in bonum commune totius uniuersi:&ex hac parte potius naturale eit,quam violentum,& propterea solum secundum quid, vel ex parte violantum, & potius dici debet naturale, quia ex ordinatione naturali partium uniuersi necessario sequitur: & ita se habet frigiditas mediae legionis aeris. Nam ex naturali ordinatione ei uidem elementi cum caeteris nece ilario tequitur continua, atque perpetua antiparistasis iam explicata, per quam illa pars aeris infrigidatur, & totus ipse aer non potest alio modo natu- tali conseruari in suo loco naturali. nempe infra elementum ignis,dc supra elementum aquae , nisi eum dispendio illo infrigidationis secundum illam partem. Quae in frigidatio ordinatur ad bonum commune totius uniuersi, nempe ad generationem, & conseruationem plantarum, animalium, & hominum: unde si recte expedatur eadem infrigidatio, soluex ea habetur, quod elementu aeris patiatur dispedui aliquod solia in vita vel Disitirod D, Cooste
604쪽
Cap. II I Trin. de primis qualitatib. sus III. sis
alia parte propcer bonum propriu totius elem et i, & commune uniuersi, quod lotu est violentam secundum quid etiam consideratum te spectu eiusdem aerismaturale vero simpliciter, quia solum eli contra inclinationem unius partis, seg conformis particulari inclinationi totius elementi aeris naturaliter inclinati in propriam conteruationarin. Et hoc modo dari violenta secundum quid, quod sit perpetuum in eisdem elementis,cui-dens est.Nam i uprema regio aeris semper calidior est, qua petit sua natui a , & semper partes aliquae eius igni proximiores corrumi untur ab igne . & in eum conuertuntur, quod patet esse violentum,& perpetuum eodem modo , ac in frigidatio mediae
regionis aereae. Terra quoque secundum plures sui partes in- frigidatur semper ab aqua super eam dilapsa : immo maxima
ex parte aqua, & terra sunt semper extra proprium locum naturalem, quia cum aqua deberet circumscribere elemetum terrae,& terra deberet circumscribi ab aqua mec circularibitur haec ab illa: uec illa maiori ex parte eade terra ambit. Axioma igit ut Aristoteli cum de priori violento solum intelligitur, quod naturaliter repugnat elle perpetuum: non de polleriori nec stat lo incluso in naturali ordinatione uniuersi, nec solum ad bonum commune cius ordinato, sed etia ad particulare eorum de corporum, quod ipsum patiuntur solu secundu aliquas partes propter conteruationem totius. Et ideo ex naturali ordinatione &constitutione uniuersi necesse eit ese perpetuum, ut conflat in aliis casibus diuersis ab infrigidatione mediae regionis ,& nece ssat lo concedendis ab omnibus opinantibus. Ad primum argumentum tertiae opinionis respodeo primo, inomine firmamenti diuidentis aquas ab aquis non este neces.sario intelligendam mediam aeris regionem, ted plura alia polose intelligi secundum diuersas expositiones illius loci, quas
refert D. Tho. I. p. l. 61. arti c. l. vi ccclesie corpus, in quo iunt
Odera: unde non potest ellicaciter ex vel bis Scripturae sacrae aliquid colligi pertineus ad illam partem aeris. Sccundo respondeo, quod licet probabile sit, per firmamentum factum secunda die intelligi mediam regionem aeris. ex hoc tamen non coni at productam esIe tunc in ea frigiditatem a Deope r se immediate, quia licet densitas eius eam constituat, quo si solidam ac firmam , & ideo propter deustatem in ea productam, intelligi posset nomine firmamenti et non tamen propter frigiditatem tunc in ea productam : sed producta densitate relinqui potuit in frigidada per virtute caularu naturaliu,& antipat illica actione earu ia explicata. Quare nec etia ex verbis Scripturae intellectis de media aeris regione essicaciter colligi potest,
605쪽
so Lib. I I. De generatione ' corrupi.'
quod frigiditas eius producta sit a Deo per se immediate, ut
In quonam gradu habeat quodlibet elementum duas
qualitates primas , qua naturaliter ei conueniunt ZVT melius intelligatur difficultas quaestionis , tamquam
certum est praelupponendum sermonem esse de elementis in sua puritate ac naturali dispositione existentibus inam ut superius adnotauimus, omnia fere elementa secundum plures partes permixtas hsbent qualitates sibi extraneas, & aliorum clementorum proprias i, quam permixtionem absque dubio habent ex vicinitate aliorum, quorum lunt contigua,ut aer ex vicinitate ignis habet superiorem legionem calidiorem, quam natura eius postulat .& ex vicinitate aquae .& terrae mediam
quidem frigidiorem sempers ut probauimus) infimam vero
frigidiorem aliquando . & calidiorem saepe ex reflexione radiorum Solis circa eadem Hementa aquae, & terrae facta: ideo non intelligitur quaestio de elementis, ita impuris, atque per- millis,sed in sua puritate.& naturali dispositione existentibns, quam secundum aliau partes habere censendum est. Secundo, praesupponendum est ex praecedenti quaestione . quo cuilibet elemento sua natura conueniunt duae qualitates primae non contrariae. Quibus praesuppositis difficultas quaestionis in eo posita est .an utraque ei conuemat in summo gradu . vel una tantum in lummo, altera vero in minori gradu intensionis, quem vocate lolent prope summum. Vt igni summus calor,&summa etiam siccitas: aeri vero h timiditas summa cum summo etiam calore: aquq vero summa frigiditas, summaque humiditas; & terrae summ1 siccitas cum summa frigiditate. Vel certe igni conueniat calor summus , aeri humiditas summa , aquae summa frigiditas ;& summa siccitas terrae:eaeterae vero qualitates in minori gradu singulis, ut ultra medietatem latitudinis; videlicet secundum quinque gradus intensionis, aut quid similet, is Et prima opinio asserit utramqtie qualitatem couenire singulis elementis in summo gradu. Ita Nimphus in hoc x. libcommen. t g. q. .& Aquilinus lib. 3 de elementis. Sed quia haec sententia uniuersaliter sumpta evidenter est falsa , nam in aere saltem
606쪽
Cap. III. Tract. deprimis qualitatib. i. . VIII. sci
altem est contra euidentem experientiam dicere , quod sit ita calidus,ac ignis , quia experimur ignem eo rariorem intensius nos calefaeete. Propterea alii videtur temperasse eamdem sententiam, ut probabilis saltem existimari posset,asseretes ignem habere utramque qualitatem in summo gradu; aerem vero nullam in summo, sed utramque in minori ; quia nee ita calidus est , a et ignis, nec ita humidus,ac aqua ; sed summe humidam esse hanc, non tamen summe frigidam, sed minus, qviam terram; hanc vero summe frigidam elle,nyn tamen summe si cam, sed minus, quam ignem lummam 'abentem siccitatem. Ita D. Thomas expresse lech. 3. huius seeqndi libri ;& quantum ad humiditatem intentiorem in aqua, suam in aere, eam sequitur Bafieet quaest. x & tribuitur Galeno lib. de Simplie. meis dicam. Aculi capit. octauo. Probatur unico irgumento uniuersali de omnibus elementis, quia si in quolibet esset una tantum qualitas in summo gradu intensionis, altera vero in minori; seruitur quodlibet elementum ad minus habere tres qualitates,
uas quidem inter se contrarias, alteram vero non contrariam,
ut ignis calorem, &humiditatem cum siccitate, sicque de caeteris secundum proportionem; quod patet esse falsum , quia
iam essent mixta corpora,& non simplicia, haberent enim quali tates contrarias non in summo, sed ad certum gradum atte-peratas, quod mistorum est proprium. Probatur prima consequentia, quia latitudo cuius ibet contrarietatis debet esse completa ex utroque, vel altero contratio, ut superius ostendimus, sed quodlibet elementum habet Iatitudinem unius cotrarietatis completam ex uno contrario, ergo si habet aliam non completam ex uno,debet habere eam completam ex alio. Ita ut tot
gradus humiditatis habeat ignis, quot siccitatis ei deficiunt ;&ita habebit humiditatem,& siccitatem,quae sunt cotrariae quam litates ad certum gradum attemperatae, sicut habent mixta. Secunda opinio asserit nullum elementum habere duas qua- ilitates in summo gradu intensionis. sed quodlibet unam tantum, aliam vero in minori gradu , videlicet ultra medietatem
latitudini hoc ordine distributas, ut ignis sit calidus in summo gradu; siccus vero in minori: aer in summo gradu humidus , in minori calidus: aqua frigida in summo gradu , & in minori humida: & terra in summo gradu sicca . & in minori
frigida . ita Alexander lib. Metheor. comm. I . Albertus SaxOniae in hoc E. lib. l. i. Marsi l. quaest. 6. Iacobus de Forti u. tractatu de intensione formarum par. L. Tolet q. s. huius libri. Coni m. c. I. I. .art. l .it aeria S. Paties Ambr. lib. . Exa mero, e . . Basil.
homil. . in Genesim, Damasi in suis comentariis Physicis c. ix. De geu r. N N ae est
607쪽
sset Lib. II. Te generatione O corrupi.
&est eommunis intra recentiores ,& tanquam probabili ot inobis sequenda. Probatur testimonio Arist. id asse tentis in hoe
a. lib. texto 3.his verbis: Sed tamen simpliciter quatuor ex stetia,unm vniique est Terra enimsicci magis,quam frigidi , aqua autem frigidi magis quam humidi: aer autem humidi magis , quam rit calidi,ttinis autF calidi magis, quam sic ei. Et si dicatur non necessario haee intelligi de maiori intensione unius qualitatis. quam alterins,sed id solum significare quod una qualitas prius
conueniat elemento, quam altera , Ac magis sit ei propria. Contra hoc sic arguo.Si utraque qualitas in suinina intensione conuenit igni , non pio prie, immo nec vere dicetur magis calidus. quam siccus. Probatur consequentia, quia magis, & minus in qualitatibus non proprie dicitur,nisi ratione intensionis,&remissionis gradualis . Secundo, quia si utraque qualitas est in elemento persectissima, non est maior racio ob quam una sit ei magis propria, quam altera: ergo non possimi in hoc sensu intelligi verba Arist. Probatur antecedens: quia neutra qualitas potest dici propria, cum alteri sit communis,& in eadem perfectione, neque potest dici magis propi ia, vel prius ei conuenire,
quia conuenit ratione alterius,quia humiditas non potest conuenire aeri ratione caloris, neque e conuerso,alioqui omne calidum estet humidum , & omne humidum esset calidum , quod patet esse falsum. Et eodem modo probatur, quod non possit magis esse ei propria,quia perfectior est altera : nam si hoc itast, falsum erit, quod terra sit magis sicca, quam frigida . vel aer
magis humidus, quam ea lidus. Probatur euidenter consequentia , quia frigiditas perfectior est siccitate, & calor perfectior
humiditate; ut per se est manifestum. r 3 3 Tria itaque asserimus hane sententiam explicates. Primum, quod singula elementa habeant unam qualitatem in summo gradu. Secundum, quod nullum elementum habeat duas qualitates in summo gradu. Tettium , quod singula habeant singulas qualitates in summo gradu , atque etiam singulas in radii minori, quem vocant ptope summum secundum distri. utionem superius assignatam. Probat ut autem primum , quia quaelibet alia qualitas a ptimis habet in aliquo subiecto sumniam perfectionem. aut intensione. quae sibi potest naturaliter conuenire ut inductione constare potest:ergo qualitates primae in aliquo subiecto habere debent summam perfectionem, vel intensionem eis naturaliter possibilem ; sed eam non habent inmigiis corporibas .: ergo in elementis. Probatur minor , quia mixta ex propria natura postulant quatuor primas qualitates inceris gradu attemperatas,q iem vocamus rem usum: ergo nou
608쪽
habent in eis summam intentionem. QAare necesse est eam habete in elementis, de ita singula habebunt, ut minimu aliquamearu in summo gradu.Probatur autem secundum quod nullum
habeat duas qualitates in summo,quia impossibile est duas foramas substantiales specie druersas postulare pro dispositione in
materia eamdem qualitatem in eodem gradu intensionis ; sed formae substantiales elementorum distinguuntur specie rergo non postulant eamdem qualitatem in eodem gradu pro dispositione, postularent vero, si quodlibet haberet utramq; in summo,ut con siderant i est manifestum. Probatur secundo, quia in t s svnoquoq; genere debet designari unum primum,& maximum, in quo reperiatur perfectissima ratio illius generis,& ideo quod sit quasi caput caeterorumut in genere lucidorum sol ergo necesse est in genere calidorum dati maxime calidum persectista me participans rationem caloris. Vnde sequitur summum ea-lorem in uno tantum corpore dari posse naturaliter, & non in multis. Nam si in multis daretur, iam multa essent capita talis generis, & pari ratione in genere frigidorum, humidorum, Scsiccorum. Tande probatur in particulari,videlicet in aere euidenti experientia,quod non sit calidus in summo gradu.nam si
ita esset.magis,ac vehementius calesaeeret aer corpora sibi approximata.quam ignis , sed experimur oppositum, nepe ignem intensius ac vehementius calefacere. ergo aer non est calidus in summo gradu. obatur maior, quia si esset calidus in summo gradu haberet caloi em in aequali gradu intensionis,& praeterea haberet maiorem densitatem ratione cuius plus agunt corpora eum eadem intesione formae,ut superius probautinus:ergo in istensius ageret,quam ignis.Et si dicatur calorem ignis intensius calefacere, quam calorem aeris , propter coniunctionem cum siccitate,quae valde iuuat actionem caloris. ut constat experi tia, nam in materia sicca citius, ac vehementius agit ignis pereatorem,quam in materia humida,quia quasi acuitur calor si citate, pet humiditatem vel o hebetatur potius. & minus agit; ergo quamuis aer habeat summum calorem.minus aget, quam ignis propter coniunctionem eius cum humiditate. Respon- I3
Do quod si argumentum hoc aliquid valet absque dubio probat summum calorem esse non posse in aere cum summa humiditate , quia si ex consortio humiditatis hebetatur calor,re pugnat , quod eadem forma elementi utramque qualitatem postulet in summo gradu ,&ex consequenti . quod utramque fimuI habeat; nam si una nocet alteri, & retardat actionem eius. non potest naturaliter simul cum ea in summa perfectione postulati ab eadem forma substantiali; cum constet in N N x ordine
609쪽
ordine ad actione datas esse elementis has qualitates a natura . Tertium,quod asserimus est,quod singulis elementis conueniant duae qualitates, una m summo gradu,altera in minori secundum illam distributionem explicatam. Hoc autem probandum est de singulis in particulari: & primo probatur de igne, uod sit sumnte calidus,quia ea lor debet habere summam perectionem sibi naturaliter debitam in aliquo elemento: constat autem in nullo alio esse perfectiorem: ergo in igne habet perfectionem summam. Secundo, quia calor est prima qualitas omnium perfectillima et ergo conuenit simplici corpori omnium perfectis limo secundum maximam perfectionem libidebitam, sed ignis est elementum perfectissimum:ergo ei soli conuenire debet in summo gradu. Minorem probo,ex subtilitate ignis ex loco supremo sibi debito iuxta coelum, dc tandem ex maxima activitate, quae signum est a posteriori euidens maximae perfectionis in tali genere. Quod vero ignis habeat prope summam siccitatem, probatur primo ex eodem summo calore, quia maxima activitas caloris naturaliter postulat consortium siccitatis, perquam ad agendum,quasi acuitur: per consortium vero adiarum qualitatum, vel totaliter impediretur,vel hebetaretur salte, fieretque, ut minus ageret,quam petit natura sum nil caliduergo tribuenda est ei siccitas, non lamma, quia repugnat duas habere in summo gradu , ut probatum est: ergo prope summa. Secundo probatur ab effectu, nam experimur ignem simul calefaciendo
corpora, eorum litim ditatem consum et V, eaque exsiccare.
Probatur deinde de aere quot sit humidus in summo gradu ex definitione hunndi it adita ab Aristotele cap. t. huius libri.
Humidu ej, quod non bene troprio termino .sed alieno terminatur.
Sed haec definitio maxime competit.& principalius aeri, quam caeteris elementis:ergo primo competit ei esse humidum, atque adeo in summo gradu. Probatur minor : nam ignis propter
summam activitatem, non facile terminatur termino alieno; sed nee terra propter soliditatem, & duritiem maximam, quarum ratione proprio termino consistit: aquae vero conuenit quidem, minus tamen principaliter quam aeri propter densitatem,& fluxibilitatem maximam. Contrarium nihilominus tenent multi putantes aquam esse
humidiorem aere, & ideo humidam in summo gradu, ut Galenus lib . de simplicium medicamentorum facultatibus capit. s. & 3x. Albertus magnus in lib. de elementis capi r. I x. Gar-bius in summa tract. i . qu. 1. Primo propter vel sa Aristotelis in hoc E. lib. text. p. quae ita habent: Aqua autem inest missu
610쪽
Cap. II. Trin. de primis qualitat. Omast.VIII.
eorporib re quia indagdi terminam.sola autem esse simplieitim s. eiis terminabilem, bc. Sed esse facile terminabile est definitionum idi: ergo sentit Aristoteles solam aquam esse humidam
in summo. Et Metheo. capi r. q. aquam asserit esse maxime . proprie humidam, terram vero secaria. secundo, propter exis, 'perientiam , quia aqua magis humectat, quam aer si & ex alia
parte aei non solum humectat, sed exsiccat: ergo illa est nia gis humida, & iste non potest habere sumniam humiditatem, cum habeat siccitatem ei contrariam, sine qua non potest exsiccare A qua etiam tempore pluuiae humectat aerem:ergo est magis humida. Haec tamen facile soluuntur. Nam Aristoteles aquam vocat maxime humidam ab effectu, quem intensio tem efficit in alia corpora, quam aer , non propter intensiorem humiditatem, sed propter maiorem densitatem. In quo etiam sensu dicitur ab Aristotele solam aquam esse facile terminabilem,quia mixta terminabilia esticit propter densitateni humiditati coniunctam . quod non praestat per, quia dcnsitate caret, licet habeat intensorem humiditatem, & eum de in effectum praestat aqua in permixtione medicamentorum, & forte ideo vocatur a Galeno humidior aere. Et ita respondetur experientiae de maiori humectatione aquae ob maiorem densitatem. Aer vero exsiccat aliquando,non quia naturalem siccit tem habeat, sed ptoptet calorem, cuius virtute evaporare faciacorpora : evaporationem vero siccitas consequitur. Aliquando etiam propter aliquam siccitatem receptam ab igne exsiccabitri Aqua vero non intendit naturalem humiditatem aeris nisi aliquos forte gradus eius amiserit per actionem extrinseci co trarii. Tunc enim potest aqua ratione densitatis humiditatem eius rem illam a contrario intendere. Quod vero idem aer ca stlorem habeat prope lummum, superius a nobis probatu elt. De
aqua nunc probandum est,quod summam habeat frigiditatem,& humiditatem prope summam. Probatur primum,quia experientia constat nullum aliud elementum frigidius este aquai ergo liaee est frigidissima. Probat ut consequentia,quia in aliquo elemqnto debet habere frigiditas summam intensionem. Secundo probatur,quia terra confluuta est commune domici lium animalium perfectorum, atque etiam hominum, ut in ea vivant, dc conseruentur : sed fi summam haberet frigiditatem, non posse esse conueniens eorum habitaculum: ergo non poti est ei tribus tum ma Eigiditas, & ex consequenti sol i aquae tri, buenda et t. Probatur minor,quia api mali A haec,nec vivere, nec conseruari pollunt in aqua ; praecipue propter nimiam frigiditatem ei ua: ergo nec possent conseruari in terrasi summam