장음표시 사용
631쪽
re vel expellere volumus Sunt ne oppositionis, siue con- arietatis, vel potius status corporis causa inueta renaedia, ctus sue ratio, quibus quidem corporis status co seruatur,
mittatur 3Vt enim idem author causam externam curatior in iudicare negat quod illa nullius indigeat,sic eadem ra
one colurarietas nec conseruationem, nec curationem In
idicabit unquam quid scilicet illis opus non habeat. At uo: haec nihil profect aliud quandoquidem omne quodndicat, aut sui conseruationem, aut ablatione indicare eo ut hore necesse est. Indicatur sane sit rarietas, id est contra a. actio I. contrarium,si contrarietatis nomine id intelli- amus, ab eo, quod praeter naturam existit: siqui de eo opina , ct ad fui ablatione na. Idem autem indicans,&id quod indicatur esse non potest. Ac prosecto si quis locum est Galeni legat inueniet aliud plane colligere qua ratio illius postulat. Nam quod morbus contrariis egeat, si ad naturalem statum corpus redire debea id quidem certissimum eli,
quemadmodum ipse statuit:exinio quid est uni esse, quod ii indicetur a morbo nempe quod coturari u illi existat, nunquam tamen propterea es sciet ut ipsa obtrarietas indicet, aut iii dicatio t. Nani vi Cui probauimus ea non indicat, sed indicatur, si illius nomine id quod morbo est contrariu, capere velimus: at nec indicatio esse potest: etenim apta indicatio contrarietatis contrariique est perceptio, non ipsa contrarietas. Quod si haec indicatio est a quo quaeso prouenit 3 non a morbo, utpote qui peculiare quidpiam indicet: generalis autem x comunis sit, ut ille statuit, tum mombo, Ut intemperamento,&aeri ambienti indicatio contrarietas ipsa. Q iam ob rem iij cculiaris, propria indicati ex propriis Ingulis rebus nascituri necesse quidem foret commune indicationem a communi quadam natura suggeri . at v. nam ea esse potest natura , quae id faciat, quum ominia dicta sint, Galeno aut bore, aut sui conseruationem, aut ablatione, nilii laute contrarietatem indicare Acut natura morbiis e lanitas inter se disserunt, sic profectos uerse sint indicationes, quae ab illis c. Nuntiar. ut nihil comundi nullaque in omnes bullis modi affectus pars indica tostatui possit. Ouli si ad morbos solos eam reseramus, c5 tr arietati nomine intelligamus, quod morbis aduersatur,
ouid aliud dicimus, quam contraria a morbis iudicari r At
632쪽
interim generalem, commune quandam, aqua aliae ira scantur, ut ille ratiocinatur indicationem non ponimus, qua do ali. z, quas postea ex ea nasci scribit, aut indicationes
non sunt, sed coindicationes, contra inclicationes, aut certe non minus, Quam illa generales. Postremo sit cotrarietas,
vel indicatio est, aut quidpiam indicat, iuu negat in libro
de Optima secta comunitate methodico rhi indicare posse iNam ut communitas ad comunia, sic contrarietas ad dira ria se habet, nec aliqua diuersitatis ratio inueniri potest: negat autem communitate indicare quia no destruitur: atqui ieadem ratione nec contrarietas dici potest indicare, quonia nec ea, sed contraria ipsa pelluntur. Itaque nec ipsa contra-lrietas indicat, aut indicatio est, sed si aliquem locu in hac re
sibi vendicare potest indicatur non solum a morbo, sed etiaab omni alio corporis statu, qui praeter naturam existimatur. Quo magis mirari licet Galenum, dum sepulchritae admirabile quidpiam inuenisse putat, in huiusmodi improprietates loquendi incidere, aut etiam aliena suis princ. piis tradere. Si enim indicatio est cognitio iuuantis, ta dentis, certe contrarietas indicatio esse nequit nimirum quod cognitio non itali tua: sed plura de hac re quam statu imas. Nam litibus haec non sulficient frustra conabimur
plura ad id probandum adferre. Quod aer ambiens non indicet.
C A P. VI. E M author eo de libro ut antea diximus
tres ex contrarietate oriri indicationes, ve 3otius tria, qua curatione indicent, nepe morbum, naturam aegri .aeris temperiem me
moria prodidit. Qua in re tempestiuum nile est, ut expendamus quid aeri hac in re sit tribue lum. Ac ne videamur vel id temere discrepare ab ipso Galeno, quem libenter se litimur, nisi rationem momenta cogant nos aliter sentire: Ideo opera pretium esse duco, ut illius opinione, verba subiici imus. Sic enim licebit perspicere quam bene eolligat. quot sibi in hac re doce dum proponit, Si quid nos in eo desideremus. Itaque scribit eo loco se ab aere ambietate curandi indicationem capere, qubdabs illo sanitas conseruari ,3 morbi curari nequeant: ab eo autem, no ab alia
633쪽
ater; medica indicationem capere quod alia cinedia fa
te tum deligi, tum euitari possint,ae iis autem iniurias ne suaquam effugere valeamus, utpote qui dum aegrotamus, era lenti caeli statuiti cogamur. Quae cisi omnia concedantur, tamen tantum abest, ut aer hoc modo sui a plus curatio- lem Hulicet, ut nec eam coindicare, aut contra indicare vel
arrepti nare valeat. Nam quod eris intemperies morbos utendendi vim habeant, ob id remediorum quantitate otii dicent, victum autem coindicantibus correpugnent, veissimum esse agnosco,quemadmodu illud omnibus pa-Tere puto, eundem istum coindicare, quum quales subsant in corpore vires, quaeque secundum naturam in nobis esselatu intur, ostendit. At tremedi vim subit,i . ea ratione consideratur, qua morbos tollendi facultate labet, curatio nem haud quaquam indicare potest, si modo ea principi. a, quae irrito libio Mettiodi de hac re sunt posita tueri velimus Etenim eo loco scribitur nihil este posse quod curatio nem indicet, quod non curetur, absurdum i fore si quis aliter statuat. Qi iam ob rem quum aer non curetur, sed soluet imorbus, uomodo quaeso ille curationis indicator fuerit.
Nec est quod putemus morbum praecipit i indicare curationem, aerem autem ipsum idem facere minore quada vi, aut ut dicitur secundo loco &per accidens inuo modo quaesionari medici urgetem locum effugere nituntur. Nam si absurdum est aliud esse, quod curationem indicet: aliud vero quod curetur . necesse est, ut omnia curari dicamus, quae curationem indicant, praecipue autem, illorum opinione,
morbum. alio vero modo aerem ipsum. Quae plane sunt ridicula, sed apud sophistas nullum est tam validum, tamque urgens argumentum, quod per se, per accidens non putetur soluere. Praeterea quum aer eo loco sumatur, ut instrumentu, .materia medica, qua utimur tum ad naturales D sectus conservandos, tum eos, qui praeter natura sunt, propellendos: quomodo quaeso aliquid indicare poterit atquidem materia est, quae indicatur, ct non indicat, ni milia quuindicatio comprehensio sit iuuantis, di nocentis, quae ab eo,uod iuuari debet. oritur: alioqui si id, quod indicatur,vnuam indicare posset, idem esset morbus de remedium sani ac victus, 3 idem quod iuuat cum eo, quod iuuatur: ut erro nullum aliud remedium indicat, aut coindicat,vel con- traia
634쪽
traindicat, aut correpugnat: Sic nec aer ali iti id horum efficere potest: nec ali id quidem aliquid facit, quod scribit a lenus, ideo ala aere indicationem capi: luod in eo morbi tolli, retineri sanitas nequeat quod in aliis remediis nocontingit, tu in promptu fiant, tuorum oue sum uitare ilicuique licet Neque enim omnes morbi egent aere ut remedio quales sunt qui partes instrumetarias affligunt, qui ibus nihil aer confert. Ad haec ut aere, sic cibo .potu, som-rsno vigilia sanitas coseruatur,xmorbi propulsantur: Nec minii; sane difficile est illorum noxas, quam quae ab afre excitatur, euitare: quum ea, quae ab illis nascuntur mala, nullare saepius mitigiari queant, aeris aute iniuria vel loci muta-irione, vel alia ratione prompte corrigatur: ac multo minus
illud video et se necessarium quod ille statuit, ut scilicet praesenti caeli conditione semper utamur quandoquidem per
sanitatem, J leuiores morbos facile in alium aerem migrare unicuique liceat, in grauioribus autem malis, in quibus non licet id facere, non datur etiam praedictorum vitia fugere. Requirimus etenim ad morbos fugandos somnia vigiliam,quae ali uando nulla arte cociliare, aut arcere concessi itur. Q iiii aquae in comoda dissicilius quam aeris intem
reri semenda latur: nimirum quum tota una regio eadem laut parum dis uente aqua, quoniam de ea de terra saepe via . tur, aere autem diuerso: si quidem in ea de domo eum variari ividemus: quando in locis subterraneis alias habet qualitates, quina in altis, alias in apricis,qua umbrosis, alias in his, cpa ad orientem,qu. in qui ad occidentem spectant:& denique pro diuerso locorum situ diuersam naturam,& qualitates assumat, eas praesertim, quas in morbis tollendis eo loco quaerit nempe caliditatem, nigiditate, humiditatem csiccitatem. Fod si illud cocedamus difficilius aeris noxa et vitiari, quam aliarum rerum, quae fanis aegrisque corporibus adhibentur, non tame propterea huiusmo)i difficulta 1 indicandi causa esse debet: alioqui inter alia indicarent,quet dissicilius corrigi possunt. Par ergo in omni materia medicaratio. Indicat enim corporis affectus quare, qualis sit opus: quae si adest,gratia illi est habenda: Sin minus, ea arte paranda,etsi interim alia aliis facilius ac ruiruntur, S magis vel minus iuuat,aut laedunt.Sic sane ubi aer calidus est, o frigidum postulat corporis status,omni ratione utimur
635쪽
sum frigidum reditere. Eodem plane modo ouum corporis vitia remedia alia expostulant certis qualitatibus praedita nec ea iniusmodi sponte inueniuntur, arte nitimur illis siparare, quod ab affectu exigitur Oia ratione ubi per fe-
que diluimus. Si verbiaihil obsint natiuae linis qualitate nilia praeterea molimur: id uod omnino ut in aere contingvicuius qualitates recipimus ubi non laedunt, aut etiam prosunt: muta iam autem si curationem, causarum uiae mor- Dorum ablationem impediant. inibis ita ost illud pariter conuare puto aerem ambientem quatenus sanitatis conseruandae, aut profligandi, vel arcendi morbos potestatem habet, nuda ratione inter indicantia reponi. Queare multo minus curatione indicate potericiat nescio quo modo Galenus in hanc quoque opinione, rc pugnante rei natura, δ io,ntis antea de dicationibus principiis, inciderit.
Causas morborum externas inter indicantia ex Vatini tractatione statuenda esse. A P. VII. I quarto Methodi medendi accerrim
inuehitur Galenus aduersus methodicos me- hq λς0 3 dum probare nititur eos hallucinari
RQ 'ς us externa, Quae morbos peperit. Dis dicationem sumerent hoc argumento addu
ctus,quod nullo eorum, quae amplius non permanent, nec
aliquas egent indicatio sumi debeat Fatetur tame morbi causam ostendere qualis sit affectus,que ea excitauit uois si ita est,quia ergo ab eo scriptum est nono eiusdem operisIibro corporis temperamentum,quod fuit, ante quam ho mo laborare curationem indicares Eadem ratione nec consuetudo, nec vivendi conditio per morbos aliquid indicare possunt. Quippe quum fluetis per sanitatem rebus amplius non tam ii , solita vita munia ob vr rentem morbum omnia sint intermissa. Quamobrem si dieratio facita quod ea quae iam abierunti amplius non adsunt nec ulla re opus habent, indicare nequeant temere hae inter indicantia enumeramus:aut si ea admittimus,
636쪽
conuincimur p. iriter externas morborum causas recipere: i lippe qui non minus illa quam haec absint: nec magis emaliquam desiderent, quae huius sunt, qua illius generas. I raeterea si concedit externam causam conferre ad affectus excitatos in corpore dignoscendos concedat tia oportet ab ea indicatione capi. Quo modo ab aetato sexu,c6suetudine, vi' uendi conditione, corporis babitu, aliisq; multis indicationes ducit, non alia quide ratione, quam quod ex illis signa petamus quae qualis sit corporis status, ostedere valeta ii od ipse nono Methodi aperte teli itur,consuetudine scilicet
ac aetatem,tempera meti interuentu, quod nimiru monstret
qualis sit corporis teperies, suas indicationes praebere. Itaq; si causa externa no indicat, nec ergo ea, quaeir diximus indicabunt, quibus tamen illae indicationes passim sumit. Eadem, me hercle, est ratio de tempore, tuo quis morbo laborare ccepit, quod omnino negat aliquid indicare posse, sed duntaxat ad effectus natura deprchendendam facete putat: Nam Lillud indicabit, si consuetudo. S reliqua, qui eiusdem sunt generis aliquid iudicare posse dictatur. An non clare undecimo Methodi causam externam perinde ut consuetudine, aetatem, . ad affectus dignotione ficere, ob id ab omnibus illis indicationes accipi scribit Contrarium plane luam fecerit quarto libro eiusdem ope is, in quo exter. nam causim ab indicantiu numero excludit. Quod si nec cosuetudinem, nec aetatem, nec causam externam vere indicare quis dicat, sed coindicare, sign. aque praebere ad corporis statum dignoscendu , quod aperte libro quinto de Sanitate tuenda memoriae prodidit, veru quide sentiet, sed interim quit potius num quam alterii ex his, qua eandem vim ha bent, inter indicantia ponit, aliis exclulis Θquii consuetudi
nena, aetatemque curationem indicare censet, externam au
tem caustim minime, si ille coindicantia cum indicantibus nescio qua licentia confundit, iuur idem aliis, quos hoc nomine ineptissimos iudicat, facere non licebit 3 Si illius rationes non minus excludunt consuetudinem, natiuum temperamentia per febres, victu ne sanitate consuetum, S inlinita alia,quam euidentes morborii causas, tempus ipsum quo morbi sunt contracti Qui quaeso ratione haec reiicit ab indicantibus, illa vero indicare contendit Haec nescio
quo modo non perspexerit Galenus noster dum alios auidissi
637쪽
a vidissime prosequitur, repraebendio suis principiis repugnare seque in eosdem errores labi, ed eisdem me telis perfodi ciuibus aliorum famam, gloriam labefactare tantopere laborauit.
A i , q tot,quae vere indicent.
CAP. VIII. R R O si indicatio a natura rei, quae aliquid
in corpore nostro moliendii ostendit, sumitur quod enim iuuat, aut nocet, corporis nostricius a quaerimu0 vias profecto erit, ii uod indi carcio sit, nepe corporis nostri conditio quue ira illa ab internis externis i causis continuo coiriani patur, artem Moperam nos ira desiderat,quae vitia emeia dct ac quod laedere potest, fugiat Haec si tui de remedia excogitauit, quibus imminentes morbos arceamus,4 iam inses iantes propulsemus: liac diuei fana Moliculo ire piopriana vi-u nisi ratione instituit, qua ea tua secundia natura in nobis stilat tueamur quatenus huinana natura postulat. Quinetia diuersa, sui inuenit necellaria , ac in singulis actionibus
scopos quosdam posuit: signa excogitauit, quibus cmne corporis statu dignoscere post mus. Causas praeterea morboruom niti, is partes inuenire studuit. Ac ut semel dica omnia sua ad corporis nour utilitate S sum retulit nimiiu impulsi a fragiliis corruptibili nostra conditione, qua semper aliquid postulat quo tum insita tum aliunde alta vitia corrigantur emendenturque. Q uod si ala uando vel aeris vitia corrigere velle videmui aut costae tu dire mutemus, aut in alio vivendi rationem vatiamus, id quidem acamus nouvie indicent aliquid huiusmodi est e faciendo, scd quod corporis nostri status id postulet. Na quus qu so laboraremus in huiusmodi rebus nisi speraremus illas nobis utiliores fore3Quo fit ut nihil primo. I per se indicet esse faciendum, praeterquam haec nostra natura, nosterq; hic corporis status. qui admonet sumenda esse, quis ibi prodcsse possint, ea vere euitanda, tua sunt apta nat . iue nocere. Hac ergo sola una est, quae inter indicantia poni debeat. Quod si illa simplex &perpetuo eadem foret, unum S simplex esset, quod perpetuo indicaret. At quia illa triplex sit, ea qualitate conditionis sumpta differentia vel enim fecitndu naturam exi,
638쪽
stit vel naturae contraria, aut media quae me utra dicitur γtre proinde crunt ex summo genere ortae ditarentii, troi questa tua, qui indicare aliquid valeant, nempe quod secudunaturam, velis dium, aut pr ter naturam cli. Caeter qua in unoquoque statu quodd.imisit ut constitutio, siue compositio ipsa ait id ut constitutionis causa,tertiit quod eam eo uultur effectus scilicet copositionis, tria ex omni latu, quae indicentare saltare necesse est. Costitutio inquam, illius, aus Ice Sestus, hec enim omnia aliquid esse agendum sui ratione insinuant Porr5 compositione secundu naturam,ytalibi ostendimus, sanitatem vocamus: eam vero, quae praeter
natura est, morbii: Effectus aute sanitatis accidentia morbuvero sequentia, symptomata nuncupare solemus. At cautas cuiusque adiectione eius, cuius sunt cause exprimimus, Pquedam scilicet sint sanitatis, aliae morbi, nonnullae mediae
allius constitutionis. Sic etiam qui nomine implIci carea .m as, neutram constitutionem, neutram causam, neutrolque
et sectu dicimus. At quu inter causas sanitatis, morbi, me duaeque constitutionis, quedam actu sint causis, quaedam potentia: alie vero cause esse desierint: ali 'praeterea gignendi, alie uti indi vel l dendi vim obtineant: qu dam in nobis sint ali fuero extrinsecus positet, harum omiam natura expli eada est: ac deinde docendum an omnes, an aliquoduntaxat inter indica istia recipi debeant. Est quidem cratius, viscidusque humor, qui obstructionem iam comittit in oraticiis vasorum impactus obstructionis causa: lui verba ut in cauitate vasis, aut in ali. parte continetur,eiusdem caunion actu sed in potentia. Exercitatio, que febrem intulit, aut ira, quae calorem accendit, gladius quo quis hominem vulnerauid excitatis affectibus,cause haudquaquam amplius vocari debent utpote quae nihil amplius efficiant, aut aliquid conferant ad conseruandum vel augendum id , quod est factum. Gi nunt morbos morbost cause quiscilicet structuram nostri 'corporis eorrumpendi facultatem obtinent.Iuuant quae
corporis vitia emendant, obsunt verb, quae illa maiora reddunt vel fouent.Illud ver,superfluuiuio esse docere, quae nam intus, quae vero foris poni debeant: quandoquidem' comnibus patent: quin potius illud nunc ostendere oportet. animiae pr dictae causi inter indicantia locum inuenian r.
Itaque imprimis exsudo ab illis causas quet iam recesserit ἔ
639쪽
niiod enim amplius non est Dut nulla re eget, sic indicare quidpiam non valet. Nec vero recipienda sunt inter indicati a iuuantes, lardentes ire causae: Nam ills indicantur ut antea ostendimus propterea quod indicatio iuuantis, laedentisque est compraehentio: nihil auten indicare simul indicari potest. Quae vero in nobis reperiuntur causae, ut casia omnia aliquid omnino indicat: nihil enim in nobis est, quod vel sui conseruationem , aut ablationem non ostendat At causae, quae extrinsecus sunt poliis, gignendiq;. in nobis di inpositiones vim habent, omnes profecto ut huiusmodi sunt causae, aliquid Ostendunt moliendum. Nam clua morbos vel
iam pariunt, aut concitare sunt apta, summouere cupimus,
indicantque illae sui ablationem, ut Malia, qui nobis prcternaturam sunt insita. Verum enim uero quum inter illas n6r, ullae sint quae casu, fortuna tem ei e nos assicivi, cuius generis existunt vulnerantia contundentia, vel quae alio modo extrinsecus nos impetunt: aliae vero quaru actio, d usus est necessarius, quas recentiores res non naturales vocant,
illae quidem utpote quae artis nostra prouidentiam excedat id quod optime etiam Galenus memoria prodidit ab indicantium numero sunt reiicienda , hae vero recipiendς, luet vel semper, aut certe ut plurimu uniuersa corpora immutat. Sic enim ubi veremur morbos ob aeris ambientis intemperies aut peruersam vivendi rationem arte nostra , sublatis morborii occasionibus, sanitatem tuemur, ac morbos prς- cavemus, non minus profecto, quam quum noxios humo res in corpore latentes euacuamus vel alteratione corrigimus: atque ita imminentium morboru generationem pro
hibemus. Haec quidem sunt, quae inter indicanti, ut arbitror sunt ponenda: resi qua vero omnia,quq indicare dician tu aliquid esse faciendum, haudquaquam indicant Veluti qua secundo loco id faciunt: quae quoniam ad corporis statum dignoscendum conferunt, ex quo postea intelligimus agendum esse, 6 quid agere expediat, coindicare S non indicare dicere debemus. sc sane cosuetudinem, vit coditio, nem anni tempora, regionem c li, statum, seXum, a talemq;
in conseruanda sanitate, morbis lue profligandi consideramus,n qui lena vi causas sanitati . aut morbi, sed anquam signa, unde fit ut no indicent quid sit faciendum , sed qualis sit corporis constitutio, causae illius proxim . effectus,
640쪽
cui ex ea prouentu monstrent ex quoru postea natura quida ere expediat,indicatur. 'raeterea ex indicantibus quaedaiantra indicantia coindicantia fiunt: etenim quae secunducaturam sunt his repugnant quae praeter naturam existunt, contra haec illis refragantur: quae vero secundum natura, vel naturς contraria coindicant quae sunt sui generis. Quaenum Galenus nonnunquani inter se distinguat, nonnun- Quam vero confundat, non solum variam, difficilem reddit praesentem tractationem, sed etiam plura quam ei a tura admittat inter indicantia enumerat .Quum vero coindicantia indicantium sint signa,adeo excrescit numerus eorum . quet inter dicantia ab eo ponuntur,ut nemo unquan is omitia indicantia recensuisse credere possit: quum tamen ars ipsa id polliceatur. Antum vero referat haec inter edistinxit se quilibet intelligere potest. Qui nouat plurimum
interesse inrer ea, quae aliquid per se ab in qu
idem praestant, Mea, quae suadent ali uid esse faciendum ab aliis, ii uillud impediunt esse seiungenda, id quod postea tum duce ipi ius rei natura, tum Galeni ipsius testimonio larius innotescet.
Ali id numquodque ex supradictis
se est unum uodque ex supradictis, ni dun taxat in dic. reposse, siquidem unius una est natura, id quod optime Galenus secundo libro, nono Methodi medendi atque etiam in libro de Optima secta probar: quo etiam aut bore constat quod emper illud unu indicabit pro sua natura, id , quod indicatur ab uno solo indicari potest nimirum quum 'llud nam naturam habeat, Quae uni indicanti res ondet. Quamobrem quae communem habent multis naturam, commune aliquid indicabunt quae indicantur Onamunia, non nisi ab eo, quod commune naturam est sortitii indicati poterunt. Sic sane peculiari cuiusque natura unum,