장음표시 사용
61쪽
absque dub: oest piobabilior sententia, S in 'limum argumentum soluit d. stinctio ii Addo icina Aristotelis expressa, ut duo illa te liverbi,ut compositionem extremorum sistimonia, nobis inductaeuidenter probant. nificantis. vel actionem cum tempore,quga minorem sic est applicanda ut eum dici---inpro Quina tentiaret tuti negationem verbo ad iustam iptam ne- satis sis. gare, verum sit quantum ad secudum,& hoe
est illuditi finitum facere falsum auic quan-Ad. eiba ERRA autem D. iomae utar u tum ad primum quod intellige de negati
v v mentis satisfaciamus de iis quae sic ne infinitanter accepta. nam si neganter ac- quenter accidunt intelligenda sunt: cipiatur, totaim negat posse aute iri ne ariaccidit autem frequenter, ut negMio adiun significaturi verbi, io ii iiegata compoti ti-cta verbo in propositione neganter accipi one ex eo intest igitur, quia eum valde diatur, Wideo compositionem neget d ex uersaliare sint in vel bo; non repugnat vi in Q consequeti significatum verba, quod est Ver negationis supra unum cadere, donon suprabum ipsum negare rotami e propositio aliud praesertim quia infinitanter accepta.
nem negantem efficere: raro autem contin no potest supra compositionem cadere, sed Utilifilutanter accipi,itu ac nonne'at in solum supra rem significatam qua coata,
haltari verbum hunc autem tenuisse se ii propolitio amrmans permanet, de vi bo, sum ostendunt, alba statimssequentia, qu. aede Dredicato infinito. habent Iumιr variata verιtas en ciati Ad formam secundi argumenti dicedum Ad sera a. is, ae t accepta negatisap ticati v io est, aliud esse quantum ad effectum eo alio. mram verb- , vel ι faciente negativam e ms, 5 formam propositionis praedicatumn aetationem, γ' de acci itur semper inpm negari desubiecto aliud vero neoationempticiori luteaectu, praut est malis ιι propin clxii piaedicati ei attribui aliud est enim dicere aperie videtur coaccdere verbum posse immo non currit, aliud homo est non eu infinitari in propositione rens, nam illud fit per directam remotio- Aristor Alistote es vel specialem mentionem nem praedicati a labi cisto, per propositio- propositionum de cibo in filii ro propter nem negatiuam,hoc vero tum per in dire- ea non fecit, quia eade inc stratio illis, ac ctam, ac per propositionem affirmativam. de propos .ionibus de nomine infinito, qui enim de homine amrmat neoationem quantum ad opposi: ionem eo loco conside cursus indirecte ab eo remouet positivam ratam opponuntur enim propositiones ex actionem,&hoccst discrimen inter ne Vatia parte sibi disti licaii. ex parte sub onem adiunctam verbo infinitanter, aut ii iccti filiari, aus atque Nam x parte ante sumptam nam si ho modo suma- praedicati finiri, aut infiniti de cum cupro tur,directe remouet actionem vel bia subie- positio de cibo infinito sit amrmativa ac o, eamque negare dicitur. 5 propositi de praedicato itisti. ito.qitia i nfinitati ve ibi nem negestuam costituere si vero modo pritenet ex parte rer significatae, locum prae ori, sol in indirecte remouet, nec eam lega- dicati partialis, aut totalis tenentis eadem re dicitur, nec propositionem negatiuamc prorsus ratio est de illa, ac de propositione stituer sedaskrmativam depciaedicato infide nomine infitiat in ex parte praedicatis te nito, cuius ea est distri ininis ratio, quia dum
nente quod enim praedicatu in infinitum neganter accipitur directe,&proxime cadit nomen sit, aut significatum cibi, non a supra compositionem verbo signifieatam. riat modum oppositionis ideo non necesse qua negata, actio quoq; negato censetur, sed fuit mentionem infiniti ve ibi facere. v pro dum accipitur infinitanter directe. Sc proxi- . o constins distingueretur ab ea,que me supra si nificatu vel bl,quod cum expa
cta .ll. .llit no in ineri finito, nisi vel Ssecuti do te praedicati selenex, uoi habet vim negadicum Doctore Tolet iri eiusdem loci coni copula, ipsam cum subiccto coluta 'ento, sed in tuarii , dicerove bu ri etiam infinitum, si irmativa relinquitur propositio,ac deprgis sint ut tum ait 'Aristotelem dicato infinito, quod negatam itione vel bi H is ostendit quod quia continens, Lubiecto ait ibuitur, quapropter difficile appaetcbit,vciba perpendenti, sesu non licet inferre negativam esse p. opositi--a primae omnino standum cst. acm.
62쪽
gatur actio verbi de subiecto itineriai via Oa fg ui et is oratIo,agit prius de oratione. riter, dcinditarinatiua, imo si una nctativa Protata tem in toto ca tria,demtinae Ditiis in. est. pariter altera. ρ orationis elucidata tradens, em latione, relatio. Respondcoeundem se sensum peraequi rusin definiens,ac diuidens nuadruplici r. ualentiam ideoque mutuo se inferre, sed inson ac tandem contradictione inter longe diuersum secundum brmam propo nunciationes reperta diserens. si ionis, unde non seqiutur, quod si prior est D finitio orati stata oratio est vox Definitunegativa, timast negati posterior, cuc' significativa, cuius partium aliqlias mi fi . Miφω admodum non sequitur priorum s. sit ' cativa est separata, ut dictio, sed non vias
mali in,ceat urinatione posterioris: refcri .. L
autem multum diuet forma propositionis ινη vicem genem habet vox. am malivae, aut negatiuae ad ot positione, qV M dum in eis time nominu accisi logismos constituendos:nainpiopo si V si perquam non de itur tanquam pertio affirmaritia,homo curtit,oppotin ut ne v vsscd tanquamper materi aut Laa.ix liOna,i.Oncuria non taliten Ur si Aecti A cum sit res arte cla vi pater,mativae de pratalicato infinito, homo est no vox autem nonsolum est communis res securrens, quantumcuque negativae aequipol ctu simplicium, aut incomplexamum vocu, leat, nam oppositio formam negationis A quales sunt nom8 ct rebunt sed etiam ad affirmati ovis interminis, piopositioni complexas ideo locvgeneru, hac inpa bus inti insece postulat,' mordine adsox te obtinere potest, in qua convenit oratia mam6d omnica, ex viraquci'egat tu , .RMi in fen cantibus, a quibus
ni ante nullus. in prim ne ue interita. ρ i ii naturalite ignificantibus comm , ad Vliiii a. Vltimum axpunienis ii difficultate caret, ζm Gabbi separaturper tertiam.η nam idemccniandum est, quantum adita puccm simplacitum, quam tamen ubri ni ationem, de vel bo sim, xiis ac de no cuit Aristor. lim quia communis est rix. minerat iis quein admodum ergo denomi nomini. G verbo, ιδεο inde trione, ne dixi inus non posse Persecte infinitari, minis sitis cienter explicata: qtiam ob carmaeeipiatur fecitndum totum ambii una ita fam,diximus eam in defintione etiam verbi significationis, scd solum, parie, possc Ru Hvret se, ed quia conmodius tradenda tem periecte sissecundum cout actio emo fit. decursu capitu, o neces itare aure significationem: videtaexpx ςnxς ςδ φενς cogente,ut cuidam tacita obiections Pur rationis, aut pro solis existen ibu , pioi Q hζcis Latii ιν. substantiis.aut prosiais accidentibus, sic de vertio suo modo scillic iduni est,in haecde μηρ*ive 'tem, verbosiparaturo nisibo notata sufficiatu. - ρpς ΡqWm , nempe cuiuspartesse piletum a. parata aliquidigii faint virique m tDanormi
63쪽
ut fprmaris. n forte in potentia, seis is, quapropter res est potius permem imadim ratur verbum tunc enim certum est, Uatonu facta, qua naturalis, ex libeaura irmatione scare,ut homo iniquit, ra, hominum mposione gnificaris cum n pars est huius enm Marionis homo est ad suis partibus. ι- ct ab ea separatis aliiquidsi sicar non Exposita definitione orationis, eam ro iramen, via Irmario sen .uia . quia nihil quamgenus sumit ad desiimendorem-Des,aut non esset dirtar, cui addideris lationem, insecunda parte capitis,dicens. verbum amrmationem constituit,nectam Non tamen omnis ratio enunciat, sed ea ariar loteles oportet onmersu oratiora solum, cui veriam vel falsum dicere con- partesiuilicare, ut dicti dines se solum renit, suibus verbis ut bene adnotat D. proximas n. remotae thyllabae ex urbis Thomas tacite diuidens orationem: ems proxima com onuntur, nίhil sepra araesigna mal domit, ius est, oratio, una es non scant,ut constat in hac dicritonesorex.culus en clariua, enunciatissialter i. aetera pars est rex, perse videm re' si Vt utrumque i embrum diuisionis expli- ni cavsi muti tamen, utpars eiusdem dι ce nras,adilatare oportet cum eode D.Thom. ctionissiparara β enim ras em dumta orationem duplicem esse uvam imperfecta, tintus Habes iberct parem se ratio qua Mogenerat perfectionsensim in animonem docer, de partibus composivorum nomi audientis,sed quassi tensium ef icit in qua nihil prorsusignificant sipar.ita quid ulterius expectatem,qtialis est ea ιν iuxta totius in cationem is cap deno me verbo Dcitur, ut homo Abin homo immine i constitutum stus, expectat enim animiis queide eo, rito quo Sed circa modum In candi orationis terius dicatur altera est oraIi perfecta,r d. - ac pretium eiMfuit error quorundam Pht tegritm sensium e ciens, ut duinsverbμ 3 losophorum Aristotele antiquiorum qiιem adiungimus praediora orationibus taenim multi ut refert D.Thom adscribebat Pla aliquem conceptum, quas completum formmnt, in dialogo Cratilo asserente naturali mamus,sed haec adhucperfecta oratio do te in care ducebatiι ante hac ratione plex est, tura per quam aliiquid de Milli
Potentia interpretativaler quam conce evuntiamus aut ab eo removemus,q dpe
Πiu nostros, aliis σιmus est naturalis er solum verbum indicatiust, ct haec Ptine; ingrumentiter uni naturalia sed ora Misiens at ver m aurfalsum, quod γνω ct enu partes sunt instiramenta hini prie ex attributione, aut remotione alicuim facultatu quibus utimur ad manifestandos ab aliquo causatur visi illi orationi, homo iternos conceptin ergo naturaliterAnisi allus, verbum indolatiuum, di putat, ad cabunt iunxerit quis iam aliquid de illo Ubismu elieitu hunc errorem excludam Aristoteles, cum veritate absiue dubio, ursasπate: is irruit or.rtionem non si itficare, ut in adia est oratio perfecta nihil nuncians,sed
striιmemum naturale,sed exho ninumbe pracstens, aut optans, qualessivus oratio Meplacito vide partibus eiisyraeceden tibia es caeterorum modorum qui enim imperat, vitibus do uir, argumento desumpto ex vel optat,mhil verum aut sum dicit, 'Pa. t. de anuna cap. deaud:is,ubi ait instru de neque verum continent, ursignfcμ φmcnta locutionis, aurinterpretatiua,.rtu similes orationes quas propterea ad Arrcmti isse pulmonem,guttur, palatum, dentes, Dialecticam vi me pertinere, ait Arst ct ii tam, quιbini: ana vocessorinan telas,sed Rhetoricae, ac Poetica reliquetam ruri formarae vero adsignificarium meo esse. vuntur, ex eisil impositu ranquam e sectis Cuius ratio exfne Dialectica accipieramst memora , inuralia n.orationemo est, qui non est alius quam veritatis in UMBricarum ratio quemadmod/ιm os fabrμ ιο, in quemnem consequendum argum '
64쪽
rare I. Perihrementire. 'sinimum climpartessunt, omnes o mufiicus, reddere igitur animem teti taris rationes sed unctati dum Mitst se eius inquit Arist. attreius Uilbeculationis rvrseolis Dialectae utitur. Rhetor ero at Secudad uiso II, trinio adia est na oriera. alvs etiam vittritur ad memearum alta multiplex, una est, vel quat nasioni arritim accommodatis, quodsi verrem caricumshpecie uuta irmatio onerario. est imperfectam ratione, qua nihil de esse, ut honis est amma ve&κus partes conium Ain iones et ortat, ne ignificare versi ctione umuntur,ur Perrus curritis Io es falseum nec perfectam, per qua nihilia sequitur, multiplax vero,quae vel non m-υνι artribuimus,aut aleor ouemus licet caris sed terminis aqvivocis constat verbo conster.GIgit Aristoteli'ssolament, vel cuius partes non nitiintvr perconia ἰciarimem,cli vir g quadrat verum, aut Ilone, ut Petrus loquitur Ioan es amfulat
faedum significare ct hanc ede tionem Sed ne aliquis suspicetur nomen init Ter P 'RI M
1 s nui clario est orari inquaverum aut umeseentiriarionem ara opter unum Ialytim est cuiusgerius est oratio dissermura Agm'carum, explica Arsoteles quopacto vero esse veram amfil a ' per qui ab ora eminitatio duaruria uno gniscar id si ibus imperfectιs, atqueetiam perfectis cet quia af mando.aut meando tria, aliorum modortim ab indicariu eparatur, quid de acto muniarum significat nomeam quodia venupsti portet accipere,it virm rem,o verbu,tnam aliquam natura,AH, t. φα conventrepos iretiam enu=ctatrum hoc hirmatione Oneratione: 4.icita hac extis avenimpla repigrat,sed unu)m hi alterii, obiectionesoluta osequitur diuisiones nil β' au isti uni aeterum alteri, quibus verbis lationis rertia exprimens, quasi difrone inutivaru prima iugis en crationis, in est toris membra praecedentis meo vas -- enunciatione veram falsam vera erum ta,videlicet enuntario una, altera est lim-ciatio est,quaonificat rem essescuti est, ut plex,unn de minutians, alia coposita i homo est rationalisfalsa, quatim cariem res plura coniunctione unitas claudens: esse aliter,ac est ut homo est lapis eriplamyrinis, o homo est animal, exem-
- Σ , Sedovini ui diuisonibus istud esse neces plum posterioru ut homo est albus see tu s
i iere, M. Dr:opramἰtr dm ira '. Trem clario es hinnibilis,oeadem rationepossumus sutium si- auestigiDD,eterbo, aut casu verbicopet, diuidere enuntiatione muli phce,msi lue hoc est,teporu praesimis vel certe praeteriti multa gnis ante, propter a tuoιῶ tremi, aut1 uturi qua casus verbi appellat quia si num,ut canu est substantia: ct in composta cui nor periasim variatur. δι verbuini plures clavdentem smpi es coniunctione -iun, quo impliciter tale est,per tepora non unita , v Petrus legit Ioannes tacet. Vnden fert demtionem es equidem Ma Postrema diuisios in eodemprimo memtionem ut ait:wal gradiens bipes o esse rosecunda diuison: insinuata ilia mersu, et numerationem, mhιlomlnus no esse en v vel quae unian signa ficar, cuisuspectessunttiarionesura neque verbo,neque casu ob Irmatio, o negatio cuipropterea securi costat unde ne aliquod de esse aut non esse dum locumpossemus com edere, o est talis. importat, nses alterum eorum addideris, eminitatio implex alia est. Virmativa, in
statim enim enuntiationem eamfacies, ut qua num attribusnins alteri, ut homo est dixeris hormirem esse ari malaradiens duo animal altera negatrua in qua et num rem busis d. bus, Memus ab altero,ut homo non Isu. De itiον em autem essetnam oratione, et tandem Arstor de ontradictione ultimum posset aliquiis picari,quia ne interruptio inur en trationes repertam curus natu ς' vi Mne a uu tis coniurielion sprefertur, quodli aut expiuer praemoliti sistas vor mσdos,qui
65쪽
dem Teri , si enoctem esse quod est, rho vinem esse risibilem. Po remis,si evummmmmo esse, quod
non est, ut bommim, esse equam ex hisa tem modis cmuciandi, duo priores ούμ tuunt enunciatione alseu duo seriores et eras, cuivi aperta es rario nam ab eo quod
res est ammon est, vera, velfals emimi
rio dicitur.sed priores modi enuntiant rem aliter Mest posteriores vero scut est liueF-go veras emnumtio;ies constituet. Imum: borram modorum explicatione duo col
ti in sigit Ari t. metu, mure aliter erum se, quod quidquid de aliquo a irmatur nestari etiam potest: ct quidquid negatur posse ais firmi r nam si nunciam pos mi non essecus uni, essequanousiunt, euidenter in-Iertur,quae seque, ac de quo unque afirmars posses ut negaturorne larisi ut assermatur
latu Secundum,hanc esse umiusalem contradictionis et .vt assismatio negation coum tradicat, aut ei opponatur,2 negario a bim
gatio opponitur, aut negatio ac rationi, sed ei quae eodem ubiecto 2 praedicata com fati non enim versatur contra ictio inter has duraeninciationes holmo est rationalis,
equus non est Isis, licet prior a irmitiua sit, Intraporator, urat diuersis constant extremisse is duae ista opponuntur Petrita estrarionalis,Petrus non est rationatu. Ex quil uitalem desinitionem contradi, ctionis, or πε Provis elicit contraiectio
est a 'maris, negatio eiusdemsubrecti,
de eodempraedicato, ad quam illam conditionem inprimis reqvsuam esse docet, rete minu univocis utraque e nctatio conster: nam s aliquem ter nu laetus sum hibeam, erui quidem eu emde eodem voce, rum re, ut canta laIrat, canis non latrat, crpropterea n oppositae, quia adlvificat a d uersa referripositur: ita ut utraq sit vera, vel utra falsa caeterasi conditiones cr- aram Messe admonet, tin assore ipsi Ver aduersus capit is nimisque molestasse
ambitum, viperfectam se im nperfectam simplice e compositam comprehemiit, desiniatur. Tres sententilint se oppositare
ferumur. TRIPI ICEM de haere sententiam ita res lene.
uenio Nam Ameri. Maolius. I. ii de interpretation tract ae oratione . eap. . exprede tenet cum Philopono non m neni, sed sola in orationem persectam de ri α , finiri, citius ea est ratio mila oratio eo mo ado est definitum huius dennitionis quo ge nus in definitione enuneiationis ι eatenus enim sit praesentem eos derationem cadit, quatenus genus enunciationis est: enunci tio autem non definitur per orationem in communi sed ni, sed per ornionem perfectam iam haec sola genus proximuin illiuvest,co inmunis vero remotum. 3c bona definitio per genus moximum tradenda est.
Illi te addenda est ratio Philoponi, nam . Aio
partes, inquit in ordine id to uiri accipiuntur, sed oratio imperfecta non est totum, quia totum pei sectum quid sonat ergo non habet vela, partes ut definitio postular dicens,orati OiIem esse vocem siqnificatiuam. cuius partes separatae sunt sonificat tuae: athaee oratio imperfecta non distinguitur, nomine compi co non enim petit,nisi plura nomina, utcunque ordinata. qu. xctiam complexum nomen efficiunt. Vt homo albin, homo iustus; ergo potius cum e conueni viii uoce,cui notatione autem petieciae
ad ultimum analogice vii de non potest cum ea simul definiit. Alier sententia est Aspassi atque Por x eatem phyrii, inco ramentariis huius loci quis tui oratione: simplicem explicatam sit: volin,quia haec sola potest esse genus enutici attollic non eni in quaecunq; enunciatio Im, d fini ur,scd simplex, cum haec sic talis situ-pliciter corvpolata, no nisi secundum quid. Quorum sententiali argumento robo , ratur ab ipsa d finitione desuniplo malici est xigit: ficativa, cuius partes si paratae aliquid sigilifica tu, ut dictiones noli ut affirmatio ius, scd Faries oratiotus compositae:
66쪽
si nigerar ut ostendit haec oratIo compo sita: homo loqui ur. dc equus currit, cuius utraque pars est enunciatio affirmativa; ergo non quadrat ei d finitio, sed solumor
xioni simplici pares significativa habenti
IHIL INVs cum Boetio tenet D. Thomas in huius definitionis lucidationes orationem in com--nu sub qua perfecta, desim persecta composita ac simplex continentur, cfini amasse ab Aristot quod tribus argumentis c
M. Primo integra desaitio conuenit cunctis orationibus4 ergo oratio eas compi hendens definitur, cadprobationem antecedentis intimo impet Rctam aut compositam, in quibus di incultas primae disecundae iantentiae consistit, quaelibet harum est vox significativa, cuius partes separatae s-snificant, ut dictio non vi atarmatio,&n gatio,eroo cuilibet conuenit definitio. Secundo, orationem a definitam diui- . dii statim Aristot in unam sis nificatione, de coniunctione, hoc est, in simplicem, de compositam; ergo ut nutu non minus d si .ririo,quam diuisio comprehendit. Postremo in exemplum orationis attulit Aristot definitionem, asserens esse orationem, Munam Ora ionem, sed definitio est cratio imperfecta,ut cunctis patet,cum nul- Ium,eibum claudat, sed ex multis nominibus ordinatis fiat et go orationem etiam
Dipellcctam definire, absque dubio voluit.
PRO armimentorum solutione obserua dum en quodlibet genus habere sub se plutes species: non aeque perfectas scd persectione, absque dubio inaequali sunt Lim, ut inquit Maot quasi numeri in quibus nullo repelies aequales, sed quilibet addit supra alterum unitatem, Z ideo inferior ni evis scin per est imperscinis compar tione superioris: huc etiam pertinet quod communi scholae voce dicitur sub quolibet
per A medii a Daquasi eae traium cstula, I mens a. ita ut per maiorem ad G tam propitu luitaienum ior earum perieci. O iudicalida sit. His autem inaequalitat Ius,4 impers ctionibus non obstantibus una eadcinque definitione explicatur genus, in quantima omnes specic con plenendit, quia sub ratione, dc conceptu illius viiii oce conuentuti quan ima libet magi, aut minus persectae tint ratione disse entia i , ita ergo iudi 'calidum est desolarionibus perfecta atque inperfecta simplici .c composita, ctrae licet ex propriis rationibus iii aequales int, sed sub communi a ione orationis ab Aristin. definitae, uni uoce cori ueniunt neque Cnita per ullam particulain definitionis aliqua excludi potcst, nec refert aliquid inpers ctam esse,aut compositam,quia etiam communis ratio quae dc fini urim persecta est, minus adisserentus perfectis, quam imperfectis abstrahens. Admittendum est igitur, quod primum Adrtim
argumentum assumit eam orationem esse definitam, qκ genus est enunciationis enegandum tamen quod per genus proximui definiatur, sed per remotum cum o mnibus inferioribus differentiis, qui perscinctior modus in definiendi, quam per intum
genus pioximum, cum ultima disserentia vi tat: υ. de posteriori, solutione vidi nius is pertet Lm namque definiendi modum clatius ae distinctius explicarriti Omnes ora dus perfectionis, ex quibus si ntia definiti completur: sic ergo definita in enunciatio, nam significatio veritatis, falsitatis peTech imitationem importar. Insuper enu ciai tuain ab utraque igitur separatur .cnum ciatio, ab impet Rcta inprimis oratioticae deinde a pe secta non enunciat tua. Arguti nium Philoponi multum pro Adaurum. bat,acyi Opterea nihil conuincti, nam pro Ili olor.
positio illa omiti totum cst persectum di hi tiguen laesi si enim de ei secto ibsolute accipiatur, quod sic definitur, cui nihil dec stilatu falsa est cum iiiillum composituri sit oc modo pei sectum iam compositio ipsi plures secum impersectioncs steri non est ergo absolute accipienda scdingcncre, vesordine. in quo sensu perscctum exit totum. sintillaei pars des ad complementum sim
naturae equisita, licct imperfectia mi .cum aliis eiusdem generis, cloidanis compara uum Totum ti ergo simplicitia orat Gam
67쪽
persecta,cui nulla pars decst .ad complementum suae naturae requisita licet imperfectum comparatione enunciationis. Johoc sus dicit, ut partes habeat per se significantes. Confirmatio vero a ii obis addita cc soluenda est horatio imperfecta coincidit saepere se, cum nomine complexo, sed semper
diuinguitur ab eo sornraliter . perores nemlatruisecum, quem ad diuersa important: nomen enim complexum ex intrinseca ratione nominis importat ordinem ad enunciationem, ut pars eius materialis, aut integraliMoratio vero eadem respicit, taliqilam tormatis,4 metaphysica pars, quae est eius gentisci ideo diuersa est utriusque ratiosor. analis. Tufficiens. ut nomini mplexo, Uttii definitio orationis minimesconueniat. Argumento demum pro secunda opini ne praeiactori respondet cum Alexandro, Aphrodisio. D. Thomas verbum Aristotelis, ut dichio, non ut affirinatio, negatio accipiendum esse de partibus proxiinis orationis simplicis, de de remotis compositae,nilii ergo prohibet proatinas eiusdem sigilificare. ut affirmationes Haec autein i l .itio se explicanda est ut
melius argumetuo satisfaciat in defitii tu ne a proponuntur qua per se conueniunt definito. hoc est, ut tali, non quae alicui particulari dumtaxat, ex propria ratione attribuuntur, gratia exemptu in definitione animalis, solum ponuntur, quae conueniunt naturae sensitivae, xttali, non quae coueniunt homini, ut homo est, nam si haec ponerentur,
vitiosa redderetur definitio, no conueniens omnibus sub definito contentis unde in definitione orationis eas parte ponere OpOrtuit quae orationi, ut tali conueniunt, M. ales sunt quae Eparatae significant,ut dictio, non. viam rinatio, d negatio: has enim o innis oratio habet, siue libi implex, vel composita: partes autem significantes, ut affirmatio nopertinent ad rationem orationis in eo muni. testatis, ac propterea nihil refert ex eis coponi orationem hypotheticam, dummodo partes habeat simplices, ut nomen, dc verbum in propositionibus ex quibus componitur intrinsece inclusa'. quae ei conueniunt, sub comitiunt ratione orationis definitae.
Ad formam igitur argumenti, sic est applicanda solutio, ut dum dicitur orationeiri compositam .ibere partes significantes, ut Pari Posteriori
amrmationes distinguendum cernam iali quin isto ratio accipitiir ωsic negandiri est: necen: m conuenit ei tales habere partes. ut oratio, quo pacto definitur sed ut composita, quando ergo additur indefinitione. non ut affirmatio, sensus est orationem.
ut talem soluci habere partes significantes, ut dictiones, quod si habeat etiam significat .vt affirmationes, non certe, ut oratio habebit, sed alia rario ne particulari ad desiit
Si autem interroges an oratio vetum sit Ar to
Quadam reipondent non estio, praesertim, misv hac in parte definitur; nam enunciatio. 14caten non solum invoce, sed etiam in mente Scscripto reperitur, hic autem definitur sol aoratio vocalis. ergo neqvit essecnuucrati nis genus. Nos tamen verum genus eam ponimus, .sentem. cum uniuersis antiquioribus , dc modernis interpretibus uno ore id pronunciantibus: praedicatur enim quiddilative de enuciati ne, caeterisque orationibus perscctis atque impersectis,in tanquam superius praedic tum, erit igitur Verum genus. Sed vi singulis, singula rcspondeant oratio geminam habet considerationem uniuersalem quidem a vocali, mentali, Ic scripta abstrahentem dc si hoc modo foret d finienda, non certe per vocem, sed per signum,tamquam per Verum genus. Alia est consideratio et iis particillari prout medium est, quo mentem nostiam aperimus caeteris,ac hoc modo tarcipue reis peritur in voce aqua derivatur ad scripturam: in mente vero non sic sed tanqu4m naturale signum atque internum quod amen per Drat,onem vocalem inaniscstum facimus volens crgo Aii ea riuiit, hac secunda consideratione definire, per occia tanquam per materiam vel subiectu in eam explicuit ut solet caetera arte faeta de fi inire; uemadmodum enim denoniane. de vel boiximus,profundamento esse naturalia nepe voces per naturalia instrumenta Grmatas, sed pro formali esse a ratione fibricata alte impositionis. Jc quia species a forma accipitur, connumerada esse in arte factis pari ratione de oratione dicendum cst: ac propterea per Vocem tanquam per in alcriam definit ut, sicut illi: oratio igitur' o vocali accepta genus est vocalis euuaciationis: univcr-
68쪽
nus nunciationis vitiueis alis.
QVAESTIO ILLAEn enuWMIio sit ens reale, vel
nee verbum de haerescribitu sed inter modernos, dc paucos admodu qui nouam hane
controuersiam agitare caeperunt.
Refertissententia Mas8,ctasiorum
CC cs primum de enuntiatione inaesti lai, luna, pertinens adesse ei uti. ἐ; 2 videlicet recale sit, vel rationis. ad titulum utcni explicandum non oportet V repetere, quae inpiaedicabilibus copiose tradita sunt, de natura entis rationis, modo tro distinguatur ab cntercali, sed tanqua innotuin praesupponendum est pens reale esse illud, cuius natura non pendet ab aliqua denominatione intellectus, sed ante illam estri natura erum cias autem rationis noesse aliud, qtiam cito mi.rationem ab intellectu attribulam rc bus, ut a se cognitis,initas uniuersales, subiecta, vel quidpiam simile dc no-hinat id st ergo quod nunc quaerimus, an enunciati Oicu propositio sit realis denominatio, vocibus,atque conceptibus, seu compositioni ex his constitutae conueniens nuturaliter, cic attributionc intellcctus. Et quidam de scripturis, vocibus, at ille concc-ptibus, cx quibus intes r. itur propositio, citra dubiuni is, quod sint entia realia, sed an propria forma enunciationis , seu propositioiiis, o natura reati,quam habeat Oscon- uentat vel non nisi ex modo quo cognoscuntur il inta lecti hin hoc es posita Otroue ita: O qu. adlluc st certum realem esse operaii Onciri intclice iis, per quam in moduli subiccti copulae, ac tiraedicati ordinantur, ut sic ordinata constituant propositonem, scd an talem compositioncm cori sit tuere sit in eis aliquid reale, a quo realiter compositio ipse dicatur nunciatiori quaesionis locum habet. statum, ut hoc solo verbo explice mu erium cst propositionem profunda
ium realem esse, sed an serma ipsa, aut sor- malis denominaiio propositionis realis siti aut rationiti S ita pronunciandum sit Propositionern ion solum standa metitati rei, sed etiain Lo in aliter esse ens reale, vel rati Iars.lii hoc solum potest se desidium mon qui- deua inter antiquiores littereret . quibus
QVORVM primus ex his quiscrypta .seate
sua typis mandauerunt sui Magister Masus. ia huius cap cpii distinctione opus esii censuit de vocali. scriptae numcione,pro certo ducens sorinaliter esse entia rationis: nam cum vocos, de scripturie non
significent naturaliter, sed ex liberationabitum impositione , nihil reale in eis significatio erit:nihil reale denominatio nominis, ve ibi ac propositionis , sed quemadmodum uniuersales dicuntur res, ab intellectu eas cognoscente, per abstractionem singulari buuvel certe per comparationem ad illa: pa rilatione voces, scripturae ad significat dum imposita enunciationem, non ex pro pria natura, sed ex eo quod tali modo e gnoscuntur,in ordinantur ab intellectu cinstituunt, nec in carum natura inuenitur pro
lositio, sicut nec inuenitur nomen d ve uni sibiectunt, de atilibutum, sed den minationes istae a sol intellectu impo
Caeterum de enunciatione mentali, aliter statuendi i meenset, videlicet esse ens real propter diuersat conditionem conceptu um, ex quibus componitur; qui non soluin habentes ercale materiale, sicut scripturaeae tace . id realem plane significationem. qtia non est aliudqua: naturalis repraesentatio rerum qii. Obiici utur intellectui in tu enim,aut excitatus ab obiectis mediis specicbu , ir pii miselicit rerum noratiam, cumgnitionem, perquam apud se formai G
Pus carundem retum, ut hominis,&ani- m. lis, cx litibus conccptibus componit imposi oncni, quam trientalen vocamus,quia inire latentanet h. nc igitur propterea vo carcii sicale, quiari alis est, non solum qu tum ad materialementitatem conceptuum.
sede iam quantum ad significationem prinpicre realem, quia naturalem dc non ex hominum impositione ioccdentem Ἀ-out gnificatio 1 cur scalptur
69쪽
tionas, cuius tota cisentia, inquit, est verum it vel filiain significare; ssed significatio veli, vel salsi, in nunciatione vocati,d scripta estens rationis,cum ex libera hominum impo-stione procedat, quae nihil reale in ea ponit, crgo, en uriciatio ipsa ens rationis es 4 ex Opposito vero, quod verum aut fessum significet enunciatio mentalis, non pendet ab impositione. sed ab ipsa, ei natura ortum habet, ergo naturalis en, realis probatur Locvltimum, quia significatio conceptuum, ex quibus coni ponitur est eade ira apud omites, ut docuit Arist. 3. cap. huius lib. ergo est na- turalis.
I neundo Illud quod primo, per se fit
ab agente reali est cisectus realis sede nunciatio mentalis fit primo ac per se ab intellectu sol mante, in se rerum notitiar, lex quibus componit propositionem ment alam; ergo absque dubio erit ens Gile efficit quidem intellectus entia rationis, non tamen primo A per se, sed lita si secundario ac per accidens, cum Ion sint aliud, qua in deno ini-r nationes rerum consequentes, tale tri Cm iam
cognitionem: ac cognitioncs ipsas, cor. plus eas termin. .nto cum sit proprii octus,
per se pruno elicit, unde necesse est reales
eta. Eandem scirtentiam possiimus hac rati ne efficaciter costiirmare: vera: as complexa
est realis, sed haec cretitur in propositione vocali, Jc scripta, solam ut in signo in mentali formaliter; crgo propositio mentes is si-gaificat simul, cotinctiscalem veritatem, ut subiectum continet propriam formam realem est ergo ex prop. io modo suae significationi sens cale, atque adc formaliter. eum sit mr maliter significativa realis veritaris,ec haec sit eius esentia.
entia prior est negativa de pror iitione vocali, scripta, de quibus
nullus V iquam dubit. iiii, quod sint entia rationis, posterior amrinati ira de mentali, quod sit, o nialiter ens reale aduersus quatrilia caro uniciua, mihi certe difficilia oppono. I lino erram si conccptus, ex quibus
turale esse subiecta, aut praedicata, sed denominatio certe ab intellecti attributa, in quatum te ab eo ordinantur ut unus suppona utitur alte i.&alius ei attribuatur: unde qui in una propositione denominatur praedic tum , quia alteri attribuitur ab intelleistu, in altera denominatur subiectu:n, quia alteri supponitur aut alicrei attribuitur, ut idem conceptus hominis qui in hac propositione metali, homo citanimal, subiicitur in hac,
Petrus est honio, denominatur Pradicatum: non ergo habent ana ura unam, neque alteram dei tominationem 3 quia naturalia lonvariantur, sed abii Nellectu inquat uni hoc, vel illo modo ordinantur. Secundo de nominatio praediciabilis nemine dissentiente est ens rationis, eruod norninatio actualis praedicati Probatur cui- denter sequella, quia actus, potentia eiusdem ordinis sunt,praedicabiles habet.ut potenti praedicatum ut actus ergo si illi id estens rationis formaliter. ctiam hoc spi ignatio itur curatione harum denominatio: ut in alicui conuenire realiter siue illud sit reti siue Ox,aut coccptus: nam res sunt, quaepiaedicantur,it; quantum vocibus signiti uitur. atque conceptibus es ' igitur pia dicata, dc ex consequenti subiecta, componereo pi positionem mentalem, mn conueniunt co-ceptibus a nMura, sed accidunt ex ordina tione inici lectus.
Vidit Masius hoc argumentum, cui hoe usi
solum respondit: conui licere depraedicatiu subiectis, atque enunciatione vocali non
de mentali,sed quam sit instrina haec solutio
quis non videat, cum plane conuinc.uar umentiim non minus accidere conceptibus,
postquam ab intellectu sormatis utit, subiecta, vel praedicata denominari, aut propositionem componere, qua nona iiDbus, Nise
bis,postqua in adi ignificandum sui iti ni sita: in virisque ergo sunt denominationes
rationis. ex noua comparation in Ordinatione intellectus consurgentes. Postremo. Tcrminii in propositionem, definitionem, syllosismum, nemo inr rum natura concessit, sed rebus, coccpribus. vocibus accidere ex tali Ord: n. lio .aelii
tellectus Peripatetici omnes ab Arist. edocti affirmant: ita ut postquam Oceptus producti sunt ab iuellectu, necesse sit eos ab eodem intellectit ordinari, ex ali Ordinatione pro iure cis deuominatio te subiecti.
70쪽
aut praedicaei S corinposito ex eis denotui e 3 usin esse praedicati, aut subiecti nee su nationem enuiiciationi. itaque conceptus sciens est, et plures colu ra nunciatione hominis naturaliter,inrcaliter repraesentat constituant, ἰd usi nodi denotari natio ires homuiem .in conccptus animalis animal depelident phane ab intellectu sce oldi- scd neuic habet esse subiectum, aut praedi nante. xtvnu subiiciatur alteri,in alter alcatu in naturaliter, neque unquam conse cieri attribuatur, ex qua ordinatione resul ruetur talcm deno vinationem, nisi per Or tacentinctatio, de denominatio praedicati,
inali inici liuellectus ergo absque dubio ac subiecti, qtiam proinde non cite realem,
talis denominationes, non re. Llcs. sed ratio sed rationis subdubium, minime cadere ponis senu unde si proposit ionem mentalem, est cum constans sit intellectum,nihil calesormali tertile en rationis, sicut subiectum in eis ponere per talem coordinationem di praediciatum finge tibi obsecro voces si itaque si signincationem mentalis enuncia-gniscar naturalitcr, ut nonnullos posuisse ionis spectes realis est. si denominationem
vidimus, Scotinc rogo, an inde. fieret esset praedicati,in subiecti, atque enitiiciationis, praedicata I subiccta aut componere pro non nisi rationis. posito nona naturet liter, d realiter, vel ne Secundo adnotandum est aliud discit. Nota. Qualia adluic oret comparatio intellectus, men inter enunciationem nactalem ex una
subicctum praedicatum, o propositionem parte vocalem de scriptam ex altera, quan- quasi bricantis quas proinde denomina tum ad veritatem, aut salsitatem quod init Oncti nullus fine mentis naturales,aut rea illis non est veritas,aut falsitas, nisi tanquam. les vocarct, sed ration: si par eigo erit ratio insignis eius veritatis quae in intellectur de conccptibusto iam naturaliter significati peritur, hoc est, in propositione mentali. intibus, qui nihilominus, subiccta, praedicata, qua absque dubio reperitur sormaliter his di proposii: Ones, non nisi per denomina itaque non est vera, aut falsa tanquam sitionem intellectus vocabuntur. num, sed tanquam subiectum sor maliter afirmat. Et confii matur. Nam si propositio men denominatum, ut animal non est sanum 6. .rtis sirensi calcior maliter, non spectabit tanquam causa vel signum, sed tanquam ad D: alccticam cos derationem, iuxta com proprium sanitatis subiectum unde s defi- inunc in sentcnti iam ponentem obiectuin niendacilet enunciatio mentalis secundum eius ensrai: Onis; qii dquid cnim subenter a proprium modum veritatis, non csse ditioni, cadit. Gli .ilec se di bet, vel ei te ali cendum orationem esse veru in aut falsum quo modo ab c denomin. u is quod patet significantem, scd sormaliter comineatem; non conuenire subiccitis,in praedicatis mcn rcs quidem conccptas significant coceptus, talibus, atque nunci .uion: bus, mentia te e cenunciatio mentalis meas constructa, de alias Oim alite ponantur ex tali significatione resultat in eis veritas. aut falsia ς, a qua formaliter denominan-
Pro resolutione aesti s norabilis iur uod sit, non esse veritatis signa sed
subiecta nam signum veritatis, sicut de sa- s . GRO huius quisionis decisione adno nitatis cani in adicio existentem, non in sel iandum est propositionem mentalein significat unde notanter Aristotelcs, non
diu rrea vocali, ec scripta, nam istaeni d finiuit nunciationem per significatio-hil reale habent praeter materiale vocum, nem velitatis lut quibusdam verba eius non scripturarum, cum significatio sit in eis en attendentibus placuit sc in qua verum rationiti non secus,ac in pecunia valor: pen aut falsum ex sic enim habent definitio detenim illa ex Lbera hominis impositone, ni vel ba, ut omnes comprchenderet; nam scut iste, ex voltima te, Simpositione prin in illis eo ut in signo, in in entali non nisicipis: conceptus aut ciri,cx quibus propositio tanquam in subiecto; quod si per signi sic, mentalis extruitur, non solum secundum lionein definiret, aut ius definitio per signiaterialem rationem erunt realcf. scd se nificationem exponatur, non delinie- cui dum siqnificationem na: uralem certe, de turenunciatio mentalis, sedimi. O Cp pei.d.n cino voluntate, de vocalis solum atque 3λini positioi: noni inuino nihilominus na sci spin. turali, haec si nificatio non consiliuit coim