장음표시 사용
91쪽
hunc orbom altam modiam Alitum exinde summa erit potestas: pravitatis humanae sat finis. Etiam forum sat finia. s hi quidem sporcit poeta saaublimos audacter refingens, ae cum terras prole et ipsos caelites subiscit potentissimae illi Aulum civitati, cuius rex novus ersuasor Atheniensis, nam ex Athonia olla ventro potuit quod mundo xpediret coptro si fulmine ab Iove acceptis, cum ipsa Iovia lia otestate, Virgine decora, init matrimonium, mundi gubernator futurus. Ρompa igitur et cantu nuptialibus hic ludus, ut olim ax, clauditur; as fabularum, quarum tam similis eat Titus, quanta in steria sat discrepantiad Tantum enim intorsat quantum inter iuvonem ad optima quasvis speranda nimia proclivem et Virum excussis pueritiae somnii nihil non addubitantem. acia poeta in prisca ne firmitor etiam perstabat poeta Avium non nisi arti suas fidem abst. Septonia annis novari dicuntur
homines hoc corte aspisnnio alius homo factus sat Aristophansa. Non iam confidit pacom in terris fore aliquando, non iam persuasum est deos curare sortem mortalium, quae stulto aut pravo stant in molius mox conversuros. In acta stne ad homines redibant uberta et laetitia agricolarum novo gaudio elatorum catervae Attica rura repetebant, nec non Olympii ex poli longinquo recessu, ubi nimis diu dolituerant, in prisca aede erant redituri, ut ex Iovis regia mundum denuo moderarentur: in stne Avium postquam et dii et terrigenae ersuasori rerum noVarum auctori, sunt Subiecti, pompa nuptialis per aetheria immona spatia alia vecta hominum oculi eripitur. Nec non Nubes fabulam, quae tertio ante acem anno cenae est commissa, cum Aribus comparasse iuvat. Nam rusticus ille, qui in sophistarum vesanorum umbraculi didicerat Iovem regno spoliatum esse, postquam altis cachinnis ob ineptam impistatem a spectatoribus fuit derisua et ab ipso filio vapulavit, ad saniorem mentem restitutus improbos illo tenebriones cum ipsorum editaculo comburebat, pestem generis humani igne repurgans Avium vero rex oraumor revera Iovem loco pellit
92쪽
novus pas mundi dominus. In Nubibu explodebantur impia aegra mentia insomnia: lpam iam nube habitanda vita Iogit qui primarum a partium. Fabula igitur amabilia, quas a de Alitum civitate Eata e nubibus uapona est haud aecua atque pachorum civitas; non nim ubsatismum illud pistatia fundamentum, quominus
fuerat post pus et iuventa Innocuo olim loco ingentem Vinitoria carabasum miserat in Iovi aede vacuas nunc alius ei sat vocis onus de caelitum familia iocanti. Quas denuo quidsm 1 Iovis aedibus iam habitat, ae non regnat ibi, ut olim; non enim summum etiam rerum moderamen habet Iuppiter: revora nunc ab hominibus impii do throno sat pulsus. Cavendum an ne ingonii libero lascivientia facetias aevora trutina expendantur. Non gravia aliqui philosophus morumve praeceptor est is cuius Verba percipiuntur, sed poeta, cui non demonstrandi ae iocandi et aliquantisper curarum quotidianarum obliviacendi sat tudium Ridetur in pulpito comico, non docetur, neque post fabulae finem spectator ullua, qui quidem sobriae sit mentis, rogabit quam sortem civita aethfria habitura fuerit Ludus eat urbanus et festivissimus artiaque variis donis ornatus: Hae ita locari Aristophanes ante decem anno de rebus sibi tunc sacris non potuisset. Nunc longa pedetectu hominum deorumque contemtor evasit. Diagoram sic
larunt ab amicis sceptum cum hominum fide ipsam pietatom
Ausa fabula mense Martio anni 14 Hagnia Liberalibus data sat nomino Callistrati Primum praemium tulit Comimator Amipatas fabula, secundum Ves, tertium tirynichi Monotropus in qua fabula primae partes erant alterius cuiusdam Timonia homines peroa et aversati cognati igitur argumentis usi sunt tirynichus et Ariatophanea, sed in materia tractanda alter ab altero quam maxime diversus fuit. Quae maxima laude digna tunc via sat fabula Amipatae, nullo satigio relicto interiit: Aristophania opus, quod secun
93쪽
dum ei est habitum, ad hunc usque diem permansit, plurimOS et admiratore nactum et imitatores. Ecquid huius quoque fabulae, ut ubium, nimia subtilsa nimiaque urbana fuere facetiae quam qua auo statim pretio aestimarentur Protervosne de rebus publicia iocos et probra ac6rba in fabula Amipsiana alto plausu accepsrunt auditores, in Aristophanea aegre dosideraverunt Quicquid id eat, iudicum scenicorum illam sententiam octorea odiorni non possumus non mirari. Nam nullam novimus Aristophanis fabulam, quae oculos auresve maiore rerum varietate potuerit delectare, vix ullam quae tot habeat carmina venusta, tam multa lepidiasime dicta, tam multa ingeniosissime inventa. Et caverat poeta si similem atque olim errorem delapsus caelicolarum chorum in orchestram induceret tam pallidum quam fuerat Nubium. Alitum haec catorva pecie multicolore statim feriebat oculos et animum spectatorum alvo cultiorum et artia poritiorum alvo quod vulgi est, insolitum quidvis potissimum admirantium. An astior figurarum exquisitarum varietas in orchestra potuit exhibori quam tunc fuit, cum comites illic Versati sunt hos-nicopteryx roseum collum mire contorquens et upupa cristam superbam attollens et phasianua olis fulgido coloro indutus si tot alii sive peregrini alito sive indigenae quam feraci quam mobili ingenio debebantur nuntiua ille muros Nubilocu-culiae structos referens straria novam urbem laens et Promethous, Timon caelestia, et deorum ad ersuasorem legatio, quaeque de alitibus mundi incolis primigeniis, do alitum civitate in torris omnium antiquissima, de alitibus solis inter omnia animantia liberis et felicibus aut diaputabantur festive aut ans-bantur, tota denique rerum humanarum ex asire conspectarum imago illa mirifica dignane fuit cui deferrentur Secundae p. . . Nas artis consummatae si plus fere quam humanae fuit Amipatae fabula deperdita, . . . aut incredibilia fuit imperitia iudicum, qui mense Martio anni 14 de certamine conico eam sententiam tulerunt ut Aristophani Ave fabula deterior esset quam illius posta comissatores l
94쪽
Alcibiadia accusatio turbarum tristissimarum fuit initium. Qui postquam absens os damnatus - non enim satia tutum duxerat coram iudicibus ae statore se libere per urbem bacchata est hominum Versutorum impudentia, vulgi rga soa pietate turpiter abutentium ad adVersarios opprimendos. Nam acrilegii crimine cum Alcibiade petiti sunt adolescente plurimi scillustrissimi gentibus, quarum soboles par belli varios Mus miser erat imminuta. istatis videlico summa Atheniensium fuit laus quas pietas malorum nunc maximorum extitit cauaa; nam laeto oruit calumnia ditescebant dolatorea Et libertatis
amantisaimi Athenienses erant: haec quoque eorum virtua in malum iam vertit, ansam enim praebuit nequam hominibus ad inimicos suos proterendos Iuvenum petulantium delictum, quitum cum nox et Vinum nihil moderabile uaderent a convivio redeuntes baculorum periculum ecfrunt in hermi publicis, ita crevit in or rabularum improborum ut religioni et libertati insidia quasdam strui persuaderetur vulgo civium. Facinus illud ut turpe at excusabile in rei publicae vortonda conamon volpraesagium, malimen magis an absurde Heat mutatum. Iamquo sacrilegium t tyrannidem' omnia Athenia resonabant. Nempe tyrannidis invisissimum illud nomen alia valobata mentem ciVium iam per anno complurea in Alcibiade altorum isistratum veritorum penitus conturbandam. . Deorum . signa per noctis Silentium clam mutilata maioria audacias . habere promissum Alcibiadem huiusque asseclas hominum . factiosorum flagitiisque coopertorum manum perditissimam, . id scelus sustinuisse vi et telis qui hermas petivisasnt, ipsam . mox civitatem petituros, res humanas aeque ac divina vili, pendenteSV . . . Nam multitudini impsritae quid non permadent concionatores improbi, cum ipsius Virtutibus abutuntur ad scelesta sua consilia exequenda. Quorum mendacia quo sunt absurdiora et impudentiora, o facilius stdom inveniunt.
95쪽
Athonia autem dum discordias illa pestia uasviebat et in Sicilia militiae robur a Nicia cunctandi arte exercebatur, in Oriente fortuna incautissime est lacosaita. Nam inter Athenaa et eratam licet pax nunquam publice esset icta, conVenerat tamen ante unam fore hominum aetatem ut tauo inter aedicorent Atheniense Cyprum vel Aogyptum aliasve terras regis imporio subdita non potituros, Persas mare Orascum navibus longis non adituros. Quarum induciarum ni tunc fuit; nam area cum a erat descivissent, ab Atheniensibus sunt adiuti. Redintsgratum igitur erat bellum Persicum ' , . . . at alto Miltiades o Themiatoclea ubi orat piniam ante anno octoginta Athenienas miserant auxilia hominibus aianis, qui a rege defecerant; quod facinus temerarium ingentia illius belli fuit exordium. Aliter nunc gestae sunt ros Neque enim Atheniensium civitas eadem manserat, neque orata a etiam erat quae fuerat sub Dario Magno. Aliis telis atqus illius militea nunc utebantur atrapas Darii Secundi; aurei' autem Tissaphernis et hamabazi sagittarii Maecuturi erant acopum, ad quem larreae olim uapidea non DerVenerant. Verberonum est auro barbarorum inhiaret ' in Acharnensibus fabula clamabat civia illo lustua patriaeque amantiasimus: - tales verberones exinde in Graecia rebus moderandia fuerunt principes. Talis verbero Alcibiade factus sat exul, talia orbem fuit Lysander Laco, quem Brasida consiliorum herodem scit fortuna talia verbero fuit Clearchus ille, quom s Xenophontia nabas norunt omnsa fuit ipse Xonophon talia verbero Vasurus erat Conon magnus dux, cui ad Athonarum muros restitusndos summa fecit Persia rex. Expeditio Sicula tertio anno postquam coepta est exitum habuit atrocissimum. In oris longinqui maria occidentalia ad internecionem usque doletum esse Xerxis exercitum ingentem olim finxorat Asachylus, civium Victoriam in maius augens
96쪽
audacissime copiarum quibus praeerat Nicia ea ipsa sors fuit. Xerxem autem inermem et lacera eate ad vita certe salva Suaa remiaerat poeta tragicus dux Athenisnais fato cum militibus suis eat extinctus ex tot milibus civium non nisi paucissimi, quibus caeca fortuna pepercit, domum pervenΘrunt. Ultimum Nicias consilium prioribus fuit simile. Nam variis acceptis cladibus postquam vincendi apes abiecta est et parata sunt omnia ad patriam celeri fuga repetendam, tunc, cum castris et classi plurima ab hostibua iracundia inatarent poriculansque cunctandi ulla iam superesset opportunitaS, . . . luna ob curata intercesserunt sacerdotes quominu ante ter novem dierum intorvallum pararetur reditus. Quem dierum numerum sanctissimum omnino ervandum esse et copii facillime per- auauerunt et Nicias religiosissimo mortalium. Illo dies anxie expectando dum tranaigebant homines miserrimi, ipsa lux salutis iis et civitati, cuius magna par Brant, eat obscurata atque otincta. Nempe quae ultima supererat apea malo se Subducendi, eam quominus arriperent obstitit pietaa. . Immo veri ignoratiot ' ait Plutarchus vel Philochorus: nam, scire eos oportuit lunae obscurationem hostem petentibus mali,esse ominis, reditum parantibus optimi, quoniam ad elabendum, caligo luce est potior. Utinam Stilbidea acordo divinandi. peritissimus etiam fuisset uporalest Etiam scio hodiernus, dum gravia verba hucydidis Gomoxpeditionis infelicissimae referentis, secum perpendit, Veri ignorationem' secum murmurat maestum subridens. Eruditiosophistarum utinam Niciis aliquanto tu profuisset Nam ., deae, per caelum nocturnum agantia itinera scrutari' ut solitus non esset SocratΘΗ - id quod in Nubibus fabula poeta comicus perhibuit, Hat dudum luna Θrrores perusatigaverant alii, obscuratae autem quae esset causa cuiusvis iam erat scire, qui novi saeculi doctrinam non iocandi tantum haberet materiem 3.
97쪽
VITA ET OPRRIBUS. 85Itaque acerdoti prudenti haud fuit arduum cavere ne civea caeca pietate abrepti inciderent in priscam illam superatitionem, qua macula orbem lunas obscurana credebatur calamitatis instantia esse umbra. Stilbido utinam etiam fuisset superates Militibus despondontibus facit persuasisso lucem saluti nunquam obscurari ii qui atrenue eam appetant. Aristophans cum audiro quom vitae nnom habuissent copiae Niciae Niciae illius, quem Athenarum sospitatorem futurum aliquando uora conflaua, puduitno iocorum, quibus inutilia vidε- licet tussia atrologorum etiam proximo anno petiverat Tunc enim in Avibus proterve riserat ustonem Virum sagacissimum Θt ruditisaimum, astrologias geometriae architecturae peritum, cui Athenas debebant novum aquae ductum et emendatam temporis computandi rationem. Hic vir cum Allium viseret urbem sublimem, agri pulsu alto cachinnos civerat, utpote ΘSane doctus, orbibus quadratia et recti arcubus delineandia tempus inepte terens. Nempe geometriae et atersometria arcana nihil habent quod popellum incultum si postas alliciat Itaque viros doctos aversati sunt ciVea Nubilocucullae, .... sed rerum ignoratio et superstitio quorsum ducerent mortalos, iam nimiaene aperte docuerat tragoediae Siculae exitus horrificus. Ut in Oriente, sic in Occidente imminuta potestate AtheniΘnsium crevit res barbarorum. Optimo quidem iure ericlem olim cives adhortatum, nova ros ne prius molirentur quam Spuria me debellata, docuere Cleonis, Hyperboli, Alcibiadis denique studia ad irritum redacta sed non omnino temeraria fuerant horum virorum consilia. Qui probe perspexorant Graecos nicti unitos Montibus exteris tuto non ore, nec nisi in Athe narum civitate fregrinae audaciae obsistendi esse spem aut Athena liberae raeciae caput futuras, aut nctam et commenticiam fore raeci nominis illam libertatem. Quo recte SonSisSemo ostendit rerum in Sicilia decursus non enim Graecia huius insulas civitatibus profuit Athenionatum clades, sed PoeniS. Quatuor annis post Nicias tuaque copiarum interitum Carthago
98쪽
86 PORTA rodit ad consilia per quatuordecim lustra intomima Hannibal Gisgonia nilua, amilcaria nepos ilIius, qui anno 48o, tum cum libertati fundamonium Orasci iocorunt, ad imoram est profligatus, in Siciliam venit ad ulciscendam veterem ignominiam. Solinus orentissima civita ad internecionem sat rodacta et deleta, - non enim barbarorum furorem a sociis propulsare potuerunt Syracusani, ibi si cavere pomoni alia sati. In Himeram nihilo clementius aevitum. Etiam Agrigentum, incentum milium hominum urbal doleta, mox Gela et amarina. Quamquam trium harum urbium incola vita certe salva effugBrunt, frustra autem a Carthaginiensibua tentatae uni Syracusae. Huic enim civitati fatum id concomit quod denegavit Atheniensibus, ut iusto tempore inveniret dominum, qui per multorum annorum patium manu ut dura vi firma refrenaret et oduceret quo Vocabat fortuna Syracusarum Mapitator factus AtDionysiua viginti et quinque annorum iuvenis Alcibiadi iuveni non contigit ut Athonarum floret mapitator, non enim cives incommunia consilia cogere potuit homo inconstans et sui quam patriae amantior. Ad Syracusas autem quae non pertinuit oenorum saevitia, per ceteram Siciliam late est grassata nam insulae oram meridionalem totam et septentrionalia partem alteram sua dicors Carthaginienses, et Maim per littora rudera fumantia indicarunt viam, qua Graecorum cultus et morBScsasore barbaris. Non inanium profecto omniorum appetentea fuere qui classeS Athenisnatum in Siciliam miserunt; sed ingentem spem insula illa potiundi, dein Carthaginem debollandi licet frustra foverint, magnis corte et si fata tulissent salutariis ausi ocidorunt. Finem quem petebant, utinam essent saeculi nam magna Voluerant. Nunc isdsm annis, quibus Athenarum potestRS, fracta est Siciliae, et Graeci imperii mare Mediterraneum complexuri spe intercidit omnia, nunquam reditura. Athenienses nuntium cladis Siculae quomodo tutorunt 2 Ita ut duobua saeculia postea Cannenae illam cladem Romani.
99쪽
Incredibili nim ac vors admirabili firmitate animi obstiterunt malorum moli, et vehementius quam militum Nicianorum flebilia interitus apud Thucydidom umma arte enarratu pectus legentium commovent quae idem scriptor implicibus verbis rettulit o civitate luctu atque terror oppressa non victa Tristi famae fido denegata primum; doin, cum nussu etiam dubitandi esset occasio, hinc ira excanduit, illinc obrepsit rerum desperatio as mox ad se rediit civium mona, et viribus auia sacsdere noluit, ae placuit ut damna accepta quam celerrime resarcirontur Temporia autem aliquid ad generosum illud consilium exequendum concessit iis fortuna, quo strenue sunt usi. Quovis enim temporia articulo hostium classia victrix portum Athenarum poterat petere; quom quod non petivit, felix effecit casus, quales nunquam deficere urbem Minervae, cum stultis civium consiliis in ultimum periculum esset adducta, olim perhibere solebat poeta comicus, optima quaevis patriae tunc Sporans Vacabant navalia Novarum igitur navium carinae sine mora sunt positae. Vacabat aerarium At sanctius restabat actrarium illud, quod in ultimos casus seposuerat olim ericles. Mortui erant nautae Athoniensea Ergo alii sunt conducti stexercitati. Deceleam prope ab Athenis dissitam hostea tenebant communitam cautius igitur quam hactenus ciVes muros suos cuStodituri orant, non cessuri etiamsi castrenas potius vitamquam urbanam exinde essent victuri. lurima ad hostem vicinum confugorunt mancipia Eo minor fuit hominum nutriendorum multitudo, at obaldione urbs includeretur. sfecit Chius, quam ultimam aequo oodore sibi iunctam Athenas habuerant civitatem Dolacere Lesbus si Rhodus et orae Asianae urbes 2 At atabant ollam moenia Athenarum, et civibus firmits stabat conailium, si amitteretur etiam quae defectionem minabatur Euboea, mare certe pertinaciter sibi vindicandi. Has Mena fuit Athoniensibus, at non omnibus Nam erant etiam, erant quibus neque maris illud arbitrium cordi
100쪽
88 DE PORTAResset nequa patria proaperitas, auae civitatis imperium popuIare multo acrius peros quam hostes externos, quoniam, rerum nisi ners commutatio, ea para a qua ipsi stabant inlarior Erat mansura, neque rei publicae moderanda spem habΘntea ullam, nisi civita in terrostro illud dominium, quod olim tenuerat, repressa Spartae iussi fieret obnoxia. His hominibus, qui anno 415 protorvorum iuvenum agitio callidissimo abusi ad frangendam potentiam Alcibiadis expoditioni Siculae nervos succiderunt, proximum iam visum est tempus quo ad ipso rcta esset roditura. Nondum tamen id aderat Creati sunt decemviri Θxtraordinarii, qui caverent ne quid detrimenti caperet civitas nave autΘm mira celeritate aedincatas et ornatae cum classe hostium plus Asmel haud infeliciter dimicarunt, et quod plus etiam pro derat, certo prodeas videbatur, Q qui per proximum triennium nihil intentatum reliquerat ut patriae suae noceret, Alcibiade homo inconstana morumque intemperans cum novis amicis dissensit. Nempe regali hospitio exceptum reginam ad adulterium pellexisse fama serobat. Ad iasaphsrnem Sardium satrapam profectus mox duce classi Athenienatum per littoras et legatos adiit, sperans fors ut horum opera cum civibus ingratiam rediret, dein, si ex exilio revocatus esset, ut eraicia subsidii pollens victis eloponnesiis Athenarum steret tyrannus; stiam iSistratum Tulem cessisse e patria si tamen reducem
Alia an omnia Atheniensium principibus narravit Alcibiades: patriae denuo prodesse se velle, spem auis esse subsidiis Persicis per ipsum potiundi, amicum enim ibi esse iaRaphernem Pauci rin his Phrynichus homo versutissimum interiora eius consilia alia orspexerunt: isandro aliisque viris, quorum magna tunc temporis in re publica erat auctoritas, plane porsuasit. Sic civitati instrmatae et inopi insidiati sunt inimici exteridomestici, et vfrendum sidebatur ne dissidiis civilibus lonSummaretur malum, cuius initium fecissent gladii hostiles.
