Mich. Archangeli Lupuli ...Theologiae dogmaticae lectiones

141쪽

Eoa et a s a . . a v a D in. gubernatoris prudentiam plenius adgnosos. II. Quin in ipsa saevientium Perseeuti num immanitate , illustrium mari Tum testia monia , invicta in subeundis suppliciis eo stantia , ingens miracularum numerus , se quentes gentium conversiones , et motus ipse Reipublicae, qui inde excit tur , stupidum quemlibet, ae e eum exciere poterant ad il- Iam tametsi tristioreτι . at longe visibiliorem Ecclesiae siletem adgnoscendam sequendamque. Vnde Tertullianus cap. I. Nec qui quiam tamen Pr iι exquisitior quaeque rem delitas νostra et ara bra est mragis et secta.

Proprium est, ut tum rincat , quum taeditur rtum intelligatur quum a uitur , tunc ob neat qaetim deseritur. V in Sad ut eo me reseram , unde digre suo sum . adhue multum est quod suspiciet dura ro- ζ at. Satan videbatur , ut inter tot ha rei rura bella . quibus Ecclesia dilacerabatur , prope esset u eoncideret demum. Sed Tristo landamento suo landata, tune magis stabat, Laum ruituram eam Orbis crederet. Unius aetatis hic iuvat meminisse , quum Ariana pestis longe lateque furebat. Audi Hierony:mum : Ingemuit totus orbis , et Ariamum sa

142쪽

esse miratus est. Periclitasatur naricula δρο- Molonum, urgebant oenti, suctibus latera tundebantur, nihil jam svererat ei ; Dominus excitatur, i erat te estati . bestia moritur. tranquillitas rediit. Manifestius dicam, Omnes

terminati ad Melesias redeunt. Tune tri-u hatorem suum Atha sium Aegratus -- emit , itine murium de praelio reMertentem Gaaiarum Eeclesia e-Plexa est : tunc ad reditum Eusebii Iug res oestra Italia muta Mit. Vides hinc navim Ecclesiae in alto haeresum , seditionum . discordiarumque procellia fluitantem , suisse jactatam quidem , ac Peneopertam fluctibus, sed non suisse tamen inunta etiam tempestate demersam. Quin in suis licet pauetis sortissimis eminuit, qui quo magis in remigando laborarunt , eo aspecta biliores elarioresque suerunt. IX. Age igitur, mundi historias omnes excutias , profecto non aliud tantae durati uis exemplum nobis euppeditant. Una Ecelesia de sua gloriatur antiquitate. Nimirum non humanis artibus, non sua virtute , sed una superna Omniponientis Dei ope consistit. ut proinde ipsius Dei vhrbo innixi credere debeamus . ipsam permansuram usque ad

Consummationem Saeculi.

143쪽

Ecclesia Christi arrare non poteSt. i. Ecclesia Corpus Claristi sit , ut Apostolus docet ad 'h. I. a suo certe Capite movetur , et regitur , proinde ad nullum errorem moveri potest, secus enim error illius in Christum auctorem recideret. Unde Apostolus idem: unus Spiritus , et unum Corpus , quod si Spiritu Veritatis agitur Ecclesia , jam non potest prosecto non in omnem Veritatem duci. II. Sed porro testatissimae accedunt ipsius Capitis Christi Domini promissiones , quibus Ecclesiae veritas innititur Ioari. XV. Ego rogabo Patrem , et adium Paraclitum disit -- bis , ut maneat Mobiscum in aeternum Diritum veritatis. Et mox : quum autem venerit ille Spiritus ueritatis , docebit vos omnem poritatem. Nisi igitur has Christi pollicitationes Vanas , atque irritas iacimus , de Ecclesiae insallibilitate nullatenus est dubitandum.

Quid quod ab Apostolo Ι. ad Timoth. Co-

Iummu , et firmamentum Veritatis adpellatur. Et certe si veritas in Ecclesiae humeris inunca est, deesse illi omnino non potest, nisi

144쪽

. D , n e e L hi s t 1. 1 4M et Ecclesiae suae Christus , et Christo ipsa veritas desit. III. Hinc Patres omnes ad Eccles am pro Vocare consueverunt in rebus fidei , quod certe nullo modo secissent, si Ecclesiam salii Posse existimarent. Omnium instar in re I Culenta paucos educam. Irenaeus Lib. III. adoermus meres. Non Fortet adhuc quaerere astud alios veritatem , quam facile estis Ecclesia sumere. De Augustino non eStCur quaeramus , quum scitissimum sit illius statum cori tra Epist. fundam. Cap. V. Ego Euangelio non crederem , nisi me Ecclesiae Catholicae commoueret auctoritas. Vnde Fura gentius 'ist. ad Pr . cap. V. Ecclesia uirgo in Fide , et Caritate Persistens , Ut Evientiam Possidet, et uirtutem, ideo IZec deductione decipitur, nec Nilentia Mincitur, qtule internae virginisatis integritate fulcitur.

De Notis , et . Teneris Ecclesiae.

La.dhuc id restat , ut quae sit vera Christi

nae , et Ecclesiis malignantium veluti sponsa

145쪽

,llos B a s s et A e r o rii. Cum meretricibus confundatur. Quamobrem certissima signa , quibus illa ceu testibus I eupletissimis nosci possit , modo statuere maximopere PraeStati

risu Eeelesia est U I. nam esse Ecclesiam Christi , vel ex multis figuris, qui x in Seripturarum tabulis

designatur . Pronum esset euique intelligere. . Nam haec illa unica sponsa. de qua scriptum Cant. VI. una est ciatimsa mea, Peminecis mea ; haec illa una domus ; in quaerat agnus paschalis eomedendus Exod. XII. haee illa Christi tunica inconaestis , quam minime voluit Deus a militibus aetndi Dan. XIX. Sed adhuc Christus illius unitatem Iuculentissime expressit Ioari. X. Et alias Ooes Miseo, quae non sunt ex Me ovui : et illas oportet me adducere , et vocem meam audient . et set unum ovile , et uinus Pastor. Quin antequam se passioni traderet , nihil enixius postulam a Patre visus est, quam Ecclesiae unitatem Ioari. XVII. Pater Sancte , Sema eos in nomine tuo, quos de timihi, ut sint unum , sicut et nos. Vnde

Apostolus ad Ephes IV. 3. fideles hortatur. ut sint sollicui seruare uriuutem vinitus in

146쪽

r, a 'n e e L a s In vineti timcis. Vnium Corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae; unus Dominus , una fides , unum hamismR. II. Iamvero tria sunt , ex quibus Mel siastici corporis compages in unum coalesciunimirum unitas fidei unitas Sacramentorum, unitas regiminis. Quod sane ex Dominico ma dato discimus : Euntes ergo docete omnes gemees , in quo unitatem fidei habes ; ba Hantes eos in nomine Patris, e et Fuit, et SpiritiuSancti , ex quo unitatem intelligis Saerame torum et docenses eos semare omnia quaecu-que mandari Moias, in quo subiectio legitimis Pastoribus Eommendatur. Quam semel a Christo traditam unitatis doctrinam, Apostoli et magis expliearunt, Et sedulo tradiderunt. Hine de priori unitatis vinculo Paullus in Epist. ad hes. N. donec occurramias omnes in uni tutem Mei, et agrisionem Alii DeL De altero. in 'ira. I. ad Corinth. XIl. etenim in uno viritu omnes nos in uniam corms bomigara sumus. De postremo demum ad Ephes. IV. ubi de Christo adfirmat, quod quosdam quidem dedat Apostolos, quosdam autem Prophetas .

alios vero Evangelistas, alios autem Pastores, et doctores in aedificationem Corporis Christi. III. Quod autem una sit Ecclesia, ruta mes tas , et una communio . et ita una , ut haereticos , et scbismaticos a sinu suo prorsus

147쪽

excludat , conspirantibus veterum Pati mutestimoniis abunde probatur I . Verum ne in re tam luculenta diutius distineamur , unus sussiciat S. Cyprianus LB., de Vnu. Eccl. n Ecclesia una est , quae in multitudinem latius incremento foeculi ditatis extendiatur : quo modo Solis radii multi , scd lumen unum'; et rami arboris multi, sed 'robur unum, tenaci radice fundatum : et quum de fonte uno rivi plurimi defluunt, numerositas licet diffusa videatur exundantis copiae. largitate ,

unitas tamen servatur in origine. Avelle radium Solis a corpore divisionem lucis unitas non Capit: ab arbore Dange ramum , DuCtus germinare nou poterit: a sonte praecide ri-Vum , Praecisus arescet. Sic et Ecclesia Domini Iuce perfusa per orbem totum radiOS SuoS porrigit unum tamen lumen est , 'quod ubique

diffunditur . nec unitas corporis Separatur. Ramos suos in universam terram copia uber tatis extendit , profluentes largiter rivos i Praeclara , et ponderosissima sunt, quae in hanc rem conserunt Clemens Alexandrinus Stro nat Lib. VII. Laciatilius Lib. IV. Dioinar. Instit. S. Cyrillus Hierosolyiuit. Catheth. XVIII S. Optaltis ditiovit. S. Augustinus Libr. de Unit Ecel. S. Fulgentius cle Fide ad Petrum. S. Gregorius Magnus Imral. Lib. XVIII.

148쪽

latius expandit : unum tamen. aput .eSt, origo una , et una mater laecunditatis. Successibus copiosa . iSCHOLION I. Constat hinc Ecclesiam Romanam esse veram Christi Ecclesiam ; nam una est , tum fide , quum nonnisi quae ab Apostolis vel tradita , vel scripta acςepit, credenda fidelibus proponat: tum SacramentiS , quum eadem ipsa septem a Christo instituta , et perpetua traditione transmissa adminiStae; a tum donique Pastoribus , qui manuum impositione accepta , Ecclesias suas legitime gubernant , et cum Romana Cathedra Communicant.

SCHOLION II. Constat praeterea, ProteStan

tium Ecclesiam , veram non esse Christi Ecclesiam. Nam una non est ; Deo eadem fide, quum varias ediderint consessiones , et in una

quidem Saxonia Augustanam , Smalcaldensem, Saxonicam , Wittembergensem , Dr densem; nec iisdem Sacramentis, siquidem Lutherus Lib. de Cuρι. Babl. tria statuit, baptismum, Poenitentiam , panem ; et tria pariter Melanethon Liulieri collega in Confes. August. Zuinglius Vero matrimonium addit Lib. de pera etiris. I eis. Calvinus demum baptismum tantum, excoctium noscit Lib. IV. Inst. Christ. cap. XVIII. tametsi ordinationem adiicere Videatur cat'. seq. Nec iisdem Pastoribus, Varium enim est apud Lutheranos Ecclesiarum regimen i apud

149쪽

rto D t s s u R e a T I II. Qilvinianos autem nulla est hierarchia ; neoque illis Porro , nee his unum caput est quom

christi Melesia est sano

i. Sanetlias praecipuum ost Ecclesiae Christi

vonsae signaculum , Apostolo dicente ad hes. V. 25 Christras duravit Ecclesiam, et Seipsum tradida pro ea . . vi sit Sameta , et immaculata. Quam sane notam una Christi Ecclesia sibi hire vindicat. Nam Sancta est Sanctimis capitis, et Conditoris sui, qui est Sanetus Sanetorum Exod. XIII. tum et sanctitate vocationis, quum dieat Apostolus ad Ephes.I. elegit nos in imo ante munia com fututionem ut essemus sancti, M immaculati'. et sanetlinis demum euitus , cui est addicta quemadmodum si primogeniti Deo dicati Saneti in Veteri Testamento nuncupabantur. II. Quid quod et aliis etiam nominibus Sanet s iure potissimo Ecclesiae eonvenit. Saneis namque est Sanctitate doctrinae , quae a Christo Apostolis, ab Apostolis autem Mel alae tradiis est; Sancis sanctitate Sacramen torum , per quas, tamquam emacia Divinae aliae instrumenta . Deus veram incit sata.

150쪽

n a B c e L a sa a gramitatem , sic ut nemo extra Ecclesiam esse sanctas possit; Sincta denique sanctitate mulistorum membrorum , qui illam vel sanguine, vel vitae innocentia consecrarunt, quales Sunt et Nartyres , et Gnsessores, et Virgines. Cui sane sanctitatis ornamento nihil quidquam e terorum improbitas ossicit; eodem prorsus in do , quo civitas aliqua dives esse dicitur, et exercitus sortis , etiamsi plerique cives pauperes , aut timidi sint commilitones.sCBOLION I. Patet ex his Ecclesiam Romanam esse veram Christi Ecclesiam. Nam sam cta est . tum doctrinae deposito , quod sibi divinitus creditum , incolume semper eust divit , tum communione Sacramentorum , Eucharistiae potissimum, in quo ipsum Sanctum Sanctorum vescendum fidelibus tradit; tum a bola innumera consummatae sanctitatis, quae

ex ejus sinu in dies prodit. SCHOLION II. Patet iterum. Novatorum Ecclesiam non esse Christi Ecclesiam. Nam

sancta non est, sive Sectae auctores spectes.

quos impios, seditiosos . et blasphemos eo stat suisse I ; sive doctrinam attendas, quum M De Luinem legantur vitae ab ipsis Proteis stantibus scriptae , Ioanne Muliero , Christianon her, et Henrieo Rehensioa , qui et eius diis seipulus fuit. De Calvino res notior est, quam