장음표시 사용
301쪽
solum intelligi docciit Albertus Magnus. t. vera nc us lposte tra I cap. Paulus Venetu, in expo pariter veristionibus huius eapitis,ibido Magister So cana .s firmatio
tus.D. Toletus. 5 Caici. ubi supra,quos cite qua a causarcspli. l .ils l. ti sequuntur expositores. d vera causi nega tua, C. LEt probatur euidenti ratio te; nam si inad bona; quia negario animalis no est vera cau- aequata sit causa superior, vel inferior cum a v. on respirandi pari ratione affirmativa est ictu non reciprocatur ergo: . on erit ne vitiosa erit:&hinc deducitur Aristotelem incessaria consecutio ab uno ad alterum a s fit solis adaequatis causis suisse locutum exem-matiue,4 negative ignis enim caus calo plum autem de animali,&rcspiratione non εἰ contra
risist, sed inadaequata cuia potest i sole etiam procedere idco non bene itiseri ur, si es.se ignem est causa, ut sitiator,no esse ignem musam esse ut eator non si potest namque esse calor etiam non existente igne pariterque de caeteris causis ita adaequatis cessendum est. Dicimus secundb aduersus Caietanum,de eisdem causis, dc in eodem sensu verum esse, absolute, sed conditionaliter accepi uiri vel
affirmatio inser affirmationem, negatio ex suppositione, quoc legatio esset ucra causa negationis. Ex quibus etiam soluitur secundum argu 2 arx mentum de in adaequata procedens; an inras namque non est adaequata causa progressonis,cum non pauca sitit animalia, tali motu carentia; dc ut regulam uniueis alem arguendi a positione antecedentis ad positionemnem quoque negationem inferre consequentis, dc destructione consequentis Etenim cum causa adaequata conuertatur ad dc structionem antecedetis prescribamus. cum proprio effectu. mutuo sese ponunt, dicimus in terminis conuertibilibus . qua auferuiu; sequatur quidem cui denter, si a les sunt causa adaequata . de eius essecius, tionale est. csse risibile. 5c si non e stra: tona xuuinque arguendi modum legitimum etsi te, rit bile quoque non ess,e conuerso etiam Te insuperioribus veris atque inferioribus, vel cette in causis Tectis in adaequatis non bene insertur . si positio antecedentis infert positionem consequentis, cons AEneniis destiuitionem antecedentis eiusdem de . structionem inferre neque unquam lic bit tali niodo arguendi uti. sequitur, si risibile est, rationale esse, si non est bis bile, nec esse rationale nec verat 'ceparalogismorum fundamentu in in potesti quod Caiet timuit nisi pronii scue inquibuscumque causis, vel terminis accipiat ut, quemadmodum enim propositio Aristoteli . Caseirmatio est causa affirmationis, ne patio erit alis negationis, non est vera, si de causis quibuslibet accipiatur vera tempercst, de necessariis de solis adaequatis pari rati ne secunda de mutua illatione in eo de sensu, cit . ad elimitatione vera abso diibio erit. Sed utrumque sic oportet acciperei ut bene ad irotauit Paulus Venetus ubi supra hut
seruetur idem geniis contradictoriae oppinsitionis 1 nam si contradicti mulctu in contrarietate in minus bona erit coiisecutio sequitur enim, si esse albedinem est causa disgregandi visum, non esse eiusdein esse causam non disere ξandi non tamen quod musa congregandi sit. Ad primum argumentum diei mus, non
aliis, quam de adaequatis causis acceptam ab Aristotele etiam in eodem exemplo animaliis,&tespirationis: nam etsi animal non sit adaequatae. iusa talis eiscitias. propterea Postio eius no inferat respirationem;
f. Lucium eiaci negationein Mumalis eae
Prima se C γmmentator Averrora in prologo ita Aia
Physicorum in lib. a. comment 2 verrois.
t. laicnera demist: Dion in posuit, T ia ire videlicet, quia, d propter quid, laeti. Ostra radi morationem qua in vocat finpliciter quae stau itomis rem eiusmodi demonstiario simpliciter ex alio loco eiusdem commentatoris ii et de coelo, comment . . exponit Caio c. prae in senii hoc idem dubium agitans dupli mattine demonstrationem a causa pio e deterii, unam , qua clamonstra a. in Iolam causam reirmae suppositae uidenti ro. iii . . quod talis si ιgraua cla I i, Per xpellaniam nouimus
302쪽
hinam eclipsari de hac notitia praesipposta Tam nihiloni inu susscientem esse aibi ' ροι, βα-
causim per demo: strationem oster id imum tramutivi bene Do tor Toletus : exposit i. ἀή vid licet interpos: ionem terrae inter solem, o nibus huius cap. citcatex. ita ut nec ad ιώ mi. lanam itaque eiusmodi demonstratio denda sit dentonstratio simpliciter v voLie- non conuincit re inita esse, vel subiecto inesse runt Aueri oes N Caiet. nec pro caeteris de-
cum notum iam sit sed propter quid sit. A monstrationibus alta mei ta sitit mulii pii insit: dc haec de in onstratio vocatur topter canda sed demonstratione ni piupter qui hquid, ex unico fine cuius gratia assertur, qu sufficere pro cunctis a causa adaequa a proce inquit Philosophia utitur semper. tanquam dentibus; dc demonstrationem. q. ii . . pro his notius praesupponens rem esse,vel inesse sub quae procedunt a sit pro ab euecta vel a causaiecto ex demonstratione, quia ab effectu per remota, seu in adaequata. experientiam noto proccdente. Alia est e. monstratio a priori ostendens trunque. Impumantur ilia sententia. nempe rem esicri vel subiecto inesse Icir pter quid si, vel insit ut quamuis audierim triangulum haberet res angulos aequales duobusrectis, nescio tamen ita esse quia similis effectus,vel proprietas non cognoscitur esse, vel iii angulo inesse per experientiam damergo illud a priori demonstres, utramque cognitionem per demonstrationem com paro, videlicet talem proprietatem incile,
dc propter quid insit de haec est perfectiss-ma demonstratio a priori, qua utuntur Mathematici a sensibilibus abstrahentes , cquam in erit vocainus demo istrationem simpliciter. ET ut probare incipiamus id demon- - .
uratione, impliciter, tuam prinMadai derunt,falsum est fundi nentu Caiet. ex
quo eas conatur distinguere, videlicet demostratione propter quid, non tradere euidente notitiam cius,qtrodest re .n esse vel subiecto inesie, sed solii propter quid cientiri licet talis notitia per experientiam vel ab effectu comparata est quado praesuppona ut nihilominus dem istratio pro p. crin i d cande usub nouo nodo tradit ut . ii experitia ianoui iratu lunam eclipsari ruisus peri: i- rei poliatonem terrae idem osteridi rixis. no: i
' - eigo superfluus sui Commentator libri cornitionem causae de nouo 'cquirlua catei . genera demonstrationes enumerans ait Caiet. neque Aristoteles duo tantum, sed quod iste implicite docuit. xplicatius il- Ie tradidit, sub uno namque membro demo stationis, propter quid viramque a causa procedentem comprehendit Arist quas maioris distiti t.oliis gratia Commentator separauit.
Sed adhuc praeter haec tria demonstratio- nu in genera videntur esse alia, netirpe demo strationem a signo, cum per signum nobis euidenter notum ostendimus rem ita scha bere. ut lunam eclipsari, quia videmus lumeamittere; demonstrationem item ad imposesbile, de qua paul inferius loquitur Aristoteles, ut dum sic demonstramus, ignem esse attractivum, si ignis non esset attractivus noesse calidus consequens est salsum ergo ocantecedens demonstrationem demum qu at. muri sed eius quod .st rem ita et iboe; equidem longe perfectiore: experi trientali. quo cri citius est id apri O i. qua ii posterioli cognoscere. Probatur uidenter; nam si alis 3 monstratio, propter quid, si item otii iam experimentale. non pra supponere .uc ei tr deretur qui eclipsim tu i nondui perexperientiam cognouit, certini rium ei vitaq; no: itiam generare dc cius quod est tem ira
se habere dc propter quid ita se habeat bt Cater ipse fatetur i: Michema. ici . ubi non praesupponitur experamentalis notitia cO:- elusionis utramque igitur notitiam absque dubio tradit semper demonstratio propter quid , quam experimentalis . vel abessectu praesupposita non impedit; sed duplex a Detur divorsa formaliter per diuersam viam, di medium,ut non minus efficacis inter praediciat quidditatiua super tota. 5es te probat secunda ratio inscriora ut si dicamus omne animal est substantia, ollinis homo est animal, ergo Oinnis homo est substantia hirs igitur insuffciemiae arguitur bimembris diuisio demon.
. sti iti Otiis-b Aristotcle radita.
Si quispiam per demonstrationem pro ter quid comparet notitiam euidenterii uius conclusionis, homo est admirati uu . priusqua expericlia fiat ei manifesta; certum est uti uinq; cognoscere. idelicet tale in pro- ό canti ra
303쪽
pii etatem inesse homini de propter quid ei si aliquando nec effectui neque causam vitii. si , , mpe quia disciplinae capax est, si tu aliter con: iii eat ut contingit qualidos
ruisus expeti nentalem eiusdem notitiam tu, inserun ur duae eo it rad horiae simul assequatur necesse erit iii casu fateri duplice verae vel quid simile tunc rei ea/ dc mon- notulam secundum rationem habere distin strationem, quia ex modo procedendi icductam, cim quod est rem ita esse, vel incne sub citur quia illatum incolivetii eus in Oda n Giecto in qua ilium per diuelsam viam . se tus nabet; cum causim rei non exhibeat nacdium eam comparauit. pariet go ratione sed solum ostendat rem ita est 1,quod propriscens dii in erit, qualido experinientalis prae v n est demo istratio ita qui saepe tamen supponitur, nam cum diuel fasini se cui dii in simile absui dum non inscitur . scd alitias ration iii. una altera rotii indat unde sic qui antecedentis . ex falsi tale consequentio si tui qum, bet cmo stiationem . piopter ergo hoc causam eo uinear.effectum vero ibquio, si e demonstrationem simpliciter atque lud. non potest ad demonstrati oriem propeii alii e conuelso; ac propterea niti quam eas rei quid, non reduci.
si parauit Alico: etes,nec separandae sunt, est Quae autem inter praedicata superiora. dc De terro pellitus coincida ut inferiora quidditativa fit ad demonstratio demonstr i aei et autem demonstrationes Selen nem quia ex causa inadaequata proceden tio e MerI tet comprchenduntur sub eisdem membri . tem reducitur quia cui non trad.i veram μῆdint μεμia, ρηπιεν id nam demonstratio as causam, non potest esse propter quid cum aedis pro cadem prorsus si cum d monstratione superiola praedicata respectu inferioriam in t ab initto; cum signum, vel effectus sit eius adaequatam rationem dc remotam contine- d. misci, de qua aliqii id demonstramus, vel an . merito demonstrationem quia vel ei chi. O posse Mi is x usic cuin calteiri valde sinitem constituere censentur
ad ac monstratio irem quia . VJ AD VIM III l.
λ μ ινε; Cuius tamen sententiam resinare videtur
pi . liqvc. d. bi uiduita. quod si queret ut, si pio si quod hoc es, comparata, vel
ius ioccd. te seinper;&ptopicrca.di Ol-m PROMATA diuisione demon ebri demonstiationem,quod hoc si, scici ndam strationis tanquam sufficienti, merito T. ii illi tui: ut contio uersa secutida de virit - Iliuola tamen est haec ratio . ideo nihil qualitate diuisionis, an videlicet tanquam probat aduersus Solum , uius sin xi yi-Vς genus quoddam in duas sit species diuisum. aes . . umida: gata nim Don potast analogum in diuersa membra
304쪽
strationem, propter quid talem esse simpliciter demonstrationem vero .uod hoc est, non nisi secundum quid. ideoque analogam si diuisonem xeseruntur multi a M. Onna, ex antiquioribus interpretibus Niphu . Philoponiis Themisti . dc Alexander, sed consule admodum, Mabsque locorum designatione inde statim eosdem serme pro opposita patie quod tanquam g tuis diuisum sit in diuersas species retulit. qitos ego consulens , num dumtaxat, vel adterum inuenio sic loquentem, videlicet Themistium in sita paraphrasi super t. lib. poster cap. . ubi ita ait: zod si ex rioribus sim tam nos demo Hrati aliqua nectieur, ut demonstraria appellari os ita non tam in impliciter,sedietis um nos demonstrati fuerit, c. Et Pamus Venetus in commentariis huius ophis tuas demo ratio, quor, est demonstra. tia NAM quid non demonstratio simpliriter, ita Dii sciresecuiam quid γ' non simp
Et videntur id ex se tuentia Philosophi tenerer nam cap. 2 huius Lb: italem denniti
nem de ino nurationis designauit quae sisti
dei non strationii, propter quid, acco:nmoclari potest iuxta colNunc exposito incoli sensums
at si demor: stratio in communi uni voca es.set, A genus ad utramque comparata, in genere absque dubio eam explicaret v sic unica definitione utriusque naturam aperitet; senti ervo analogum quidpiaui esse, cuius princi prae analo tum dc filiare voluit . ex quo non esse disti cile minus pi incipale co-inosceres unde distin pucias D: dem priora, nota ora, ex quibus emotistratio utraque proccdit , docuit,pliora securidiim naturam cuiusmodi stili causae,exqu: bus demolistra tio propic quid procedit, esse priora simpliciter priora vero, dc notiora quo ad nos cuiusmodi sunt sensu propinqua, seu cinctias ex quibus est demonstrati , qui , hoc est, priora Milotiora esse a iuuin quo ad nos: ex ioc .ictimine euidenter infertu si n-sisse , ita si habere dcmonstratioties ps s. ut pio pter quid sit talis simpliciter quia velo secundum quid , id o non genias, scd ana iosam G commuitem demovitiatio uena. sed ratidnibus coiificinari potest istin 1. Σκ
res non scitur simpliciter ignorata eius natura, essentia sed habita demo. in alione, quia onoramus adhuc ita turati , ἐκ C. uti
am rei ergo non facit scire sint 'liciter nec pro in s si ripliciter appellancti est demonstratio probatur minor. quia druio strario
quia. solum ostendit rem cile iton tria, vel qualis sit, Se idcirco vocatur de trioniliatio
qui alio est. Et cori firmari potest quia deprimis prin. c. sic
cipiis non datur sciet uia, sed ex fota terminorum cxpositione cognoscantur; sed per demonstrationein . quiti probantur pii napriticipia, ut d uni hominem cilestata Otialem ex ad ni ratione aut ii sibilia a te posteriori ostendimus ergo noli generat scientiam, sed aliquam ni titia ira prodabilem valde asci
Secundo demo:istratio, quia innititura . . a m experi critiae.cui facile pol cst subdis falsu iucum per io: itiam se iis tutia qui fallatitur saepe eo inparanda sit, innititui etiam inductioni quae non est argu nentum nec uacii sed probabile quod isseo decipere porcs ergo non proceda ex principii si ripi: ei: ei ne 32. cessariis nec proinde argum cliturn nece itarium ex parte piae inlisai ncile potest. quod utique ad racionem demonstriationis implicite neccisarium est. Postremo i demonstratio , quia .rae pro Mipter quid ita se habent quod una in aliam conueri potest, quando ex causis, atqtie eLfectis adriiuatis procedunt vi cap. praesenti, non solum docet Arii tot sed exei inplis confirmat sed una species non potes in alteram conuerti, ergo non distinguuntur specie eiusnodi demonstrationcs. Nec satis facit communis solutio distin dolutis guetis materialem,in formalciu conuersio comminis nem . affirmansque materialem esse postibilem inter species diuersas ct talem esse, quae interata demonstrationes contingit: unde ea solum ratione qua unus num eius fit 30 ex altero, una demo nitratio ex altera fieri potest: quae a nen conuersio formalit et est
impossibilis. Hates inquam Tolutio non satisfacit ar tisse latis
gumento nam conuersio Vnius in altera i , in ea, contingit ex parte principioru ra per conuer Asione videlicet, maioris extre ni ratis in ine-dui vitextu elucidantes ostendi inus, d principia pertinet ad ration e ibi Falem de imo ilia Mino xionis
305쪽
ii cinis .mm snt tot malis ratio assentiendi quan piam longe in pei fi ctio , quam de-
M. in alte tetra a. que adco ni post bilis in re maior. vcl nitror peifectio essentialis ex par-0cci I diueis . te differentiaritin se tenet ideo non tollit , pccifica n d. stinctionem, cum notum sit. M
nutrieti similes qui ex adclitione unitatis
qua roderni referunt D. Tho m. in b- Wyx- cm, qui api incipia demou risius, conamenta iii huius cap. sed ne vel bum pyopte inniruntur lumini
a- - : A. A cipia . conclusiones ad diuersos habitus
esto supra P. Tola: us in cominentarii huius cap. Saluit oppossis regumeratu.
M Onniaci post cap. Ii q. t art. t. de cum
hi, omnes sere, qui Aristotelem viva voce A gumenta autem opposita parum ri, in ieipretantiir cui, prob bilior substri iri probant, solam namque demonstra lati abi L. bimus, eam in primis ex docti in Aristo. tionem , propter quid . taneuam capite praesenti colligentes speciem huius generis praecipuam detini re .mbo. Nam si verum est has demonstrationes in Voluit Aristor cap. r. cuius etiam principia νilai Ati eadcm , a qcela uel si scientiis disserre dc a partes hucusque explicuit quia haec sola stoi pH, qui de in x parte principiorum quia princi cu potisti inum ii strutari illum tendi de
ιM ria unius continet iustam inrelusionis, at monstratio autem,quod hoc est minus prini ei ius velis ion nisi eis dictum . v c causam cipale. Quod iionis: obat eommunem detesto tam . atquc in adaequ-tam; sequitur pia monstrationem esse analogam , sed genus i. ne l. nitie A stotclem talem differentiani in species diuersae perfectionis diuisum: pti- esse specificam cum principia sint rationes ora autem ex natura rei ex quibusdem citra sol malis sentiendi conclusioni. ex qui tio propter quid procedit, talia dicuntur si in-bu d. bii modo id inatis cnio ilitiario licite nocesti ei secte priora vero quoad coinsti. uirur. Osi: a persccae,5 inhoesinsu non simplis P im Eliatione probatur di sinitio essentialis citer, scd secundam quid nihilominus spodcinoi silaionis propter quid. in a. tradita ciem quandam pii Oritatis, licet imperse, id icci quod ex primis,ucris usis j on clam , coimine n quidem susscientem. closionis piocedat . non ro: cst ccommoda ut demonstratio, quia . species sit impers ii dinionilia: ioni, quod hoc est , ergo alia a sui generis; cum ad communem ac geneerit druersa disti: tione explic anda, diuersa ricam rationem de in onstrationis satis sit ex principia . cx cu biis procedit , continente prioribus . notioribus quomodocunque vi in dircitatio .ibus huius capitis indica procedere, ex hoc enim scire facit simpli- .coi 4.d quae diuulsa hiabcnt cfinitiones Her. Addi,
d istiun tu ut specie ergo sic schab bunt cius Ad primam rationem dicimus essentiam , iuriis. in odidcinoriti ar: oius rei non csse cognoscibilem per demonstra-1 imida ra cur do dc monstratio, quod hoc inge tionem . propter quid, sed pet se cognoscinerat:.lso1. sum cem , atqueeu dentur simpli per habitum principiosem, quae ab ea acci ' citer; cst cita syllogi inius cuidcia a probabili piuntur ut hominei esse animal rationale de sophistico specie diuelsus, ei l o consti ui cxpositis terminis per habitu in principi speciem syllogismi de iro iiii ratiui. cum .on rum cognoscimus iri de ivolistratio uena sit altera specic K.buenere syllos ii mi piaeter autem,quod hoc est cognoscimus aposteri has .es erit ergo emotistrario simplicitctoicis Liamcxal: qua eius prop. ietate vir
306쪽
tio a lita: rmex. iiii .itione.vel ris bilitate tribus se set, bentibus ut tertia sit vitiata, Σ pcrdei in Oustratio eri . plopter quid ali 'ion potest quidquam addi . cum eo ipso.
qui nil iustacui ci . si nil a quod alia adduur, sic se habere desinant: dcta nqira ira C. ted uti unque est scire sim hoc est. ex tertiario formaliter considerato I
pliciter licet hoc mi L etius. Quod tena noli posse quaternarium fieri modo simi
dicitur princi lita non posse per .i etiam os ι principia uni vide:non strationis materia-gnosci. d: stinctionem petit nam per scien liter accipiuntur inquantum ex his termitiam perscctam, vel a priori veru inest ne nis conuerit bilibus compotiuntur formaligandum tamen de impersecta qualis habe ter inquantum sic dispositis. vi causa. vel cisitur per demonstrationem,qilia. f. chus sit medium &sub priori considera riseri, MGida ratio soliui turbae distinctione: ex tione locum habet conuersio quia utroque L .uti incitent a lup x est ut colligitia ex doctri modod sponi possunt, minimis sub posterim Aristor. r. lib. post ear vlt. singularis ori, cum notum sit unam dispositionem. una, qua habetur pet notitiam alicuius sen cuti altera pugnare dc ideo esca pernissus uniuersalisa era quam ex multis expc noenon posse. rientiis colligimus, cui innituntur principia Est itaque resoluti huius quaestionis de Restatio demonstrationis, qui, eius inodi autem ad monstratione ira, quia de propter quid non a-ι-iri intellectit in pertinet certa atque euidens solum circa diuersas conclutiones, ut Obiccta notitia est rei necessariae Muniuersalis, cui specie distingui, sed etiam circa idem obie- non potest sit besse falsiimi. licet alicui notitiae tum, eandemque conclusionem, sensitiuae. quam vocamus singularem ex Et si quispiam dubitet . an quaelibet lia δ' set perientiain possit aliquando falsum subest e rum demonstrationum sit species atoma'di m . νς ij I Alicet uniuersite experimentum per indu cendum est circa idem obiectum, vel in ea Mix 'ς νς ctionem habeatur: inductio tamen circa uia dem scientia quamlibet esse atomam speci xeriam necessariam nec fallit nec fallere po- cm si quidem omnes demonstrationes, pro δη-ηβ 'test; quanquam ea propri iconditioneam a pie quid eiusdem scientiae innitu litur ei Dteria necessaria , di continetenti abstrahens dem principiis, a quibus species demonstra- non sit argumentum nece ilarium. tionis d. iiii .nitur di modo simili Oinnes de- Ad,I. - Postremum argumentum sufficientet sol ni instrationes . qui si vero accipiantur ', arcam uit communis solutio, si probe intelligatur circa obiecta diuersa,vel in diuersiis scientiis. admittimus namque ex parte principiorum specie absque diibi distinguuntur demon- contingere recipi bcam conueisionem unius ratione , propter quid unius scientiae a de- demonstrationis in alteram sed adhue esse monstrationibus, . propter quid, alterius rematerialem; quia principia utriusque demo suo etiam modo demonstrationes . quia: strationis duc bus modis coliderari possutar estque aperta ratio diuersitas principio ium no inquantum ex eisdem ter initus conuet utriusque scientiae; vade fit. v sub hacco tibilibus constant; alio inquantum sic dispo sideratione quaelibet sit species subalterna. sta, ut medium sit eatisse vel effectiis; irima consideratio absque dubioest materialis,
secunda formalis;cum medium esse eausam, AEGI O V.
vel effectum, diuersam ratio.iem essentien-
diibrinalem operetur quod vero termini Sinin sensus demonserationis conuerribilo sint,&non diuersi non exce quia orpropter quid Oecie didit rationem propositionum materialem ..
Vnde cum ex hac te conuersio Vniu, in is sm ct cir ca eandem conclusio a
teram contingar, merito censetur materia tua Glis res fit inanis sta in numeris: nam tres v-nitates materiaicinarii sunt, sed tres latum. SSENSVS conclusonis amis quida Ex Icari ita vitcrtias ultima, primam.&secundam Ita in enectus est, quo iudicat vera in essi iii,u. praesupponens. riualitercutii constituunt x propter praemissas,quae si adaequa iam cuti tribus pii momodo consideratis pos eius causam contineant. assensius erit prost addiquaria, quaesit ultima, ternarius m a pie quid sta inadae tu. talia , vel cCctu ri. tecta it c in quaternarium conuertitur,at erit qui id ioitui petit titulus'; stionis.
307쪽
an iudicium, vel alsensus , quem habemus pet demonstrationem propter quid specie distinguatur. beo qui habetur per demonstrationem quia Ac lindem circa eandem eonesusionem materialem , ves obit, hi tririnam ctica diuersori exploratum est esse diversos ccundum speciem Itaque hoc est, quod petitur,an assensus huius conclusionis. homo est admirativus, per propriam causam rationalitatis habitus specie distinguatur. bas risu eiusdem penuo exesi initi sibilitarisInon secus aede dentonstratioitibus superiori controuersia definitum est. Magister Solus eadem. q. i. huius capitiuetiam si inier demonstrationes specineam admittat disserentiam, asse ii sus tamen eiusdem speciei csse docet E solum diuerre penes maiorcm, vel minorem claritatem. naassensus inquit 'item experientia gignit, elatio est gen tio per denicissi rationem pro-p:er quid. Picbat primo quia principia demonstrationis specie disti untur a concitisione ergo sintcdus ac ius aequivoca non secus ac sol causa est quis a calori .i d demessicinis potest a causis aequi uocis pccic diuertis procedere, ut constat de caloribus eiusden speciei a sole, Migne procedentibus ergo pararatione ab his demonstratio lassius quantiu libet specie diuersis procedere rore iunt o xis eiusdem speciei unde non eiu necesarium cos specie dis inguere. Piobat secundo nam assensus quena ha-bctinus de eel ipsi lunae ipsam aspiciente .non videtur specie dis serre ab e cara perpIOPII 1m causam interpositionis terrae sp to: ea- de igitur erit ratio de quiusuis aliis: antecedens picta iri nam vieique sensus euidcos est: si ergo 'issi runt si cete sequitur in Lode intellecti simul ne i csse duos sici sus cui dentes,spoi. quc duersos eiusdem conclusionis, quod valde b sui dum est, ac supeisivi cum unus sufficiat. Tt confirmari potest haec sententia cuia distinctio .ssensus spec)fica, Mein admoducae te totum actuum taut licitus abcblecto su menda est ergo circi idem Cbiectum repugnat discrre spccie asscnsus, non minus,
poster erum. Dorerasententia opst ut . Osuis' Opis 3IT AM nihilominus sentet
iana, quod eius nodi assensus diuersae sint speciei supposta demonstrationum, quibus gignuntur spicifica distinctione efficaciter aleio ex doctrina D. Tli. I. a. q. l. r. . ubi virtutes insucis ab adquisiti setiam circa eadem obiecta specie distingui docer quia ex propria oliditione adiuersis ausis prodeunt insus quidem a
DeoOptim. supernaturaliteritis undente adquisitae anatiuali lumine humanae rationis: unde diuersui modum operandi habent naillae iuxta praescriptu in Diuinae tegulae oporantur, tuae vero iuxta praescriptum rationis humanae ut de te in petantia infusa 5 adquia sita manifestui est, scd exulein modo sei bent assensus demsistrationis, quia,&propter quid circa idem oblectuna utpote adiuersis causis geniti diuersas nainque secuti dum specie eive de tuo nil cationes a quibus gigim-tur, probatum inobis est, a M. Soto ad
P abatur deinde ratione: uam assensus intellectio etiam circa idem materiale obiectu distinguuntur specie per diuelsa in rationein obiecti uain asse litieiidi pio,itur cui denteri nassensu scientifico. opinatiuo huius conclusionis. ho .nocst risibills.spccie plane di-ucisis atque etiam iii assensu huius coii clusionis terra est rotunda per medium Phyccii 5 Mithematicu in adquisito. Cuius ratio .iis illud est pulchrum suild, menium quia alio asseiii iendi est quasi fot- male obiectu in assensus non secus ae ratio vid. ndi obiectiva est focinale obiectu ni,sionis, sed rationes formales assentiendi horum assensuum nempe demonstrationes. earu ii principia distinguuiu specie, ergo
etiali ipsi. S cilicio, claritas. dc euidentia horum aD sensuum diuersi sit ita est: nam asse ii sus de inoristiationis prop er quid.habet claritatem c. habitu priticipiorum, qui altioris long o: dinis est . euidentia experimentali, aqiradi. iiuuii asscnsas demonstrationi ει qui cimius principia . on fuit ex terminis nota, sed soli expericuli inui untur. Tandem asse ii susini non minus diuersas d finitioncs ibita tui, i ana demonstratio tentia vasa ver
308쪽
. res, Icti libus geneia triti ; nam uniit esse materiale ita allelitibus est propositio ipsiupropita, atque intinia causi rei habitus, alius ciliant Alectus au)ntitur ludicans esse veratri: ι volo non nisi ab c sic cluper experiemiani no sortia ait vero ratio propter quam ei assentito, qui st quasi extrinscca causi erMi. tu ; qua distinctione supposita dicturus. no riminus quam demonstrationes sentialiter ab obtelo nareti di su nenda esse specific separandi sunt. distinctionein horum assen una sed a for-
II d. Nec sunda: rentum M soti, solidi ii esse nati, quod st ratio asscimiendi quae cui potes cuin valde diueis sit ratio de calore diuersam secunda: speciem ut iam oster ..ti respectu solis, igni ac de hisce sensibus dimius eorundent etiarii assetis uin speciis
calo eniti non procedit ex aliqua ex his caui disserentiam eo .rui iacit. causis adaequata, sed indifferenterib ua vel altera cum tamen quisque horum asse , sua
a sua demonstrati piae tanquatria causa ad OV AESTIO UL
mp oduci potast. C dassensus propter quad. An iusinori assensi generent hae
tali demon uratione, de nullo penitus modo n
sus demonstrationis, quia ab eadem ibia producitur: es aurem uniuersalis regula, ac tam Y Is est ordo inter haec tria videli e I aes, certissima non posse eundem essectatri et demonstratio taetri assensum sci iiι,. multis adaequatis causis secundum speciem nil ficum,&l ibi tu i scientiae viperdiuersis prodir cum causa quaelibet cum S 'tonstrationem producatur assensus ecsuo G tu ad rquato ad conuertetu in di iste inducat hibitum eientificisti eiusde acatur, vi pote ab onilii, di sola procedens: vu conclusio is vel obiecti quaelimus igitur. de non bene intulit Iotus iii argumenti an quein ad acidum cino stratio, quia Ic eo quod demonstratio est causa aequivoca propter quid eue idem obieetiam ne pecoiiclusionis assensus eiusdem speciei pose homine: a grai erant sic ni una scit risi ficum lace de in onstrationibus secundua speciem se ere diuersum pari ratione generentur exciversis generari: a n,5 si aequi uocas, cam ipsis detrioast cationibus,atque assensibiis hi s deinoia stratio, adaequata tamen ac pro bitus scita lina 'aersi fiatque, ut is, qui prius plerea cui ratione pugna demonstrationes cognoui boninem essera ionalesti ex e L ini. Me diuosas non generat assensas diuersos etabus risibilitatis, Madai irationis post vero, Eius erim argumentum secundulii suis cc esse ad motivum. cril ibiletri estiuolui est, ii ii Aihil penitus repugnet P. ODmaeauta ratiotialita scien-
osaisensus euidentes circa eandem con ti liabit ii assequat uisu. Da eo tum L. corri-c usollem materialem si riui esse posse in eo paravit per .no... iratio reio, quia, pei fie
dein intellectu si : uc. si sint ut uillam α demonstratio. propree quid aut qirodide
309쪽
eadem potentia mellectiua multi residenta, liabitiis quorum obiecta sub proprio lilia;
continentur ergo plus erit requisitum ad specificam distinctionem nabis uiam quam actuum quia lon ξ maiores exiensio habi. - plures uni aetiis eliciti ab eodem. maiorem queambitum habeat eius obiectu. quam obiectiam actus ruinus io itur efficax ar umentum erit distinctio assensuum aedemonstrationii ad distinctionem habitu um coruuneetidam; minanquam illam admittamus non erit necessarium hanc ponere praesertim circa idem materiale obie-
Argaem. secundo quia si ponatur incunmnter. i. sequitur cuiuilibet scientiae per causam eine mim, a priori, di posteriori comparabilis duplicem esse ponendum habitum de re ipsa vera duplicem sequi qui troaue modo eam assequitur: duplicem at aqtie Philosophiam naturalem, semoralem duplice, quod nouum cst de inauditum; idque absurdi praeses eiens, ut nulla haruni silentiarum sit simplex, sed anuli Tlex Uialitas. XIlio Q. Posuereo si tales multipliccntu habitus
pio diueis irate assensi. um ac demonstrati. Onum circa idcan Obiectum, sequitur platienunquam di scire has demonstrationes, hos assensus meadem scientia, sed semper in diuelsis nam si diuelsos habitus constituunt, eroo lucisas scientias, ad quas pertinebunt semper ad eantam vero nunquam cons quens autem docti ina Aristot. expresse ad uel satur cultas primum Theoremas uir demonstimonem, quia, tropici quid scire
uia dc propter quid in eadem scientia, ne
lucisa, quia unum procedit a causa, ab e fiectu vel causa remota alte Ium.
Patrem, uded hane partem amplectuntur ex in dernis noti pauci ponentes eiusmodi assea sus licet diuersos non multiplicare habitus, sed esse adaequa os respecti eiusdem scientiae, vel intra latitudincinxiusdem obiecit, circa quod versantur non secus ae multi actus,5c habitus eiusdei potentiae in adaequati sunt, ac propterea ab ea esici, dc habet poni unt: mu cietiam sunt acuas ab eadem virtute eliciti.qui proptcrea Luadaequati,csci tur,
ut dilectio Dei. oc prGrein id inersi actus urit chalatatis Theologicae virtutis quae tameni non est multiplex sed unus liabitus, atque x τες - na virtus ut docet D. Tho. a. r. δῖ riri.
pariter ergo de deus bua, quia di propici
quid iudicandulia est, neutrum versali circa rationem adaequatam eiusdem obiecti, sed inita latitudinem eius contineri ac pro pterea non diuerso . sed elin dem gignere habitum . in quibust. t scientiis utraque via comparatis. Rationes. quibus affirmativa pars quam ecpJUri alii maois probant sulcitur, non sunt mi tentia asenus efficaces nam assensus quia dc pro firmiuiua. pter quid distinguuntur specie propter di ι Ratis. ueisitatem demonstrationi .ex quibus generantur; sed ab eisdem assensibus generantur habitus, ergo non minus eruiit diuersisce dum speciem circa idem inaterialeota iectum.
Nec satis fit argumento, dum dicitur esse actus vel causas in adaequatas nam musti acti sub quo citiaque habitu, aut etiam potentia . idcirco in ad uati dicuntur, quia a sub eadem ratione sor mali obiectiva eidem habitui, vel potentiae adaequata versantur,sbium ex materiali obiecto quasi partiali ocinadaequato distincti ut testant ut visio albi. nigri respectu potentiae visitur, dilectio Dei, proximi respectu habitus charitatist eadem essent in obiect ua ratio visibilis sub qua uterque color videtur, eadem diuitia bonitas sub qua Deus diligitur de proximus: unde neque a ius viden ii, nec intelligendi specie distinguuntur etiani in adaequata, sed eiusdem prorsus speciei sunt:at assensus d monstrationis, quia dc propter quid cii caidem materiale obiectum specie Gistinguu tu ex diuersa ratione set mali assentienda
obie istius ut vidimus ergo non possunt ense inadaequati eiusdem habitus, sed unusquisque suum per se habitum specie distinctum
pio ducet nec oppositu reperietur umiam. v id em habitus diuersos habeat amis ecundu a speciem ex luetia ratione formatio te titia.
Secundo, distinctio scientiarum specifica aratas ex diuersitate principiorum accipienda est ut suo loco ostendemus sedassensius quia,
propter quid. generantur ex diuersis principiis, quibus constituuntur demonstrati nes ipsa diuersa enim pr;ncipia sunt ausam, d effectiim continentia; ergo necesse est scientias, vel habitus distingui specie. λt confirmatur quia asscasus scientificus co MAS: opinat tu circa idem materiale obieetiim distinguuntur specie. propter diuersam rati-caeo assentiendi obiectioin , nempe de
310쪽
irio:istratio: iei topicum syllogi mum es color, plui es absque dubio, ac diuersas haee di.ὶ in isti cogit h. biius scientiae. habens paries nempe plures colores sub se opinionis . ab eisdein geni: os essentialiter contentos . qui nitarem obiectivam acci- separare . ergo separandi erunt necessario piunt a ratione formati . sub qua videntu ιhibitus scientiae initia . p. opter quid ex xc est visibilitas adeo simplex, ut non pa- eadem d. itinctione specifiea mensuum ac tiatur vllam diuisionem in alias rationes par. dei non strationum. tiales diuersas nam Phoe ad inittatur statim sequitur tales rationes non esse formalis
tatem praeter quam quod talis rario Lup
Eitabilis: eodem initur modo de ratione obia
i libet scientiae utraque via adquiti. du cie distinctos. έ6. plex sit ponendus habitus, Primum gumen rum ex similitudinem- p., i in Cuius haec est potissima ratio, d cui inni tentiae. ωhabinis proeedens, in eadem si jati di 1 tuntu omnes . qu pro Guiid opinione militudine descit in ibet quide. potentia, . i. obis an eruntur. Id est disseram mi inier materia maiorem ambitum, vel extensionem non I. Brisai ria e . formale obiectum cuiusl scienti*. sol uni materialem sed forinalem uiam cum ιι. I, h. - materiale plures contineti rim qui plurium habitu a. ii subiecta, fit, per quos moi nitatem praestat formale, sub quo ni ei re diuersi obiecta operatur necesse estunt ut . ut in Dialectica di Philosophia no habeat rationem sorinalem tibicctivam vn tum est iam multa emia rationi, valde ueri Missimam compi che. idcutem speque diuel ad ilia pertinent, multam emi et ales eorundem habilitum atast is, de ha- naturalia. vel mobilia ad istam: ar Obiectum bitus ob eadem ratione sot mali obiectiua formale vel rario sub qua considerantur, specificantur . quam diuerso modo respi- non solum est una, scd simplicissima cum ei unt,in ex tali modo respiciendi sortiun-
ab ea vhim di Terentia scientiae accipiatur tui generi an , vel si ei fieam d. stilictio- ab ea enim hiabet scientia quod sit una, non nem 1 maior eret extensio habitus soluin unitate generica . sed i pecifica i atoma, est consid inibilis circa .alerialia obiecta. abc qito sit unus ii biius, dc una simpli ει quorum diuersitate mul. liean: ur actas: qu uitas unde fit, ut quemadmodum tDma nam formalis eadei est cum extrae indomdiiseientia, sic est conceptus simpliciter sim rationem formale in obiectivam neu erex-6eκ.ut non sit ex multis partialibus compo tendatur. iiii simili modo ratiosor malis obiectiva ha Negandum est igitur ad sormam argu-R FUI.bitus vel scientiae, aqua specifica eius disse menti, plus exigi ad multipliciationem tibrentia accipitur . simplici ima es dcbet bitus . quam actus . si de multiplica: ione ita ut nullam compositionein vel diuisionem specificat de qua nune inq:ii muro sermo partium ad ni itat est , et si quantuin ad naterialem ici ut ne- Cui si addideris assensus Pras, propter ricam plus exi atur, quae ad otaesei item con r*'qiud diuersam rationen formalem obiecti sdrrationem impertinens da nec est par ratiam hiabere aqua specifieantur inuenies di tio de potentia. 5 h. bitus vi diccba, innam uersam fore etiam in hiabitibus genitis, non cum potentia ex propria o iditione sit vir partialem de in adaequatain quia tune es ii ius operandi per plures habitu .vniueis alius et setur ex utraque una toraliscoposita, quod obiectum non solum materiale, t d formar non patitur vltimum specificans ergo ima te sortituri unde non multiplicarii mululem, d adinauata, ii qua specifica iudistincti plicatis habnibus, qui ii ea peculiaria obi m. onem habere necesse est. Huius doctrinae ap ita sub proprio contenta versantur. Exqώ- positissimum exemplum a Grte possumus bus intelligitur, quam Dicax sit argumentia potentia visiva. cuuis mateliale obiectu in tum distinctio ae actuu in specifica desum-