장음표시 사용
471쪽
inquam non minuit d. ilicia talem argumen perandam disti rictus habitus requirit ut, quiti nain si in adaequata sunt respectu talis habi ieientia appellatur At dices, etiam habita pritus neccsscerit aliquam rat: oi .e comi auiae ma o. iclusione scientifica nouam dissicia it
adaequatam clig iare fit qua comprehen tenaci aperesse in aliis perdiscendis ad quam D. dantur quae adaequata sim bitui, a qua unita evincendam non indi tremus nouo habitu sed
tem specificam capiat alioqui unus non erit sati est noua extenso praecedentis per assen. sed talis ratio est tirapoli ibilis cum non possit sumit nae conquisiti. ergo licet noua supersit designari alia iis asse ii sisecessarii di eui dissicuit scin assentiendis conclusionibus sus- dentis, aut necessaria, Ac euidens veritas, quae acie pro ea superanda exiensi habitus petvnum hab tu in constituere nequit nisi velis proprium ais: nium principiorum geniti, qu procuret . . principiis,in conclusionibus eun re non erit necessarium multiplicare alium. dem ponere' bitum nam sub tali ratione Longe tamen diuerso modo res se habet inco auiti assiet: s. s. dc oblecti principia omnia uno desaltero exemplo, quare non fit satis ar- conclusiones coli prehenduntur. 5 vel guitiento estque ratio discriminis satis elara, cum talis ratiora. uersos modos assentiendi nam in assensu conclusioru superuenienti uni comprehendat. ex quibus diuersitas habituum adquisito iam habitu scientiae per primam. intellectuali uin desiimitur, nequit vir uincia noua quidem occurrit dissicultas eiusdem tabitum coitistituere ut ostendi potest in fide, men rationis. 5c speciei quia eodem prorsus cuius ratio assentiendi testimonium est. Cae modo, ac inedio forinali demonstrationis eis terum quia sub testimonio comprehendun assentiendum est descirca idem obiectum sit . tu diuinum <imanum diueis sunt habi bile operandum per habitum di idcirco dissi. tu humanae, ac diuinae fidei pariter ergo di cultas super .abitu per extensionem eius deniueisierunt habitus sub ratione assentiendi ne habitus: q aod usque adeo verum est, ut per l, cessaria, euidenti sub qua con prehendun, bitum superari nequeat difficultas velo
tur immediata veritas. Jc periri edium demon currens circa conclusiones habito principi
sit bili; unde nequibit habitus ab illa genitus rum particularium ad elisu. comparato per se extendere ad conclusiones eum habitu, non solum noua est. sed longe di- secunda Quod secundo, nec minus emcaciter pro ueliae rationis, qua te per extensionem eiusiatio bari potes . nam assensus principiorum parti dem habitus non superatur, sed et hisbitumia. cularis scientiae praecedit assensus conclusiori distinctum quod ita ostendo, partes gradua- Pictatim eiusdem cum isti ex eo gis nantur sed pcras es intensionis eiusdem specificii bitus eius sensum principioiu qui line medio elicitur, dem speciei sunt cum his quas iam habet ha- gignitur habitus proximae veritatis hoc est si bitus, qui intenditur.aut extenditur, ut omnesne medio cognitae, ergo iste habitus solum in gradus caloris per intensionem coliquisiti inclinat ad talem veritatem cognoscendam, at innesii partes productae per extentionem, vetitas conclusionum no est huius conditio eiusdem specie sunt. sed conclusiones uni dinis sed mediu intrinsece postulans ergo ne uersae rationis a principiis etiam propriis eius qui idem babitus ad illa extendi, sed aliciua dem scientiae non solum matri tali ratione. eo diuersum pio eis multiplicare oportebit sed formali,4 specifica propter inedium asinitiata His accedit tertia ratio ex necessitate multi sentiendi ergo extensio hγbitus principi ila plicandi zb: tus in qualibet potentia acci rum ad illas no erit eiusdem, sed diu ei sae complenda habitus ponit ut in poteria ad superan ditionis formalis atque specifice ac propte dam in ultatem circa obiectum occurren ea penitus impossibilis, cum ex illa fiat, euntem, ut fatentur omnes unde si potentia sit dem numero habitum, de mea de aloma spe- sufficiei ter ad aliquod obie istum iii clinata. n cie constitutum habere partes intrinsecas di-ind. get habitu, ut circa illud optamur. ut visus uersae speciei.
ad videndum colorem, at ubi noua occurrit probatur tandem falsitas eiusdem senten Vltimam ita dissiculi is nouo indiget habitu sedassensu tiae ex assensu Theologico, quem non ad hiab tio.
principiorum particularium elicito, habituq tum scientiae . sed diuinae fidei proxime perti- eicia' producto, noua resta id ficultas circa nere consi quenter assirmat habet enim se ha-asensum conclusonum, quam in scientiis bitus fidei ad Theologiam nostram in via ac- perdiscendis non solum omnes ponunt, sed quisitam, sicut habitus principiorum ad cor experiuntur, ergo ad alam dissicinatem is clusiones ac propterea docent pro Theologi-crico
472쪽
eas conclusionibus, no esse ponendum ullum habitum, sed ad assensus earunn se extendere habitum diuinae fidei, hoc autem probo esse fassum quia ratio formalis, di proxima assentiendi in habitu fidei diuinum testimonium
est ita ut tu n innitatur rationi probabili, aut euidenti sed conclusionibus Theologi , talibus non assentit ut proxime intellectit per testimonium sed demotistratione conui sfide cippolita ergo non per habitum fidei, sed
per alterum diuersae rationis. quod lictu pro
Dari potest . quia conclusio Theologica non
habet eandem certitudinem lino neqlie iusdem speciei, cum diuina fide, cui non proxi. me innititur, sed demonstrationi, aliquando etiam alteri praemis, naturalis scientiae, constat autem minorent longe certitudinem habere mediu in demonstrativum de praemi Ciam naturalem dc alterius conditionis cumrraturalis sit haec, certitudo velis diuinae fidei supernaturalis ergo repugnat conclusionibus Theologicis assentire intelleclli proxime pethabitum fidei, sed praeter illum necesse erit
pio eis ponere alterum diuersae speciei sicut ratio assentiendi, & certitudo earum diuersae
conditionis atq; ordinis est ut autem de hoe ultimo non dubitetur sic potest conuinci. Quia assensus Theologici non est assensus fidei diuinae secundum se, sed in quantum m discatus per demo istrationem sed hae est minus certa quam fides rin certitudine naturali quae inferioris ordinis est praedita ergo nequit habitus fidei assensum Theologicae conclusionis proxime elicere, sed mcdio habitu Theologiae.
Explicantarsu damenta opposita
P Rimum fundari eta alii oppostae senten. iis accipitur ex quodam testi iconio Ati. stotelis capite septimo sevri libri Ethi eorum ubi de apientia ait esse intellectum, de scientiam, cum sit idem habitus quod testimonium praeclare exposuit D Thimi non solum in commentariis eiusdem capitis, sed . a. H. et atticulo pran o ad secundum ubi Iapientiam proprie limpiam, de qua sermonem ibi instituit Aristoteles quendam designare habitum docet vel equidem seientificum, nam circa conclusiones versari docet. ed qui scies, ias commui cs, d principiorum habitus excellit quia no solliri de conclusionibus, sed de principiis ea, diludicat con
siderat enim ex una parte altissimas causas ad
quas reducuntur inferiores,ex altera velo unuuersalissimas rationes entis. ut esse essentiam, totum partem, ac similia a quibus principia,
Meonclusiones particularium scientiatu dependent, quare ab ea quasi stabiliuntur. 5 sormantur, roburque accipiunt, deinceps vero principia particularium ιcientiarum quodammodo ostendit, ac demonsita saltem per ex. trinseca rationes vel ad impossibilia ducentes eos qui illa negarent supereminet Situr
principiis, de conclusionibus Beside tautem His quam principiorum habitu essentialitet perfectior est, ac propterea asseruit Aristoteles verum dicere non solum circa conclus nes sed etiam circa principia esseque intellectum. de scientiam quod in duplici sensu aeeipi potest. ln primo quidem, ita ut es tunus quidam habitus, per quem intellectus assentiretur principiis , conclusionibus propriis. in posteriori verti, ita ut solis duntaxat conclusionibus propriis assentiens, robura ficinitatem praestate non solum conclusionibus sed etiam principiis aliarii stientiatum de in hoe sensu accipitur a D. Thoma, de aliis illius loci interpretibus. In prio et vero a nullo, quem
ego viderim. Praeterquam a modernis oppinsitae sententiae patronis de ut exemplum naturalis sapientiae arramus ipsam esse metaphysicam scientiam docuit Arist. primo into metaphysicae, de qua vera sunt, quae diximus.
sed nihil adueitas commulae sententiam. quam defendimus continens, ne andam igi- tu est, ita docuisse Aristotelem, quod meta-
physica sit intellectus, te scientia respectu seu rum principiorum, de conclusionum, sed solii
respectu principiorum aliarum scientiarum. quorum rationem reddit de quibas robur, ac firmitatem adiicit, constituit autem membrum distinctum ab intellectu e scientia in
illa diuisione, quia ita est scientia, ut quodammodo sit intellectus omnium principio rum, unde non est communis scientia, qualis esse censetur illa , quae constituit alterum membrum nec est habitus principiorum seu ille qui constituit aliud, sed eminentio. rem quandam rationem super vitumque hubitum sortitur Et licet daretur sapientiam suo tum prata piorum de conclusionum habitum ess cum hoc ei per excellentiam attribuat Aristoteles, non potest ex lim est: monio picbari quod caeteris scientiis conueniat, iam enim sapientiae proprium non essete a dice e
473쪽
dic se Verum . . . caprincipia dc conclusones,au. csse talltcicca una de sileat iam ritaque si in hoc icti su verba Aristotelis accipienda sorent, potius eis i. set tu nullum habitumstientificum esse simul liuella lumini incipiorum, sed sol in aprentiam adiici sus praefatam sententiam id concedentem cunctis habitibus paribcularium principiorum. Ad secun Aliud fundamentum intrinsecam depen-d irriti inda dentiam conclusonum a principus, labi- mentum scientiae ab habitu principiorum obiici a r. bat . quam nec volumus . nec possiamus negare. sed id solum quod ex ea in se ur, nempe eumdem habitum proptet eam cssicere etenim cum dependentia haec diuersam veritatem principiorum, scientiae. diuersamque rationem alientiendi non tollat, nec tollere potest disti lictionem assensuum de habituum, quos generant dependet quidem intrinsece subal ternata scientia secundum tum ac persecti nem scientiae a subalternante, de secundum obiectum, quod ex obiecto illius conflatus, de secundum principia ab eo plobata &m h liminus distincta scientia ab ea est propter distinctio Aem obiectorum dependet item ii trinsece causa secunda a prima quam necessa rio praesupponit, de sine cuius influxu, necesse, nee operari potest nec tamen dependentiae a, istae tollunt earum distinctionem, ergo licet scientia praesupponat intellectit m , ab eoque dependeat, non propterea cen libitur idem habitus, de conclusionibus vero ac principiis Dialecticae donaturalis Philosophiae, aliarumque scientiarum . verum cst quod quaedam praesupponantur alijs, videlicet conclut: oconclusioni. 3 principium alteri etiam princip-o, ac propterea pertinent ad eundem habitum scientiae conclusiones, quia ei uidem conditionis sunt, veritatemque demonstrabilem habent omnes, de pariter principia a cuius bras ientia pertinebunt adeund. in habia principiorum, quia veritate per se hoc est sine medio cognoscibili praedita sunt, principia verbquanquam praesupponantur Onia usionibus. de istae ab illis dependeant, longe diuersae conditionis sunt, longeque diuersam veritatem continent illa quidem per se, aut sine medio cognoscibilem, istae vero de strabilem, quo cito eundem habituni gigne
CUm adquid ditate scientiae spectet con Praesuppo-
roueisia haec praesupponit abique da nuntur albbio scientiam esse, de nostiis actibus qua. comparari, ut Aristoteles non solum docuit, a . sed euidente probauit in huius operis principio aduersus Platonem, caeterosque antiquos philosophos utrumque negantes quaerit autem, an euidentia sit ei sentialis, vel propria passo seu commune accidens est autem scr-mo de scientia proprie aciIpta pro habitu cones usionum, quae ex certis principij per
demonstrationem deducuntur, ut interima liquas eius acceptiones, communes, scuim- proptias omittamus.
Explicatur de vitio scientis,ctritilia quaestionis. SEd priusquam ad rem veniamus, quia de DesinitIo
quidditime scientiae agitur definitionem scientim eius arserre oportet, eamq; pro regula pisdicatorum essentialium Assumere Arist. cama libri prioris hisce veibis videtur definiue scientiam sub nomine concre in Stare ei rem per caris , Ii: cere quod i itu est causa. non contingi aliter se abere, quae licet vocis
duntaxat lignificationem videantur e plicare ad normalia propriae, ac quidditatiuae definitionis me possuti modo rcfeiri: scientia est cognitio vera docet latet cccss riae per pic priam causam. ubi cognitio ponitur progen.
re abstracto illo vel bo cognoscere ab Ariastotele designata pores ait: emit actuali, vel habituali accipi, quoniam per modum amis de habitus definibilis est scientia. reliquae particulae ponuntur pro disscientia, per ac quas a caeretis habitibus, vel cognitionibus f
paratur: nam particula vera eam separat ab eIrore particula,cei ta ab opinio. e. caeteriscis
cognitionibus quibus ex propria conditione non repugnat subcs e falsum per rem necesse.
riam leparatur a prudentia dc arte, quae versantur circa contingentia particula demum,
ne costi distinguit scientiam a notitia, aut habitu intellectus, quae non habetur per m dium, aut causam, sed ex sola applehensioue
474쪽
Certitudo duplex altera apparens altera vera. vera certi. tudo.
terminorum, siue naturalis, vel supernatura Iis sit, ubi clauditui diuina fides, quam per eandem voce excludere pissamus has autem ora particulas caeter iste: bi suae d. finitionis comprehendit, videlicet, rem per c uisem, o quod i im est a se. σὴκod non con higit citos halere nam hoc ultimo vel bo necessitate ex parte obiecti tetigit. discursum vero alii δε omni b simul certitudinem ex parte intelle lus,certa namque erit eius notitia . si sit te necessaliae per propriam causam cognitam, ut talem. Sed an completa fit definitio. vel deficiat adhuc particul', euidens, expresse addenda. Ne indefinitione Attilotclis sibintelli enda, status est praesentis controue siae quem ut meli intelligamus tria haec ex planare necessarium est, videlicet certitudinem necessitatem, atqueeuidentiam: a certitudine incipientes sie ea definite solet cholastici Doctores in . distin. 26. praesertim D. Tho. q. r. art. .&D. BOn uent. 4. quos Duran. sequituri n. 4 dist. 37. q. s. est firma adhaesio intellectias alicui obiecto absque dubitatione. vel formidine inhaerentis est tamen duplex, apparens, 5 vera, contingit tram rite tutellectum non hiabentem firmum vel infallibile fundamentun , seu principium determinans, sed solum apparens ex propensione, Nessi caci applicatione voluntatis tenacitet inhaerere obiecis,& talis firma adhaereatia non vera.sed apparens certitudo est, de qua vulgatum illud ab Arist. et hic. p. ceterisque sapientissi in is philosophis prolatu, in schola frequeliter usurpatum intelligitur: ita fit mi et adhaerent nonnulli suis opinionibus filiis,aut error bus. sicut alijscienti iacis veritatibus, quod experientia compertum est in haereticis reliquis ite poteruis hominibus. Vera au e certitudo est qua intelle bis soli. docuidam . scitioque unda me. o rati Oms, vel in fallibilis auctoritatis innitens veritati adhaeret cuius diuersi sunt gradus, quos ad tres nunc referre possumus: primus est Metaphysice, Vc Matheiriaticae veritatis, quam nullam potentia mutare posse intellistimus, cum eius oppositu manifestam contradictionem inuoluas,ut D uisse infinitum,a ternum, Icc. tria, di quatuor ut septem. Secuti sit. dus est eius quae nu qua prorsus disicit .l: cc deficere secundam potentiam naturalem, vel ordinatam potest, et hominein
esse tisibilem, vel graue in lapidem: potcst enim tales potetitias ab eis separate absoluta Dei Potentia.
In tertio gradu collocatur certitudo rerum naturalium . quae ut plurimum deficere non potest, sed raro: de insimum tenet moralis ex eo desumpta,quod secundum communem hominum consuetudinem euenire solet: hoc enim certum moralitet vocamus,dos ali. quando contingat oppositum: unde sit, ut praesentemis praecedentes gradum sub eodem possimus comprehcndere , qui sit in ordine tertius dicentes infimam certitudinem esse rei al: quando deficieiisi, licet raro, si ite ex minrali vel naturali caulla proueniat aliis etiam modis possemus certitudinem diuidere quas diuisiones suis locis explicandas relinqui
Necessitas in uniuersali considcrata est de Quid sit ne
terminatio ad unum,&si sit rei simplicis,vel cessitas. in complexae, erit determinatio ad esse, propositionis vero determinatio ad veritatem,eamque propositionem necessariam vocabinius, quae ita est vera, ut repugnet esse salsa, in quo sensu scientiam docet Aristo t. esse eius. quod impossibile est, aliter se habete: quasi dicat esse obiecti simplicis omnino determinati adesse, cui repugnat non fle.&propositionum, quibus repugnat alii: as: habet autem necesssitas eosdem gradus. ac certitudo. quos ideo pretermittimus. ouia ex eis sunt manilisti. - . . . .
Euidentia addit supra irimam adhaetiorem dentia. certitudinis. manifestationem veritatis Iub aliquo lumine quo illi: stratum ob: carna .clatu, atque perspicuum fist, sub tali claritate a potentia perceptibile: hanc autem claritatem sa-bent principia scientiae ex se,quia prcx me, Scsine ullo med o illumantur lumine naturali intellectus: eonclusiones vero non nisi mediis principiis, unde principia per se sunt euidentia, conclusiones n. si nisi eorum participari
''Quibus praelibatis sensus nostra quaestio ἶς RG
nis est, an euidentia, hoc est, clara,atque perspicua manifestatio veritatis scientificae. subpa ticipatione luminis intellectualis,quo intello. eius alienti tui principiis,si de intrinseca rati
P,oponitur, o refelliti r sentet tia Massi, negantis evidentiarn esse deessentiamen
475쪽
D. tenet euidentiam non esse metiae In commu uenitini consideratae intrinsecam, quia non cO; ue lior prosecio virum non infimae doctri I. Illatumni sub alternatis scientiis, quae vere cientiae nae in tam apertam coii tradictionem incidis contra semiant.quidquid autem alicui inferiori non con se ex qua primo insero falsam esse eius sente lenii Masii uenit non potest esse superiori intrinsecum tiam allirmantem, hac de causae uidentiam sed quod subalternatis minime conueniat, non esse scientiae intrinsecam quod tuis
his argumentis conuincere putat probo.L. - Primo ex principiis habitis per idem non Quia falsum est euidentiam non conueni.
potest inserit euidentia conclusionis, na caula re subalternatis scientiis, scientia tubalternata PIObatur. non est deletioris oditionis qua effectus, sed ut scientia subalternata est, continuatur cum in scietia tubalternata principia hisbentur per subalternante sic autem continuata habet fide.cum habeantur pcrauctoritat cm eius,qui principia euidentia atque aded conclusiones habet scientia subalternantem, ut docet Ari ergo euidentia non est eis extranea e probo not. o. cap prioris libri, cui uniuersi inter tramque partem antecedentis hoc exemplo pretes consentiunt, ergo scientia sub alterna si Arithmeticus stetiam Musicus his bit πιta , non solum non habet euidentiam, sed ei tramque scientiam, sub aliernantem 5 sub ab plane repugnat. ' ternatam nam etiam dum continuantur. sunt specie diuersae, ut cap io lib. prioris o-
Secundo, qui habet euidentiam conclusio stedi, cum diuersum obiectum in diuersa ab Π, Tum nouit principia eius , usque ad prima re tractione diuersaque principia habeat coniu-H seire, sed scientia subalteritata nescit referre ina . licet cum principiis superioris et utram sua principia, usq; ad prima. cum munus hoc que euidentem . cum principia in serioris usq;
sub alternantis sit scientiae, ergo non habet ad prima reserat ergo euidentia intrinsecadentiam suarum conclusionum est utrique, quanquam iri seriori inon conue-IIi. argum Tertio: conclusiones Theologiae ex eo no niat, nisi ex participatione superioris cuisu, sunt euidentes . u:aeliciuntur ex principiis ordinatur, tunc enim statum scientiae habet. Diuinae si de ineuidentibus, dc obscuris sed ut autem ab ea separetur .per solam fidem hu- principia ex quibus subalternata scientia pro naanam principia accipit, nequaquam cien- cedit, sunt humanae fide: ergo repugnat con cita est, sed opinio.
elusiones esse euidentes, quale solius scien Ex quibus in sero secundo euidentiam cui Illatum αtiae subalternantis intrit. seca est euidentia no libet scientiae subalternatae esse intrinsecam, scientiae incommuni, cum multis nullo m. atque adcis scientiae ut a subaltei nata di sub do conueniat alternante abs r. hii neque unquam Aristo t. 37'Refutatio. Haec tamen sententia apertam quandam somniauit quod sicientia sub alternata sit ve- contradictionem inii oluit: ex qua fati ta eius a scientia, ut habet principia per clamatieuidenter deducitur, contradictio eiusmodi loritatem superioris accepta, in id plane sit in quia ex una parte affirmat riuultis scientiis filium, d principiis eius contrarium sed sub-
non conuenire euidentiam, nempe subalter alternatam vocat scientiam, inquantuin subas. natis ex altera vero eis propterea non con ali et nanti coniungitur, aut ei continuatur,
uenire. quia principia habent per solam acto tunc enim principia eius usque ad prima res lita em superioris scientis accepta atque ad i. ruatur, quod apprinie necessaritim est ad vela fide uti an credita: haec autem duo plane scientiam, atque adco ad veram si leni iam sub contraria esse sic probo. Nam si principia ha alternatam: sic sentiunt uniueis interpretes rum sciectiarum non sunt euidentia sed per Aristotelis.
solam au inritatem humanam accepta, dc per Sed si ita est dicet aliquis non habebiblo obiectio.
fidem huina nam credita,cum haec sit incerta, cum praesens quaestio, sed certa erit affirmati. siti ibilis. sequitur euidenter incertas esse H ua eius pars. Hucoi eo, atque adcis non generare scientiam Cui respondemus, locum' bere propter istes ει opinionem, vel humanam fidem, o si ita Theologiam in via adquisitam, cuius princi . in . nulla subalternata erit vera scientia:quo pia non iunt euidentia, sed fide Diuina obstrumodo ergo stare potest, tu: dentiam non esse a credita:vnde si vera cientia sit . fiet scientie
scientiae in communi intrinsecam, quia iiD in comiti uni consideratae noesse uti insccam
omnibus scient ijs, ncmpe iubalici us con euidentiam.
476쪽
Dunb mo sed potest duobus modis considerati Theod: eo 'si te logia nostra, uno inquantum continuatur curatui Tlico Theologia Beatorum hoc est cum clara visi logia no ne Dei, per quam cute vident in D. uina essensita Primo tia mysteria fidei quae nos credimus, quo pamodo. clo principia eius euulcnua lunt inlumine supelioris scientiae.
securo mo D d si habetur sitie superiori.
sub qua consideratione principia eius solum modo sunt credita, in qua una acci pruntur per 3 o. auctoritatem videntis. linc est. Christimo ni ni qui ea reuelauit iuxta liud loannis i Deum Ioan. i. nem idit isquam, tu gemim, qui egis imp tris, ipse e Trauit. Et duplex haec conlideratio similis est ei.quam in scientis sub alternatis distinximus nam et spectiva conliderauimus. in quantum continuatur cum Geometria aqua eius principi probantur a priori &etiam in quantum in aliquo repetitur sitne superiori per solam auctoritatem principia accipiente,&modo priori diximus, veram esse scienti am . itisque principia euidentia esse .ib lumine superioris, posteriori vero neqmquam, sed opinionem cum ex fide humana principio tum det tuetur id tamen discriminis est in tet Theologiam ut est in nobis. ω baliet. natam, ut si sine subalternante quod principia illius habentur per infallibilem auctoritatem ideo licet ob ut a sint, certiora tamen principiis cuiuslibet alterius scietitiae vade conclusiones. itae ex eis derii antur, infallibile in certitudinem habent: at principia sub alternatae s luna habetitur per auctoritatem superioris scientis cui a priori sunt euidentia qui cui holaio sit. & fallibilis eius auctoritas, fides etiam humana, sal bilis est, noti tia principiorum in eo, qui sub alternata: nhabet disiu , fiam a subalternante ac propcere colu lusiones, ex talibus principiis ab eo illatae in certitudinein opinionis non excedunt.
Theologia An vero Theolostia nostra scientia sit, ut
primo mo continuatur cum visione beatorum , mododo accepIa non disputa inus. sed tanquam certum prasia'
est scientia ponimus quo pacto citra dubium est euiden- tem esse, sed solum an vescit in nobis a Pientiam II.dubi beatorum dis uilina, eiusque pii acipia perditatur in uinum testimonium cIedita vetain habeat raptaes inti. tionem scientiae. Nota Cicia quod . illud secundo adnotare opor tet.quod eius conclusio es. non ex solis prim
ut syllogismus iste ostendit, duas natura a tionales, vel intellectuales consequuntur duae voluntates, Christus Dominus habet duas naturas tales. eigo habebit etiam duas volunt a. tes: ecce maior syllogismi uidens, sed minorem sola fide tenemus , unde fit, nec naturalem esse nec aper naturalem omnino, sed facultatem ex utraque mixtam . nam si euidens naturaliter est una praemissarum .ic ad principia lumine naturali nota reducibilis, abiera vero ad supernaturalem fidem pertineti utramque condicionem participabit conesi sio, naturalem dc supernaturalem quaerimus ergo, an coiicluso sit vere scientifica, deshabrutus ex ea genitus Vera scientia.
Singulatis est illorum positio. quam tetigit II, Mn
Durand quaest i prologi numer so. 43 af firmans conclusiones Theologi eas esse eui dentes, quia non ex sola fide. sed ex altera prpnatis euidenti derivantur ergo euidentiam talis praemissae participare dc beat, de nono scutitatem fidei vel certe non est maior r tio . ob quam obscura dicantur rationenius praem. ssae, quam euidentes rat:one ab
Reiicitur autem a Durando ipso .inea te Eam reiiciaris scholasticis, tanquam manifeste fati, hae Duranssimilissimum ratione maior extremitas eo: iungitur minori in conclusione tyllogismi r Arione medii, ergo non potest nobiliori modo coniungi quam medio ei dein minori extrem: tali inmitiori praemissa , sed medium G scure coniungitur minori extremitati praedicti syllostis mi Theologici cum haec propositio, Christus habet duas laturas non sit euidens. sed D. uinae fides, ergo obscure coniungetur eidem maior ex temitas iri onclusione, aue tete, Christum hisbete duet voluta: cs:ina plicat ergo contradictionem coclusionei nec se euidentem eius yllogismi, cuius altera prΞ- missatum obscura est.
Proponitur opinio Durati l nexantu The logiam viatolis essementiam. HAc igitur positi, e exclusa tenuit ipse III sent.
Dura lidus Theologiani, ut a nobis viatoribus adquisitam ex principiis fidei, non T vere,ae proprie scientiam, sed aequia
477쪽
Respondet nullum sed augere habitum Diuinae fidei, cum sint sicut fides ipsa ob Icu
Idem visus est sentire scotus in . quaest. prologi quamuis obscure adeo loquatur, ut vix polli placitum eius ex tota illa quaestione
certo colligi in eandem sententiam videretur ali ui abi ille Magister Solus i. lib. poster. cap. a. quaestionea in solutione confirmati nis septimi argumenti, ubi probans assensum
s Theologicum non esse euidenteni sie arguit:
assensus Theologicus insertur ex articulis dei.&adhuc non per consequentiam euidentem, nam qui sequuntur per consequentiam euidentem itide sunt assensus fidei rgo Theologia non potest esse clarior.quam assensus si dei, e quo argumento profitetur assensum deductam, ex principiis fidei per consequentiam euidentem non posse esse scientificum. sed D uinae fidei, deductum vero per consequentiam ineuidentem non posse csse. nisi mpinionem ergo Theologia nunquam,' scientiam: at in fine solutionis eiusdem confit-mationis. quasi dictum corti ens expresse docet eanden Theologiam ne scientiam simpliciter, licet imperfectam propter euidentiae desectum. hisce verbis. Sicut in Mentus naiscrilibus sensu principioru dicitur inteilectus, leti se conclusionis dicitia scientia, ita iliasse in prirecipiorum dicitur fides, est Theologia dicitur sientia, non pridemperfecti ima fui scientiae euidentes sed quodam do imperfecte, nibilomi-- simpliciter est scientia circ. Sententiae Durati di subscripsit omni no Ga
ri s ' briel . quaestione prologi, bi cum definisset
U/d Theolripiam non esse scientiam ait. si quaeris, quem habitum, vel actu adquirit studcsThc
logiae laespondetur, quod Theologus per stud: um Theologiae augmentat habitum fidei adquis tete. si praefuit, aut adquirit, si non praefuit, subscripsere etiam Gregorius, cloannes M. ior in s. quaestione eiusdem prologi di hac nostra tempestate moderni satis do. ii. l. RMio. Potissima ratio Darandi ac caeterorum est: scientia ut definit Aristote l. t. libio posterio.
cap. a. procedit ex vetas, primis, notioribus, 47 plioribus,causisque conclusionis prima aute
ut statim ipsemet exponii sunt principia per se nota vel quae ad talia i educi possunt sed Theologia non procedit ex principiis per se
notis, neque ex his, quae ad per se nota reduc u.
tur, sed ex propositionibus per solvin au ti,
tatem reuelantis acceptis ergo non ea vere scientia. sed eiusdem rationis cum habitu Diuinae fidei, qui eidem auctoritati, vel testim
Secundis. idest discriminis inter intellectis. II. Ratio. qui est habitus principio tiri, de si ientiam sit nos ipsi nuper tradidimus quod habitus ille
versatur circa veritatem per se euidentem scientia vero circa veritatem non per se euiden 'iem, sed in eisdem principiis, ex quibus euidenter deducitur .sed nec fides Diuina. quae se habet ad Theologiam, tanquam habitus primcipiorum. vel situr circa veritatem ullo modo euidentem, sed omnino obscuram, nec The
logia proinde circa veritatem euidente in principiis. ergo non erit ullo modo scientia.
Tertio vera scientia est virtus intellectu, lis inter caeteras enumerata ab Aristo. 6. et hic.
p. 3 ut vidimusὶ sed Theologia non est vittus intellectualis, cum no sit dispositio per .cti ad optimum , non enim,perducit intellectum ad euidentiam conclusionum, quae est optimum intellectiis ergo nec veram ratio nem scientiae habere potest, sed erit fides quaedam vel opinio sicut de cientia subaltern ta a subalteinante praecisa superius statutum
postremo Theologia sicut & fido, ex ivinatio.
satur circa multa singularia, & contingentia. quae non possunt esse obiecta scientiarum, cuhaec uniuersalia, de perpetua esse oporteat omnino. ergo non habebit conditiones ad veram scientiam necessario requisitas. His argumentis conuincere putant praedicti authotes Theologiam cb euidentiaepissertim desectum non esse scientiam , pro certo ducentes intrinsecam conditionem cuiuslibet
Contrariasententiam Thom praefertur, probatur. M Elius tamen senti D:u Thom iuxta I V. senti dignitatem Theologiae, quam San D. Thorn.cti Patres sacram doctrinam appella runt, esse videlicet Dientiam simpliciter licet impersectam i par quaest.2 articul am 2 2. quaest. i. articul. ad secundum . quem sequitur uniuetia eius Schola Capreol. quastri protingi Caietan . in commentariis loci prioris, ubi o probabilem reputat primam sententiam. gistet Sotus ubi supra Carus et libro de locis cap. a. ubi ea egregie exponat, es cacitetque
478쪽
confirmat.&ex auiiquior,bus scholasticis M ster i. idque pio ba . quia sim biti, a tire
chaidi; in secundas aestura di fore cui nonii sc:ctia,cisci opitii in quod I. Probatur Prob. utque a officiei. ii di . lici e habi fati uir esse ut i raperti tuum inie t Lia lui nici ta ab Atilio ele. 6. ne i ,rnris, 'iuo u Thc ethic cap . bili. bitum mellectu tem,quo Ogico. si aletur, extranea. nam cum Princi- med lassemper dicit veruin, uia it piis Diu uix fidei inniteretur, cpuo naret ei inqui, i membra videlicet, ituellectu, subesse salsum.
scientiam. sapientiam. prudentia in Icartem Displicui tamen hie modus dicet: di chased Theolonia a nobis adqui ilia,stra ibitus o ubi supra. Gabrieli quaestione . prolo'. a D semper verus curomia in repugnat lubesse cul. i. notabit a Gregorio quastione . iii 'salsum ergo resertur ad aliquod membrum cui . co clusci. oc Maior quae ex quinque, non est prudentia neque ars, post cedium, d metito nam conclusiot: esque versantur circa singillatia . t eli est in Theolo icae deduculitur ex duabus praemissis tellectus .eum perdiscursu ri ex principiis fidei diuuaaetidci, aut ex una praemissa fidet,&alie F deducatur superest ergo visit sapientia , vel naturalis scientia: d positis in modo MCR. Hio. scientia, non est sapietula, quia haec non so gura,qu: bus assentit ut intellectus sed positolum circa cones usiones, sed circa principia in asses suptaeinissa tueat detis syllogismi sequi-mnium scientiarum quodam nodo versatur, tur necessario assensas coclusionis, eroo Theo ergo erit scientia, cuin non it aliud membri logia nostrali bitus adi: a. si uia fecit. 3 ni ita diuisionis. sub' to pollit compr. hendi. sim tum declarativus ut verb:s,in modo loquen-plici et comprehendatu subdi alio. di Aureoli viam ut Ulm huius ratio ais expri-Hii argii mento diae sis viis obuiam ire u hoc argumentum Theologicum . omnis V Peoc contendunt aduers..tii. qtras' cscrte ocre homo est Cipax disciplinae Chi si ii homo ' D' 'ticurru ut satare oportebit,coiiuenit autem inter eos ad ergo erit diici plitiae cap x, quod cons .it esse in
argum nullum membium praefite diuisio iis reduce secundo modo priina figure.&itiaiorem eiusdam isse Theologiam nostram, quia solam, praemissam uidelitem in scientia naturali mi In quo co gnitione semper Ve: laturali u.nini inniten norem veto articulum fidei quibus proinde ueniani, tempto diu so .iis, ripi traiior eam par Christianus Philoso lius assentitur, ergo ne muri litus est in diuersos habuit eodem, a sto natu cessariori loque asse itietur conelusioni, ii iud, i ales. a quibus Tneologia valde iret , cum dubie quin per habitum nostrae Theolo laenolim nitatu principiis uinine naturali no ex repetitione similium asse ii suum genitis, sed lupernaturali Diuine fidei, Sego quid tum.
ita se illo nec subdiui Propterea Ocbamus.Gabriel, Maior . Gresonec Oml e Tu c. tuis , a leni cognitio gor. eisdem locis bri 3i. nem. ita habitum ex ea genitum, puto tamen am nostra in . non illa ' g t.
neci ir, tum ad aliquod me inbrum te ducen tiuum, quo utitur Theologus .in ando per V V p .iι .dam isse, ei ilis limius intel num mysterium fidei in per .amn scrip:um
lectu iliuio lco perve locum decirrat aliud. d hoc exercitio coinpa s.
rum dicat praeter illa quinque quod probare at sibi. vel intendit habitum d neologiae, sed contendam relatis aduertariorum sententiis etiam adnae: uu i in inantem intellectum
pie . u. in tibu si quae ex s. quali nam iit. sien asserunt notriti t. amneque opinio eniri bbibisti, sub I ncia. λ ι S D. lusionis, diqua legi gnMl a vi dicebat A ireolus sed fidei adquisitae, qui Impust ni tu'. diueliis modis respo .dent. Aureolus per discursus Theologico denuo adquiretur, turrquidem quem te litis. bamus in pro lagos atque intenditur hos tamen auth res, non Aureolite entiarum q. a. fit munone se habitura ad minus a veritate aberrasse existimo. ac Aure m. . io Φῖ', i 0 hae filium sed declira tua: n, hoc eu, non incli lum. quos eadem serme ratione fal:itatis DC nare intellectim ad si 'itie adam conclusio sumus conuincere nam argumentum Theoni vel adhxrendum uni partico radictionis, logicum procedit ex praemissis certissimis,4
sed sol viri adactum declarati di d explicandi in syllogismo euidenti dispositis, ut probat O.
mytati fidei ii odit hoc verbo xplicemus exemplum nuper allatum ergo assensus con actum huius habitus eiiset non esse asta clus otiis certus erit, ac nectit artus, sed fides sum, i edactualem declarationem alicuius m acquisita cum sit humana, testimonio etiam
479쪽
i inanes ac lallibili innititur . ergo non est nam Diuina fides ilicii ita ad aT nsum pro- certa, sed talis, cui ex proprio medio isentie pier testimoni uti Dei sed ais nius Thecito di toti repugna subdit fui uinci pugnat Ai ut rcus non inti ititur proxime icii monio, sed uincertitudine Theoloitici asse ii us aut ha cui lcnti dis . vi tui, ergo repugnat quod talis
bitu .ex eo penicies e fidein aequisitam cui ac T. sus proxime cliciatura fide Diuma. ceu t iron negaris propolitionem dei ad Modi in igitur non intimae notae .:t in
qualita . t ullain erroris notam incurrit, sed uendum putant, nam vel auenius Theologi
negans conclusione ii Theologicam ab errore cuset: citur ex ptaem illis humana seu adqui no i liberatur,ergo valde diuersus est isensus sita fide cceditis, et Diuina, disi ex illis de Theologiae. Soli bitus ab eo genituria fide ad ducatur, erit opinio vel humatia fides ii vc-qujsita. ro ex his nee et ita si iistis Diuinae fidei, quia Cani. ditio loco reser Magistrum Canum, si innititur proxime testimonio diuino, sed rindt. Ve sexto libro de locis . si Andream Uegam i discuit ut evidenti ex praemittis fidei consecto,sDes bro . super Concilium Tride tui niti cap. vel ex una saltem Diuinae ii dei de altera n
te: 9. non longe a principio ad fruentes assen turalis scientia, nec erito inio, aut humana sum Theolog: cum ad fidem D uinam coxa fides nec scientia, sed constituet mediti quod- me, atque ex dirccio pertinere, ita ut statim, a. ra gelVus assei sus inter fidei diluinam .h
conclusionem Theolog cam percipimus manam scientiam,&opinionem, quare pei liabitum Diuinae fidei inclinemur ad enis mcdiurn quoque habitum gignet Partim pro asseitium . non minusquam ad ea, quae Ec Hunc modum dicendi, inquantum assen batur. clesiae definitione deterritinata sint. Viden sum Theologi eum cum assensu D. uinae fidei tu autem hi aut bores duplicem ast ensem po laumanae aut opinio .iis non confundit ut mnere,c rca eandem conclusionem Theologi ceruat praecedentes tam refutati, vetanis siecam: primum , quo intellectus assentitur ei 3utamus quanquam ad eundem hab tum vipet discursim elicitae, qui assensus quali Diuinae fidei pertinere affirmetit scut con- pr. Luia ae necessaria cotiditio est,qua polita clusiones cuiuslibet scientiae ad habiti imprininclinat habiti Λ fide Diuinae ad assentum e cipiorum eiusdem . quod quaestione praec iusdem conclusionis.quem statim intellectio denti auu:n esse ostendimus inon tamen euel cit. Uniueis aliter nemque vetum est ad probamus . qua utum scient fi lia essen ,s assensum Diuinae fidelitae suppos. humanain at nam cum argumentiam Th cum qua credimus propositionem credendam in uidens sit inscitario. figiat ira noti .um,4 p ψscriptura contineri', vel ab Ecclesia definitam procedat ex primis, veris notiotibus causisse esse, dc argumentum Theologicum hocci conclusionis certissit nisqu: dem , licet non edem praestat, neurpe, ut intella garcus conclu- idcntibus . non video qua ratione scietiscus i sociem deduciam, in principiis fidei conti esse diasnat ob solum de sed uni exi dentiae. reii quo cogntio statim prorumpit habitu quam licet pro conditione ad sciet iam neces- fidei in assensum eiusdem conclusionis haec saria posuerit Ar: stot hoc ideo secit, litas Catius. de Vega. lam cientiam cogi ouit . quae naturali lumine Quae etiam ita explicata ni illo modo pro innititur, si autem Theologicum agnouisset p bire pol ii m. nam licet eis demus duplicem argumentum caricris cond. iioitibus a te d aTentum eluidem conclusionis de posterio signatis praeduum , veram prosccto detrio rem proxime ac directe elici ab habitu Diui strationem vocasset voca ilo paulo plus e nae fidei, euidenter in primis sequitur hune tenso, ex conseque inti a sit ni in conciusio. Paulones. non esse aisens uni Theologicum, sed specie nis . eius scientificum, habitumque ab eo go ab eo distinctum. quod primo probatur argu nitum veram scientiam . dc si non adeo semento adhinnidem Vos dieitis assensum seclamci quod ex similitudine fidei ita ostem Theologicum praeuium esse respectu asten do nam A istoteles solam fidem cognouit,sus fidei ita ut eo habito H clis: et habitus quae humano. ac visibili cst. imonio innii tur.
fidei ad assensum eiusdem conclusonis ergo di idcirco intrinseca ratione fidei sepu.asi .su, fidei non erit, sed cond: tio ei praesuin tauit quod fall. bilis sit eiqile ex parte med um ata, de qua superest disti cultas . quam spe aisentiendi non repugine subcis salsum..cein assensus h2bear. unde inter habitus , quibus intellectusseas Ad probatur secundo ex ipsa rei intura per cicaturictus eam non enumerauita tex
480쪽
yrobatur ex scriptura Proue: i sapient Et O. cap. D Paulusti Corin. 3.ε eth corum eapuera constat unde si iuvia regulas eius ludicandum esset, Teiicas, qui innititur inuisibili cili: nonio, atque etiam ii, fallibili , cu iton potest falsani subcise.noniae fide quod tamen a ratione abenum est 3 quemad inodia in ergo Christiani Natiosophi. acalleologi dein lupernaturalem longe ab huic ita diuelsam g l centes vocabulum fidei plus quam Aristotcl. ex te dunt, quia siensus supernaturalis ex D uino testimonio ad aliud genus cogitationis pertincte non potest,
gumentum Theologicum. Dcra inque doctri- nain per ipsum deductam extendere possunt. ac debent, cum ad aliud ei ius araumenti, aut cognitionis ex auignat. etiam Ob A no el. pertinere .cqueant. Et extenderunt absque dubio sancti Patres, Aristotelicas regulas non ignorantes . Augustinus initimisi lib. de Trinitate chi ubi postquam dixerat huic scientiae ait i iis illos Tectus nempe
iecit. Hac scientia non pollem plω imi fideles, aio fide pollean p urna Et D Hieronymus in epillo a ad aviii. ii. Discamm ait in terris, avi ram sci mi nobisi perseuererin caelis. Conuat autem eos io loqui de fide, sed dei icti a. quam discursus eae pri icipiis ille deducit .e dem modo loquunt ut plutes alii ex Sanctis
Patribus. quos consulto praeterna illo. Sed quod caput mi tenditi. ira his praelettim loci L oris. L.E leniani disseminabis irrentιam Et sapient . ipse dedi mihi horum quae si ut celenti. . Et a. io de tua dicitur L . teutram Sauctorum. Quae non de scientia sub v. iuertali acceptioite intelligantur, ut interpretatur Daran
dus quo pacto nota solum vera scientia, sed fides de luaelibet alia cogna: io vocatur cictia, ut ex alijs scripturae locis est manifestum: sed sub particulari. oc propria, prout a fide distinguitur, t distinguit platre D. Paulus ad C rinthios L i habuero oppetiam e matrim
tandi scripturam,quae ubi iuxta propriam veriborum significatiotiem intelligi potest, non
licet eam diuertere ad metaphoras, vel improprios sensus, ex quibus plane intellis itur quasi essica argumentum a suilicienti diuisione habituum desumptum cui praefatae soluti ne minime sati,facilit quam qnati probabi- Iemessiciant sententiam D. I laomata
Resolutio quaestionis Iuculenter explicans
eundevisent ιntrum. EA N C sententiam veram quidem, scTheologiae dignam his assertionibus Ager Linod ficandam censeo ut verit se usillustrior fiat. Astertio Prima est Theologia a nobis ex principiis fidei conquis tanon est scientia perfecta nec scientia statuta habet, sed quali inchoata tendens ad peisectionem . velut puer dicitur homo secundum inchoationem non tabem 'o nitri sit
Et huius ratio est . dii adu: diuina veri Ratio. tates in hac vita perobi curam fi io nem accepimus quai myste a
autem venerat, quodperfecti mei , cu diruti quoi est, cum essem pararitus. loquebar ut
dimus: tunc habebit Theologia nostra sta tum scientiae,quemadmodum habet scientia subalternata, da in continuat ut cum subalternante quod ea imprincipii , obscure cogi iis innitatur . non est ei uentiales unde nee diuersa erit essentialiter dii, innitatur cla raeeorulidem visioni , mre ad inodiri urno est alius essentialiter a se ipso puero. Vndes iudicandu esse de Theol scidita
tum scientis, ocinchoati Cut it cam
de cientiis sub alternatis, quanam similitudine vi ut est D. Tho in primo testimonio queadmodum ergo scietati a balternata. secundum se sumpta continuatur cum sub alternante, aqua principia eius probantur, de ideo ex talis a con 6s