장음표시 사용
121쪽
VITA ET OPRRIBUS. 10scum illo aufugit. Reversus mox lictor vacuam reperitissaem, et chorus mulierum illuc eum mittit ad fugitivos corripiendoου, quo non abierunt. Tandem Euripidea pervenit quo volebat Vicit
vim mens versuta et pertinax.Lspidum hunc exitum habet fabula lepidissima et optime
concinnata, iocis abundans mira facilitate conexi et levi cursu ad finem properantibus, summi in arte celanda arti-
Non enim tam innocentes atque benignae sunt facetiae illas quam videntur, sed plus habent in sinu quam ostendant in fronte. Mulierum Aor Euripides non dicitur serio serio tamen petitur. Nam poetam tragicum, quem spectatorum cachinnis immodicia explodendum exhibuit Aristophanea, non ioco tantum Vocavit Versutum, fallacem, artificiorum meretriciorum peritissimum, se moribus publicia revera tam infestum ducebat quam Socratem
Melius quam cum Euripide, agitur cum mulieribus, quas causam suam festivissime orantea scit comicus Fabula nimirum vetusta, quae erat de andor sive alma terrae dea, sensim mutata iterumque mutata eo denique abierat, ut prima mulier abrepta ludio ignota deprehendendi morbis malisque ad miseros mortales aditum patefecisse crederetur, et plurimi poetae . a femini malum ortum' cecinerant. Quae quam stulta, quam iniqua ait sententia demonstrant mulieres in Bonarum dearum templo congregatae. . A quovis culpamur , sic in interludio ait chori dux ad pectatore conversa: mera mala dicimur, luctus .et discordiarum et bellorum caua et quid non At tantum si, malum Sumus, cur uxore ducimur Cur vetamur fora pro- .dire Mulier cum abeat, irascitur maritus quin gaudet malo, illo aliquantisper remoto A fenestra prospectamus auspiciunt, omnes pudore suffusa cum recedimus, illi expectant an malum . illud etiam sit proditurum. Nempe multo pluris nos sumus, quam qui tam superbe in nos invehimini Viri probe nostis .ipsi, licet praefracto denegetis. Rea luce clarior.
122쪽
110 DR PORTAR. uerus iocua' Thesmophoriagusae fabula ea vocata, usque est in illo nomine quod vituperetur, modo verbia uno et altero additis dicatur . felix poetae ingeniosissimi iocua' neque contemtus aliquid habeat adiectum , merus , as id tantum indicet quod negari nequit, fabulam argumenti esse privati, re publicas in ea tractata non me. Si vero illum iocum alii Aristophanis fabuli inseriorem saae perhiberet quispiam et vix incerum priscae comoediae fetum, utpote in materie tenuiore versatum, Atrenue obloquendum esset de egregio artis opere imperiis iudicanti. Equites exempli causa a quia pluria faceret quam Theamophoriaguam, civitatem enim Atheniensium maioria esse momentiquam fictum illud Euripidia erga muliere odium, - et fuerunt eiusmodi iudicea artia poeticae, Meatimonii de his rebus dictionem dandam sibi non esse ostenderet. Nam dura licet fuerit Athenarum sora et gravissimo dolore affecerit animum Aristophania, arti eius mire profuere patriae calamitates, et seri nepotes eat cur gaudeant non perrexictae eum in Via, quam prima iuventute iniit, cum ea civile solle imbuta odioque fervente apsctatoribus obiciebat, sed ex uoipsius potius pectore protulisse quae illic in fundo ingenii seracissimi effloruissent, diutius quam Atheniensium discordiae inmemoria mortalium permansura. Equites fabulam praeferre Avibus vel Thsamophoriagusia, id est frument grana rosis anteponentis, quod cibi plus habeant illa quae opinio, ut concessa, sic musarum dominio est aliena. insendi sane vel coquendi non sunt flores, neque prosunt rusticia famelicis, sed mellificant inde apes. Rerum rastΘritarum qui sunt curiosi, in primis comici operibus plura repΘriunt quae ipsorum studiis conducant: discunt inde plura; sed artia cum unice habetur ratio, longe anteponenda ita ea Thesmophoria2usae fabula. Equite autem illius artis insigne est exemplum quae fuit olim, priusquam musa iocosa pretis civium controversiis maligni eo quo ne Cratini quidem ingenium admirabile pervenerat, evexit Aristophanom. Non degeneravit tum comoedia, Bacchi prole lasciva, aes in veras artis regno aprico libere viribus usa in melius
123쪽
pulcriusque excrevit Acharnenses sabulam a dicimus gemmam matutino iuventutis rore uvidam laetaque spe turgentem, at Ave et Mulierum Divortium et Thesmophoria2uaae vocantor artia comicae florea integerrimi, ad solis meridiani radio late expana vividiaque coloribus ornati. Non potuit poeta noster
Dum Mulierum Divortium et hesmophoriagusae fabulae docebantur in certamina scenica mox committendas, Athenis i ii rerum novarum studiosi erant homine factiosi minime requie-Verunt, et post mense paucissimos eo quo dudum tetenderant pervenere tandem Senatu dimissus, concione sublatae, penes bono viro quadringento omne fuit civitati arbitrium. Quae rerum conversio quanta laetitia affecisset Aristophanem, ni tam candidus quam olim ei mansisset animus Esracliti igitur dictum illud: bis eundem fluvium intrari non posse' de temporia certe fluvio non valere, ecce enim redire aevum Soloneum, Spartae appeti denuo sodalitatem, maris dominium minus curari. . . Sod Virorum, quos praestanti imo Athenarum filios Aristophanes olim duxerat, minua iam valebant ei verba grandisona, et patriae illo amor cuiusmodi esset nimis bene perspexerat. Pacia sane et concordiae quam maxime etiam erat appetens, et nuper talem a praentiterat in Mulierum Divortio. Itaque quae res publicae mutatio pacem reductura dicebatur, non grata esse ei non potuit neque improbabat populi in civitate administranda potestatem imminutam. Sed ducibus partium optima quaevis promittentibus dissidero didicerat et Spartam aliis oculi quam olim intuebatur. Itaque non nimius fuit eius dolor cum Pelopon-neat aurea non praebuerunt legatis, quo miserant quadringenti viri. Nempe alia iam erant tempora quam brevi post Cleonis victoriam Pyliam fuerant. Pacem studiosissim iam appetebat Atheniensium civitas, renuebant Spartiatae, fratre suos Atticos aversati, nisi durissimis condicionibus conveniret.
124쪽
112 DE PORTARNon convenit, et rei publicae regimen frustra mutatum appa ruit mox autem cum desecisset Euboea, quae ipsius Atticae para per saeculi dimidium Atheniensibus via fuerat, civium animis omnino mutatia concidit quadringentum virum potestas post menses quatuor quam magistratum inierunt, et summa rerum denuo fuit in . . . Alcibiade. Ad hostea quinto anno ante transfugerat Alcibiades nunc transfugere isander aliique optimate plurimi. Et humanissime hercle recepti sunt in castra Peloponnesiorum Deceleam in Atticaestnibus obtinentium. Unus e boni illi viris, Aristarchus praetor, Oenosin castellum Boeotis prodidit; - st huic certe haud impune id abiit. Etiam Archeptolemus et Antiphon Athenia in vincula aunt coniecti, perduellioni crimine petiti, capitia damnati Phrynichus iam antea utpote proditor aceleatissimus in soro a sicariis fuerat confossus Cautior his et aagacior Theramenes, qui cum Antiphonte et isandro rei publicae statum popularem evertertat, tempestive consilia ita mutavit ut Alcibiadi amicus floret, tamdiu mansurus quamdiu e re sua duceret hanc amicitiam. Alcibiadem Atheniensibus gratum denuo secerat foederia cum rege Persarum ineundi spes. Nam steri posae ut auis stlam viribus superarent adversarios, id ne ipsi quidem credibile videbatur. At non soli ad mendicandum propensi erant illi etiam Spartiatas inhiabant auro barbarorum, et Alcibiade quantumvasaatuto Lysander astutiorem se praestitit. Anno enim 409 Lacedaemonii cum legationem Suaa misissent et presse secuti essent legati Atheniensium, in aula Persica eiusmodi initum eat adulandi certamen, quale illud fuit quod olim in pulpito comico specta toribus ostenderat iistophansa. Nam quemadmodum Bullio et laiciarius illic opulo aeni stupido munusculis et promissi sallacibus impudentissimo suppalpati sunt, sic nunc legati gentium in Graecia principum callidis verborum artisscita tentarunt sonis mentem Darii. Quod si Atheniensibus bene cessisset res, Alcibiadi apud civos nova et firma stabat gratia, ... necdum spem tyrannidia ille abiscerat. Sed magia favit fortuna Spartiatis, qui Cyrum iuvenem,
125쪽
regia lium strenuum laudiaque bellicae avidum, dein ipsum regem ibi reddiderunt propitios Athenionatum autem legati in vincula sunt conlecti. Actum igitur erat de Atheniensium potestate, licet maris dominium aliquantisper etiam iis smanserit. Nec non de Alcibiad erat actum. Qui promissis stare cum non potuisset, minua exinde Atheniensibus tui acceptus Menae Iunio 408 re haud inlaticiter gesta Athenas reversus summis quidem laudibus eat celebratus, tanquam si patria fuisset sospitator a paucia menalbus post, cum classis sine elua culpa advora quid fastporpeaaa, aura populari mutata abrogatum ei est imperium. Quod decretum iniquum graviter forens iterum solum vertit non rediturus. Nunc quoque culpae non admissae luit poenam, non tamen insona, sed ob dem olim laesam civibus merito
Novis praetoribus in satis fuit ut ultimam Atheniensiumcl aom in victoriam ducerent, et cive gratiam ita reponauri erant capitis damnando. In Asiae ora ad Arginuam insul clamia Peloponnesiorum pugna atroci est deleta, ae post pugnam procella coorta prohibuit quominus victorea ervarent corpora suorum inter navium rudera in fluctibus natantia quae si qua fuit neglegentia, - sed nulla videtur fuisse, oraVissimum malum ita intulit. Nam quemadmodum decem annia ante in Alcibiadem, sic nunc in Erasinidem et friclem Aspasiae lium, et ceteros praetore pietate Atheniensium possim abusi sunt homines scelesti, et cum ducibus insontibus ipsa civita auiace Virtutibus in perniciem est abrepta. Siccine . tot milia Virorum pro patria mortuorum caruisse sepulcro ho- .nsato Primum illud pietatis ossicium, quod ne in nequissimis. quidem mortalium fas fas neglegi, illorum corporibus ase, donegatumi Et factum est id quod incredibilo videtur Mense Octobri anni 40 octo praetores, qui ad Arginusas vicerant, a civibus caeco animi impetu ruentibus per saturam morti sunt damnati, necta quidsm lege servata, quae de pluribus simul rei sententiam
126쪽
114 DE PORTAR ferri vetabat. Sex qui Athenis aderant peremti sunt. Succemores iis qui designati sunt, proxima aestate cum neglegentiasimerem gessissent, sive fraus subfuit, sive merua stupor et socordia incredibilis, nam vario narratur, - classia ad Aegos Polamum in ora Hellespontia a Lysandro inermia est occupata, militum milia complura sine pugna iugulata. Fractae tum denique fuerunt rei publicae Atheniensium virea.
Inter splendidam Victoriam ad Arginusa reportatam et cladem Helisapontiam acta est fabula, cui Ranarum mirum nomen dedit poeta, neque argumentum neque, ut assolebat chorum illo nomine indicans Mense Februario anni 405 in Lenaeorum certamine scenico data est et primo praemio ornata. Quin adeo placuit ut brevi post iussu populi iterum ait data. Tunc Si unquam, gravissima mala civitati instabant laetae autem spe vi quicquam poetas etiam fuit reliquum. Nam quae duci chori civibus commendanda tribuit has sunt sola: . viri, concordi est animo In pristina autem iura reati..tuit qui ante ex Annos Phrynichi artificiis a recta via aber- .rarunt i iura nomina proferre poterat comicus, nequo enim solus Phrynichus neque gravius quam alii deliquorat; sed in mortui proditoria memoriam omnium devolvitur culpa. . Mancipiis quas in pugna illa navali decertarunt ius civitatis .est datum, et optime Sane meritia est datum ae nonne red- .dendum nunc est iis qui cives olim fuere, nobilissimarum, gentium propagini Satis diu patria illi caruerunt, caruit iis, patria Quin consilio magnanimo et prudentissimo ita ignoscite l.Ultimam hanc habetis spem salutis. Sic fortasse etiam parcet .vobis fortuna, et. Bene cadit si res, decus seri si male, hoc solatiost, . Lignum honestum quod sit illud laqueus unde pondeat . Itaque civibus quod promittat vix aliud stiam abs posta praeter interitum honestum, - melius si quid patriae conces-
127쪽
aum mori lucro insperato appositurus. Allua voci sonus olante anno viginti orat iuveni, ruria otia et ope inexhaustas celebranti. Nunc ita loquitur eius musa ut regia illa puella, quae tum cum offulsit culter iugulum petens. Curam ut decenter caderet habuit ultimam. Fabularum autem iocosarum quamnam materiem praebeant tristissimas rerum quotidianarum turbael De quibus hilare ridere poeta non amplius potest, quoniam nullo suam spei fulgore vido illustratis. At o miseria illi aerumnia dudum ae extricavit, alte vectus supra vitae Vulgaris studia inania et turpia. In urbe undique friclitanti irae et avaritiae mortales indulgent perinde atque olim, talparum nata caecarum solum in quo nati uni subruentea, at illo in nova artis suae patria et libernabitat si felix nam illic a sola Videt auditque qua viderosum et audire voluit ipsa musa. Sic steri potuit ut eo tempore, quod cladem Hellespontiam proximum antecessit, Aristophanes argumsntum ex arte poetica ductum summa cura pertractaret in fabula festivissima nullique aetatis iuvenilis per hilaritate secunda. Ranas fabula hodiernis lectoribus altera quaedam pars vide tur hesmophoriagusarum. Id quod quadamtenua debetur caeco casui, non enim poetam inde ab anno 11 usque ad 405 tacuisse certum est. Sed fabularum qua illi annis scripsit nulla superest, et cognationis quibusdam inculi revera cohaero Ranae fabula cum Thesmophoriaguais. In utraque nim agitatur Euripides. Qui tragicus poeta tribus annis post Thesmophoriagusa fabulam cenae commissam solum vertit morosua et inquisa Comici quin laeserint sum loci non est dubium non enim a erat Euripides, qui talia aequo animo ferens ad personat illius Euripidis ludicra artistoia aut clara voce rideret aut leniter corte subrideret. Accessit indignatio ob dramata non olum a comico irrisa, sed etiam in certaminibus scenicis aliorum poetarum operibus saepius posthabita. Itaque patriam ingratam
128쪽
malisque obrutam haud Illibenter reliquit ab Archelao rege Macedoniae in aulam ollaeam verbis honorificentisalmia vocatus. Magians acceptam sibi asdem invenit in regione illa longinquas semibarbara Fortasse magno corte in honor ibi fuit, ut Asachylus olim Syracusia et solae, et cum Agathone aliisque civibus compluribus, qui item illuc migraverant, consuevit. Sed
.Allo vetustas arbores ne transferas.
Nam altero anno post, ineunte 406, Athenas nuntiatum eat Euripidem vita functum et in terra peregrina sepultum. Sic Aeschylus anto lustra decem cum item senex patriam reliquisset, brevi post in Sicilia obierat. Ecce autem novae fabula argumentum indicatum sibi habuit poeta comicus. Euripidem cum Asschylo apud inferos congrcta sum' oxhibiturus eat. Illic enim iam iuncti sunt viri dissimiles, Marathonomachus et loquax ophista Ambo iam e vita humana sunt exemti, et Aeschyli nobile illud dictum: a tempori dramata sua tradere iudicanda' etiam in recentioris poetae operibus iam Valet. Quae Verba cum tranaseruntur in linguam comoediae, ea quae cerni tangique queant requirentia ad cogi.tata enuntianda, hanc formam induunt rex inferorum altero post alter opposito ossiciet utri debeatur aede ipsi proxima, utpote in arto praestantissimo hunc enim locum honorificum Aeschylo hactenus tributum sibi nunc poscet Euripides. Cum materiem tum structuram dramatum, praefatione et divorbias cantica, versuum numeros et modos et saltationum flguras, parva et magna luto perpendet en inter se conseret. In unum igitur locum Aristophanes tragico poetas ambos deducit Ante regiam cherontiam ponitur ingens libra, asseruntur perpendicula et regulae et normae et formellae minutatim severo iudicio explorabuntur utriusque operum pondus, forma, pretium. Sed poeta comicus dum totus fuit in durior hac materiesIngenda et ingenii copiis ornanda, de quaestione e re litteraria desumta ita disputana ut ex argumento abstruso lepidasteret fabula, obiit etiam Sophoclea grandaevus. Qui nonaginta
129쪽
VITA ET OPERIBUS. 117ps annos vixit nec tamen nimis diu ingenio et corpore usque ad vitae finem valena; qui ante annum sextum quam obiit fuit unus e decem viris, quibus in ultimo rerum periculo civitatis Salua est concredita, et ante annum quartum hiloctetam docuit, Summae artis opus, cui primum praemium a iudicibus scenicis merito sat tributum. Neque postea missas fecit musas, anni auism 40 mense Martio ob mortem Euripidi poetae aemuli luctum cum choro et histrionibus sui palam ignificavit. Iam fortuna ultimum largita beneflcium prius eum e vita austulit quam patria malis est mersa. . Sophoclea beatus ille Grandaevus senex. Obiit fuitque ortunatu et catus.. Multa dedisset cum tragoedias bonas,. Bonum exitum habuit, omnia usque expers mali. - sic recens defunctum celebravit Phrynichua poeta comicus, dulcioribus verbia quam pro dictione comica sua cum illius viri Iacors mentionem, qui aetati recentiori inter quam tamdiu Versatus erat annia ornatu non fractus, immortalis sereorat visus, Periclia olim et erodoti amicus. Nunc et ipse in communem locum abierat, et dramata sua tempori reliquerat iudicanda.
Quid autom de aedo lutoni proxima 2
Non sibi vindicaturus erat ille, ut Euripidea Nam quo melioreS, eo modestiores eas solent mortale8, et unus omnium moderatissimus lenissimus facillimus fuerat Sophoclea Vitam vixerat tranquillam, beatus corpore firmo et usque ad seram SBnectutem decoro, ob plurima opera praestantissima honoratus inter cives, ut qui dii in paucia carus esset. Laudem a civibus non petiverat, as debitam sibi et libenter oblatam acceperat, neque in regione umbrosa magnaturus erat virtutis praemium, si tardius ibi tribueretur. Sed salutaturus eum erat Aeschylus successorem sibi haud inferiorem, et alteram partem aedia honorisscae ultro si cessurus, ut qui non minus ea dignua esset quam ipse Aeschylus. Itaque poetae comico post mortem Sophoclis non erat causa
130쪽
fabulam semiperfectam asponendi, ut minus iam aptam Ratio nem tamen huius funeri haberi necesse erat. Necems immo habori licebat Nam praestantia ea ingenii, timulari et sublevari rebus subitarita, quae vulgares homine opprimunt. Morte Euripidi in inferorum regionem invectus erat incola verbosus et pugnax Sophocli morte Athenia sublatus sat ultimus poeta. Hinc iam fabula capit initium. - . Nulline viri Athenia 3Alibi igitur quaerenda alust ista verbis poeta comicus in Mulierum Divortio Graeciam servandam credidit feminis. . Nullius Athenia poetas V ipse iam clamat Dionysua, cuius ludorum summum decus sunt certamina cenica additque: ἡAlibi igitur poetam quaeram , - bonum nimirum poetam; nam mali multi fuere semper et nunc sunt plurimi. At alia homo ubi quaerendus Non enim extra Athenas lAlibi non habitant musas, ea quidem musae quae Dionyso carae sunt. Illic a poeta tragicus, qui probari possit, nullus etiam comparet, nullus est usquam, qua plendet sol Ergo quaeratur ubi non lucet sol adeatur regnum lutonis Solent enim inter se visors dii si alter alteri libenter obtemperare potenti, si ponait
steri. stet a lutone mortuum, quem in terram reducat. Quod Orpheo concessum, Dionyso negetur Quem vero mortuum 7 Non eat quod ambigat in lucem secum abducet Euripidem. Cuius poetae et alia dramata recordatur et Andromedam octaVo abhinc anno spectatam et nuper electam. Quae quam bella erat fabula, quam horrifica Dictionis qui splendor, quae copia Verborum novorum Fingendi quae audacia, quae sollertia Euripides reviviscat portet Huic nullus pari Quamquam tenebricosum illud iter nequs amoenum Ore SuSpicatur Dionysua neque facile. Suspicatur, nam non novit. Sed quae nescias, resciscere licet ab aliis, a familiaribus potissimum. Herculsa autem frater ad inferos olim abiit Cerberum petiturus. Cerberum scilicet . . . expeditio erit periculosissima Caute igitur agsndum Herculem esse se finget sic metuent omneS, neque obstabit quisquam quominu in aedes lutonia perveniat