Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

101쪽

am sit. Sine carmine ullo , sine imita iram carminum aini ludiones ex Etruria I li:

.cem, ad tibicinis modos saltantes , haud indecoros motus more Tusco dabant: im, rari deinde eos juventus, simul inconditis - se iocularia fiandentes versibus, coempereri nec abs i a voce motus erant. A Lepta itaque res , saepta ue usurpando e

V in 'emaculis artificibus , quia hister Tusco verbo ludio vocabatur, nomen his moribus inditum; qui non, sicut anth, rescennino versu similem incompositum 'BWr ac rudem hemis aciebant sed 'inpletas modis saturas, descripto iam ad

Mimnem cantu motuque congruenti Per-

Nebam Livius post aliquot annos , qui ab turis ausus est primus argumento fabulam ii re idem scilicet, id quod onmestum emi, suorum carminum actor' dicitur , Ri saepius revocatus vocem obtudisset, 'li petita puerum ad canendum ante μ ciuem quum statuisset, anticum egisse inquant magis vigente motu, quia nihil eis usus impediebat inde ad manum cam in histrionibus coeptum, diverbiaque tam

in ipsorum voci relicta Postquam lege

Me fabularum ab risu ac soluto oco res orabatur hadus in artem paulatim 'erterat; uventus, histrionibus fabellarum rein , ipsa inter se more antiquo rL ulcimexta versibus actitare empit; quae . IV odia postea appellata, consertaque fabel m

102쪽

-- lis potissim im Atellanis sunt. Quod gemmia 3qi ludorum ab Oscis acceptum tenuit iuvem γ' tus, nec ab histrionibus Oollui passa est. Eo instirutum manet, ut inores Atellanarum Nec tribu moveanrur, & stipendia, tanD am expertes artis ludicrae , fu iant. Ιωter aliarum parva principia rerum, lud rum quoque prima origo ponenda visa est; ut appareret, quam ab sano initio res in hanc vix opulentis regnis Olarabilem imιaniam venerit. III. Nec tamen ludorum Immum inbtium, procurandis religionibus datum, aut religione animos, aut corpora morbis le- Mit: quin etiam, quum medios sere his dos circus theri superfuso irrigatus impedisset, id verb, vetit aversis iam diis, aspemantibusque placamina irae, terrorem U.e.3- AEngentem fecit. Itaque, Cn. Genucio, L.

pQ milio amercino secundiu consulibus

melo quum piaculorum magis conquisitio an, h. τ' mos, quam corpora morbi incerem,

Cosso ' petitum ex seniorum memoria dicitur, pest, lentiam quondam clavo ab imiore fixo,ati . sodatam a religione adductus senatus, et ii, dictatorem clari gendi causa dici iussit dictus L. Manlius Imperiosus, L. Pinarimn mapstrum equitum dixit Lex vetusta est, prilcis fitteris verbisque scripta, ut qui prae tor maximus fit, Idibus Septembrius cis mum pangat. Fixa fuit dextro lateri ae rivis setimi mariam , ex quata pa- M.-

103쪽

em templum est tam clavum , quaa --- me per ea tempora litterae erant, notam te': sameri annorum fuisse ferunt e ue aeme templo dicatam legem, quia num cace rus Isnerva inventum sit. Voluniis quoque clavos, indices numeri annorum, G ocia templo Nortiae, Etruscae deae, com- puere , dii gens, talium monumentorum Mia Cincius assirmati M. Horatius comis ea lege templum Iovis optimi maximi dedicavit anno post reges exactos a com labis postea ad dictatores , quia malus perium erat, solenne clavi figendi transi tum est. Interavis deinde more, dignamiam per se visa res, propter quam diri ' crearetur. Qua de causa creatus L. Mam Manliasum, perinde ac reipublicae gerendae , - .d τη- solvendae relis one Iratia creatus G. sit, bellum Hernicum allectans, dele κα in juventutem a linitri tandemque ius in eum tribunis plebis coortis, seum , seu verecundi victus, dictatura abiit. N. Neque e miniis , principi ius i E. z

ista in desectu; non damno modb civium ,αos. sed etiam laceratum corporum lata. parta μηδ' - Virgis caesis, qui ad nomina non respon-IL. Ment, partim in vincula ductis , invisa,' ante omnia invisum ipsimi ire 'Min re t , --menque I oris iam-

104쪽

- -- liberae civitati, si ostentatione flavitiae inde I scivim , quam non magis in alienis, quam in proximis , ac sanguine ipse suo exer-

Aearbi ceret criminique ei tribunus inter cetera

is ullis dabat, Quod filium juvenem , nullius embri

compertum , extorrem urbe domo , Penati

bua, foro, luce, congressu aequatium proh bitum , in opus semiti, prope in carcerem atque in ergastulam dederi rubi summo loco natus dictatorias juvenis quotidiana miseri disceret, vere imperioso patre se natum east. At quam ob noxam pravita in aeundior fit, O linguά impromptus. Quod naturae dam- utrum nutriendum patri, si quidquam in eo humani uset, an castigandum , ac vexationeis ne faetendum Ris p Ne mutas quidem

hesia minus alere ae fovere, si quid ex em gente sua parum prosperum μ. At, must, L. Manlium mahem malo vere Allia garritatem ingenii insape premere a 4 quid in eo exiguum naturalis vigoris At, Mexstinguere vita agresti, O mineo uisu, is

ter pecudes habendo. α - omnium potitis his criminationibus, quam ipsius iuvenis irritatus est animus quin contrarie quoque parenti causam i vidiae atque criminum esse aegre passus, ut omnes dii hominesque scirent, se perenti opem latam , quam inimicis ejus, malle, capit consilium, rudis quidem at que agrestis mimi , , quamquam non es

rilia exempli , tamen pietate laudabile.

105쪽

tismatibus cunctis, exiliro succinctus, maris,

Morbem, atque a porta domum consessim re lio

M .Pomponium tribunum pergit janis ruo, sibi domino vara converim M lo, ait : nuntiane T. Manlium L -- filium es m introdum Cetenim perritum ira in patrem spes erat aut criminis aliquid novi , aut consilii ad rem viam deserreo salute accepta reddit v , Esse ait quo eum eo agere an inis si velit Procul inde omnibus illae jus

t instrum stet .& super lactum stansmo intento , vis in quae ipse concepisset 'eina, iuraret , Se viris ejus accusandi concilium plebis stimquam haliturum , is eum extemplo transfixurum minatur P

vidus tribunus quippe qui serrum ante Mulos micare, se solum, inermem, illum p validum juvenem, , quod haud mi- α rimendum erat, stolid serocem viri- Μη seis cerneret adiurat in quae adactus' verba prae se deinde tulit, ea Vi Rhastum se incepto destitisse Nec perinderi maluisse plebes, sibi staragii serendi tam crudeliin superbo reo potestatem ueri, ita aegre habuit filium id pro parentemsum .e4que id laudabilius erat , ubd

um ejus tanta acerbitas patria nihil a pietate avertisset. Itaque non patri modo

ita causa dictio est, sed ipsi etiam uolescenti ea res honori filii , quum iam primae placuisset tribunos mise

106쪽

- tum ad legiones sussragio fieri nam 4n Id y ea, sicut nunc, quos istos VoCant, Queratores ipsi faciebant secundum in sex

locis tenuit, nullis domi militiaeque ad co euiandam gratiam meritis, ut qui mare, ει procul coetu hominum, juventam egisset. VL Eodem anno, seu moru terrae , seu' qua vi alia, forum medium ferme specu vasto collapsum in immensam altitudinem s. 2 dicim Pneque eam voraginem conjectuterrae, quum pro se quisque gereret, ea

pleri potuisse ritis, quam diam moniti, r.eri emptum , quo plurimis Populus

romanus posset. Id enim illi loco sicam dum vates canebant, si rempublicam Roma Ieg m Perpetuam esse vellem Tum . Cui ita Gm tium ejuvenem bello egregium, eastigassem μ' serunt dubitantes, an alum magis Romesium bonum, quti arma Virtusque , esset. Silentio facto, templa deorum amninrt lium, quae soro imminent, Capitoliumque intuentem, manus nunc in coelum, nune in patentes terrae hiatus ad deos innes

porrigemem se devovisse : equo dein-

quam poterat maximh exomato insidentem, armatum se in q,eeum immisisse , donaque ac mage super eum a multitudine vim εTum ac mulierum congestas laeumquφCurtium, non in antiquo illo T. Tatii une fite Curtio Mettio, sed ab ho appellariam. Cura non deesset si pia ad veri- vici quirentem serret ac sua remn statam

107쪽

H, vi certam derogat vetustas fi lacas nometa ab hac Mentiore re lae vinno fibula esta Post tanti prodisii a Ny g onem, eodem anno de Herniciscar

num senatus , quum seciales ad res mendas nequidquam misisset , primo II Perae serendumad pomumde bello Mendo Hemicis censeat populusque iam m. quens iussit L. Genucio consuli pro cin soriae evenit. In ex rutione

' mi, qub primus ille de plebe

Mosita bellum suis auspiciis gesturus esset; ρο- ut eveniret res, ita communica Ronores pro bene aut secus consultormi Forth. ita tulit casus ut Genucius 1 stes magno conatu prosectus, in i ira praecipuaten legionibus necopinato p ore fusis , consul circumventus ab insciis I inter eissent oecideretur. Quod ubi Romun nuntiatum, nequaquam tantum p hea calamatate moesti Patres, quantum struem infeliei consulis plebeii dum sterint omnibus laeis, Irena, crearent cons ' ube rean emn auspicia, quis ne

si ratim etiam in deos immortales

108쪽

ime rum personat Appium Claudium ' avg3 3 ditavierat legem, majore nunc auctoritat. Agit eventum reprehensi ab se consilii incusa radi rem, di&uorem consensu patriciorum Ser vilius consul dicit, delectusque Staiustitium indictum. VII. Priusquam dictator legionesque novae in Hemicos venirent, ductu C. Sulpis

ci legati res per occasionem gesta egregi est. In Hernicos, morte consulis Co temptim ad castra Romana cum haud dubia expugnandi spe succedentes, hortante legato,in plenis irae atque indignitati m Hum animis , eruptio est iacta. Multum ab spe adeundi valli res Hernicis absilit; adeo turbatis inde ordinibus abscessere. Di toris deinde advenru novus Veteri exercistus jungitur, & copiae duphcant : Sc pro concione dictator laudibus legati militum-cium, quorum virtute castra defensa erant, simul audientibus laudes meritas tollit ania mos simul ceteros ad aemulandas viri te acuit. Νeque segnitis ad hostes bellum apparatur, qui parti ant decoris m

mores, neque ignari auctarum virium hostis suas quoque Vires augent. Omne Her

nicum nomen, omnis militari aetas exci

tur e quadringenariae octo cohortes , lecta robora Virorum, scribunrur. Hunc eximium florem juventutis Metiam 'ubd, ut duplex acciperent stipendium , decreVerant , spea animorumque implevere. Immunes

109쪽

quoque operum militarium erant, ut in --

in pu a laborem reservati, plus sibi id di

fiam pro virili parte annitendum scirent. Extra ordinem etiam in acie locati, ubeonspectior virtus esset. Duom millium planicies inra Romana ab Hemicis dirim bat ibi pari serme utrimquo spatio In m immatum est Primo stetit ininima spe ovo Nugna, nequisiquam saepe conatis equitibus Romanis impetu turbare hostium aciem. Postquam equestris pugna esse inutim conatum vanior erat, consulto pritis die tore equites, permissu deinde eius, relictis equis, clamore ingenti provolant ante Gma 4 novam integrant pugnam et neque Nastae poterant, ni extraordinariae nes pari corporum animorumque robore

se obiecissent.

Ru Tune inter primores duorum P Ulmum res geritur quidquid hinc aut illinc communis Mars belli aufert, multia plex quis pro numero damnum est: mugus aliud armatorum , velut delegata primoribus pugna eventum suum in virtuto aliena ponit: nruit utrimque eadunt, plures vulnera accipiunt. Tandem equites alius avum increpantes , Quid deinde restaret ,

rendo, sinaque ex, is pepulissent hose

κ' , neque pedises quidquam momenti face-- quam tertiam exspectarent pugnam 'mante Anafemees prosiluissent, O alieno A aiic' Zmis' inter se vocibus corre

110쪽

itammae citati, elamore renovato, inserunt Paedem

υε 393 6 primiam gradu moverimi hostem , cleinde pepulerunt, postremo iam haud dulath --.. zz tunt. Neque tam vires pares quin 1MPera verit res, facile dictu est, in quisa Em petua forrum utriusque populia victollere animos, minuere potuit. Usque in cast sigientes memieos Romanus seq-ων -

eaurorum oppugnatione , quia serum erat diei , abstinuere. Diu non perlitatum v nuerat dictatorem, ne ante meridiem famina dare posset eb in noctem tractum erat Ce

tamen Postero die deserta fuga castra Hes nicorum, saucii relicti quidam inventis agmenque fugientium ab &gninis , AEMotu praeter moenia eorum infrequentia conspe- signa essent, rusum, ac per agros trepio laga palatum est Νec Romanis incruenta Viciori fuit quarta pars militum amisse ει , ut; haud miniis iacturae istis, ali aes equite Romani cecidere. U.e.,q IX. Insequenti anno, quum C. Suleicius e EL& C. Licinius Calvus consules in em

rςi u , cos exercitum duxissent, neque inventis invio ii agro hostibus, Ferentinum uinem eorum ς'g vi cepissent, revertentibus inde eis. Tibu ..t 1 M portas clausere. ει ultimami causa se

artibus quum multae antea querimoniae uiso ciuin

que jactatae essent, cur, per fecialas rebus T. Quia repetitis, bellum Tiburti populo indicere-

. P. - Dictatorem T. Quintium Pennum eo aura anno fuisse satis constat,4 magistrum equi-