Institutiones juris ecclesiastici maxime privati ordine decretalium. Auctore Jac. Ant. Zallinger ad Turrim ... Liber 1. 5 decretalium

61쪽

έ6 Liber III rie. V.

ex partitione communis in singulis Ecclesiis massae factae sunt priebendae pro Canonicis certo vestincerto numero constitutae ; et Episcopus quoque ac capitulum bona sua seorsim administraroeceperunt.

o Regula prima ol authentica Chrodegangi una cum Posterioribus additionibus sex editione L. et extat in Concit. Edit. Mansi T. XLV. col. SIS.

g. 49. Tota haec disciplinae varietas non bonorum ac redituum Ecclesiae naturam assecit , aut immutavit sed soΙam administrationis rationem. Sive enim Cistrici portionem ac sportulas diurnas vel mensurnas caperent de manu EpiSCo- Pi , ejusque ministrorum , sive ex certa bonorum massa Clericis in communi attributa , siVis ex certis fundis aut praediis, quae singularibus Clericis concedebantur, post obitum communi maSS; e restituendas sive Episcopus et Canonici una

et communi una ex massa sustentarentur , Si-

η eadem partiti sint postmodum ; manSit Sem-Per eadem bonorum ecclesiasticorum natura et

conditio invariata. Unde recentiores etiam Canones conciliorum, et Pontificum Constitutiones , si des recto usu bonorum beneficialium Fermo est, ad primorum temporum Canones Pro secant, et post omnem factam divisionem bona Ecclesiae et quae inde ad Clericos perVenerunt , Rppellant patrimonium Christi , alimenta PauPe rum, rex Dei, non secus , ac ante divisionem equae in sola mutatione administrationis reipsa itR est. Qualiscunque aut administrationis sorma virea proventus ecclesiasticos observetur , mens Ecclesiae est, ut ex illis qnivis Clericus honestam et moderatam sustentationem capiat, superfluis ad

'os sines impensis , quos intentio offerentium ,

62쪽

De Praebendis et Dignitatibus. 47

M sseritus SS. Canonum eκigit ; quemadmodum exponam ad tit. de Peculio Clericorum. Ag. 5o. Ex his , quae praemissa sunt, in primis intelligitur appellatio benscii , quae eo , quo nunc valet , significatu , in ecclesiasticis

monumentis primorum Seculorum non Occurrit.

Quemadmodum Imperatores ac Reges iis , qui ad militiam vel obsequia aulae adstringebantur,ce tos reditus , aut fundos beneficiorαm ac sudorum nomine largiti sunt ; ita idem posterioribus seeu-1is obtigit Clericis pro sacro officio ac ministerio , ex bonis ad Ecclesiam pertinentibus. Sacri Canones benincii ac Proebendoe vocabulis saepe promiscue utuntur . can. Siquis . 2. et can. Ex multis

s. g. 3. i. q. 3. Apud Romanos Proebenda neutro genere significabant annonas , cibaria , vel a- Iimenta , quae in dies vel menses militibus erogata sunt. l. inviti. i9. D. de testib. ubi Ulpianus coquitur de eo qui quid exercitui Proebendum eonia

duxerit . ig. 5 I. Explicata vocaboloriun vi, notio ba-neficii haec est: Bemscium est jus PerPetuum , percipiendi fructus ex bonis Ecclesim , Cleries

concessum ob Sacrum ministerium , auctoritate ecclesiastica constitutum I. Ius percipiendi fructus . Id jus alii comparant usui fructui ; nam ipsi sandi, unde fructus proveniunt, in bonis Ecclesiae , non Clericorum sunt: alii simile putant dominio utili ad similitudinem laudorum , saltem si fructus ex bonis immobilibus percipiuntur : aliquando aequiparatur juri censitico. Ιl. Propter incrum Ministerium g. 37. , quod alii principaliter respicientes aiunt e Beneficium est jus yei Petuum ministriandi in Ecclesia , auctoritate liscopi con- titutum , habens jus percipiendi fructus annexum.

63쪽

De hoc iure percipiendi ai ciuenta propter minist

ri tun praeter iocos supra i:it. In c. dilectus I9. h. t. dicitur : Videtur indignum , ut receptus in canonicum proeben De beniscio defraudetur . addes c. extimanum So. lit. Jus Perpetuum secundulii hodiernuin inore in dicitur, tum quia Clerico datur ad dies vitae , eoque sitas Cati,a canonica exspoliari non potust ; tum quia in oriente Clerico nouEX tingititiir, sed semper adhaeret annexum titulo id est, certo ministerio vel loco , cui adseriptus est Clericus , ut, qui titulum obtinui , etiam jus habeat percipiendi fructus . lv. Auctoritate e Minctiastica constitiatum , nempe summi Pontificis vel Episcopi , jus percipiendi fructus titulo spirituali annectentis ; ut proin titulus sine iure percipiendi fructus , aut jus percipiendi fructu, sine titulo acquiri non possit,nisi eadem auci Titate , qua utrumque coniunctum est , RIterum ab altero separetur . Si Θcclesiastica auctoritas in hac re deficit: cessat bμneficii ratio . Hin Privatae eappellae , etiam in perpetuum dotat*pro celebrandis tu issis , etsi benθdictae sint , non censentur in numero bense ficiorum nec istorum Commoda, nΘQ in Ommoda ha boni, sed sub landatorum , ac successorum dispositione manent.

g. 5a. Cognita beneficior am nainra , origineae hodierna indole , capienda Est notitia multiplicinin formarum , qn: e beneficii nomine comprehenduntur , et iitrium analogorum , qu e pro Prio beneficia non sunt. Ac. i. a personis , qui bus conserenda sunt beneficia, vocantur secularia et regularia r et prout in eandem personam Plura c/dere possunt, aut non possunt; sunt eompatibilia

Vel ineompatililia. 11. Spectato jure, aut modo e

64쪽

De Prorbendis et Dignitatibus. 4.

conserendi, nuncupantur DCdemiata, non r Se μωratia , dein electiυα collatiυα, Patronata imo. et mixta. li I. Maxime vero ex varietate Osilicii et illinisterii spirituaΙis alia sunt be n. licia simplicia , aut duplicia :, in his ulla majora media,

cerdotalia. ι , . A modo, quo beneficiarius functio nes per So obire debet, vel obire per alium potest , sunt alia residentiaria i alia non residentiaria.

g. 53. Jura analoga , quae proprie beneficie

non sunt, etsi aliquando Vocentur , sunt l. manualiu , quae ita conseruntur , ut arbitrio conferentis , alteriusve , Papa in serioris , auserri va- Ieant. His opponuntur mula ια, qti e conseruntur in titulum perpetuum . it. Commenda ten oratis , quando administratio Beneficii, Episcopatus, Vel j onasterii al. cui Commendatur, Vel committitur ad tempus; imo nec Commendae perpetu.e,uo ipSo , quia coin men tantur duntaxat Ecclesiae vel Monasteria, non autem in titulum conseriruntur . proprie beneficia censeri possunt. lII. meam a tera oratis , quando aliciti ad tempus committitur administratio Ecclesitae Ρarochialis , et cura animarum. IV. Cappellania si lex , Seu obligatio dicendi certas Missas , quae vel non est ereeta auctoritate Episcopi, vel in titidum perpetuum non consertur , secus enim Vocatur capellania colliativa. V. Pensio clericalis , seu jus ex alieno beneficio percipiendi certos Ductus. Huo etiam pertinent Prautimoni . g. 54. Secularia aut Regularia beneficia dicuntur, quae Caericis secularibus tantum , id est, nullius religiosi ordinis regula prosessis , aut Resularibus tantum sunt conferenda. Talia fiunt ex

Zallinger L. III. Decretal. D

65쪽

fundatione, aut legit itia praescriptione. C. eum M Benescio. 5. h. t. in 6. instar regulε est: Regularia Regularibus, secularia secularibus conferenda sunt. c. cum causam 27. de elect. Dein beneficia , prioratus , adrninistrationes vel officia unius Monasterii committi non possunt Monachis alterius Monasterii sine dispen Satione Sedis APOStolicae c. cum singula Sa. s. a. h. t. in 6. Concit. Trid. Sess. XIV. c. Io. de res. vi Sess. XXV. c. ai. de Reg.

g. 55. Simplex dieitur beneficium, cui nec administratio, nee jurisdictio annexa est; talis est Pellania seu evella , quae indicat jus percipiendi reditus ecclesiasticos propter onus dicendi certas Missas in Capella, Ecclesia vel Altari , aut etiam cantandi in choro cum Canonicis Ecclesiae chaledralis vel collegiatae. in antiquis monumentis Oaepe memorantur Capellae Palatinoe et

Capellani Regii ; quia Reges Francici in singulis

fere provinciis , per quas saepe iter agabηnt, ut Palatium aut villam Dominicam habuere,sic etiam sacras Λ Ediculas aedificarunt pro recondendis sa Cris Lipsanis , et celebrando divino cultu, et cantandis Dei Iaudibus per Presbγteros ibi constitutos. Invaluit dein mos , ut etiam Nobiles Privata oratoria extruerent in castris suis ; alii etiam pii ac opulenti homines in maioribus urbium Ecclesiis laterales aediculas vel altaria in honorem alicujus Sancti, aut m7sturii ponerent Cum anne is proventibus ; atque hae quoque dictae sunt C pelLe , vel ob sacras functiones aut reliquias

SMcella, id est, meroe celloe et PresbTteri iis Pr e socii capelliani , vel Sacellani ; ac hodie quidem propter annexam obligationem Persolvendi in choro divinum officium passim vocantur Clio.

66쪽

Do Proebendis et Dignitatibus. Sari - mearii. Atque hi viventur esse iidem , quioLm Assissi nuncupati sunt. c. pennit. de Clericis non resid. ; quia assiduum Ecclesiis ministerium exhibere et perpetuo residere tenebantur , etsi Canonici non essent , nec inter eos locum in Choro, nec vocem in Capitulo obtinerent. Canonicatus autem ipsi passim dicuntur beneficia simplicia majora. g. 56. Duplex beneficium, uti semplici opponitur , habet administrationem , aut juriflictionem pro loro externo vel interno , vel utroque. Non modica In his est loquendi incostantia. C. Ad hine 7. g. 5. de ossic. Archi d. beneficia es dignitates d stinguuntur. C. Innotuit. i. de malediiscis. ips Ρapatus Q cium et ben scium vocaaur , et C. Tua nos. dct V. S. nominantur qu aedam beneficia majora. Hinc Auctores triplex genus beneficiorum duplicium disceratiunt; sunt enim μα-Jor , seu primae dignitates,veluti Papatus, Cardi-Nalatus, Ρatriarchatus,Episcopatus. Sunt Media,ceu Archidiaconatus, Vicariatus genet alis, Deca natus , Abbatiae fa culares et regulares , Provincialatus.

Sunt denique insima , quibus annexa est inrisit,ctio , in foro interno tantum , ceu Parochiae, Vicariau perpetuae. Ad beneficia ergo duplicia sinae dubio pertinent dignitates, et Sycia', quorum notionem exposui lib. l. Decret. 478 ubi Persona iam in praeeminentia quadam sines iurisdictione

aut administratione situm esse dixi. Atqne boeplano sensu Personatus distinguitur tum a dignitatibus tum a beneficiis curam animarum habentibus in c. de multa u8.h. t. in c. dudum. S. . 4. de eleci. Olim autem Personattis et Persona multo saepius pro Rectore et Plebano alicuius Ecclesiae

67쪽

Sa Liber III. Tit. V.

sumebatur; quae appellcitio in Galliis primum invaluit , uti notatur can. qu mitum . i. q. S. m,cm Quid inter dignitates et personatus intersit , quaeve boueiicia tu minxero digiti talum aut persoIIatuum re- Consenda sitit , aut quae ibiis uti mera vel praerogativae inhaerear,t , non tam generali Latione , quam consuetudine

Particularium Ecclesiarum definiri debet , uti maui teste colligitur ex c. cum olini 4 de consuet. ex c. illi. de o si. Ar id. ex c. dudum. b.. de eleci. cons. dicta lib. s. Decret. ἔ. 23 I.

g. 57. Curatum beneficium dicitur , cui iurisdictio fori externi, vel interni cohaeret; Se-Cus est non euratum. De jurisdictione fori externi

deciditur c. dum 54. 9. 4. de eIeci. Cum in jure confessus fuerit, quod Archidi conus N. de comis

Guetudine suspendit, excommuniciat, et Gbsolvit PreMFteros, et Pιiores ; et Parochiales hcclesias interdicit nec non Archidiaconus visiti et ιnqui it , quae viderit inquirsnda, et Procurationes ratione Nisitationis recipit , evidenter amaret, quod curam h beat animarum innexam. Talis Archidia- Conatus vi consuetudinis videtur obtinuisse potestatem quasi 8piscopalem ; quae utique ad timneficia curata referri debet. cons. lib. . I. Decret. g. 479. Archidiaconis. Proprie autem magisque ex usu beneficium curatum dicitur , quod habet populum vel cujus cura beneficio annexa , et beneficiato imposita est. Talis crimanimarum continet omnia, quae ad salutem .ni mam m populi, aut Cleri necessaria vel utilia sunt , cujusmodi est administratio Sacramentorum , etiam Eucharistia: , extremae 'Unctionis , et Matrimonii etc. De qua cura. agitur a SS. Concit. Trici. Sess. XX ls s. c. i. de re Let c. cum dit ars. I.. de aetat. et quai. praesic. Hinc

68쪽

De Praebendis et Dignitntibus. 53

eapellaniae, quae Pi -be in haDe. ii et capeIlanum, cui plebis cura incumbit , non Inter Simplicia , Sesia curata bene licia nani eranua sunt i utI contin- si Ecclesia cum plebe Mona StHrio conceUitur , non tranStata in Hi cura , sed penes Episeopum manente , qui cum consensu AIonasterii Capellanum designet. Atque hic respectu curae animarum vere Hector Ecelesiae dici potest ; quia omnia administrat , uti Parochus. Alulto autem magis ad beneficia curata pertinent Vicariae perpetuae. E contrario si beneficiatns ex Iege fundationis assistere debeat Parocho in officio eonci nandi, aut consessiones ericipiendi ; propterea

non censetur habere beneficium curatum.

g. 58. beneficia, quibus neque dignitas, neque Pe oriatus prierogativa , neque cura animarum inest , spΘcifice nomen communis generis retinent , et Proebendo vocari solent. Talia sunt I. Canonicatus in cathedridi, vel collegiata Eccl si a. Hinc interpretes in c. cum Martinus. 9. d Constit. dicunt : Praebenda est jus spirituale percipiendi proventus ecclesiasticos tanquam uti de Collegio competens ratione canonicatus. II. Contra hanc strictam Vocabuli acceptionem Praeben

etiam dicitur, quae magistris, vel praeceptoribus, vel doctoribus in sacra Pagina , aut jure Canoni

co a SSignari solet. c. quia nonnullis. 4. de magistris. Ili. Nonnunqua in Ρraebend:e etiam Cantoribus assignantur. Unde mirum non est , eas separatim a canonicatibus nominari in Extrav. Etsi irate Oralium. 3. h. t. int. com.

g. 59. Reliquum est, ni de commendis dicatur breViter, quia rariorem in Germania usum

habent. Commenda proprie et ex prima origine est custodia et administratio Ecclesiae vacantis ,

69쪽

donec ea cuipiatu in titulum concedatur. Nam commen uti nihil aliud est , quam deponere. i. commcndaIe. 18b. D. de , . S. Taias commenda etiam visitiatio olim dicta est can. Obitum. 16. et Cari. Seq. aist. 61. Sic Episeopni, EcclesiaIn paroeli tali in vacantΘm cui hodie icarius constituitur SUCundum normam Concilii Trid. Sess. XXi V.C. I b. de res. ad sex menses Sacerdoti cuipiam Commendare poterat. C. nemo. 15. de eleel. in 6. Erant hae commendae temporales : aliae dicuntur

PorPoeuari , sicui ad dies vide Ecclesia vel Mona-Merium committitur ; in qua re spectabatur VelutiIitas Ecclesi in aut Monasterii e. g. ejus defensio, restitutio discipΙinae ; vel utilitas ac sustentatio Comm Undatarii. Unde concessum , ut aliquis unam Ecclesiam in titulum , alteram tenere Commendatam possit. can. qui Plur . .. et can. 5. .ae 6. - XX l. q. l. c. dudum. 54. f. 5. de elect. lnvaluit dein abusus , ut Abbatiae etiam Laicis et miIiti-hus commendarentur ; quo sublato commendae etiam ecclesiasticis personis lactae, saepe noxiae fuerunt, uti latetur Clemens V. in Extrax. Ex

GVern ιρο. a. t. int. Com. de Commendis a se

concessis. Concilium Tridentinum Monasteria in Posterum vacatura duntaxat Regularibris spectatae virtutis et ejusdem ordinis concedi jubet e ea vero monasteria , quae sunt capita et primates Ordinum , jure commente retineri, prorsus vetate reliqua jam commendata , quae suos habent con-

Ventus , Romano Pontifici committit , ut iis pro sua pietate et prudentia Regulares praeficiat ,

quantum ratio temporem serre poterit e curam etiam Monasteriorum commendatorum imponit

Episcopis , eisque, etsi exempta sint , praecipit visitationem , exceptis illis Nonasteriis , quae subsunt Abbatibus ordinum suorum capitibus. Sess. XIV. c. ιο. de res. Sess. XXl. c. 8. de res.

70쪽

De Praebendis et Dignitalibus. SS

mendae justis de causis dantur a solo Romano Pontifice cui uni potestas competit relaxandi generales Canones, qui regularia beneficia Clericis secularibus concedi vetant g. 54. . Cl. Joannes Devoti I. IV. Instit. Canonic. Seet III. de Commendis beneficiornm g. XXVI. ita inquit et se Neque

vero Summi Pontifices , aut Concilia factum suum improbari unquam posse existimabant , cum Episcopis, aut aliis Clericis darent reditus, , , et fundos , qui ad Regulares pertinebant. Illud

se ipsis curae erat, ut Laici Ecclesiae bona non di- , , riperent e sed Semper amplam Ecclesiae pote- , , Statem esse putarunt, tribuendi eccles astica, bona inter Clericos , quibus ea magis pro tem- ,, porum , locorum , aut personarum ratione se concedenda videbantur. Cl. Zech. de Jure Rerum Eccl. Seci. III. Tit. X. g. i52. observat, harum commendarum , etsi in aliis regnis vigeant , rariorem usum esse in Germania , ubi electiones per Concordata firmatae , fieri solent, nisi capitula concordibus suffragiis postulent Episcopum , vel Λbbatem commendatarin m ; aut nisi Abbatiae jam ab antiquo tempore sint incorporatae cuidam Episcopatui. Addit dein : Nostra aetate. plura capitula cathedralia et Μetropolitana postularunt Commendatarium Franciscum Ludovicum ex domo Palatina , Ordinis Teutonici magnum Magistrum , insigni Ecclesiarum illarum emolumento. Et canonici Regulares in Berchollinaden per mul

tos annos postula erunt Praepositum commenda

rarium ex domo Bavarica in .

n De Commendis, si plura scIre aveas , mufer. citis Devoti et Zech; imprimis vero Thom ninum vat. et nov. Ees. DiseIplia P. II. L. IV. C. Lo. seq.