Institutiones juris ecclesiastici maxime privati ordine decretalium. Auctore Jac. Ant. Zallinger ad Turrim ... Liber 1. 5 decretalium

211쪽

quod interest, et indemnitatem. Secundo. Ipsum ius pignoris pnescribi potest tempore , quo praescribuntur alia iura ; ut si heres rem alleuam bona fide pignori det. g. Σ36. Contra decisionem III .. objiciunt L.

generalem Iuris regulam , vi cujus omnes acti nes tempore longissimo So. vel io. an. extinguuntur. Resp. D. a. Si tempore longissimo non mo-Veatur 'aelio , ex quo ea jam nata est, tum extingi itur , c. si actio eo tempore nondum nata erat, N. L. S. C. de pri esc. So. vel .o. an. ibi: Quin e go Gntctra non sunt motin actiones , triginta annorum jugi silentio , Ex QUO IURE COMPETERE COEPERUNT, visendi ulterius non habeant facultatem. Similitor statuitur l. I. I. C. de annali excepi. ibi r Nemo audeat cujuscunque Peraonalis iactionis ottam longiorem esse triginta annis inter-Preta; i , scd EX QUO AB INITIO COMPETIT , ET SEMEL NATA EST , - - Post memoratum te uFiniri. At vero debito nondum oblato et em Soluto,

aut rite deposito actio pignoratilia nondum jure competit ut dictum est 233. ; nondum vivere ccepit ; nondum nata est ; ergo nec siniri aut extingui Potest. g. 237. Dicunt II. Actio emti statim oritur ,

quamprimum de merce et pretio conventum est , etsi emtor ante oblationem pretii efficaciter agere non possit ad tradendam mercem. l. IS. g. 8. D. de aet. emti. Nam venditor de tradenda merce conventus exaeptionem pretii non oblati oppone-xe potest. Ergo, inserunt, actio pignoratilia mox Nasci inr a tradito pignore, etsi ea a debitore ante factam solutionem cum essectu intentari non pos-Sit. Resp. c. a. n. c. ΡOStquam conventum est de Pretio et merce, csntractus est Periosius, et obΙi-

212쪽

De Pionorib. et aliis cautιon. 297gatio tradendi mercem absoluta , etsi executio ad oblationem pretii disserri possit. Si tamen vendiistor mercem antea tradit, id facit ex obligationa Contractus. At in causa pignoris obligatio id resstituendi ante acceptam solutionem non est absoluta , et si creditor ante restituit, quam solutio. nem accepit , id non facit ex obligatione contractus pignoratilii. Sane disserunt haec duo r comis pctit actio, etsi in cax sit qnoad e ectum , qtiam diu per exceptionem elidi potest: Et: Cois, Petor et acrio , si corta conditio poneretur. Prinspertinet ad actionem emti: posterius ad actionem pignoratiliam directam.

g. 238. Dicunt III. Actioni hypothecariae

praescribit debitor intra 4 3. annos et extraneus intra 'annos 3ο. etsi uterque in mala fide sit, et scientiam iuris aIieni, quod competit creditori , habeat. Ergo mala fides non obest, quominus aut ipsum pignus praescribatur a creditore , aut actioni pignoratiliae. Resp. tr. R. n.

e. Si prius illud in foro toleratur etiam de jure

canonico , non tam praescriptio fieri censetur, quam mera extinctio iuris quoad actionem instituendam ; quia creditor tanto tempore neglia

gens ius suum , eodem juste privatur. Lib. II.

Decr. g. 348. n. IV. Ad securitatem enim auCertitudinem dominiorum publice interest, ut 'actiones maximo reales certis temporum finibus constringantur. Hinc in Bavaria statutum , ut , si res hypothecata vendatur; creditor autem praesens in provincia intra quinquennium , absens intra decennium a die possessionis ab emtorae

initae, jus suum in rem hypothecatam non Persequatur, emtor ab oners hypothecae fiat libero

213쪽

g. α39. In Digestis l. ao. tit. I. ad Rubricam De Pignoribus et hypothecis , et qualiter

contrahantur ; additur : Et de Paetis eorum. Jure canonico cavetur, ne adjiciantur pacta, quae uSuram palliatam continent. TaIe est 1. Pactum commissorium, vel legis commissorise, quo id agitur , ut debito intra certum diem non Soluto , Pignus creditori cedat c. 7. h. t. l. ult. C. de Paetis pignorum. Hgnora quantitatem debiti sere superant; cum alias satis securos se creditores non credant. Cum igitur per hoc pactum injusto lucro inhient, juste id utroque Jure re-Probatur. f. 24ο. II. Alterum est pactum Antichre-σeos, quo jus re Oppignorata utendi, aut utendi fruendi loco pecuniae creditae in creditoreat confertur. De quo animadverte. I. Sicut usura alia est stricte dicta , alia minus stricte g. 195. innot. ; ita antichresis stricto dicta , nempe issi- Cita et usuraria est, quando pactum utendi fruendi pignore nititur solo mutuo , aut compenSatione usurarum stricte dictarum. AntichresiS mi- .rius Strictu, quando pactum utendi fruendi pignore nititur alio justo titulo e. g. damni emergentis aut lucri cessantis. Animadverte a. Ρignus datur in securitatem crediti. Si ergo promutuo datum sit, jus Pignoris non praebet justnm titulum , quidpiam percipiendi ultra sortem ex mutuo ; ac siquid inde percipitur , id extra naturam contractus pignoratilii est , id est, alio titulo niti debet. g. 2. I. Animadverte S. Iure civili decistim est primo. Si pignore creditor utatur , furti tenetur l. 54. D. de surtis. g. 6. Inst. de Oblig. quae ex delicto. Secundo. Si res frugifera pi-

214쪽

De Pignorib. et aliis ca ution. I99gnori data sit, fructus debent imputari in somtem. I. I. R. 3. C. de pignorat. act. nisi pacto antichretico eonventum sit , ut creditor re OP pignorata uti possit in vicem usurarum. l. g. I. D. de pignorib. et hypoth. I. 8. ib. in quibus causis pignus. Id pactum tacite adjectum censetur , si creditori , qui sibi usuras sti putatus est , res frugifera pignori detur ; et extenditur tantum ad legitimum usurarem mο dum. cit. l. 8. Sed jure canonico legitimae, id est, justae usurae non sunt , quae solo titulo mu tui , aut usus pecuniarum nituntur. c. 4.

h. t. et c. R. de insuris.

ARGUMENTUM.

L Contractus Formiarii id est υerbatis et lite-rales utet. II .Fi jussio , et negotia afliuia. g. 2.3. III. Contractus liter alis, et in specie chirographarius I. 248. g. αέα. Fideiussio, etsi ad cautiones pertineat , a priore titulo segregata a me suit ; quia

Iure Romano ad contractus formularios resertur , quorum notio hic explicanda est. Erant iidem verbales , et Iiterales. Unde in Inst. de Verborum obligaetionibus, et de literarum obligationibus agitur. Ad verborum obligationes maxime spectat Stipulatio : ad literarum obligatio nos contractus chirographarius . Simulatio est contractus unitateralis , quo quis ad alterius interrogationem congrue et in continenti respondondo ad dandum aIiquid vel faciendum , quod

215쪽

' alterius interest , obligatur.Jure antiquo sti putatio solem ni sormula debebat fieri. Ea so Iemnitate verborum sublata g. I. inst. de verb. oblig. mansit tamen interrogatio et responsio congrua , adeoque et differentia inter sibyulationes , et pactiones alias. Sed jure Germanico haec formularum et stipulationum carmina nunquam suere in risu , nec inter Pacta et stipulationes disserentia agnoscitur.

a.3. Fidejussio per stipniat onem fiebat

apud Romanos. Princ. I. de V. O. Nunc autem quocunque modo fiat, Fideiussio est contractus accedens firmandae obligationi alienae. Affinitatem habet cum mandato ; unde in Dig. et cod. titillus inscribitur de Fideiussoribus et mandatOribus. Si obligationem principalem antecedens

te rogem , ut Titio mutues centum , mandatum est. l. I 2. g. I 4. D. Mandati. Ac Titio, tanquam debitore principali deficiente, ego tibi mandati teneor , perinde ac fidejussor. Sed proprie fidejussio est, si te mutuante Titio Cen- um , fide mea interposita securum esse jubeo de solutione; quod nempe Titio non Solvente , satisfacere egomet velim. Hi ne Fidejussio pluribus verbis dicitur contractus beneficus , quo quis et , cni tertius obligatus est ad aliquid priEStandum , se is praestiturum promittit , nisi ille priestiterit. L romissor , non fidejuSSor est, qui liberato priore debitore vel Reo obligationem in se suscipit. Constitutiam Jure Romano est promissio , quae fit intuitu obligationis prae- existentis , propriἔe vel alien:e ; hinc constitutum aIiud est proprium, aliud alienum. Fiebat nudis verbis: at Fideiussio stipulatione. Cum autem hodisrnis moribus fidejussio solemnitatem stipulationis nou xequirat, sequitur , ut .a

216쪽

De Fiduussoribus. zol. a constituto alieno vix disserat. Ceterum fide-jussio alia est voluntaria , Vel nece aris , quando a lege vel Judice praescribittire alia exera-judicialisl aIlia judicialis unde νας dicitur , qui cavet de judice sisti: Proes , qui cavet de j dicatum solvi. Censetur idonea, quae repelli merito non potust ; secus in idonea , uti si Fide-j ussor gaudet praescriptione fori , nec ei renuntiet a . Dicitiir alia sidejussio principalis , aIta ccedanera , qua quis pro ipso Fidejussore se obligat; estque is Profideiussor , qui dissert a Confidejussore , et a Fidejussore indemnitatis , saltem veteri jure.

αὶ In documentis medii aevi frequenter occurrunt Wadii, ei Salburgit. Singularis fidejussionis specios , etiam jure canonico non incognita cc. s. de jurej. erat obstagium , vel obligatio ad obstagium, quando aliquis se obligat, qnod debitob proprio vel alieno non soluto praesentem se in certo loco sistere velit, non disce Surus , donec creditori satisfactum sit. Talia dein pacia Iure politico suerunt abOIita. Fideiussioni etiam arusnis est Guarantia , de qua agitur in Jure Genlium

L 244. C. a. et 3. h. t. Proponitur haec sp Cies. Personae ecclesiasticae ex diversis partibus ipsaque Anglia ad Concilium Lateranense sub Aleriandro III.- accedentes Consiimiis pecuniis suis petierunt alias mutuas a Mercatoribus Bononiensibus. Hi antequam pecunias numerarent, in Se- Curitatem crediti postularunt Fideiussores , quos Sese benevole praebuerunt Clerici Bononiae vel in Italia habitantes. Sed hi a debitoribus longe absentibus destituti magnas postmodum molestias solutionis cansa passi sunt, remque ad Lucium P. III. Alexandri III. successorem detulerunt.

Occasione hujus sacti quaeritur Ι. quis possit fide-jubere. II. Quis sit fideiussionis effectus. III. Quomodo Fidejussor liberetnr.Haec enim sunt, quae in Jure nostro deciduntur. Alia petenda sunt ex dure civili.

217쪽

αoet Liber III. rit. XXII.

g. aia. I. Fidejubere regulariter possunt omisnes , qui obligari. Clericis prohibetur , nes frequenter id faciant, absque causa pietatis aut necessitatis , et cum periculo litium. In hunc sensum explicari vulgo solet c. r. h. t. et can Apo-M. I9. Justinianus poenae addixit judicem , qui Clerieum fideiussorem approbare auSus fuerit. Nov. 12S. c. 6. Ne nempe Clericus litibus ac curis distentus a divin s avocetur quod idem exprimitur can. Te quidem. 29. XI. q. i. adde ProV. VI. I . XI. I 5. XX. I 6. XXII. 26. 27. XXVII. 13. et Eccli. XXIX. a. v. I9. Nihilominus fide-jnssiones Clericorum non sunt irritae ; nec reprehenditur Clericus , qui in cit. casu g. 244. fide- jussit ; sed debitor principalis jubetur ei satisfacere , ne dis endium Patiatur , unde videtur Proemium meruisse. Religiosorum fideiussio , nisi fiat de licentia Abbatis et majoris pariis capituli est irrita ; quia ob votum paupertatis non habent , quod sua voluntate possint obligare : imo quoad

Suam voluntatem a Superiore pendent. C. 4. h. t. ibi: Qtii contra istud statutum venire ProegumF

rit graetriori disciplinuae subdatur. Μo sterium ipsum ob fidejussionem privatam Beligiosi non obligatur, nisi forte in utilitatem domus ipsius

manifeste oonstiterit redundasse . Fideiussiones muliertim regulariter sunt inefficaces ob Sctum Vel-Iejan. nisi juramento eas confirmarint C. 9. et ara. c. 28. de Jurej. ant nisi post biennium sponsionem noVent. l. 22. C. ad Sctum V sit . quae est vis

constituti ex jure Rom3no. g. 246. II. Essectus s dejnssionis est obligatio , qua fidejussor , ejusque heredes tenentur Soti

Vere , aut satisfacere in defectu debitoris principalis r greditori Iero adversus eum provenit actio

ex stipulatu vel condictio ex moribus, si nudo

218쪽

De Fidejussoribus. 203 pacto fideiussum est. Fidejussor e contrario varia habet juris beneficia , nempe ordinis seu excussionis , divisi0nis , csilendarum actionum , et Iiberationis , de qua moX infra. De indemnitate autem debitorem principalem Semper convenire potest actione mandati. Nam si tibi fideiussorem destinasti, mandasse ei Videris , ut solveret. l. indebitam. 47. de cond. indeb. De hac indemnitate fidejussuris agitur c. a. h. t.

g. 247. III. Fidejussor liberatur extincto desbito principali , aut lapsu temporis , Si quod praefixum fuit ; secus reguIariter petere liberationem non potest , nisi tribus eri causis , quae enumerantur c. fin. h. t. ibi: Eum , pro quo te fideiussorem obligasti, - jure poteris convenire , ut te

a fideiussione debeat liberare primo si diu iu debiti solutione cessinit. quo etiam Pertinet c. 3. h. t. 1. 38. g. I. D. Mandati. cons. Menoch. de arbitr. Jud. QP. I. u. cas. 4. I. Secundo aut dissipare bonastici coepit I. I o. C. Μandati. in . Tertio seu stiper hoc

condemnatus fuisti. l. 45. g. 4. D. Mand Nemperit Fideiussor contra debitorem principalem ha beat actionem mandati, opus eSt Per se , ni sol- Verit , antequam agat. QuiVis enim , qui ex contractu agit, prius allegare debet, et si opus sit , Probare, quod e X parte Sua satisfecerit obligationi

Ex contractu ortae. Porro Si Fideiussor ad solvendum condemnatus jam est, etsi Solutionem nondum praestiterit, tamen mandati agere jam potest. Necesse tamen est, ut omnem adhibuerit conat mapud Judicem , coram quo conVenitur , ne Condemnaretur ; ac si per injuriam condemnatus est,

appellare debet: ipsi etiam debitori principali, ut sibi in lite assistat, denuntiare. Σiquid sciens

omittat, repelletur ab actione mandati. b Si Fidoiussor animadvertat , d bithrem principalem aut considejussorem labi seculialibus , consilii est ,

219쪽

ut Creditorem moras nectentem ex s. D. de Edri ius. Conveniat, ut vel contra debitorem instituat actionem ,

vel contra Fidejussorem agat , et sibi opponi audiat e reptionem ordinis , aut divisio; is. Ea enim Semel opposita et a judico approbala liberat saltem ex parte Fideiussorem , etsi postea debitor principalis , aut confid iussor solvendo non sint. cons. Lib. II. Desret. q. sa.

g. 248. De contractu literario observa I. Scri-Pturm , Seu cautiones scriptae , quae teStantur , obligationem esse sublatam, dicuntur Apoetaurqu e testantur , obligationem exiStere mutuam ,

a. Scripturae per se ad probatiouem valent: in bi-Nis duntaxat nesgotiis , nempe in Mutuo , et dotis tione post lapsum certi termini Obligationem inducunt , saltem civilem , ante illum terminum, nequidem probationem. Disserentia inter obligationem et probationem ex scriptura ortam , esth:ec : Obligatio ex scriptura oriri dicitur, cum aliquis praestare quid tenetur , quia se deberes scri- Psit , ita ut omnis probatio , aliter actum eSSe , aliter scriptum , excludatur. Probatio ex instrumento petitur , cum id, quod Scriptum est, Verum esSe prie sumitur, sic tamen , ut locum habeat probatio in contrarium. Hactenus dicta pertinent ad lΡges Romanas de literarum obligationibus. Agam autem hoc loco de Μutuo tantum Mempe civili , seu contractu Chirographario. Do tis datio , quatenus ex scriptura prie Sumitur , Jnris civilis propria est.

g. 2.9. Contractus chirographarius est , quo quis dedit Chirographum 'ex cupiditate et sponumerandae pectiniae vel mutui obtinendi per quod

rem ningibilem se accepisse teStatur, eamque

in Oenere restituere promittit. Vis istius con-

220쪽

De Fideiussoribus. Rostraetus est haec: Tale Chirographum ante Iapsum biennii ne probationem quidem regula

ritor facit ; qiua Reo semper in promptu est exceptio non numeratae pecuniae, qua Onns probandi rejicitur in actorem. Elapso biennio Reus ex Chirographo obligatur etsi mutuum non acceperit. I. un. Inst. de Id. oblig. tot. tit. Cod. do non num. Peclin. c . e Qui dato chirographo mutuum non accepit, si

obligationem ex eo nasci nolit , aut e biennium agere debui ad repetendum Chirographum condici Ioue sine causa , aut Protestatione vel querela coram Iudice interposita testari , se mutuum non aecepisse et sic enim exceptis si Perpetua. l. 7. et seq. C. de D. n. P. Creditor vero sibi cavebit, si numerationi testes a hibet. Ceterum hanc obligatiovem ex Chirographo o tam , si mutuum re ipsa datum non suit , ad larum internum non Pertinere , aequitas Daturalis docet 1, imo in soro etiam externo Post biennium admittitur e reptio non numeratae Pecuniae , si Reus Probationem in se suscipiat. Idem Servat praxis in Apochis. cons. I. vs. Vol. 2. SPecim. oz. g. s. Vol. VII. sp .

DE SOLUTIONIBUS.