Mich. Archangeli Lupuli ...Theologiae dogmaticae lectiones

91쪽

pius et humilis erat Eunuclius Candacis Beginae Aethiopum , et Scripturas diligenter lectitabat; tamen a Pliilippol rogatus , an Isaiae , quem Iegebat, sensum adsequeretur Act. VIII. 31. quomodo POSSum , inquit, si non ciliquis OSte derit mihi i5) ' Praeterea de Paulli epist 1is ita Petrus misi. II. 3. 16. in q/ΩbuS Sunt quaedam di icia a intellectu quae indocti, et instabiles de morant, sicut et ceteras Scri-Ptums , ad stiam Usorum Perii tione u. Id quod Patres in doctrina Scripturarum subactissimi adprime confirmant. Origenes Horn. ΙΙ. in Exod. Hieronymus Praef. in s. ad shes. Augustinus Epist. CMX. ad Ianuar. caρ. XXI. et Ambrosius φ. XLIV. ad Constantium:' IV. Nec vero hilum proficient adversarii , Deuteronomii verba urgentes XXX. 2I. Mia datum hoc quod ego ρraecipio tibi hodie non Sura te est, neque Procul ρositum. Nam ibi

ad Paulinum t u Ego, ut de me interim loquar , nec sanctior sum hoc Eunucho , nec studiosior ;qui tantus amator legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo Sacras Litteras legeret ; et tamen , quum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, ignorabat eum , quem in libro nesciens venerabatur. venit Philippus, Osleu-dit ei IzsuM , qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus t eadem hora credit Eunuchus ., baptizatur , et rauctus est. α

92쪽

nonnisi de praeceptis populo Israelitico datis

Sermo est , quae neque supra vires diominum Sunt, neque admodum ardua , Sive ut Cogn Mantur , Sive ut adimpleantur , adiuvante grR

tia Dei per fidem in Christum venturum: Vrgentet Paullum scribontem ad Rom. X. 8. Quid dicit Scr tum ' Prope est uerbum in ore tuo, et in corde tuo : hoc est Merbum si i , quod praedicamus ; sed non intelligunt perversi , Paullum eo loco non Usi de side in Iesum

Cliristum loqui , qnae salutis Dostrae radix est , et tanda mentum, quum fidem facilem esse inquit propter eiusdem miracula; subdit enim: quia si coustearis in ore tuo Dominum Iesum, et in corde tuo credideris , quod Deus ilium

suscitavit a mortuiS , sal S eriS. V. Porro autem si historicas plerumque Da rationes , praecepta Decalogi , verit itesque illas , quae ipso naturae lumine Constant , excipias; sacile mnita in Scripturis operosa occurrent i 6) , sive quae dignitate sua captum humanum longe exsuperant , ut sunt my' steria de Divina Trinitate , de Incarnatione Verbi , de aeterna praedestinatione , de Angelorum natura . de Sacrumentis , quae non i6)Q iodoinns provisum divinitus est ad edomaniadu in lal,ore superbiam, et intellectum a fastidio revo-c udum, cui laude investigata plurumque vilescunt.

93쪽

54 vis sERTATIO T. sine gravis,imo orroris periculo investiga tur sive quae implexo enunciantur Sermone .

cuiusmodi plerumque in Scripturis patent exempla ; veluti quum Ps. I. dicitur : non resurgent impii in iudicio , quod prima fronte contrarium videtur Apostoli essato I. ad Cor.

XIII. Omnes quidem resurgemus. Sic Pro . 26. ne resμondeas stulto iuxta stultitiam suam ,

ne eoaciaris ei similis : at mox ibi dom et re-SPonde stulto iuxta stultitiam suam , ne sibi Sapiens esse videatur . Ita Apostolus ad Rom II. Circumcisio quidum Prodest , si legem obse pes ; at ad Galat. V. si circumcidamini Christus Oobis nihil proderit. Qui sane , et innumeri alii Scripturarum textus adhuc in obscuritate iacerent, nisi ad eos explanandos operam quamplurimum Ecclesiastici viri collocassent. VI. At nihil aoque miror , quam quod huiusmodi veritas non aliunde melius adstrui po sit , quam ex ipsis hostibus ; quibuscum Certamus 17 . Sane Lutherus ιn PS. AJO-

i Quorsum enim , si aperta essent omnia , ut Lutherani contendunt , tot in ipsas Scripturas commentarii p quorsum tot inter ipsos protestantes controversiae , dissidia , et tanta opinionum , errorumque in interpretandis Scripturis diversitas pSane videtur Deus sensibili su nestoque experimento nebulones hosce confundere voluisse, permittens,

ut in ipsis dogmatibus , quae clarissime in Scri-

94쪽

DR s AC Ri ac Ri PTOR A 55 Iim , inquit , is ullo id de me Praesumi quod nullus adhuc praestare Potuit Sanctissimorum, ac doctissimorum Oirorum , idest psalterium in omnibus stio legitimo sensti intelligere , et docere. Sat est aliquos , et eosdem ex Parte intellexisse : multa sibi reservavit Christus , quo

nos se er disci tilos habeat Ι 8) Nec praete ream doctissimi Luthorani Augusti Ernesti eonsessionem Lib. de di ιcuIt. N. T. recte interρretandi : Ex quo cFerim aliquid in inter retando Midere in dies mihi d Lyciliorem uisam esse legitimam et iustavr intori' lationem N. T. multoque difIciliorem, a uoimpeditiorem, quam remaeri, Thucydidis, Po- bbii, aliorumque Graecorum Scrstorum. Ah-que in eo ma falli arbitror. Nihil tamen de Brentio dicam , ex cuius Consessione Wit tembergica II. plura hanc in rcm resumi possunt argumenta ; Quid igitur testimoniis adhuc egemus , quum ipsos adversarios nostros nobiscum convenientes habemus ' a VII. Quum igitur Scripturae dilucide ubique non fluant, atque in Varios et contrariOS SEnsus distrahi facile possint, quod omnibus Ec-plairis doceri iactant , perpetuis dissidiis inter se

luctaremur.

i8 oti ser et memorabile Lutheri dictum Lib. I. contr. ZMinglitim, quo nihil fortasse praeclarius.

95쪽

56 DissERTATIO Dclesiae saeculis commune fuit haereticis nemo unus non videt , eas Suimet interpretes ,

iudicesque in sidei controversiis sedere non posse. Ergo non ad Scriρturas praeclare iu-quit Tertullianus Lib. de Praescript .' caρ. XIX. non ad Scripturas provocandum rat, nec in his constituendum certamen, in quibusia ut nulla, aut incerta Mictoria est, aut Parincertae. Nimirum quemadmodum in Republica civili praetor leges opus est Supremo

iudice, ita in Beligione praeter Scripturas

Sacras aliquis supremus esse audex debet , qui decernat, quae notio , quique explicatus iisdem conveniat, quique repugnet.' VIII. Iam vero, seclusis Scripturis, Si p. rumper Calvino Lib. PH. Inst. ωρ. LX. demus, privatum cuiusque hominis spiritum si9γ, supremum Scripturarum interpretem eSSe , aesdei controversiarum iudicem, quo tandem si-

dei unitas, ac firmitas evadet ' Profecto tunc cuique liceret dogmata essingere ; tunc in factiones abiret Religio, atque latissima proinde Panderetur via ad Religionis cuiuslibet indis- ferentiam, atque tolleraritiam. Quid quod nul-' Ius hinc esset controversiis sinis, nullus hae iae Spiritum erroris atque vertiginis verius dixeris, aut ut Grolius adpellat, viritum Ecclesiae d Misorem.

96쪽

DE s Ac RA SCRIPTURA.reticorum conversionibus aditus , et lites i sae immortales serent. Sci mus nonnisi ex isto Privato Spiritu scissos haereticos omnes; SCImus eorum singulos Scriptulam in suorum deliriorum confirmationem adscivisse. Porro quum veritas una sit , si uri certe non potest, ut Omnes illae sibi repugnantes sontentiae sint Verae ;Proinde necesse est, spiritum privatum saltem

aliquando nili. Quis autem litem diiudicabit'

quibus armis alter alterum ad sua castra revocabit' Spiritui privato unius opponet alter Spiritam suum privatum , et quisque ab altero sciscitabitur quemadmodum a Michaea sciscitabatur Pseudo propheta Sedecias II. Parat. XIII. 23. per quana viam transioit Spiritus Domini vi me , ut loqueretur tibi 'IX. Au vero non insanire putabimus Bre lium usque adeo delirantem in Confes. IVit tembergensi ) ut saecularum principem Contr .versiarum sidei iudicem Obtendat'Profecto Princeps tametsi Christianae religionis vindeX praesidia omnia in Ecclessiae Catholicae columen

conserre debeat, non ex eorum tamen numero

est, quibus a Christo Domino dictum Matth. XXVIII. 10. Eunteς docete omnes genteS. Et Joan. X. 23. Acciρice Diritum Sanctum quorum remiseritis Peccatu remittuntur eis Cut. Et A et XX. 28. Attendite oobis et uni erraο gregi,

in quo vos Spiritus Sanctus Posuit Episcopos

97쪽

regere Ecclesiam Dei. Vnde patet Sacerdotii et Imperii fines longe discretos. Id quod ipσ1 Imperatores Constantinus, Theodosius iunior, Basilius calculo suo confirmarunt, cuius postremi verba in VIII. Synodo utinam Brentius alte disset: Ecclesiae integritatem in estigare , et quaerere Patriarcharum, Pontificum, et Sacem

tum est, qui regiminis Oocium sequuti sunt . qui sanctifcandi , qui ligandi , et absoloendi potestatem habent, qui Ecclesiasticas, et Coelestes admii sunt claoes ; non nostrum quirasci debemus , qui sanctiscari , qui tigari ,

o I alligamento solvi egemus. X. Ergo latendum est unam Ecclesiam scripturarum interpretem, supremumque sidei controversiarum iudicem esse. Nisi enim credi mus perinde Scripturam Ecclesiae , ut Ptolemaeo, Aegyptiisque concessam: vel certe ut DunCest concessa Iudaeis, quos scriniarios Ecclesia Christi Augustinus non ineleganter adpellavit, Prosecto adservandum est, unam Ecclesiam ius habere sensum Dei a sensu hominum discernendi. Scimus enim utrumque depositum Ecclesiae' Commissum, ut utrumque etiam perpetua fide conservet, et Scripturam, Et Scripturae intelligentiam. Quo facit Isaiae illud LIX. Spiritus

meus qui t in te, et uerba mea, quae ρ9Sui inone tuo; non recedent de ore tuo , et de ore se minis tui amodo, et usque in se acr/ιum. Alu

98쪽

DR sACRA scat PNRA. 59bas nimirum res Ecclesia Christi custodit custo dieique Semper, et Verbum , et Spiritum verbi. XI. Sed vero plura hic prudens mitto, in priamis antiquissimum Hebraeorum morem D ter. LXXVII. apud quos nonnisi Sacerdotibus litium huiusmodi dirimendarum potestas Commissa erat, sic ut ipsa de a ventu Messiae controversia ad Concilium Sacerdotum delata esset , teste Matth. II. ubi Herodes congregans omnes principes sacerdotum, et scribas postuli, sciscitabatur ab eis, ubi Christus nasce retur. Nam in Novo Testamento uberiora patent argumenta. Id insinua Christus Dominus Petrum adloquens Matth. I. tibi dabo claυes Regni caelorum cet. quibus Petro , eiusque Successoribus dispensandarum legum, Peccatorum Tela Xandorum, controversiarumque fidei expliacandarum facta est potestas. Id insinuant Mpostoli vel in ipsis Ecclesiae primordiis quum

controversia de legalibus oborta , an genteS r cens ad fidem conversas circumcidere oporteret, non sola Scriptura, non privato spiritu, sed Comellio inito decreverint Aci. XV. Visum est Spiritui Sancto , et nobis nihil ultra imponera oneris Oobis , quam haec necessaria, utnbstineatis ab immolatis simulacrorum , et

sanguine , et sussocra O. Id insinuat Paullus Apostolus Fq. ad GaI. a. qui Evangelium praedicaturus Hierosolymam ascendit, quo Pe-

99쪽

6o nis sERTATIO I. irum , et Iacobum, et Ioannem conveniroi.

illudque cum iis conferret. Vnde Tertulliani. Hieronymi, et Augustini notissima illa vox est: Ecclesiam Paullo credituram non fuisse, nisi eius Euangelium a Petrofuisset confrmatum. XII. Id demum insinuat constans Ecclesiae

usus , quo Haereticos Scripturarum testimonia in suae pravitatis confiernationem adducentes, per episcoporum concilia repressit. Unde sancta

Tridentina Synodus Sess. VI. de usu S. Libr. ad coercenda ρetulantia ingenia decernit , ut nemo , suae prudenιias innixus , in rebus Mei , et morum , αδ aedi cationem doctrinae Christianae stertinentitam Sacram

Scr*turam ad suos sensus contorquens , contra eum sensum, quem tenuit, et tenet Sancta Mater Ecclesia, cuius est iudicare de oero Sensu , et interρretatione Scroturarum Sanctarum aut etium contra unanimem consensum Patrum , ψsam Scriρturam Sacram inter etiari audeat. Igitur non ad solas Scripturas , quibus divino consilio multa offusa caligo , ut nostrae infirmitatis argueremur ; non ad spiritum privatum , qui Religionis subver-Sor eSt; non ad principes saeculi , quibus alia saeta potestas , sed ad I cclesiae iudicium, quae

est columna et fundamentum veritatis, PeneSquam legitimi Scripturarum sensus est arbitrium , confugiamuS.

100쪽

OLMm Haereticorum rabies miSerandum

exitium in Christi Ecclesiam minitaretur , Vel tu in eam facile subacturos sibi suadebant, quum Vel armorum vim praeripuissent , vel saltem eorum aciem refregissent, quibus illa tutam se fore maxime sperabat. Hinc Scripturas primum adgressi Sunt, et quas numquam evertere posse animadvertebant , privato spiritui su- biecerunt , ut extenuatae adeo , vel nulli omnino usui suturae essent, Vel cuicumque Statuendo det Irio sorent idoneae. Depressis ita Scripturis , e vestigio in Divinas Apostolicasque traditiones facto agmine inCurrerunt , easque, . vel in ipsis imis radicibus attentarunt , unis Seripturis fidei controversias OmneS Componendas esse dictitantes. Eccum igitur illud