장음표시 사용
111쪽
ro Cicero pro Cluentio cauponem quendam de via Latina nominat.Strabo vero,Praeclarissimae (inquit es uni Appia m Valeria, quidem ad mare Latinae paratra superans , que Sumesiam protenditur, altera in Sabinos x siue ad Marsos Inter has meaea Latina esleuae ad Casinu coniungitur Appiae a Capua Ara stadiis distans. In Latina porro via fuit templum Fortunae muliebris,ciu denique deae simulachrum, quod nefas erat attingi, nisi ab ea quae semel nupsit. Sex. Pompeius. In eadem
via fuit suo urbanum Pnylidis nutricis Domitian in quo ipsum funerauit,sed reliquias templo Flauiae getis clam intulit, cineribusque Iuliae filiae Titi, quam& ipsa educauerat, commilcuit. Auctor Tranquillus. In eadem sepeliri voluit Sempronius Tuditanus. Ex uno vero sepulchrorum viae Latinae, hoc epigramma refert Au nius
Non nomen ,non suo genitus,non 'inde quid egi Mutus in aeternum, sum cinis, a,nihil . Nec sum,nec fueramgenitus tamen e nihilo sum Mitte,nec exprobres,singula talis eris
Latina autem ab urbe ad oppidum Cassinum pertine-
112쪽
Fabrateriam Aquinum,& postremo Cassinitinde
Beneuentum sic, iVenafrum Theanum
De via autem Albana, quae hac parte ex urbe exibat mentionem feci superius ex Tibullo, quum de Tucculana verba facerem De porta Capena,mnia pia Non longe post Latinam extat porta Capena, cuius etymologiam refert Solinus: qui Italum regem ex Sicilia ad Ianum venisse scribit, tum in Italia regnatem Uxilio,consilioque ciuitatem iuxta Alba coni didisse Capenam nomine,& ab ea postmodum denoeto minatam portam Capenam. Seruius vero grammaticus super Virgilia locum,lucosque Capenos, iter di, cit,ait enim:Viae hoc est a capenis lucis, porta Capena,miae iuxta Camoenas est, nome accepit Asconius enim Pedianus, Victor,& Sex. Rufus, extra hanc portam aede Camoenarum fuisse referunt, proptereaque Camoenam a nonnullis olim fuisse appellatam. Nunc a Proximo templo S Sebastiani dicitur, quam olim Capunam fuisse hac consimari potest ratione. Eam enim somvia Appia fuisse ostendit Frontinus iis verbis: pius Censor iam Appiam a porta Capena e Capuam mimiuit. Jam autem Hain qua Scriboniti Seueriai
Ferentinum Frusinonemio Fregellas
113쪽
huc emtat ,tendens ad portam S. Sebastiani, via Appia a Spartiano &Iulio Capitolino vocetur,no est quod dubitari possimus,portam quae nunc in via Appia extat, fuisse Capenam, quae apud poetas & historicos
celeberrima est. Propertius libro iiii Armaque cum tulero portae dotii a Capenae Et Iuvenalis Satria IIII sub ilis ad deteres arcus madidamque Capenam. .
Quam idcirco madidam dixisse opinor, quia vel inter ceteras portas depresso esset loco, vel propter aquae- 1 inducti prope ipsam derivati formam. Priorem sente-tiam Cicero confirmare videtur, quum ad QIratrem
scribens dicat: Romae m maxime Appia,ad Martis mira proluvies,Cra pedis ambulatio ablata,horti, tabernae plurimae, magnanis aquae ' que a Piscinam publicam. Martialis vero posteriorem innuit,quum ait
Capena grandi porta qua pluit gutta. Ab hac porta,quum Caesar Augustus urbem in xI III. regiones diuideret, primam regionem nominauit. Porro a Capena porta, velut Spartianus & Iulius Ca- ropitolinus scribunt, intra urbem a Septietonio Seueri, Appiam viam omnium maximam & laudatissimam exiisse, vel principiti habuisse docent Sex. Pompeius,& Frontinus. Sextus quidem . Appia Aia=aqua, ab eppio Claudio est appellata, cuius initium est a porta Capena Et Frontinus: Unia asu inquis indusia est ab I p.
Claudio censore,culpostea Caeco fuit cognomen, M. Valerio Maximo , P. Decio Mure cos anno XX. post initium belli Samnitici, qui quam Appiam a porta Capena que ad idem Capuam muniendam curauit. Sed Tacitus Auctor libri de viris illustribus aliter sentire videntur; qui eam Brundus uim usque pertinuisse affirmant.
114쪽
de illa Appia dicia. Tacitus vero refert Libonem Dru sum coniurationis aduersus Tiberium reum,aliquando consuluisse,an habiturus esset opes,quis viam Appiam Brundusium usque pecunia operiret. Certe Augusti temporibus eo usque pertinuit, si Horatio er dimus,ltem Tiberii principatu, si Straboni: & hoc ip- sum sub Nerua ignorare potuit Frontinus 3 nisi dicamus ab Appio quidem Capuam usque perduinam,1 o hinc vero a C. Caesare dictatore Brundusium, praescrtim quum in eius vita Plutarchus dicat, C. Caesarem, quum illi huius viae cura esset commissa, ingentes prodegisse pecunias quod ut magis cre a facit, quod Appii tempore Romanorum ditio, non ad Brund sum, sed vix usque Capuam se extendebat, ad quain usque viam stratam futue ab Appio scribit Frontinus. Longitudine autem est millium passuum circiter CCCL. Quam ob rem recte Statilis ad odio scripsit
pia longarum teritur regina rarum
Haec prope Romam deflectes inter Tusculum & Aliabam,per montes deducit Ariciam, Algidum Pictas,
Padochiam. Hinc ad maritima peruenitTerri ei na,Fundos, Formias,Minturnas,Suessam, Capuam, leapolim,hinc Brundusium usque protenditura tutus nac via Memoriae(jn liuit elicitatis nomen . fura. 'eiam muniuit, , aptam es iam deduxit Et Cicero pro Milone : Hoc enim sepeab istis dicitur , eri equissi
pius illi Caecus mam munierit iis qua opulus teretur,
'sed alibi impune sui osteri trocinarentur. Huius viae praeter hos meminerunt idem Cicero alibidaepius, in dorus Siculus, Strabo,Pomponius, Ziis ius, Exur
115쪽
rius,cessiodorus, Beda, & plerique veteres scripto
res. Eam,ut prodit Dio,restituit Traianus, dissiccatinque paludibus Pontinis,excisis collibus,aggeratis v libus, saxis constratis, ac pontibus extructis permeabilem fecit. Antoninus quoque Pius imp . Capua versus eam restituit, ut inscriptio pontis supra Vulturnu amnem demostrat. Eam accurate sane describit libro
primo de bello Gothico Procopius. Tum ille (inquit diis Latina exercitum duxit Appia ad laeuam dimissa, sua et in
Appius censir nongentis ante annis construxerat, ea sue silli indiderat nomen. ae Iiae log iudinem quinque dierum spatio emetiri expeditus Dir aliquis poterit. ab Irbe Roma haec Capuam pertinet, sed ea latitudine patet, ip ivba
duclex aduerso invicem occurrentia libere hac queantperua-sdere : sane haec es praeter ceteras omnes dia quidem spe-εDiu dignissima. Appiussiquidem ex alia , longinqua lucretion di reor exc isos lapides,m hos quidesiliceos,achuy- te natura ursimos, in Danc diam Aendos curauit; quos complanatos,m leue postea redditos, quadrato que circum- ridendos Eos,inuice coleotaui metalli nobit, detrei alterius
ii terseren o Hac viam intra urbem principium habuis se haud procul a Piscina publica, demonstrat Spartiai nu&in vita Getae,quum ait:Occisus Oeta Eratus est maiorum sepulchro hoc es Seueri, quodsi in Appia ia euntibus a partem dea iram ,specie Sepigonii extructu quo Filii et diuus oma terat. Hoc autem sub Palatio fuisse demonstrat idem Spartianus in Seueri vita: Omminquit Sep-
, ius Pertinax Seuerus Septi onium faceret,nihil aliud cogitauit , uam it ex Africa enientibus sesum opus occurreret; - nis absente eo per praefestum Di bis medio simplach, qeius esset locatum, ( additum Palatinis aedibus id est regium carium ab rapauefacere doluisses er se tur ad ei apes
116쪽
Alexander,suum de et facere, ab hamo cibus dicitur esse probi ius,quum hoc scischaius no ludisset. Eius Septironii adhuc pars superest cum hoc epigrammate
G.TRIRPOTvTCOS FORTvNATISSIMvs NOBILISSIMUS QVE Porro paulo extra portam Capen via Appia fuit elegans & magnum Martis templum,quod Martis extramuranei dicebatur, de quo sic Liuius: sem omnes extra
portam Capenam ad Martis aedem conuenire tumores arma
tos iusisset. Et alibi: Semitamque fixo suadrato ad Martis aedem Capena porta rauerunt Idem alibi: Viam censores Fernendam apori Capena ad Martis templum locauere. NOuidius Lux eadem Mariis D eu,quamprospicii extra nostium restaeporta Capena hiae Hoc templum a Sulla Felice restitutui, ampliatumque, ac supra C. columnas positum ferunt. Iuxta hoc templum extra portam Capenam, ut refert Sex. Pompeius , erat manalis lapis, quem cum propter nimiamuccitatem, in urbem deferrent,sequebatur statim plu- oui euque quod aquas manaret,nianale lapide dixere. Martis signu via Appia Cn. Seruilio. C. Flaminio cos.sudasse testatur Liuius. In eadem via,suit Bonae deae sacellum, apud quod P. Clo ditis a Milo ne, ut refert Pedianus, interfectus est. Victis etiam, & aedes Ca- noenarum extra eandem portam fuerunt, quae a M.
ulvio Nobiliore condita est: in qua fuisse statuam iiij poetae, ita prodit Plinius: Notatum ab auctoribus,
odi L. Attium poetam in Camoenarum aede maxima
y via quoque Appia fuerunt aedes Honoris & virtu-ts,item Tempestatis dedicatae a M.Marcello,ut resc-
117쪽
runt Valerias Maximus, &Ouidius. Cicero in I .Pisonem Et Pedianus: VI.Marcellue nepos eius Marcelli , qui leto Punico secundo Oracusis Iu i , Odi quiniue consulatus adeptus est,qui naufragio ad infricam periit, paulo anie coeptum belrum Punicum tertium; idim cum flatitata bi atri, tauoque poneret in monumeniis auisui,ad Honoras m Vi tutis aedem, scripsit I II.MARCELL I. Nova Es Co S fuerat autem auus ius quinquies, ater eme ipse temtasire
neque mentitus L m apud imperit res patris uisplendorem auxit. Extra Capenam lapide II. fuit teplum Ri- i diculi, ibi excitatum quod eo loco Hanibal castrame talus,retrocesserit illusus. Hac via erant horti Tere- tiant XX. iugerum, item adhuc supersunt reliquiae cuiusdam circi, prope templum S. Sebastiani, quem l Antonini Caracalli fuisse plerique, sine certa tamen auctoritate,tradunt. Fuit quoque hac via locus Mero curio sacer,& aqua Mercurii dicta,ad quam quum populus conuenisset, unusquisque lauri ramo alter inscaput ea adspergebat aqua Mercurium inuocantes,
qua lustratione periuria dilui credebant. Hinc otii- diu, sic inquit
Z aqua Mercitriportae nucina Capenae M iuuat expertis credere numen habet. & reliqua Fuere via Appia tabernae Caediciae,de quibus Sex.Pompeius sita Caediciae tabernae in Da Appia, a domini nomine sunt dotatae. Item lucus Egeriae,quena Camoerumnis Numa sacrauit. Forum quoque eiusdem cum via
nominis, & tres tabernae, de quibus Cicero ad Atiticum ineminit,&D. Lucas in actis apostolorum Fui hac via monumentum Basilis, de quo Pedianus it go Miloniana : Via ia est prope Irbem monumenti fa iij, ut locus Iair ciniis fuit per quam in amis. Multa e nu
118쪽
in hac via suerunt nobilissima sepulchra, quarum v stigia adhuc supersunt, quod etiam significat Ciceroqqum ait: tu egres usporta Capena,cum Calatin Scipionum,Seruiliorum, Metellorumsepulchra Vides , miseros putas illis' Quae omnia quum suis ornamentis & titulis praeter unum spoliata sint, quorum fuerint ignorantur. Vnum autem ex iis adhuc integrum parum victa Carac lli circum, diciturque caput Bouis, adhuc superest, habetque hanc inscriptionem
Haec autem fuit Crassi diuitis, qui xontra Parthos bello periit, uxor. Fuit quoque in hac via sepulchrum Horatiae sororis Horatu illius, qui ex Tememinorupugna superstes, ipsam necauerat. Item ad quintum lapidem sepulchrum Q aecilii auunculi Pomponita' Attici fuit,in quo ipsim Atticum sepultu fuisse scribit Cornelius Nepos in eius vita. Ad nonum lapidem hac via eodem sepulchro conditi sunt Gallienus imperator,& Seuerus Caesar Galerii sororis filius a Maxentio occisus,ut auctor est Sex. Aurelius Victor. I tumulatus est in eadem Thessalus Neronis medicus, ut ait libro XXIX. Plinius. In hac ipsa via fuit sepulchrum corvi auis, ut idem Plinius refert, qui duorii Aethiopum humeris elatus est, praecedente tibicine,& praelatis coronis omnium generum: de qua alites' libro x. miranda refert. Cicero etiam Archiam poetam gentilibus Scipionum monumentis, hac via siti
conditum fuisse scribit. Et Liuius, Africanum inquio
119쪽
al, R ae, abi linterni m mortuum C epultum. ros que monumenta ostenduntur, m statuae , nam Linumimonumentum, monumentoque stat superimposta fuit, 'iive ie disiectam nuper Iradimus ipse. Ei Romae extra poditam Capenam in Scipionem monumeto tres tuaesunt, uae P. Cri L. Scipionum esse dicuntur, tertia se Ennii poetae. XLV. tamen libro Linterni esse sepultum asserere videtur. Quod & Strabo affirmat his verbis:Prope mare post Sinuessam linternum oppidum est,' si prioris Scipionis cognomento Africani epuschrum iacet ;ibi enim extremam consumpsi aetate. In Ennis vero poetac statuae basi,cuius ex Liuio modo meminimus,haec fueriit carmina
ASPICITE O. CIVES.SENIS ENNI IMAGINIS . FORMAM HIC.VOSTRUM PANXIT MAXUMA FACTA . PATRUM
Murbe Neapolim usque sic via Appia producta erat ut ex Antonini Pij itinerario liquet 'b urbe Albanum,&Ariciam Tres tabernas ii
Privernum Terracinam Fundos Formias Minturnas Sinuessam . Capuam
Ad Calorem &c. usque Sin. Brundusium
120쪽
Deiribus biis Traiahu Appiae viae pars versus piludes Pontinas a Traiano restituta,ut resert D io,Traiana appellata est, de qua P. Victor meminit. Extat sane argentqus Traiani n pius cum hac inscriptioneVIA TRAIANADe reliquis vero duabus Traianis, nihil certi quod
afferam habeo,praeter superius citatam Auximatem inscriptione, vae trium viarum Traianarii meminit ' Dediis Num Aa,m Setina iVia Numicia Appiae vicina fuit testimonio Hor
Brundusiuim Numia melius Dia ducat an inpaei Prope viamAppiam,fuit etia Setina,quae in ea in cidebatia Setia urbae Capaniae nominata, qua P.Victoreto De 'ria Domiti a
Viae Domitianae in Capania Neapolim versus,m minit Statius Papinius in proemio mi. libri Siluarii,
quuait: Tertio quam Domatiana miratus ium,qua grauis iamam harenaru moram exemit,cuius beneficio tu quoque m turius epistolam meam accipiensuis tibi in hoc libro a Neapo
li cribo Ea vero in Appia incidisse his versibus refert VIA. DOMITIANA; o se' i duri licis,gram que ferri