장음표시 사용
101쪽
Maxima haec Aristophania a laus, quod triatiavim illo tempore, oriculorum cladiumque feraci, non perstitit in rerum publicarum contomtu atque odio, as ruraua, ut aetate iuvenili, conatum fecit patriae mali pro viribus medendi. Unicam autem patrias edolam stiam nunc abo pacem. Sed pacem suadent alia iam sat vox atque olim fuit. Tunc fido unice habebat pacta amicia, probos viros hos omnes ratus si Lacedaemonio benevolos Melius dein perspoxit hominum studia et ingenia, neque perauasum tiam abs penes solos Athonisnas eas pacis arbitrium. Non iam, ut Dicaeo-polia ille, apud cives occascatos causam agit Spartae iniquΘhabitae bellumque perosae, ae contra Spartam et Corinthumo Thebas et auo ipsius clusa verba facit pro ipsa Graecia, quae quicquid boni pulcriqus habet, olli incondio identidom refocillato absumitur Grascorum furorem defendit a cultu moribusque Graecorum alvo in Eurotas Ismenive ripla sive in Iliasinatorum; a patrum anctissima orsditate et focis domesticia propellit tacea si tota sacrilega. Maius autem mentia robur, quam olim fuit iuveni, at viro quadragenario qui non in Superficie tantum corusca fluvi vitas humanas as et in firmo eiu fundo aciem flgens, in rerum varis undantium mobilitate id quod remanet diacorner coepit, id quod ingulos cum cunctiS, cum mortalibus qui fuerunt et cum futuri coniungit, id quod quotidianis quoquo vitas casibua suum tribuit momentum, utpote partibus ingentis illius mundi, qui fuit et est et frit. Non quod Miltiade fortia fuit vel quod sagacea fuere hemistoclea et Pericles, Atheniensium civitas celeri incremento as extulit inter gente humanas sed quod genti Atticae solum natale, ut Antas illi, virea prasbebat inexhaustas, Miltiades hemistocleaque in Victoriam eam ducere potuere. Non quod Cleon aliquia vel Alcibiade mala civibus est conailia, oriturae sunt Athenae; Aod civitatis a suffodientur fundamenta, mox viri scelesti, sui
102쪽
quam patrias amantiores, in perniciem eam trudere poterunt et cum Athenia ipsa Orascia submittet caput. Patrias omnΘm esse apam in prole recte educanda pridΘm intellexit posta, iamque ingentium calamitatum causas dum circumspicit, post pueros considerat matres, et muliere in hominum atque civitatum orto quantum valeant mellua Θntit. MOX autem in artem suam ea introducit. Quas cauponas iurgiosa facilesque tibicina etiam antea in pulpita admiserat, Bonon Virgines plus quam humanas, quale erant acet Domi natio, omona et Laetitia castas vero puella et matronuSarcere solebat. Nequo enim ad fabulas pectandas cives in the atrum secum adducebant uxoro vel lias, nequo placebant iis Atticae muliere ioci protervia intermixtae laedi enim harum famam, si publice multa de iis front verba neque i ncta vitae imagine, quae in thoatria exhibΘri uolet, memoratu dignus videri quae in ipsa vita humile aliquas agersnt parteS. Iam vero insolitam dignitatem atque maiestatem mulieribuS praebuerat clades, quas familia Atheniense longe plerasque funoribus contristaverat. rosperas cum fuerunt Athenae, mulieres non poterant aequis passibua comitari viros celerrimo Ercultus humani atque civilis viam progredientes; nunc luctu ceris Viris squales erant. In Acharnonsibus fabula uxor Dicae opolidis probi viri non nisi per brovem temporis articulum prodibat in pulpitum, ut tacens idolicet praeberet trullam ad pultem hauriendam nunc proborum virorum filii in oris Θ-molla cecidero plurimi et in fronte matrum sororum Viduarum orbatarum conspicitur corona doloria. Noster autem poeta hoc tempore mulieres maiore quam nisa in honore habΘre coepit, et soni insoliti e comico prosconio ad spectatores perusniunt, cum scurra ills seria agona paullisper trisnerrimo animi affectu abreptus, causam orat matrum do patria optime meritarum, quippe quas lios florido atque robustos pepererint pro Rmorituros, sponsarum maritia priua spoliatarum quam uxorBS vere S Senserint, virginum in domus paternas latebris languen tium, dum iuVene in regionibus peregrini rem gerant...
103쪽
Itaque hic quoquo, ut in quaeationibus ad iuventutem ducandam et erudiendam pertinentibus, comicua concurrit cum viro illo sapientissimo, quem nimis proterve olim riserat, utpote ardetionem vesanum et publico commodo periculosissimum. Nam in vita civium Atheniensium multoribus locum auum iniquo dctnegari, quasi aequioris quam viri essent indolia digesaiam autem esse quibus plus tribueretur studii atque curas, nam psnsa illa eam pom aetati futurae, in deterius vero ruituram rem publicam nisi muliere pluria nerint et melius xcolorentur, - ea omnia Aristophanes non gravi an aermone targumentatione arte cohaerint domonstravit, ut Socrates, sed
probe ut ille sensit, nsque immerito petulans hic anctissimi philosophi irrisor a Platon dignus sat habitus qui ipsi Socrati proximus adiaceret in Agathonta convivio et per aeram noctem cum so disputaret. Et fabulam exquialtam ei tribuit lato, quas eat de homino perfecto olim, sin a Iove iacimo, iamque
inquieto per vitam Versanti, an alteram sui partem inveniat si cum a coniunctus perfectu fiat denuo. . Quem geminum peperit natura, hunc aper fata. Divulssre hominem nunc dimidiatu oberrat: ' hanc sententiam, quae sexus mulisbria decua atqus honorem splendide vindicantia sat, ab Aristophane poeta comico corum
Socrate proferri et dolandi finxit Plato.
Duas fabulas anno 11, post cladem Siculam secundo, cenae commisit comicus, incertum quo Ventu Menae nim Februario Lonaeis acta est misiscua ius acificatrix, monae artio Magnia Liberalibus Mamophoria sae sive ultore Bonarum dearum sollemnia celebrantes. Utraque fabula posta Avium est condigna, maioria tamen momenti est prior. Ouiua nomon argumenti est instar, pacem nim indicat a muliore conciliatam.
104쪽
Satis diu lam Graeci inter a aunt MMadiati, ne nisi barbaris callide expectantibu bellum profuit diutumum, rem Mentibus mera mala tulit. Rem orentibus, et horum Iamiliaribus. Mulieribu erepti sunt mariti et fratre et filii, et tacendum erat cum eripiebantur. Si vero incero non iam inore dolor aut indignatio, dicteriis tam notia quam duri castigabantur; neque enim de mulieribus neque ab iis verba fieri mon M. Quid autem quereretur mater, ni adimerentur liberi, qui noni tua essent ae patria Daum Aponinem in dramat Aeachyli gravibua orbi tentatum:.Non est Parens quae mater audire molet,.Sed alma nutrix germinia concrediti; . Ut hospitale pignus haec prolΘm lavst,.Dein reddit; at qui generat, unus in arena. 'At ni iam sat patienter et submisso expectandi. Nullistiam Athonia sunt viri V clamatur per urbem, sive de patriae salute desperantium ea est vox, sive contemtim in partium civilium controversiis adversarios ae sontium. Desunt viri . At unt mulieres, et propria in arma quibun constderent dedit quae leonibus ungues, quae cornua tauris dedit natura. His armi iam usurae sunt ut bello imponant finem. Nonne carmina pica habebant Menelaum ab Helena victum QuactTroia capta pristinum coniugem non supplex adiit, sed pectuS niveum audacter praebuit confodisndum tum abiecto gladio ille eodem quo antea amore eam sat complexus Clarum illud exemplum imitatae quae nunc vivunt mulieres Graecae et ipsae formae Venustate usurae sunt in viro illos, qui decori feminei horos atque domino superbo se gessere nimia diu, in tuto nimirum amoris et vitae domesticae bona semper sibi fore rati. Sciunt illi nihil eiusmodi aut certum aut paratum SSΘ, Si nolint mulieros, ut tandem donique desinant ea vilipendere AΡacificatrico multore Atheniensi convocatas Athenarum arcem occupant, aerario publico potiuntur, propylaeis communitis arcent viro impotenter furentes iamque patienter in firmo illo rupis praesidio expectant quoraum res sint evaSurae.
105쪽
Quamquam meillimum est in conuitio perstare Nam marito et domo nihilo seciua desiderant quam illi illas. Fidem
tamen iuratam et concordiam melius ervant quam viri. Itaque B quoque mater, cui a coniuge consilii inop eminus Mon latur infantulus lacrimis suffusus, esuriens, quintum iam cliem illotus, stat vix e cohibo quominus illuc provolet, innde tamen permanet. Iuravit neque Viri neque rerum domesticarum rationem ullam priua a habituram quam inita sit pax.
Domi lanam a gallinia diripi audit, ... ni pax stat diripitor et cum ipsa patria pereat ipsiua re familiariat Non amo ad ultimum exitium ea parventum. Nam paucis diebus post coniurationem a mulieribus initam fortior generia humani pars cedit debiliori. Victo se sentiunt viri, neque enim partialia neque Corinthiis neque Thebania neque ceteris Oraecia vitalla est vita, postquam diVortium fecere multores. Logatos igitur de pace mittunt, inulti quido nec nisi vi
coacti, ae mittunt tamen ad Pacaecatricem coniuratarum principem, mulierem prudentem et constantem quae rerum potita ea non sibi consulona, ut alii tyranni, sed quo Graeciam ab interitu servaret. Haec ex arce procedit, viro tarde atque pedetentim accedentes manu prohendit, unum in locum adductos qui hoste tamdiu inter se obstiterunt inter se contueri iubet. , ΜΘmentote, Athenienses, pulsorum olim a Spartiatis laistra-.tidarum Nolite oblivisci, partiatae, auxilii a Cimon vobia, lati adversus helotas oditiosos Recordamin pugnarum quibus, una eademque in acie collocati profligavisti barbaroa Recor- .damini sacrorum et sollemnium communium Olympiae Delphis, .ubi non concordi animo saepissime celebratorum i Una vobis . patria non in Graecia sed extra Graeciae fine sunt hostest 'Sic affata leni impulsu cogit etiam renitentes, et mirum i dextris illi iuncti priscam amicitiam renovant. Ingens statribus intor a reconciliati in arce a femini atruitur convivium, dein omnes domo sua cum uxoribus laeti redeunt. Sic arte vore feminea Pacificatrix belli internecivi et impii nnem fecit, et o probavit suo a iure gloriatam: Ad diacor-
106쪽
M DA PORTAE .diu eompononda st fosdera concinnanda natae sumus muliereS..Advortite modo glomu perturbatum diducentibus. Nihil ibi vi
.aut temere agitur; non ollimus nequo caedimus, sed loni. manu fila cauto comprehensa diatrahimus modo laquoua paul- .lulum dilatatur, modo per nodum laxatum duciturnium iterum- .m ducitur filum, moxque bene ordinata sunt omnia nullo mo,rumo. Et lanam quomodo faciamus nonne ostia Voltu in- .forme, sordibus oppletum ab Via corpore recΘns cum accepi- .mus, aqua diluimus, tribolo et lappas patienter evenimus, .nagris strenue discutimus quicquid pilorum perplexum coh-- .ret, donec mollia tenuia candida facta sunt omnia. Dein levia .m Ggimua, tandem vestem bene calidam ines eximus ma- .ritis. Ipsine melius calletia lanificium, o boni Aequa utinam . arte similique consilio uteremini in nectendi consilii et con- .dicionibus componendis Quin incola coloniarum et civitatum .foederatarum et inquilinos cum huius urbis civibus in unum . rei publicae corpus, ut lanae floccos in commune canistrum, .receptos artissime coniungitis, unde a firmum densumque, populi tegumentum, procellarum sive bellicarum alve civilium. intemperiem defensurum' . . . Utinam an aurem praebuissent Athenienses Mificatrici prudenter sic et benevole monentit Quamquam in pulpito comico indicari tantum potuerunt eiusmodi de rebus publicia consilia, non fuse clarisve verbis exponi; et si sic cautius erat agendum per horum temporum augustias. Itaque fria quae proferre habuit poeta, menas lasciviae ludibriis immiscuit - non sane placida mente et veluti invi- tua gravibus verbis fucum iocorum scurrilium Obtendens, quemadmodum pharmacopolae pitulas amara pulvere liquiritiae involvunt, sed nunc quoque totus aliquantisper vivens in laeto rerum clarum orbe, malorum civilium oblitus, quod mente concepit germen amore OVens tenerrimo Hira autem admiratione hic musa iocosae fetus et hodie legentea detinet aentiunt enim poetae candidi hoc esse opus et civitati optime volentia,
107쪽
cui facile ignoscatur si quid verborum parum verecundorum habeat ara eius hilara, et habet an nimia multa E priscas autem comoediae dictione cum transfertur in vitae hodiernae Sermonem aliquanto magis castigatum, pectatoribus praeter pacis quam primum ineundae consilium a poeta hoc praesertim perpendendum offertur placitum mulieribus deberi quicquid vita habeat amoeni, pacis atque quieti illas esse ministras, nec sine ita sive domi sive in re publica recti consistere posse
Pluria muliere ne Socrates quidem facere potuit vel lato vel quisquis de perfecta civitate disputans remedia quassivit, quibus hominum vita in melius posset mutari nec facile in philosophorum operibus operiatur quod exui debiliori tam sit honorificum quam hae sunt facetiae Indolem muliebrem virili haud inferiorem esse perhibere solebat Socrate ille, quem in Nubibus fabula Aristophanes ludibrio habuit hac certe in recomicum prorsu cum Sapiente facere apparet.
Etiam Euripidi, qui cum Socrate amicitia iunctus fuit aetate paullo provectior, de mulieribus haec orat aententia. Sed neque postae tragico neque philosopho laudi id duxit Aristophanea. Qui cum utroque vir licet saepius concurrerit, non tamen utriusvis ingonio magia favere didicit aenaim, sed novae aetatis studia poetica et musica etiam magia despicatui habuit semper graviusque est perosus quam novae aetatis sapientiam. Quippe magis ipsi molesta. Nam sophistarum inusnta licsbat ridentem praeterire, neque opus erat latiusmodi nugarum rationem habere, nisi ferret lubido ipse in quo Aristophanea habitabat artis poeticae orbi si quas habebat voce absonas, his aures praecludere non poterat. Nulli autem soni quantumvis ingrati violentius ei bilem movebant quam Euripidi dicta et cantica. Fuit mim Euripide aevi illius recentioris praeco, quod prisca
108쪽
s DA PORTAR aspernabatur, non tamen habens quae nova subnutuorsi Traclitarum rerum contemtor nec ullam facile auctoritatem reverituA, novas identidem Vias aperiens nec usquam reperiens in quo acquiesceret, ps dubitationis mare immonsum Vagus oberranR,
neque duci ulli confisus neque sibi constans, rerum humanarum contemtum et taedium per vitam circumtulit morosus E sanctis autem Graecorum mythis quam ducebat ramatum materiem, ipsi ea non erat sancta, ut aerat Aeschylo splendide credulo usi Sophocli candide pio, nec tamen viribus tantum valuit ut abiecta sarcina molesta suum iter iniret expeditus. Prisca autem rerum memoria cum saeculi cultiori notionibus et moribus collata quorsum evaderet, dudum ostenderat Aeschyli opus ultimum Apollo matrem a mi necari aliquando iussisse ferebatur et veram illam esse famam Aeschylo conatabat; at id quoque ei constabat, improbum facinus a deo imperari non potuisse: itaque Apollo Aeschyleua Clytaemestram ab
tione, quae maiorem etiam indignationem nobis moveat quam ipsum illud matricidium, simillima nimirum ei, quam senex in Nubibus comici fabula ultus est Meditaculo sophistarum incenso. Aeschylus enim quaestionem, quae est de matribus a prole suapte et sanctissime colendis, e dominio affectuum cordi humano cum ipsa vita et sanguine ingenitorum transtulit in forum iudiciale, ubi haec vicit sententia: , non St Scelestum quicquid imperant si , as eas videtur tantum mortalium menti imbecillas. Quam vetustae caedia defensionem maxima cum indignations reiecit Euripides, perinde atque Socrates persuasissimum habena penes ipsos homines eas boni malique arbitria, ipsi vi divinitus insita docernendum quid liceat, qui non. . Si quid scelesti di iubent, non sunt dei exclamat impiae pietatis generosissimus hic contemptor, quae aevi vetusti memoria ferebat negando artia sua fundamenta labsfactnns. Nec minus molestas quam materies et erant tragoediae legea
109쪽
et Specie longo usu consecrata. In operibus elaborandia duria quibusdam vinculi praepeditum e sentiebat, vi tamen ingenii non tantum valens ut vinculis illi disruptis atrenuo impetu eo tenderet quo musa vocaret, novae artis auctor futurus Agebantur eius dramata in theatro tot heroum heroinarumque fatis incluto, sed homines, non commenticios aliquos semideos,oatendere volebat ille, homines, qui humana ut ipse sentirent, cogitarent, Sperarent, qui humana agerent et humana paterentur. Hortalium vitam unice curabat, veritatis magis quam dignitatis gravitatisque cenicae appetens, utque audientes 9Θnitus commovoret omnem dans operam; sed in violentiam inconcinnam saepe abibat nervorum nimia intentio et spectatorum animos subito impetu percellebat facilius quam dulci admiratione pertentato detineret. Parum aequabile videlicet in ingenii eius operibus, ut in ipso ingenio, erat virium atque studiorum temperamentum.
Morosus hic poeta quam ridiculus laus eat Aristophani Cui Euripidea inde a puero silicandi atque lacessendi libidinem civit eiusmodi qualia esse solet animalium liberorum si robustorum sodali aegroto vel ligato occurrentium. Quam ineptae si videbantur de rebus sublimibus et terrestribus disputationes illas, et quanto etiam deteriore in theatro auditae quam in sophistarum umbraculis si ad iudicum tribunalia. Quam vulgares autem et vere rustici mores tragica pulpita invaserant illa, quae tulerant Agamemnonem atque Achillem, pollinem atque Prometheum Telephua iam claudicabat ibi habitu mendico, claudicabat pannis obsitus Philoctetes, claudicabat Bellerophon sordidatus, in tenui attritoque palliolo frigora brumalia perferebat Alcmeon Oeneus, Phoenix, Thyestes, Ino, aliorum hominum pauperum et querulorum densa caterva per proscentum Euripideum versabatur. Sic cilicet facilibus musae humilioris artificii molestus ille homo lacrimas popolli sollicitabat lla charnensibus autem fabula ristophanes pridem libere indulserat studio tragicum irridendi. Nam Iustus ille civia cum professus esset as agricolia bellicosis argumentando comproba-
110쪽
s DE INRTAE turum Atheniensium nihilo minorem quam Peloponnosiorum esse culpam, priusquam dicendi faceret initium in ultimo periculo, nam aderant caudex et securia, et ni vinceret instabat mors, supplex adiit Euripidom. Requirebat habitum mise rablIem, quo molliret audientium animum, a forte parum valerent eius verba Qualem ubinam inveniret, iat forte apud Euripidem poetam Hunc corte meminerat inducere mendicum quendam mire callidum et cuncti facile perauadentem. Nomen hominis non iam tenebat, nam vix quicquam diacriminis erat inter Euripidis illos heroas egenos; sed id quidem alia sciebat, magis qualidum nebulonem quam illum quem volobat in theatr0 nullum adspectum me unquam. Euripidis igitur domum Dicasopolia petit:. Nunc ergo opus mihi mento forti et Atrenua, .Euripidesque iam petenduB. - Heu puer,n Pusri
. Intus nec intus illo, - si recte sapis.
. Intus, nec intus, qui potest
. Mons hinc abest forisque versiculo legit, . At intus ipse in aedibus summi struit, Tragoedias.
is beato Euripides, . Cuius minister doctus histrio simul l 'Sod vocatus Euripides non descendit, non enim vacat in aedium senetralibus movum iram elaboranti: foras tamen