장음표시 사용
481쪽
continuatio : h bet ratio rem scientiae. quia princip: eius euidentia sunt in his i totis demolii atur. pari tat 1i logiae, quasi continuatur cum scientia bea torum, qa. bus myileri fidei. que sunt princis I i ii dea ter consta atque adeo
Sex eis deducit, Ic ex tali cotinuatio te ii qui tu statuti scientiae, quem ad iij rit i. Beaci . bed irati tum ad lim ni spe es illos nax gra priuiti est etia: ridi mirica in eri an rem dc sub alternatam ex una parte oc Theo
tic t aret intrita ccii ex sidet dedaci, iam con-
na S. sicae priueipia acciperet ab Arith . A similia.
Malica ab ite bini implicii et esse talentia licet impei secta Q. io probatur: nam si talis
ut contingere potes habet et eientiati sim iri, iter C. capra pilor. libit ostenti hiue go non minus ib essent cerra. quae per Diuitiam reuelatiorem accipere ilicet iacui dea. tia i Aere etia in simpliciter cientiam. qua quam imperfectam. secui da sinitio. 6 dc ita Aristote . . cit Issenio praecepta ab eo tradita di conditionibus d uiolis cationis d. scientiae accip:antur iuxtamen. ea , vel intentiolithenda . i. ientias natu Ilipiis amice naturali notis ca se accepta, T lliat Gei iv
his . quae ad per se ictita praeuidentem coit sc .utioncm t ar quales nec soni
quae pet prima iidem acc et uni. TO cap. I.
scientiae totum caelitidem pecie cum main J in plane et titur , sic tum persectae aetatis, qua iiiiii liti Iliis si ad explicandata radio. cm actae doctri a . quam nos prosequenteri Theologram proti an via
70 si quispia Musicae vetitus. Alithmeticae ig-
tem superioris scientis principia eius credit, quae si vera sunt, verum eri ira nc
cepta veram se scientiam. Hoe certe friuolum est.&absque ullo su Ratio. damento con fistum, cum nullam fidem praeter humanam, di a. i. Utica cCgno uerit,
482쪽
Tertia as sertio. 5. Quarta assertio. I. Probariat primo. uerit, ex qua non ii allibiles, atque incertae conclusiones deductit is it no ergo co nouit Dieiri iam, cum Ct,icuti a te certam , sed duin nomine idci ac credulitatis utitur de notitia principi tu intuens, vel de reducti ne conc. usolum ad toprie fi dem accipit pro o. ile, quα testimonio dicentis innititur sedauxta Dian-
de subalternatis autem scient is olurii docet non id sed solii. qu: a, quo citro i i itudinem non dei non strent pro pria principia.
ribus. causi qs rapimia appella: possunt mylleria idei, exsa re solam auctoritatem euelautis . . tim ad
de ratione scientiae in communi an prae hoc natur ii, vel quae ex pri tui alibus deducitur . non fleui alia quanquan intrinseca sit scientiae naturali, quam defidiuit At illoteles di cuius praecep a tradit Huius assertionis utramque partem satis cssicacite picbat doctrina totius quaestionis:
Secum a Petenim si verum est intrinsecum esse scientiae
naturali, ut ea principiis lumine naturali iam iis et tuetur cum eiusmodi sint ab in rinseco euidentia , eandem euidentiam p rticipabit hanc autem solam tib Aristotele ex intentione definita esse aperte ex verbis ipsius ollendimus. Et rursu ravera ac propria ratio scienti Ratio. licet imperfecta, saluatur in ea quae ex certissimis, licet ineacientibiis principiis veram causam conclusionis redde .itibus procedit, euidenter insertur, communem rationem Eien Lti erat esui se ab euide:itia atque in cui dentia abii ..tque adeo non pertinere ad I rionem eius ursias ain euidentiam, sed de finiendam esse sicut in principio quaestionis definita est, elidentia indefinitione tu inime posita eae erum si eam duntaxat i .entiam, quam Aristoteles ex teti tione tradere voluit
Sola tur a g. a me ilia adducta proseum reiicia D ra EI. Vta autem a limenta pro sententia Responde. Dutandi proposita soluenda sunt, ur ad pii
logiam non le ex principii persen
iis uini ne naturali. debito ac si icientiam 'em Aristoteles is finire voluit sed ex illi .nis quanquam obscu-GF procedit, iter sit scientia. de non fides ut contend. t intrant fides namque soliau toti Gai s institit r. dc Tl i-
tui vade euidens est etiam conclusion Orid theologicam non pertinere ad sed ad
num gentiani, qui O. potest si alius, ae
Mo o simili selii ut ecunilar cum pro Ad II. cedat ex conditionibus scientiae ab Aristo. eletraditis quae ad natui alem quam ipse solum agnouit coarctantur qualis non est ilicol a, sed ex latu tali. pernatui ali principio ro. mixta, cera illimis quidem licet non omnino eurdeatibus quod satis est v st impli vel scientia, qtiau .uta ob desecium euidentia imper se ta.
483쪽
tem intellectualcin, non licet nam faciat optimum omnino actum, facit tamen optin: u. qui haberi potest in via.circa conclusiones ex certissimis principiis per euidentem syllonismum deductarim cum se habitus, per quem intellectus semper dicit verum, satis est visit virtus intellectualis simpliciter, licet impers s cta, non secus ac subalternata scientia a sub
alternante disiuncta, cuius principia per ex petieiuiam sunt nota, vera sit: entia eth, sedini perfecta, cum eius principia non pio bentur a priori, nec reducantur ad prima nee
tamen est virtus intellectuali spei secta, quia non facit ultimum simpliciter, scd optimum, quod potest in illo statu semper tamen dicens
Ad ultimu Ad ultimum respondetur singularia, de contingentia teperiri in idci&ex consequenti in Theologia, sed cum ex diuina reuelatione habeantur, certis inia sunt quod in naturalibus non est simile, nam cum causa continpenti ut non sit per lumen natui alecei loco. gito scibilis . nec certa notitia eoru :n haberi potest, vel aliorum, quae ex eisdcducuntur:
si diuina autem reuelauo procedit ab eo qui causas eorundem infall. b. liter nouit. 5 staria omnia sibi praesentia .laa: erno pra diexit ideo quaedam ex eis sc cognitis possunt euidenter deduci, quod facit Theologia sed istaecipua eius conditio est quod cxva lucisa-ibu priticipiis procedit ea alicui lingulari applicans, nempe Deo optimo vel Christo domino, qui niaiorem lon; qua in uniuersalia circaqqae les scientiae habet: U: nilis est ratio de alijs singulatibus a Deo optimo vel Cht. stoli isti. tutis, 'ualia sunt sacramenta: ex quibus ut stant f b diuina reuelatio lie,'usdam proprie tates, vel em estus per identem syllogismum deduci possunt, generantem absque dubio seientificam notitiam.
Habeant ne sientiae nitatem, quaenam istasit.
Titulin Oa quidditatem.&simplicitatem scien
quaestionis tiae unitas, ac distinctio eius exquirenda est Wptius nilas, quam dis incas ,
vnum . quam ab aliis distinctum, quanquam in unitate aliquid distinctionis necessar: admisceatur di in distinctione quoque aliqu: dunitatis unde neccsse est secundum hanc de tertiam quaestionem sequentem quodammodo esse permixtas.
varia sententia inter se, ct aristotelis en
sita referamur. Irca unitatem scientiarum diuersas, imo P ima sem'
extremas sententias, reperio, quidam in ptimis tantam esse volunt unitatem, ut principiorum omnium, Ne conclusonum una sit scientia: distinguunt isti habituin primcipiorum. conclais Onuria, nao plures habitus pro diueis .conclusionibus sed ex utrisq; habitibus eandem constare scientiam albiatrantur. Qidebunamine scientia, cur. rum principiorum. conclusionum quae ex eis deducuiuu per diuersas demonsitationes. Huius positionis meminit Durand quaest. . prologi num. . quam magna ex parte evmen teocliam prcbavi Gabriel quasi. . eiusdem prologi tenens cum eo aliquando posie eum itum se emiae versari circa principia,
Cuius haeccst ratio,quia tota demonstratio I Ratio. ex principiis, cxanclusione est unaquaedam propositio hypothetica. ergo per unum actum in elle aus ei mentimus sed unus ac us, vel a Gnsus unum generat habitum ergo nustus lassiciet pro conclusione, urin-
Et probarito: est secundo, quia unico actu II. Ratio.
scientiae asseritimur conclussc in propter principia ergo simul agenti inti conclusi citri, cprinciris, an per diuersos acta, atque adeo nec per per diuersos habitus in ea in: en. di intellectus, bi enim unum propter alterum est, ibi non duo sed 'ur. taxat esse iudicamus, unius ergo Cis it: onem habent principia, & conclus .na es, ergo unus
actus,in habitus pro omnibus debet poni Scesto ponerentur diuersi, tanquam partes citE eiusdem se haberent quemadmodum principia, conclusio tres propositioncs distin laesunt, sed quasi partes eiusdem demonstrarionis propter ordinem coinposition: s. quem inter se se habent, talis igitur cita ordo inter actus, ε habitus, idcirco triodum vilius rotalis
habebunt ex diue sis partibus compositi. Alii veto habitum pria pioium, e con H. sentenco usi
484쪽
ει clusionum distinguentes i. aduntaxat s ien eiebus et M . Metaph. text. a. hisce verbis: tiani pro cunctis rcbus msuere quemadmo e re em tria θ' quot pectessunt, in lectes dum unus est habitus omnium principiorum curam. Hara nim Icietura genere est sed eiusmodi autem una scientia est, quae deente omnia obiecta cientiarum sunt species quae- uniuet alii si mora stetit, α quatri nos Meta dam eritis ergo ad eandem scientiam uniue rhin l l .imus eompotria quidem ex V lem rationementis consi erantem pertinem v s partialibus pro diuersitate iunt.&haec virasci etia sufficiei serit pro cun- particularium scib. liuni ac principioriam, di iis obiectis particularibus cui in quasi partes uersas aurem scientias a philosophis isse se crunt speciales scientia .ea considerantes. pamas, aiunt, non ex earum uatura sed prin Hanc tenuere positionem Cr. sus, ut Cico Huius opi-p:er commoditatem nostr ni, quo enim di ro retulit . lib. de oratore. Antonius Mi nronis se-stinctius de diuersis rcbas disseritur, eo melius andulanus lib. inde euersione singularis cer elatores.
I. Fundam. I viij, pocationis meminit iram Dirando opposito ucro assirmat Omnium Nom, III. Sentihuiu, opi quae l. . prolog cuius etiam potissi Husian, alium tutb non ibium esse plures scientias. nionis Da. d. me .atu hi e vel sinsinui ait: sed tot. quot sunt demonstrationes.&conclu- iaciei tDeon reui timi risivi formali mago te re . .. siones, ita ut uniri sthzbitus icientiae deho so. obiecta sua, arao nuta tendit insuun obiiciam si mine pro demo stratior. e oste: dente primai formidine, nec stria, propter q addi se pinion em, alius pro otiendente secundam. r rentia quam bibent o ex parte obiem sicque de caeteris fauet huic positioni cottis rumna testa eo foran uis i ninnes baibere non in . dost ac cluast. r. a. secundii qua situm, pos ant. tri ad euutar differre formaliter per . t ubi hae vel ba seribit: Si adia explicita inscientia o Lena. Me tamen urni Mar eon de emam coib pro us ratiora bio infe noui
du uiuii a cd itur adprob laicia; mel Hai Myra in haec verba S mper habitus inii auo. vir a: e.n. .stinctio essentialis scientiarum proporιioni uur Πι tu, ex qui usgeneratur e ι- accipitur ex modo tendendi in obiectum, sed dum identit ut mi γ' dici sit ciem ita quod semper iste in omnib' est idem eroo Olnnes uti una talua nritas Mersititi in scientia totalis pri battari ii or, quia omnes quanto inacia m. M. M.;er car. i. . , riem tendunt in obiecta tum certitudine, Meiai tantur. G c. quibus potitii macria iurati Cnem, ναIL Ratio. dentia ea de se intentia innititur in sinu it, nam proxi-
Secundo probare δε ideo fides est una, quia muni distili caluum habituum sunt actus sit ut sub eadem ratione formali diuinae auctorita distinctiva actuum obiecta sed concluso pertis credantur onani, sed uniuersis conclusio quam demoliniatur prima passio distingui iurnibus amentit ut in ei lectus per id . iiii specie ab ma, perquam demonstratur secunda.
mon. stratio .ris ero omnes quemadmodum passiones itis distinguuntur
Deci ei, quam ex medio ass. nti id accipiunt specie. vi capacitas disciplin. ab admiratione. perii rubialiter ocitnires ades im. haec arisbilita cieruo dc habitus cuiusti tnam sicut altus ex met dioe. . . . l. t. . si conclusionis et it diuertit . habitus ex ali bus,in quod demo iurationes Et confirmatur quia plus differunt assensus Confirmis vel principia sint in diuel si materiis vel di diuersarum conclusionum quam eiusdem inuoso modo ab eisdem abstruiant solum ei it diu ei si intellectibiis vel in eodem diuersis d. Tere.uia materialis tempoiabus multiplicati sed ad nsus eiu iacm III. Ratio Tertio eadem est scientia degenerri ac spe concluso ris distin ruuntur numero. ergo di- Arist. ciebas vi docet plane Aristotelestio post uel sae conclusiones distinguuntur specie nam cap. 8 cio eridet Geometria agit de trian cum non sit medium inter differentiam nu-gulo, de sochele, gradato. ccae eris eadem rericam,in specificam, quacula: que malorde animali hominu, colle Fc equo unde a numerica specifica erat, generabunt crgo do eande in scientiam pertinere docet agere de uersos habu us scientiae quia quaelibet pei sesu. iuueri uult no ente, ac de genetibus, Ic spe hae victutem producendi habitum. Secundo,
485쪽
II. Ratio. Secundo genitalis est oppositorum repsela quod ii a quid alicui opponitur uomiti bus, quae sunt ei uidem speciei habet eandent oppositionem si igida ri opponitur calido de ideo omnibus cal dis propter specificam idciruti talem sed contingit saepe numero ei rorem opponi alicui conclusioni de non alteri. ergo non erunt ei uidem. sed diuersae reciei proba tu minor, quia ben potest qu. sp tam errareeirca unam conclusiotae in philost, 'licae non circa alias, talis error non omnibus sed ei soli erit oppositus: unde infertur specillica ea- tum differentia atque habituum, quos Di intellectu generant pro hac sententia. IIII. sentetia Arist
rerasententia aristotela explicatur.
ia incedit via Arist. inter praefata
teticorum schola separanscin primisy, intellectum, quem vorat habitum principiorum, a scientia quae est habitus conclusionum deinde diuelsas scientias non solum practicas, quae versantur circa oper. bilia, &speculati uas circa speculabilia, sed diuersas etiam speculati uas, d diuersas quoq; practica .
id quidem multis sua doctrinae Iocis sed Ata praesertimis lib. Metaph text. . ubi post
quam prae icas ominili tuis separauit tria specul .aliuaratri tinguit uvia triplicem modum abstrahendi a materia hisce ver
etia in libro de posteriori re tolutione ea praesertim s. deci . non solum diuersas esse scien
pitis, ad cuius .iem haec etiam subiungit: communicant amem omes scienιiae tu iuuicem sic dum commisi i autem dico .luibus ut uulciri mixam ex bu demon Irmies, sed non de quibus more 'rant. neque quod monobant, . c. ccap. 23.
que scientia tu etiam distincti clarius designans
ait Ahera vero scientia ei aka tors, erum m. cunque principia neri ex et tim κeque a teris Aut huius utem 'nam cum ad indei firali lia vetur:t v me enim V in eoden genere esse cum bis, quae dem.on 'rar Mir. Ex quibus telis ni tale huius sententiae I Ratio. fundamenti ei tertur tribus continetur completa ratio scientiae subiecta videlice: quod appellamus scibile, cu quod tanquaria circa iccipum versatur passiori bus naturam eius coi sequentibus, ac de eo demonstrobi l. bus, d princ' is .ex quibus demonstratio. .es con s6. stituunt ii r easdem picti ines de eodem ubi e-cto osse ii dentes de inhil aliud praeter haec reperitur.'iiod ad substan iam scientiae si in re possit, sed tria haec valde ditie: Ia sunt in diuertis rerum generibi is ergo scienti essentialiter distinguunt Probarii minor, dieris sib ecta sunt ens naturale linea. numer ra. evini libat illucisae valde p..lso. Ic,prOccdunt. 6 longe ab his diuersa sunt entia omnino in se
materialia motu iee pertia, timus ac l . bstantiae ep. ratae sat La Dacria attributa , ac proprietate conueniunt lineae etenim, o nia: neri proprietarc sensibilem materiam vel molum non concermini. cum 97. tamen mota proprietas silenti naturaus ex
materia, formaque intrinsece compositi, de separatae substantiae, sicut horurn omnino ex pertes sunt sic proprietata bu , a que ait r. bu- iis spiritualibus decorantur unde fit principia ex eorum tum natura desutilapta noli mill l l. l. .lersa considera ob tacroi heia alica princ: pia inprimis uniue silia, ut si an aequi libas .lualia demas quae remanet sunt, irati , , de lim libet aram lineam licet tri stituere: Ie ruistis specialia, ut definit o. : . lineae. turreri, Minucii ies v. lde diuelsa esse definitionibus naturae, Potu . quae pro pria sunt prancipia Philosophiae dia urat . . cd 'mun priinc: pla ei; physicae. cuiu est considerate sep tua ii materia . uniuersal: Otasunt, de lonile a virisque diuersa, exi biecto
autem diue iis quod ex diuei sum scibile. a quo Lueis pio deuntis iliones ex diuersis item princip: is diuelsae coire lationes deda-cuntur, sex eis diuersi hab. tu ge eran- Accedit secunda ratio ex virtutum simili:u I. Ratio. dine dcsumpta quae ex diueis bonis rectae rationi consentaneis distinguunt ut specie ted Asie se habet scibile respectu intellectus scutb um
486쪽
so num rationis re in tu voluntatis ergo non
minus scientias linguit specie piaesertim
eum sint virtutis intellei hiales. qvibus petii. eitur in ei lectus quen adtrachium virtutibus morali b re perficitur voluntas quae etiam est uniuersalis poterit:a habens pro Ob: ecto adaequato D luitudinem boni, estemadmo-d mi is totam latitudinem veri, par
igitur ratio debet esse de disti tactione habi.
tuum. vit tutum utriusque pmentiae.
vltima ta Postrema rati, visi ego fallor duarum prae
cedentium undamentum est, colligiturque ex propria coditione sciendi fit Phabitus, quam ponit D. Thom i a quaest. 14. arr. t ubi intellectum ait eis potentiam patituam quae comparatur ad actum unius speciei sicut materia ad sormamiuam, unde sicut haec deter. minatur ad formam unius specie a tali agente. 5 ab alio diuerso determinatur ad formam alterius speciei sic intella his determinatura tali agente, quod est obieetiam, adactum talis speciei. 4 diuersis obtectis determinat ut ad diuersos actus sed habitus sunt quaedam formae inhaerentes potentiae per modu dispo sitionis determinantes eam ad talem actum, quemadmodum disi ositiones determinant materiam ad talem formam ergo quemadmodum diuersae sunt dispositiones indu a. diuersis agentibus pro diuersis sormis. Se non una pro omnibus: pari ratione sunt diuersi h a.
bitus, quibus intellectus disponitur ad actus scientiae diuelsos iuxta agentia diuersa, quae sunt di ucisa obiecta vel stibilia. Confit Ei coasirmatur haec ratio. quia habitus in. mando tellectuales sunt quali radi quidam lucis abino intellectuali lumine ordine quodam deriuati: ita ut quo proximius derivantur, eo sint per. sectiores, atque adeo uniuersaliores unde fit, ut intellectus principiorum , qui sine medio aliquo ab eo procedit,in sine medio etiam in proprii in sc Ur obiectum, uniuersaliet sit. scientiae vero ab eo iam procedentes magis primo lumine elongantur quasi radii magis
distantes unde minoris virtutis, atque extemsonis sunt ad illustrandum obiecta, quae proeinde minus lon eum uersalia esse necesse est: de habitus ipse scientificus contractior, ita ut non valeat unus ad stabilia omnia se ex eadere, sed pro diuersis se bilibus separentur di-netsi habitus quemadmodum in uniuersis re- ru: mgei tribus quae magis d. stant a primo
incipio inperia stiora sunt, magisque inter
se se divissa es considera intri iraim toti
cognoscitiuam scis: dc bis rialem. magis ad immati iura diti i ii intellectus accedentem persect orc. elli . mai
risque proinde extensionis, & idcirco magis unitam quo autem magis ab eadem inam terialitate elon atur, debilior imperfectior. contractio est magisque diuisi una phantasia vel maritiua obiecti omnia diuersarum potentiarum inferiorum percipere valet.
nempe cogitatiuae memoratiuae, sensus communis. cc. Vnus sensus communis obiecti omnia exteriorum sensuum t sed iam sen. tiuam virtutem interiorem in quinquet tentias diuisam cernimus si igitur de scientiis iam longe quasi a fonte distant.bus necessario dicendu est, minorem ex ensionem habere, maioremque proinde distinctionem,
De habitu autem principiorum luce clarior De habitu est sententia Aristotelis quod a scient ijsu: principiorustinguatur cum sit earum causa etenim prin clara sen-cipia quibus per talem habitum assentimur, tentia ratio sol malis sunt, propter quam assentimur Arist. conclusioni ergo eorum habitus tanquam ior. necessario presuppositus distinctus est a cien tiis Adde hunc habitum inclinare ad assen. tiendum principiis sine medio. nam obiectum eius veritas est immediata habitus aut e scientiae inclinat ad assentiendum eis mediantibus: hare igitur ratio conuincit distinctionem specificamino tu habituum, sicut praecedens rea-I.m distinctionem.
Neque argumenta prima positioni pro Respondebare possunt eorum unitatem nam ad odi tur ad primam primi dicendum est partes cuiust be pridemonstrationis duobus modis esse conside niae sente
rabiles uno, prout sunt tres propositiones ne lixa g.
cessariae, in modo. figura dispositae. 5 iuxta praecepta demonstratoriae artis compositum iob quoddam artificiatum constituentes quod
vocatur demonstratio. 5 iuxta hanc conside rationem modum unius habent principia, conclusio, ad eundemque habitum Logicae docentis pertinent, cuius est usus in omnibus scientiis alio modo considera ir, ut principia continent veritatem immolatam, ut intellectus ex terminis almentitur, coactusta vel mediatam cui assentitur propter eadem principia quo pacto diuersorum habituum obiee a d actus sunt, intellectus videlicet. talis, aut talis scientiae, iuxta maloiam, in qua inue.
487쪽
inueniuntiit: tic itaque habitus concurrunt
ad demolistiationes singulas cutost bos ien tiae: Logicae in prirnis quo utimur ad eam fato bricat, si iri. h bitus intelle i s. qui principio ruati oticularis scientiae iuxta ima teliam,
ex 'ia . bricata st ut Philosophiae vel Metaphysticae, qua d. ii ane peice se a facile intelligatur coiri potitionem dei mastrationis exir: bus propositionibus non tolle: ed. vinci: o nem particularium habit uuin principio, tum , conclusionis, ad quos iuxta determinatam ina criam . qua repcriuntur perti
Ada. g. Secundum etia' argumentum diluit alia distinci: oci principia demonstrationis duobus modis accipimus .ut quod videlicet, ut quo: ut quod oti siderantur, quatenus eis sine medio assentitur intellectus, ut quo veris, in quantes tu in ille risus eorum sine medio iam ab intes lectu productus est ratio formalis, propter quaasset iiii ut conclusioni de sub consideratio ire prioi euidens est non pertinere ad habitu inicie titim euius asseti sum omnibus modis piscedunt. & per modum formalis obieci pio ducunt sed ad proprium cerie quem vocamus intellectu in bene tamen sub posteriori. quia r. alis obiectiva ad eundem actum, & habilc pertinet cum obiecto quod, ex utroque . quidem num totalceilicitur feci sicaris actum, labitum: exemplum utriui
Esem p. que h. bemus in luce, quae l.
videndi, caeterum ut est rMio illuminatiua coloris ad alium pertinet ac si distinctum quem
color in ipse illuminatust mi sic eodem assensu, eo de itaq; habitu riuri melle rus in conclusio. em propter principia ad quem principia ipsa pertinetit, ut sunt propter quid conclusi a secundu ri te accepta ad alium ci iacientificam prae
Soluuntur fund amenta aliartim
PRimum rvimentum sicundipost cinis
solum probat cur lacri' sic modum gene talem pro ederi di omnium scientiarum. certum. 5 cui de irae in specialem tamen valde diu ei sum quena ad moduli itini pia, ex quibus procedunt,diuersa sunt diuersa aut e principia di isos agensus conclusonu tenerant Responde. tura diti
isti diueisbs habitus scientiae. non solutat- tialiter, sed totaliter cu multa sint principia, quae neq; ex aliis . nem ex alterutris sunt,unde
nullo modo conueniunt cu .n aliis .sed omnino diutila tulit . ut docuit stricto telo. atque ex consequenti conclusiones generant diuersos. diutissisque habitus scietitiarum.
De si de autem lucisa est ratio, cuius me Ada. atridium assentiendi extrinsecum est, id est, non desumptum a natura credibilium, nempe di toricentis testimonium & idcirco idem te spectit omnium cuiuscunque sint conditionisci medium autem scientiarum intrinsecum est, in quo tanquam in causa propria, de proxima continentu assensus conclusionum, Sed quo etiam derivant ut unde fit, iuxta diuei inicia tutam obiecti. assensus scientifici, diuersi esse principia. quibus a r quam a medio so mali assent:endi. speciem, vilitatem, Fc distinctionem capiunt ut quaestione sequenti siet manifestum. Solutionem tertii argumenti quaestione prae Ad viii cedenti attingere coepimus aditota, testa6esi se usquequaque verum eandem esse scientiam io . de genere atque speciebus, vel de communi, particularibus stibis contentis, nisi cum hac linitatione. videlicet in quantum habent eandem rationem scibilis cum eo hoc est in quantum cadunt tu eandena rationein formalem obiectiva scd in quantu habent dure sam per diuersa pilaicipa cognoscibilia sunt, diuersum iu postulant l, ii uiri scietitiae: utrumq; cernimus in diuersis cxemplis narii in generibus proximis sei semper contingie e est e rationem forma lena sed lis a
tinetur constat in animali, figura, bc usu ero, unde eadem est cientia de an in tali homine, leone, de boue. e. deinde numero ac de te naro. qu ternario eadem de figuri, tria
pulo. Acquadrangulo, sothele, gradato, in obiectis aute uniuerso is iniri quata cant ens,
Mens natur. e. non sic, curi Pulta non solum specie,sed praedicamento diuersa comprehei cant, sub ente comprehenditur ens a obile. lianea. 5 numerii , quotum d uel sissima curatio scibilis abin uel saltissi ita uis, haec nani que a nateria o nnino abstrahit cum spiri
tuali compti te naturale materiam
si sibilem Ia vi , concernit linea, Anumerus saltem intelligibilcm: unde iis, diuersa principia ab eis procerite, a quibus etiam diueis
488쪽
proportionibus disserentes, quae omnia licet vere sint sensibilibus co iuncta, sic profecto cosiderantur, ac sic sietit ab eisdem penitus separata materialem, hilominus cotiditionem habentia si demq; ad Metaplaysicam lcgare non possutnus ex ea parte, abo nai gradu materiae realiter abstrahere qua separatas conte-platur intelligentias. ex altera.quic iam uni Lsiniam rationem eatis. saltem secundu st considerationem: quemadmodum enim, qui animal definit, ac considerat, ut equo,ac leoni comune, ab utroque abiit. here dicitur.quia in tali cui siderata Or.e speciales eorum differentiae, ac lationes actu non clauduntur, pati ratione , qui communissimam rationementis. ut corporeis, atque spiritualibus rebus comune
contemplatur, nihili tofecto de materia sensibili vel intelligibili, vitali, considerat quamuis ali prando sint res vere materiales.
sententiam sic explicat eius Patroni, du
ras, lax est ratio obiectiva. per quam res aliqua pertinet ad scientiam , una circa quam versatur scientia quam propterea vocares lent ratio iaE.que, talis est mobilitas vel motus in Philosophia naturali linea in Geometria, iii Arithmetica numerus cin Metaphv. entitas alieta est ratio non considerata a cientia. sed sub qua consideratur praefata ratio.que atque adco obiectam ipsum. circa quod scientia versatur quae ideo dicitur ratiocbiectiva sub qua de haec est, a constituit obiectam inesse obiecti. quam Munt e scobstrat :one nam terra nunc crgo rationem, quae, sep arescientias volunt non ratione sob qua vel quo ridem est obie tum in esse obiecti itaq; Metaphysica non d si inguitur a Mathei naticis vel naturali Philolophia per entitatem. vi omnino abstrahentem a materia sed et sola entitatem tanquam per rationem formiaem. quae, nec Philosophia per titate concernen te materiam sensibile sed per mobilitate, vel motu secundu se sum pria sicq; de Mathematicis disciplin f, caeteritq; specialibus scientiis csendum est, tot videlicet eise specie si initas. quot sunt rat: ones sormalcs diuerse,quq Osiderantur,itata mea. v ad eandes ref tu
etiam eo et prehendantur scientia. Huie sententia fauet cotus in, das 3 . q. attonia. f. ad secundum quaestum , ubi haec verba Scotus. scribit agi libet bHismint Pectualis bipet unitate, ex navi sui primi obiecti in quo habiti virtualiter o luetur, cui in sua causapmiari, sicut Geometria dicitur nus basiliu ex unitate lineae. . c. duet etia Durandus in in prologi no UR Jς longe a princip:o ubi ait scientias proprie dictas a sol sobiectis,de qu bus sunt, di incti
ne accipere adscribitur et in Nominalibus, sed ea explicat,scquitur, dico sit inat Paulus Sora i- naso. Ineta. l . conciri cuius haec sunt ei ba SQ Rin.
Vntias ecifica scientiara nonsumitae exformali ratione Ducti in quantum est obiectil, sed ex ea, qui sibi conuenit in quantum est res quaen Et magna etiam ex parte D. Olcr. . li poster , et olere,.
q. unica conclusione iecunda assirmante scienti s specie distingui. quide diuersis rebus sunt cum eadem abstractioiie.vel de eadem re i ibabstractione diuerta. Fauet etiam inprimis huic opinioni triplex tecti Nonium Arist. quoi uptinium habetur i. Obim tilib. posterio cis hisce vel buina te sci/nii. . tei imoruest, x est,nim generis, quecum 7 exprimu po xiiiox nκχικro, putesse ut, aut pactiones iarum perse,
cyc. Unius aut e genetis iubie tuu .ii ut absque dubio rario una formalis, qua participλnt 16.
viaiuersa quae in scientia considerantur, cibeius unitate scutitur sta latra ipsa unita em,ac distin Loci specificato. . secundi iam testimonium habetur 3 lib. de Prribatur roanima tex.3s ibi iuxta retia ccsi. leratarum di testimonio
uisione secati locet scientias, di sensus in Ver Alistot.ba. Secath aut stiAia , ensem in res qu. qmdemtenti est in .u quae sunt patextia qua very cta in eo. quae sιrr actu. Secati autem idem est, ac d .st in gui. se liti eraci Amst rationem sor. malem consideratam seclusa quacumq; abstractione a materia Isti: guere scientias. Post emum testimonium O inetur . lib. -
metaph. iniri ne P. Metapli Vticam tanquani an itestimonio uniuersialem scientiam di inguens a particularibus .h sola ratione, quia uniuei salissima rationem enlis contemplatur. cum iamcn particulares circa aliqua eius parte, nempe circa aliqua a partica latem entitatem versentur,ut Grapnatica, ait,circa occis, sicque de reliquis. Quod testimonium exposuit D.Tho. in au re in eiusdem sententiae ex lare tum diuersi D.Thontitate, nulla prorsus mentione abstractionis facta distinguentis scientias. Sed avitam iam rationes eiusdem son- 3 Ma
489쪽
inueniuntur tres itaque habitus concurrunt ad demolistiationes singulas curuu bet scien . tiae: Logicae ι primis quo ut inur ad eam fato ι brica iid. m. hinitus intellectus. qui principio rum. 5 particularis scienti x ius a matellam,
ex via f. bricata st v Philolophiae vel Metapitysicae, qua disti one ei cepta facile intellimur compositionem dein strationis ex tribus propositionibus iaciti tollere d. stilici:o nem particularium h/bi uum principi tum de conclusionis, ad qdos iuxta determinatam ma Giam in qua tepctiuntur perii
Ada. arg. secundum etiam argumentum diluit alia distinctio principia demonstrationis duobus
modis accipi r rus .ut quod videlicet, ut quo: ut quod cotis de antis'. quatenus eis sine medio assentitur intellectus, ut quo vetis, in quantuincissensus eorum sine medio iam ab intes. lectu productus est ratio formalis, propter qua
taciti itur conclusioni.' sub considerationertioli euidens est non pertinere ad h. bitu: nscientiae cuius asse ii sum omitibus modis piscedunt,in per in dii in sot malis obicia producunt seu ad proprium eri E. quem vocamus ine lectum, bene tamen sub posteriori. quia ratio sor malis obiectiva ad eundem actum, in ab iit pertinet cum obiecto quod, ex vitoqi si fidem unum totale essicitur ecificans actum, o habitum: exemplum utrius emp. que h. bemus in luce qua accepta ut quod . mouet visum obiectum est per se unius actus videndi, caeterum ut est ratio illuminati uaco loris ad alium pertinet acto distinctum. quem colo in ipse illuminatus terminat itaque eo dem assensu eodem j habitu scientiae ser: urintellectio in propter principia, ad lue inples, ne itine iit, ut sunt propter qu, d conclusionis. at secundum ea cepta ad alium distinclum scientificam prae cedentem, producentem.
P Rimum argumentum secundipositionis
solum probat eundem se modum gene alem pro e dei. di omnium se: enitarum. certum, e euidente in specialem tamen valde diuti sum quemadmodum Pinc pia, ex quibus procedunt,diuersa sunt di ucisa aure principia di tib agens conclusionu generant isti diuelsos habitus scientia non solutat-tialiter, sed totaliter cu multa sint principia, quae neq; ex aliis . ne ex alterutris fiunt, unde nullo modo conueniunt civin aliis.sed omnino diutis sunt. v docuit Aristoteles. atque ex consequetui conclusiones enerant diuei 3. diuers isque habitus scientia iurn.
De fide autem diuelsa est ratio, cuius m Ada arridium assentiendi extrinsecum est, id est, non desuinptam a natura credibilium nempe dicentis tectimonium, idcirco idem respectu omnium cuiuscunque sint conditionis me. dium autem scientiarum intrinsecum est, in quo tanquam in causa propria, di proxima continentur assensus conclusionum, d quo etiam derivantur unde fit, iuxta diueis in naturam obiecti. assensus scientifici diuersa esse principia. quibus tanquam a medioso mali assent: endi. speciem, unitatem, odistinctionem capiunt ut quaestione sequenti siet
Solutionem tertii argumenti quaestione prae Ad ulti
de genere atque speciebus, vel de communi. de particulatibus sub eo contentis, nisi cum hac li initatione. videlicet in quan :um habent eandem ratior em scibilis cum eo. li est in quantum cadant sub eandem rationem oti malem obitastiua scd inquan i l l l ter
diuersumque postulant biium scientiari
utrumque cernimus in diuersi sexemplis naini in bus proximi, scie semper contu is e nuces, elle rationem scimal ri se asotu: e sub qua tam genus quam species continetur, constat inani Io,
leone. boue, eadem de nuda ero ac de te nario. c quaternario, eadem de figura, triai pulo. rulo. i hele, o in obiectis uersit: ssinis, luati,c 'enti eos natiuale. non sic. curia multa non solum specie,sed pia dicamerito diuersa comprehei caut sub enteco imprehenditur is mobilcilinea 6 numerus, quotum d uel sis ama curatio scibilis abi uel silissima uis, haec natioque a materia ciri inino abstrahit cum spiritualia comptet, edat, at ens naturale materiam seri sibilem ab intrinseco concernit linea, denumctus saltem intellio ibolcliti unde sit, diuersa principia ab eis procedoc, a qu.bus utram
490쪽
proporitonibus disserentes, quae omnia licet vere sint sensibilibus co iuncta sic profecto cosidetantur ae si sietit ab eisdem penitus separata materialem, hilominus condicionem habentia si demq; ad Metaphysicam . negare
non possumus ex ea parte, ab omni ad inaimiae realiter abstrahere qua separatas conte-platur intelligentias.ex altera.qua conmunissimam rationem entis. saltem secundu st considerationem quemadmodum enim, qui ani mal definit, ac considerat, ut equo.ac leoni comune, ab utroque abiit. here dicitur.quia in tali ci.)nsideratiotne specialis eorum dim rentiariae rationes actu non clauduntur, pari ratione , qui communissimam rationem entis, ut corporeis, atque spiritualibus rebui coimunc contemplatur, nihil piosecto de materiissensibili vel intellii ibili. vitali. considerat quam uis aliquando sint res vere materiales.
Explicatur probitur tentiaPatrii
lrobieci in 1se rei. Ex horum notabilium doctrina primam
sententiam sic explicat eius Patroni, du
acinatiplex est ratio obiectiva, per quam res aliqua pertinet ad scientiam , una circa quam versati scienti, quam propterea vocare sinient ratione, lue, talis est mobilitas, vel motus in Philosophia naturali linea in Geometria, iii Arithmetica numeriis' in Metaphv. en- tuas : altera est ratio non considerata a scientia.sed iub':ia consideratur praefata ratio.que atque adeo ob: eciam ipsum .circa quod scientia versatur quae ideo dicitur ratioobie hi uasu qua, haec est, prae constituit obiectam in cile obiecti. quam Munt esse obstract: one. naniateria nunc crgo rationem, quae, sepua re scientias volunt non ratione sob qua vel
quod idem est obie tu , in esse obiecti itaq;
Metaphysica non d stinguitur a Mathei naticis, vel naturali Philosophia per elitat Alcm. vi omnino abstrahentem a materia sed petuo aentitatem tanquam per rationem brinaleio. quae. nec Philosophia perentitate concernen te materiam sentibile, sed per mobilitate, vel
motu secundu se sumptu sicq; de Mathematicis disciplin se, caeteritq; specialibus sciet uti scesendum est. tot videlicet esse specie dii nitas. quot sunt rat ones formales diuerse,qus bosiderantur, ita tamen. vt.:s ad eandem ici cru
uir,vel ab ea compreheudantur, sub eadem
etiam eo nprehendantur scientia. Huie sententiae fauet Scotus in, dis 3 s. q. attonia. f. ad secundum quaesitum , ubi haec verba Motus. scribitares de habitus intePect Iis .hibet unitate, ex nuvi sui primi obiecti, in quod iἶittis HGt valiter oti tetin.Hau in fisa caulapntiari, sic t Geometria dicitia unus bditus ex unitate lineae, . c. duet cita Durandus in q. prologi no ORN ς longe a principio ubi ait scientias proprie dictas a solis obiectis,de qu bus sunt, datincti ne accipere adscribitur cita Nominalibus sed ea explicat,scquitur.&costimat Paulus Sol eti- naso. metδ. ix conciri cuius haec sunt,eiba SQ eximi nitas cficamentiar nonsumitis exformali ru:ione obuoli in quantum est obiecta, sed ex ea, qua biconvenit in aratum est res quaeda, ta c. Et magna etiam ex parte D. Tia r. i. ii poster L es q. unica conclusione secunda affirmante scientias specie distingui. qus de diuersis rebus sunt cum eadem abstractioile. vel se eadem re sebabstractione diuersa. Fauet etiam inprimis huic opinioni triplex tecti nonium Arist. quo tu primunt habet ut . Ofirmat lib. posterio e et hisce vel bilina ipselasti . testimon. est,ea est ista generis, quecum ex ri uti cu Axistox nuntur, in partessent, aret passiones borum per se,
e c. Vnius aut e genetis iubiectu vocatur A
que dubio ratio una sormalis, qua participant 16.
uniuersa, quae in scientia considerantur. 4beius unitate sortitur Lientia ipsa unitatem, ac
. secundi in testibaonium hiabetur 3 lib de tribatur roanima tex.3s. ubi iuxta retia cosideratarum di testimonio uisione secari socet scientias, di sensus in Vela Aiistot.ba. Secatur aut et Aia. ensem in res qu. qaidententi est is .is que sunt potentia, qua very De ..quae sau actu. Secari autem idem est, ac d .st in I ui . sci tit ergo Arist. mionem for malem consideratam si clusa' iaciamq; abstra
laribus. hu sola ratione, quia uniuei salissima rationem eniis contemplatur .cum tamen particulares circa aliqua eius parte, ne pecirca aliquam partica latem entitatem verssent , ut Gramati c. I,ait,circa voces, sicque de reliquis. Quod i cstimonium exposuit D.Tho. in fauore.n eiusdem sententiae ex solare tum diuersi. D.Thomtate, nulla prorsus mentione abstractionis facta Lilinquentis scientias. Sed afferamus iam rationes eiusdem son- 3 Ma