Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

421쪽

SERMO CLX lv. DE AERBIS APOST ALAT. 31 iiii l secitatis contra Caecilianum Concilium SeptuagintalisColiorum, Sententias in absentem proserentium Θ Plus prolatae sunt a Maximianistarum concilio Contra abutem Primianum. Diximus Absens ab illis damnatus ilianus absens ab istis damnatus est Primianus. uoni odo isti non pro ualcati absenti Primiano, sic et lyraejudicare non potuerunt absenti Caeciliano. XIII. uid eos putatis in hac angustia respondisse Θ ini id nim dicerent Uua evaderent inclusi retibus veri itis haec retia violenter rumpererit, quid dixerunt' reviter et absolute pro nobis Et quidem multa, et pene nania pro nobis sicut Gesta indicabunt, quae jam pr0buenda Vestra Charitas lectura est. Sed hoc loco rogo 6s. t obsecro per Christum ut teneatis, dicatis in ore' in per habeatis. Aon potuit enim pro riobis brevior, et eritor e liquidi0r se ri sententia. Quid ergo dixit cum 6 objiceremus : Si non praejudicant isti Caeciliano,

domo domo illi Primiano Et ille defensor illorum i

in Causa Causae praejudiCat, ne perSona personae. Oesponsum breve liquidum verum Non enim scivii quid lixit; sed Caiphae similis. Cum esset pontifex propheta-

iciat tibi Caecilianum non tibi cuicumque ho inini sed psi orbi terrarum objiciat; 'cilianum Uuod clim facit

nnocent in objicit innocentibus. Prorsiis Gesta indi a Mint liquidissime. urgatus est Caecilianus. Sed fac iam ibi purgatum, a Criminosum inventum audi vocem nam ab orbe terrarum ae CauSa CaUS32, ne perSOna,ersonae praejudicat. Anima haeretica insanabilis ani nosa. Cum tu in te sententiam dicas, judicem quid ac-

422쪽

cusas Si illum ego corrupi, ut judicaret pro me teri

Corrupit, ut damnares tepXIV. Utinam haec aliquando cogitent, vel Sero O tent, Vel detumescente animositate cogitent, ad se redea se interrogent, se discutiant, ibi respondeant, pro Vel-tate non timeant eos, quibus salsitatem diutissime veni durunt. Ipsos enim timent offendere erubescunt humate infirmitati, et non erubescunt invictissimae veritati. que hoc itinent, ne dicatur eis : Quare ergo nos decepisti λquare nos eduxistic quare tanta mala et falsa dixisti Respondere deberent, si Deum timerent: Humanum sit errare diabolicum est per animositatem in errore manes. Melius quidem erat, si nunquam erraremus: sed vel qui SeCundum eSt faciamus, ut errorem aliquando emendemi. Decepimus, quia decepti eramus : salsa pr*edicaVitur, qui praedicantibus falsa credidimus. Dieant suis, si nil CrraVimus, simul ab errore recedamus. Duce Vobis fumus ad oveam, Ct seculi estis cum duceremus ad foveat iet nunc sequimini cum ducimus ad Ecclesiam. Posset

ista dicere Lindignantibus dicerent iratis dicerent; at quando et illi ponerent indignationem, amarent vel se

unitatem.

XV. Nos tamen fratres, patientes Circa illos simus. 1s r Ore Sunt et tum d oculi suos curamus. Non dico :Curare CeSSemus; sed ut non insultationibus ad major amaritudine provocemus rationem leniter reddamul non de Victoria superbe exultemus. re Servum enim in mini litigare non oportet, postolus dicit, sed nil tellis esse ad omnes, docibilem patientem in modestia cor D ripientem diversa sentientes Diae sorte de illis Deus fio lis Ditentiam, et resipiscant a diabolida ludis, a qu capti D tenentur Secundum ipsius Voluntatem . Diatienter erg

i a Tim. II, 24.

423쪽

rte, si salii estis patienter serte, in quantum sani estis. am quis persecte sanus Cum si si ex justus sederit in throno, quis gloriabitui mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum Se esse a peccato p is Ergo quandiu

les sumus, hoc nobis debemUS, Ut invicem onera nostra,rtemus. Conversi ad Dominum, etc.

SERMO CLXV .

verbis Apostoli, Ephes. III. et non infrina ri tittibulationiblis meis Pro vobis,sum rat Myria NES ira, etc. Deque gratia et libera Voluntate, Contra Pe u lagianOS. I. AposTOLLM audivimus Psalmum audivimus EVan- litum audivimus Consonant Omnes divinae lectiones, ut em non in nobis. Sed in Domino CollOCemus re Peto. inquit postolus non infirmari in tribulationibus meis pro vobis, quae St gloria VeStra Poto, inquit non in-lii mari, is id est, ut non infirmemini, quando auditis' pati pro vobis tribulationes, quia hae est gloria ves-

i. Petit ergo eos, ut non infirmentur; quod non sacc-l nisi eorum vellet excitare Voluntatem. Si enim res-

Merent, Quid nos petis quod in potestale non habemus PMquid non viderentur ibi justum reddidisse respon- a Et tamen Apostolus, nisi sciret esse in eis voluntatis l0priae consensionem, ubi et ipsi aliquid agerent, non ceret, re Peto , Et si diceret, Iubeo, nisi eos nosset

424쪽

ndi libere posse jussioni suae v0luntatem, Sine cauSa licverbum de ejus re procederet. Sed rursus sciens sit Dei adjutorio infirmam esse hominis voluntatem, nosolum ne dicerent . Voluntatis arbitrium non labem ii dixit, uieto D verum etiam ne dicerent Voluntatis aibitrium sufficit Dolus, videte quid addidit, u Hujus ih gratia. D Cujus rei gratia, nisi quam supra dixerare Peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis D quae St gloria Vestra i , Quia ergo voluntatis habet arbitrium, re et O. D Quia vero Vobis voluntatis non sit sicit arbitrium ad implendum quod peto, si Hujus rei gratis lecto genua mea adia rem Domini nostri Jesu Christis ex quo omnis paternitas in re to et in terra nominatur, Ut do vobis. Quid det vobis is Quod peto a vobilogo de vobis. et enim a vobis propter arbitriuvoluntatis rogo et vobis, propter auxilium majestatis. II. Sed Apostoli verba praevenimus. Adhuc fortas expectatis audire, qui textum jusdem lectionis mem0r non tenetis, mirum revera ideo Apostolus laro ipsis Patrem genua sectat, ut det illis quod dixeratiis sileto. Mement0le ergo quid petierit ab ipsis. st Peto non ius in mari in tribulationibus meis tiro vobis : n hoc ab i potit. 0do videte quid illis petit: si Fleolo genua bu ad Pa rem Domini nostri Jesu Christi, ut det vobis sis cundum divitias gloriae suae virtute corroborari s lios aliud, nisi non infirmari re Virtute corroborari linquit, per Spiritum ejus D sto Spiritus gralis . Vide sit id pulit. Ἐ0 Do polit quod ab io in initio xigit quia ut Deus velit dare debes et tu ad accipies dum accommodare voluntatem. Quomodo vis acciperegri iam dixtine bonitatis in ii sinum non aperis Oluntati: si et inquit, Vobis. Non enim habetis nisi det vi

425쪽

F enim dederit vobis virtute corroborari ibi dabit vo liis non infirmari. In interiore homine habitare Chris D uni per idem in cordibus vestris , Totuna hoc det Obis. In baritate radicati et fundati, ut praevaleatis

D Comprehi nil ri cum omnibus sanctis . , Quid com prehendere Dei obis isti Spiritum suum Virtute Corroborari, et habitare in interiore homine vestro Christum per fidem, atque ita in charitate radicati et fundati pos- Siti Comprehendere cum nutibus sanctis inuid si rue, Sit latitudo longitudo, altitudo et prosundum Dollitudo quidem in latina lingua iurumque significat et quod Sursum Versus est altitudinis nomen habet et quod in profundum altu in est, allitudinis nomen liabet. Ideo liene respondit interpres ad id quod ursum altum est, alii tudi non dicere Q ad illud quod deorsum altum est, profundum dicere. III. Quid est ergo, fratres mei exponam ho ego VO-J,is. Facilius sorte si cuiquam sit quid ergo quia latitudinem, longitudine in altitudinem et profundUm qua tuo ista quae dicit Apostolus, minus idoneus Sum vel Comprehendere Vel Proserre , transibo ab ioc Pon sorte pulsabo ut ut vobis Salubre aliquid proferam. Vestris orationibus adjuvaso uid pergis corde liomo Christiano per latitudinem terrae , longitudinem temporum, altitudinem coeli prosunditatem at 3 Ssi uando ista

comprehendi vel mente Vel Corpore ho est, sive o gitando sive carnis oculi intuendo , quando ista Coni

prehendis p ipsum audi post0lum dicentem tibi

re Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri, Jesu Cliristi'. Et nos in illa gloriemur, Vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes , o bovi

426쪽

44 6 s. Huc LsT1NL EPISCOPIsratres in illa gloriemur. Ibi sorte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et prosundum. His enim Apostoli verbis crux quodam modo nobis ante oculos Constituta est. Habet enim latitudinem, in qua manus guntur habet longitudinem, quod inde usque ad terram ducitur lignum : habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi Caput crucifixi ponitu habet et prosundum , hoc est quod in terra sigitur et non Videtur. Videte magnum SaCralitentum. Ab illo profundo quod non vides, Surgit totum quod vides. IV. Ubi ergo os latitudo Conser te ad vitam more que sanctorum, qui dicunt: si Absit gloriari, nisi in cruce, Domini nostri desu Christi. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis unde illos admonet ipso Apostolus, dicens Dilatamini, ne sitis jugum ducen is te cum insidolibus , Et quia ipse latus erat, qui eos ad latitudinem exhortabatur audi quid dicat nos

trum patet ad VOS, O Corinthii Cor nostruin dilatat uni, est . D Latitudo ergo Charitas St, quae sola bene ope

ratur Latitudo facit, ut hilarem datorem diligat Deus se. Si enim angustiam passus suerit, tristis dabit si tristis dabit perit quod dabit. Opus est ergo latitudine chari tatis, ne pereat quidquid boni sacis. Sed quoniam ait Dominus: vibi abundabit iniquitas, refrigescet chai las, multorum da mihi et longitudinem quae est longitudo uiui perseveraverit usque in sinem, hic salvus, erit si Dinae est longitudo Crucis, ubi totum corpus porrigitur : ubi quodam modo Statur, quo Stando perSe-Veratur. Si ergo quaeris, qui in Cruce gloriaris, habere

crucis latitudinem ; habet bene operandi virtutem. Si vis habere crucis longitudinemn habeto perseverandi lon

427쪽

SERMO CLXV, in VERBIS APOST. EPHEs. Qi1 i 7ganimitatem. Si auteni vis habere crucis altitudinem; nosce cluid audias et ubi audias, ursum Cor. Quid est, Sursum cor ibi spera, hi ama : inde pete virtutem, ibi expeCla merCedem. Nam si bene operaris et hilariter tribuis, videris habere latitudinem. Si in iisdem bonis operibus usque in sinein perseveraveris, Videris habere longitudinem. Sed si nulla haec non propter Supernam mercedem facis, altitudinem non habebis; et illa amnec latitudo erit, nec longitudo. Quid est enim habere altitudinem, nisi cogitare Deum amare Deum, et gratis amare ipsum Deum adjutorem, ipsum Spectatorem, ip- Suin Coronatorem, ipSum praemii largitorem, postremo ipsum praemium deputare , non aliud ab ipso quam ip- Sum expeCtare si amas, gratis ama : Si Vere amas, ipse sit merces quem amas. An vero tibi chara sunt Omnia, et vilis est ille qui condidit omnia V. Ηpe ut possimus, sterii genua sua pro nobis Apostolus utique ideo ut detur nobis Terret enim et Euan gelium se Vobis datum est scire mysterium regni, illis autem non est datum. Qui enim habet dabitur ei. Quis autem habet cui dabitur, nisi cui datum est si ui autem non habet, et quod habet auseretur ab eo l. Quis autem non habet nisi cui non est datum P Quare ergo illi datum est, et illi non est datum Non me piget dicere, hoc est profundum Crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, qhue perscrutari Contemplarique nou POSSumVS, procedit omne quod possumus. De profundi- tale inquam, nescio qua judiciorum Dei, quae inscrutabilia contemplari non possumus perSCrutari non Valenius , procedit Omne quod OSSumus. Quod possum video : unde possim non video nisi quia et hoc hacte nus ideo, quod novi esse a Deo. Quare autem illum, et

Matth. III, II, 2.

428쪽

uon illuna : multum est ad me, abyssus est, profundum crucis est admiratione exclamare possum, disputatione demonstrare non poSSum. Quid possum exclamare de ista profunditate Quam magnisi Cata sunt opera tua, DO D inest mentes illuminantur Judaei excaecantur. Qui dam parvuli sacramento baptismatis abluuntur, quidam vero parvuli In morte primi hominis relinquuntur. uam magnificata sunt opera tua, Domine Nimis pro fundae factae sunt Cogitationes tuae. D Et sequitur : Vir imprudens non cognoscit, et stultus non intelligites liaec 1. Muid non intelligit stultus et imprudens uia vel profundum est. Nam si stultus non intelligit, et sapiens intelligit, non est nimis profundum. Sed si sapiens intelligit quia profundum est, stultus non intelligit quia vel proflandum St. VI. Ideo multi de isto profundo quaerente reddere rationem, in fabula vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt,

quod animae urSum in Coelo peccant, et secundum Sua

peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis ibi

quasi carceribus includuntur. erunt post cogitationes suas volentes disputare de Dei profundo mersi sunt in prosundum . Occurrit enim eis Apostolus , Volens gratiam commendare, et elegit illos geminos in utero Rebeccae, et dicit u Nondum enim natis nec qui aliquid Ligerint boni aut mali δ Vide quemadmodum tulit vanis hominibus phanta Sias ConVersationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam Conversatae Sunt, jam aliquid boni egerunt Vel mali, et pro meritis suis ad cor pora terrena detruSae sunt. Si placet, Contradicamus

Apostolo, qui dixi Nondum natis nec qui aliquid

igerint honi aut mali. loc autem quia propter Apostoli evidentem sententiam respuit catholica fides, quod ani-

429쪽

SERMO CLXV DK VERBIS APOST. EPHES. III. i mpe in coelis prius vivant et Conversentur, et illic recipi nilorum Corporum merita a SSumant, modo isti novelli non audent diCere.

VI l. Sod quid dicunt Aliqui sicut audivimus ipso

rum ita disputati : 'rorsus, inquiunt, Pro meriti suis onmes si omines moriuntur, quia eCCaVerunt; non enim esset mors, nisi Veniens de peccato. Optime quidem et vero dictum est Non esset mors, ni Si, iens de peccato. Sed go, cum lio audio, ideo laudo quia illam primamiliori 'in intueor et illius primi hominis peccatum. Audio enim Apostolum Sicut in Adam omnes moriun- , tur sic et in Christo omnes vivisi tabuntur . er unumn hominem peccatum intraVit in mundum . et perpeCCa- , tum mors; et ita in omne homine pertransiit, in quo Onan Si CCIVerunt . D Omnes enim unus fuerunt. Sic te audio dicentem mortem hominis de peccato esse Non,

inquit. Et quid dicis omnem hominem Deus immorta leni creat modo. lirabilis novitas. Quid dicis Prorsus,

inquit, omnem hominem Deus immortaleii Creat. Quare ergo moriuntur parvuli infantes Nam si dicam: Quare ni oriuntur grandes homine : dicturus es mihi : ecca II erunt. Ergo de majorum aetate non disputabo : parvu- lorum insantiam contra te testem Citabo. I On loquuntur, i 2 COnVincunt tacent, et quod dico probant. Ecce insani, te in uis uti que operibus innocente sunt, nihil secum

misi quod de primo homine traxerunt habentes Pithiisj11 Propterea est gratia Christi necessaria, ut in Christo vivi-4centur, qui in Adam m0rtui sunt ut quia inquinatiiunt generatione, urgentur regeneratione. Ipso ergo estes citabo. Responde mihi: Quare moriuntur, Si millies homines immortales naSCuntur, et quoniam peccant,

deo moriuntur Quid putatis dici potuisse Quae aures

430쪽

serant Peccaverunt et ipsi. Ubi peccaverunt Rogo te, quando peCCaVerunt quomodo peccaverunt sonum et malum quid sit nesciunt. Peccatum CCipiunt, qui prae Ceptum non Capiunt Proba mihi peccatores in intes

quod dixisti, vere quia oblitus es quod fuisti, proba mihi

peccata infantium. An quia plorant, peCcant quia Otibus quasi mutorum animalium, molestias repellunt, voluptates accipiunt, ideo peccant Si motus isti peccata Sunt amplioreste Cato res in baptismo siunt quia cum hastigantur, Vehementissimo reluctantur. Quare illis in tanta reluctatione non imputatur peccatum , nisi sui aDullum est adlluc voluntatis arbitrium

VlII. Sed aliud dico : Isti quia nati sunt ut arbitra

rerentur. Quid de illis di is qui in utero moriuntur Oangustiat Et ipsi inquit, peccarunt, di moriuntur. Mentiris an salteris Contradicit Apostolus re Nondum D natis, ne aliquid agentibus boni aut alii , Magis Apostolum audi quam te magis Apostolo Cred quam tibi si Nondum Dalis, nec aliquid agentibus boni aut mali. sSi autem hoc testimonium refellis, vado tibi inius ad illas vagationes, ut dic Quia in coelo peccarunt, et inde in corpora i secipitatitur. Non dico inquit. Quare non dicis uia dicit Apostolus ondunt natis, nec aliis quid agentibus l)oni aut mali , Si ergo non eos accus,

in coelo, quare accusas in utero Ad utrumque responc. Apostolus, et eis respondet qui dicunt In coelo peccaverunt; et eis respondet qui dicunt In uter po caverunt, quia ad utrumque valent illa verba quae dicunt antequam nasCereritur nillil egisse vel boni vel asQuare orgo moriuntur Et hic te auditurus sum . et oi potius Magistrum genti uino

Rom. ix, i. - Forte dicit.