장음표시 사용
71쪽
que origo referri ad Sc columnas milliares, quae Deorum vialium munere fungebantur. Scribit enirn SeXtus LmPiricus, quaecunque prsiunt Vitae immanae Deos esse habitos; nihil autem magis Viatorum animos ac Vires reficit, quam lapides isti notis numerorum incisi. Belle Quintilianus lib, IV. Inst. Oxat. s. Partitio rescit audientem , non aliter ,
quam facientibus iter , multum detrahunt siligationis notata inscriptis lapidibus spatia.
Usus eorum apud Cananaeos, Indos & Romanos quoque est antiqui Timus. Nam Genes. XXXVIII. I . secundIUn quorumdam sententiam accipitur pro Me
curiali statua, Vel aliquo signo, quod viam monstrat; &, si fides Maiiaionidae in Roge-ach cap. 8. in biviis δί triviis, quae ad urbes refugii ducebant, lapides fuerunt erecti, quisbus inscriptum C po Miklat, i. e. Resu:-Um. Hos autem lapides speciem cultus ethnici praebuisse, non tantum eX eo patet, quod Deus naxn, ciPpum et colum nam superstitiosam erigi prolaibet, Deut. XVI. 22. sed exprelliis eam in rem est locus Levit. XXVI. vers I. ubi verba leguntur'
illa: Ne faciatii Cobis idola , ta sculptile,
72쪽
ET TEMPLIS DEOR. VIALIUmme statuam vobis erigatis , neque n e P Πηrahen Mascith detis terra vestra, ad adoram. penes illum. R. Bechai transfert lapidem inglei, hoc est, pictum Vel caelatum. R. S lomo interpretatur lapidem pavimenti , a 'Rην cooperuit, quia is terram tegit. O helos intelligit lapidem adorationis. Moses ver mimonides de idolol. cap. VI. n. M indicari putat morem, quo ante idola Pavia mentum lapide sternebatur, super quo se
prosternerent adoraturi. Sed Abe EZra
my optime, ad ritum colendi Mercolis, id est Dei vial1s, heio respici monuit; &, si notationem sequamur, Ebrin nascim est lapicindex, visum seu oculos dirigens ad viam
rectam. LXX. InterpreteS λίγον σκοπον , lapidem iuspectorem verterunt , quales in JZgypto freqentes suisse, supra ex Straboni lib. XVII diximus. Viderint ergo qui hariolationes & conjecturas amant, num ab retusis his obeliscatae Apollinis columnae enatae fuerint; aut hae si non sufficiunt, ad petram rectu rant, e qua Solis ignes elicitos finxit vetustas, de quibus infra cap. VI. dicturi sumus. Simpliciter & vere scribie Clemens Alexandrinus lib. I. Strom. Pan. 3 8 Prius am accurate perfecteque tenerem tur imaginum habitus, reteres columnas er gente secS colebant, tanquam statuas Dei. Addo illustr. Spauhem. de Vesta R. a I. . C,
73쪽
M P. 1.CAP. III. DE DIIS VIAL. AEGYPTIORUM.
DE DIIS VIALIBUS AEGYPTIORUM, Iu DAEORUM ET SYRORUM.
Vbinus lapides Deos ese credebat: Sapis tiores Solem N Lunam fere ubivis gentium' Uenerabantur. Hariae ejus rei rationes. Moram Vialum duae classes, Corpora coe- festia , se Heroes Divis adscripti.
' Dptii hujus superstitiovis au Iores, quorum Numina Cialia Osiris se Ips, id es Sol est Luna, sub Bmbolo' bovis. De MD
tulo aureo Hebraeorum Cariae sentemtiae.. Nobis Cideri Osiridi Fmbolum susse, viae ducis in deberto. Exodi XX XII IPsalm CVI. Cf. 19. se Atit. VII. ψ . 39. explicantur. si tarte Syrorum numen iti- nerarium, a multu populis, etiam a Phdaeis, cultum. Huic coeli reginae amphi- phontes is viis oblatae. Verus Hieremiae sensus cap. VII. V. L7. Gad se Meni, an Sol te Lava , , apud Valam LXV. . ΙΙ Dea Coelestis Afrorum eadem, quin Asarte, apud V ian. tu. XXII. I. 6.bsit Vero putemus , tam hebetes ac truncos Ethnicos fuisse omnes , ut lapides , statuas & columnas pro Diis vialibus habuerint: quas& sensu carentes, et mortali opere facta
74쪽
3υDAEORuM ET SYRORu M. i, M aeviun passuras facile videbant. Pueri , f eteor, &anus, & Vulgus superstitione mamcipatum , immo quotquot religionem, non ratione, sed sensibus hauserant, nitiris hominum, animalium, aut lapidum com stitutis, nihil poterant, de Deo cogitare, ideoque statuas consecratas , Velut Deorum domicilia, aut Dei spiritu animatas, ad rabant , usque, tanquam diis, publice supplicabant. theophrastus in inarael. Ma
λωβωΘ M. Lapides unctos, qui sunt in re viis , solet oleo ex ampulla perfodere, nec prius discedere, quam posito genu eos fuerit veneratus. Dio Chrysostonius Sem. XII. ἐπονομάζουσι P 6 ἀργὰ , λίθους. Multi d barbaris, ex artis penuria θ' d fectu, montes Deos Cocaηt, N arbores im solitas, F informes lapides. Α se ipso quoque , adhuc profano idololatra, id factum queritur Arnobius lib. I. pag. 22. Pictur os veternos; in arboribus taenias si quando conspexeram, lubricatum lapid- N ex ol Ut unguine sordidatum , tanquam inesset Uis praesens, adulabar , assabar beneficia poscebam, nihil sentiente trunco. Prudemtiores eii a. , quo facilius animos imp
75쪽
P. r. CAP. III. DE DIIS VIAL. AEGYPTIORUM: ritorum, ad deorum cultum , a Vitae pra- wtate converterent, Vel ne, traquam reip.
turbatoreS , cum Socrate, capitis periculam subtroiit, subridentes licet, more porpuli , Deos Vocabant, qui λεγόμβιοι Θεοὶ, ut Paulus ait I Corinth. VIII. vf. s. Ita C, cero Verrin. IV. c η . simulaclaris sublatis, deos ablatos qneritur, cum Siculorum Uubgo. Virgil. lib. II. AEneid. Vf. 3s I. Excessere omses ad=tis, arisque relictis Dii , quibus imperium hoe feterat. Horat. lib. I. Sat. 8.Olim truncus eram ficulnus , nratiis Aa
Cum Dber , incertus scamn m facer lite Priapum sMaluit esse Deum. Juvenalis Sat. VIII. Vers. III.
Ira dein e Lares , si quod spectabile' si
Si quis in aedicula Seus unicus. Ipsimet vero in rebus naturalibus & co poreis , praesertim in astris, Deos quaerebant, ac honore divino siderum principes, Solem Lunam prosequebantur. Cum enim Dei ipsius invisibilis formam ignor rent, & vellent tamen habere. aliquid, in quo sensus haerere posset, ad haec luminaria animum jam adjecerunt primi mort bum ; unde lux, alimenta, voluptates, imo vita
76쪽
uita sis imiseria. Satis quidem Uerte vide, bini, Dei immensi ideam astr0rmn ang stia non absolvi cum circulo: suo iis. Iasuit. nec precum habeant intellectum Iber m. huic magis, quam illi bene
Hendi, nec libere moVeantur;i adhaec plura sint, & materia constent, ut eXHona ri & Arati 'ersibus liquet; neque in iupost obliteraim, & quasi extinctam cre u
isundi historiam, quam Moses nobis: disi ienter descriptam reliquit, eorum stupe
am magnitudinem, splendorem , cursus celeritatem, Vim & tantam in tam Variis c Iibus convenientiam, sine numinis cogitatione, contemplari poterant. Ipse Jobus hoc sibi evenisse fatetur, cap. XXXL, H. 26. Plato lib. X. de LL. recte quosdam reprehendit , qui corpora coelestia motum a Deo accipere negent; at lib. XI. de LL. et in inomide, astra appellat deos -- gnos et a pellabiles, qui cernuntur et acutissime cernunt. Plinius, in magnifica illa dolis descriptione, lib. II. cap. 6. Opera ejus aestimantes , inquit, credere decere, hunc mundi totius mentem , e prisci lanatura regimen . , ac numen esse. Immo omneS, quotquot fuerunt gentes, in luctida haec coeli decora, in hos lucis et ten
brarum dominos religionis suae studia c*ιλ- casse, notum est vel modiscrita eruditis ec
77쪽
to P. r. CAP. III. DE DIIS VIAL. AEGYPT1ORUM.
Charron Christianus, Solem Deum elis sensibilem, Deium Solem esse 1nsensibilem. luxuriante ingenio dixit. Ad hos etiam praecipue reserendum Videtur , quicquid Ge rium Mythologia de viarum praefectis f
tulata eri. Lux enim solaris de die vias nion- strat, Luna, in calidioribus pr. sertim ci inatibus, iter noctu facientes juvat, certe ab utraque, discusso tenebrarum horrore, coelique tristitiae, multiplex utilitas in vi tores redundat. Hac propter in nummis Imperatorum, qui in Orientem expeditio nes susceperiint, frequenter legitur: ORI
COMITI. et collegium fabulariorum, qui pabula militiae advehebant, APOLLINI
statuam aeneatri dedicarunt, apud Sp6Π.' Misceli. pag. 68. Moses ait, Deum fecisse duo illa luminaria magna, luminare majus, ad praefecturam diei, et luminare minus, ad praefecturam noctis, Genes. I. vs I 6.
vetat autem, ne pulchro adspeetu impella- 'mur ad ea colenda, quae Deus omnibus impertitus est Deut. IV: Vf. I9. Cicero lib. I. i scul. quaest. cap. 3O. Solem omnium mo-
derisorem N ducem vocat. Apud Livium pastor quidam dux viarum a Charopo missus: . Nocte
78쪽
, IUDAEORUM ET SYRORUM. ' ην -
Nocte itinera seri jubet: perllox forte ,
Luna erat, lib. XXXII. cap. II. Soletiactapud Julianum orat. IV. Κων - , communis duae: & Luna apud Jucundum, in
sententiis, οδευοντων παρηγορμα, peregrinantiung
consolatio appellatur. Diserte Augustinus lib. VII. de civit. Dei cap. 16. Apollinem quamvis divinatorem N medicum velint , tamen, ut in aliqua parte mundistatuerent, fin etiam Solem dixerunt; Dianamque, germanam ejus .smiliter Lunam fe Ciarum , . prodem. Unde te Cirginem Colunt, quod Qia nihil pariat: ideo ambos sagittas babere, quod ipsa duo Mera de coelo radios , terras usque pertendant. Post Astra inter
Deos quoque viales relati & honore divino culti sunt gentium duces ac rerumpublicarum conditores , reges & reginae si sive ob res inclyte gestas, 1ive ob beneficia ab iis prosecta, sive ob Heroum ambitionem & eruditorum adulationem: sum enim illi supra meritum in admirationem Venis sunt, in Solem, aut Lunam, aut Veneris , ,& Mercurii stellas consecrati sunt, addita animalis istius figura, in quam sidera illa mala, aut quae vim eorum efficacius repraesentare videbantur. V. Grol. ad LXOd. XX. vs. 3. & Selden de Diis Syr. Proleg.
79쪽
nis ab AL ptii S rQPetendus est. Hi enim sicut omnis Profani cultus seruntur auctores, & Primi aras, simulacra de delubra diis. statuerunt, auctore Herodoto lib. II. c. l. et apud Lucianum , initio Deae Sy
minii bommum diculitur Deorum notitiam hercepiss): sic & Deos viales sagnoscebant Solem & LUnam , qUOS istit, Osiridis & Isidis nomine, qui itineribus .erant Cel breS, VCnerrabantur. Patet id ex Diodoro lib. I. & Plutarcho de Isid & Osir. Ostendunt simulacra, quibus ille cum sceptro, cui oculus stiperimpositus, haec navigio Vellens, Veliit Luna corniculata, singitur Fleuc -Mercsirius Tris- megistus ili eX sententia AEgyptiorum, Osiridem appellat εθνους .
adeoque itinerum uniuscujiisque gentis , virium item ac roboris ducem. Isulem Vero naviganti Dus silutaresn fitille , Lucianus .plus uno loco indicat. Hinc mavis crebro
Isis dicitur a tutela, Isidis simulac o&mansio AEgyptiaca Ibis dicitur, in itiner rio Antonini, quia tioc animal Isidi sacrum, viatoribus ad serPentes ligandOS Prode xat, in primis Alexandriam tendentibus ,
80쪽
dem, tanquam naVium ducem, inVocat Si citis , in Propemptico ad Metium Celerem lib. III. SilV. 2. Vs. ΙΟΣ. c regina Phari , mimenqὰρ Orientis anheli, Excipe muDisono puppem Mareotida si stro;
Iuvenem egregium, Latius cui ductor Eoa.
Sigisa, Palestiuasque dedit frenare cobori es,. I a manu placida per limiua fesa , D crosque Tuc portus Pirbesque tuas. Te ρraeside noscat senis paludosi secunda licentia Nili. I x illustri hac sii perstitionis schola, ut di-Xi , ceterae gentes , velut pestilenti sidere amatae, moX deos suos , & semitates marinos acceperunt, iisque eadem signa, quibus sibi praecederent , formarunt. NO'mina quidem & cultus idolorum, in tantis rerum, linguarum & imperiorum varietati-hus mutata siliat; prudentiae Vero adscri- , bebant plerique , quod I yptii sormas Deorum temere referre non ausi, in besti arum symbolis eos repraesentarint, occulti Liquid sensus ex astrologia habentibus, quo magis Venerabiles viderentur, auctore Phi-Jostrato, de vita Apollonii lib. VI. C. . I9. & Luciano περι- Taurum , mansueritorum animalium principem, ves bubulum .caput, aut cornua boum , apud illos Solis