장음표시 사용
161쪽
DE CAUSA MORT. M A N I A C. Is 3 COROLLARI U
g. r49. Cum febres acutae semper inflammationes viscerum concomite
tur , sper princ. pathol. J quas posteriores & hoc subjectum sustiuuit, necesse est , sebribus acutis quoque amictum sit. c OROLLARIUM.f. I So. Hinc indema pedum, a febribus acutis quoque originem duxisse, colligere licet fg. I 6. J. COROLLARIUM.f. Is I. Solet idem nec minus ex febre hectica oriri, n. I 46. J hine nisi ex illa originem duxerit, saltem ea auctum esse constat. COROLLΛRIUM. Cum ct ab aliis causis externis proveniat, g. 346. J mihi autem
peractae ab illa persona vitae genus ignotum sit, nullas quoque earum alleg te pollum , quae indemati pedum ansam praebere potuerunt.
f. I s 3. Permulta enim gantur externae cause, ex quibus aedema pedum AR nasci potest , ex gr. si quis vitam agat sedentariam , diu se. D ioribus iusideat,
quibus υenae crurales comprimuntur, paucis hebdomadibus aedema pedum experietur , quod tamen electo mobiliori vita iterum evanescit. Nec minus hoc isti contingit , qui ligamenta sub genubus nimis fortiter c0usfringit, vel diti super equo latioris dorsi equitavit, Β' diuturna presAue femorum , liberam humorum ciriculationem ex interioribus ad superiora impedivit. Vel si ancilla sub menstrualisuxu nudis pedibus in aqua frigida linteamina lavavit, sicque mensium ob uc-
nouem pro ravit. Vel etiam fae minae gravidae ultimo gestitioriis tempore is contito tisis per nierum venis iliacis pedes accipiunt aedemato os. Et Paracessus suo Iam impore annotavit, ex vulneribus remediis refrigerantibus tractatis , pedum aedema oriri. Datur quoque aedema quod ab inconζrua scabiei curatione rerum trahit. Plures praeter has causu alligare nimis longum θ' supervacaneum esset soperae magis pretium videtur , perspectis jamimorbis, eoremque causis, quibus hoc subjection astatim fuit, etiam in causDu mortis inquisere, hanc autem taurum ex rationibus pathologicis concludere licebit. '
I q. Ρrohibita modo aliquatenus respiratione , circulatio sanguinis impeditur , arteriae inaniuntur, venae replentur, cor se rite eVacuare nequit,
S palpitat. Si autem in totum prohibeatur, tollitur omnis circulatio.& vita ipsit. Disput. Medico 'acit. Tom. L ' U SCHO
162쪽
g. Optime hoe perspicere licet in suspensis, quam primum enim il7. aristeria aspera laqueo con ingitur, vena sim in facie By reliquo corpore tument, icolor nam alis a transparente per cutim sanguine, in lividum mutatur .guia constrictio diu durat, respiratione non resitum, deficit motus cordis , qui perpulsum arteriariun cognoscitur, V ades mors.
f. I 6. Ergo Τmpedita respiratione, & libera pulmonum actione, Impe-iditur quoque sanguinis circulatio, cum qua penitus se blata ipsa quoque viata tollitur.
f. I 7. UOmica diu quieta , tandem rumpere, & pus tanta copia inhronchia effundere potest , ut non omnis brevi tempore tussi dici queat, adeoque respirationem impediat, imo ponitus tollat.
F. I 8. Ergo vomica rupta brevissimo tempore vitam, si pus in bronchia effunditur, tollere potest , 3. IS . J.c OROLLARIUM.f. IS9. Oh praesentiam tot vomicarum pulmonum in nostro subjecto , fg. I a. J verosimile est, illarum prius aliquas ruptas esse , & ulcus effecita apertum, dein autem plures simul, sicquo suffocationem & subitam mortam induxissie.
g. Iso. Confirmat hanc meam Θpothesin, an to a , quae docuit externam superficiein pulmonum non fuisse exulceratam, internam autem totam puruliu- eam , V vomicis obsessam , adeoque eo facilius bronchia exulcerata pure repleri potuerunt. Imo eo magis persuasum habeo , vomicam huic subsecto mortem iu- ducere potuisse, quando ad auctoritatem atqtie experientiam Celeberrimi Junckeri proocare lices. qui in suo conspect. mcd. theor. pract. tab. de vomica puti monum , sic scribit: quo magis vomica in profundo latitat, eo graviori periculo ruptura illius contingit, Vel enim patiens, sub ipsa eruptione suGeatur, praecipue si febris acuta hectica suppurationem antecessierit, vel brevi post jugulatur , si ipsa suppuratio copiosior fuerit. COROLLARIUM.f. I 6 I. Suppurationem in hoc subjecto adsuisse copiosiorem quae illud sus-
163쪽
keare potuit, s f. I . J testatur substantia pulmonum int omnis purulenta is F. sa. J.
F. I 62. Dum vomica pulmonum in illorum profundo latitaverit, spreautoniam. J hujus vero ruptura eo graviori periculo contingat, fg. I 6o. J, probabile simul est, hanc aegram inde esse mortuam , vel saltem vomicum, ad accelerandam mortem multum contulisse. E Ε Μ, Μ A. . . I 63. Phrenitis a peripneumonia orta , est lethalis.
DEMONSTRATIO Invenitur in Menaarii aphorismis & commentario in eosdem S. 774. COROLLARIUM.f. I . Paraph ne cum sit phrenitis ab alia inflammatione pronata, . IS. 7. J quae a peripneumonia producta, lethalis est, fg . I 63. J liquet pa-xaphrosynem a peripneumonia originem ducentem , esse lethalem.
3. Iss. Cum nostrum subjectum paraphrosyne laboraverit, ff. Ia. 37. J quae a pei neumonia ortum dixit, sq. 66. J & tuno lethalis est, I64. Jj patet jam alia mortis causa.
3. I 66. In hocce subjecto peripneumonia sedem prius in arteriis bronchia libus habuisse mihi videtur, . quibus suppuratis etiam fines arteriae pulmona lia oclupa is. L E M M A F. 267. Peripneumonia , quae fines arteriae pulmonalis occupat, mortem producit
Vide Merha . Libr. citat. 3. 826. ubi simul modum, quo mors intilli morbo inducitur, optime describit.
f. I 68. Cum in nostro subjecto peripneumonia arterias Fronchiales o, sessierit I S. I sis. J alia iterum mortis caula probabiliter evinci potest. V 2. LEMMA.
164쪽
s. Iss. Si talis peripneumonia utrumque pulmonem simul dc valde inse- oecit , erit cita & instiperabilis mors.
DEMONSTRATIO. Vid. in citato libro Boenaavii g. 827. COROLLARIUM.
f. I o. Cum in nostro subjecto similis peripneumonia utrumque pulmonem valide insecerit, quod magna eorum suppuratio testatur , patet illud citius animam emare debuisse , f S. ID. I ae allas a sobre hectica jam prae
f. III. Hae sunt, qua tibi L. B. de mania & causis morborum huius subjecti communicanda duximus. Deus interim T. O. M. conrasin nobis semper senigne adesse velit, efficiatque ut in sui ipsi, gloriam proximique salutem redundent.
167쪽
CUm anno I 732. & sequentibus annis in Civitate meatus Geldria Amia iam dicta praxin medicam exercerem, singularis hie mihi castas obvenit et vocabar nempe die 28. Januarii ejussem anni ad rutticum . qui appellabatur miria van de nap , & ducentos circiter passus ab urbe habitabat ι hic pridie morbo quodam laborare ccepit, quem, cum viserem , statim icteruin esse cognoscebam. Uxor ejus , semella tenera , tempe amenti cholerico . melancholici, aetatis annum agens circiter quadragesimum , septimo jam die sebre catharrhali benigna erat adflicta , qua non obstante, ex amore erga maritum , cujus mortem pro rei domesticae & similiae conditionibus nimis praematuram, ne eveniret, valde metuebat, e lecto, ut
mecum eo distinctius de statu morbi mariti & prognosi sermonem facere ponset, egrediebatur, aegrota, inquam, sudore critico septimo morbi die per totam corporis peripheriam erumpente, madida. Dictis dicendis , A praescriptis adversus morbum mariti necessiariis me discedentem usque ante po tam domus prosequitur , nudis pedibus , nec vestibus, uti deceret, indu-tR i tempore hyemali austero, ubi terra , ad minimum iis in confiniis nive obducta , intensumque frigus erat, quam urbanitatem ipsi in hoc statu cum reprehenderam, δι periculosam esse praenunciaveram , eamque domum suam non solum sed & lectum cito citius ut intraret, jtisseram , abii. Altera die 29. Januarii rursus aegrotum rusticum visendi causa ad domiacilium ejus me contuli , inscius quid prieterita die post meum discessum contigerit ; sed totam familiam aliosque vicinos copiosiissimas laudentes t chrymas offendi; hoc inopinatum tristitiae spectaculum , quid indicet interroganti mihi responderunt: uxorem rustici a meo disceta usque adhuc in deplorabilem insaniam esse delapsam, ita ut sine intermissione veheme tissime deliraret. Ad lectum eius itaque terrore quodammodo perculsus, licet de ejusmodi eventu nonnihil praedixerim , properavi, in quo aegrota ab aliquot hominibus tenebatur, ne exsultaret, & sequentia in ipsi aegrota apparebant phaenomena : facies eius tumida & admodum rubicunda erat, oculi pervicaces, feroces, rubentes, scintillantes apparebant, lingua arida , pulsus celerrimus & frequens, parvus, & tendinum lubsultus percipiebatur , aegrota simul anxia A inquieta erat, quae omnia cord unctim 1umta phrenitidem indicabant. Suasi itaque venae sectionem, sed haec non poterat institui ob nimiam aegrotae inquietudinem , ideo praeici ipsi medicamenta temperantia & antispasmodica ex aquis Ceras. nigr. q. Til. plantag. pulv. polychr. Pelarg. epit. nigr. Tartar. Vitties. Tachen , Nitr. dep. Bez. min. med. Cinnabr. nat. ppi. Syr. Citr. M. omni b. horio cochl. ij sumenda, deinde, ut alvus de officio suo per aliquot dies neglecto moneretur,
tres jussi bibere scutellas infusi Theaetarmis laxantis pro marito compositi ex
168쪽
Insequente die 3 o. Januarii adflantes reserebant, aegrotam nostram praetcrita ni ctc quodammodo tranquilliorem se habuisse , nihil autem penitus dormivit se ; pulsus adhuc celer, frequens & parvus erat, urina inia voluntatio excernubatur. Continuanda ergo heri praetcripta medicamenta. Die 3I. Januarii a grypnian praeterita nocte continuasse , & delirium circa 'auroram csse exacerbatum intellexi; aegrota , cum illam viserem , defixis oculis me intuebatur, tandem sese erigens voce clara, sed canora, tremula que ita me alloquebatur : GF tiv niethel , i. e. me non posse auxilium ipsi a ea,& hoc plus quam decies repetebat. Praescripsi pulveres an torgusticos in deliriis apud Autores celebres , ex pulvet epit. nigride Guttet a Majerni, Spec. ceph. Michael. &α sumatur sing. quadrilior. dos. ad scrup. I. vel drachm. sem. sed nullum praestiterunt e flectum , ratio iquod causa huius adiectus in primis viis, in acida nempe saburra ibi latente, non erat quaerenda , idcirco haec medicamenta , licet famigeratissma, plurimam partem vero e terra inerti constata, evidentem S salutarem effectum edere non valebant, utpote quae nec oscula vasorum lacteorum , mullo minus venularum csyli solum defaecatissimi partem resorbentium penetrare possiliat, cons. Tractat. Meus vernacula conscriptus: von denen seri λενι Mitteti f. U. und dessen Aniater climg Lit. o. p. go. Pro potu ordinario de cocto hordei citrato utebatur ι Urina hodie pauca erat & aquosa. Ad derivandam sanguinis versus caput congestionem vesicatoria ad suras, sinapi Lmos & rubefacientia ex rad. armoraciae recenti, sermento, pipere & sale,
composita, ut & haleces dissictas ad plantas pedum applicare permisi. Primo Februarii die delirium & omnia augebantur symptomata, agryp nia, inquietudo, tremores artuum, stridor dentium, alvi strictura , ingens sitis ; largum it eque exhibere jussi potum decocti hordei citrati, interponendo pulveres ex epit. nigr. & antispasmod. Stabili cum MP. de C no glossa compositos, parva sed repetita saepius do si propinandos , & ad alvum aperiendam denuo iniussi supiadicto laxante utebatur, successites.sectus cum aliquali delirii & symptomatum mitigatione; post meridiem enim hora prima ad somnum redibat piopensio, & insequente nocte plus
quam per totius morbi decurti m tranquille satis dormivit. Secundo & tertio Februarii die omnia mitiora apparebant, licet nullum crisios nec per urinam, sudorem aut haemorrhagium, nec per a lxum in Licium sese manifestaverit, pulsus tamen non ita celer, magis vero debilis ut & adhuc frequens percipiebatur 1 circa vesperam tertii Februarii de recuperanda sanitate valde desperabat aegrota nostra, ex hac ratione anxia totam noctem sine somno transegit. Postero Quarto Februarii die delirium de novo ita recrudescebat, ut adstantibus vim inserre tentaret, nisi eorum yi retenta ob desectum virium morbo consumtorum illis cedere coacta suisset, quod vero cum animadverteret
169쪽
omnibus adstantibus amariis me conviciabatur. Cum advenirem , delirantem nostram iuribundam offendi, quae ab aliquot hominibus robustis in Ie in tenebatur, fulgebant oculi, quorum pupilla , quia uum undique aequa. liter retracta , valde dilatata erat, uti in furiosis ordinarie observatur, pulsum duriorem , maiorem & sortiorem, sed longe tardiorem quam antea percepi, verbos aspectus ejus terrorem mihi ipsi incutiebat, quem haec verbat De Di mel MI 'ι Ud wrmoseis, item de rasan trut den Arm is , i. e. diabolus capis meum franget, item Satanas brachium meuma eorpore discerpis' voce dura & di itincta ejecta non nihil adaugebant. m vero nec febris , nec acitus, nec sitis adesset, attonitus aegrotam ad Lpexi , junior sive non nisi per olympiadis spatium medicinae practicus . quidque eonsilii sere nesciebam , meditabundus in magno rei medicae ocea. no fluctuans, tandem vero collectis iterum cogitationibus meis hinc inde dispersis, ac ponderatis omnibus circumstantiis in aegrota observatis , m
nia speciem nunc esse morbum judicavi, ideoque sequens praescripsi insulum Theaesorme ex herba anagallidis cum flore Puniceo decantata in ejusmodi deliri is, & herba millesolii, nec non tincturam refrigerantem Pe- largi sing. quadrilior. ad git. XXXV. - XL. Imprimis hoc singulare in nontra aegrota animadvertebam , quod, si propius ad lectum ejus accederem , illa haud levi iracundiae adfectu me intueretur , & nisi retenta, summae illi sui siet voluptati, si vim mihi inferre ipsi licuisset. Hoc phoenomenon mihi illud confirmavit, quod legi in Valentini Prax. med. inf22 SQ. III. p. 228. ubi dieit: Maniaci Medicis smi infensi mi ι & hoc certe verum est , siquiadem & alia vice Arnhemiar hoc mihi contigit, cum ruiticus in pago Vicino etiam maniacus catena in pede munitus, forcipe ferrea, qua eo lCoo ad reponendum lignum super focum uti Iolent, cranium mihi frangere tentabat, si illi juxta intentionem successisset, sed cum opportuno tempore propositum ejus animadvertebam, discessi, & illum postea usu aquaestiteranae sanavi, conf. hue Fabris. Midani obse . Med. Cent. IV. obf. 8. p. 38. Inio Observatat Olam Marichiis, quod delirio melancholico vel alio ali Medicum suum postea odio prosequi soleant. vid. Tiam. Bartholini M. Med. HUh. Vol. ἐκ obf. XLV. p. t 8. Insequente a 4'. ad um. Februarii nocte nihil dormivit, eademque ut heri urgebant symp- tomata, alvus heri deposuit scybala dura fusci coloris, hodie denuo itricta est, ideo adsumsit saepius citatum insusum laxans. Dirus autem & trox hic adfectus mirum in modum me fecit sollicitum , & consilii quaerendi causa ut celeberrimorum practicorum libros evolverem me impulit, licet parum solatii apud plerosque invenerim, donec tandem saeclivi Cynosur. Mater. Med. Tom. m. casu in meas incidit manus, ubi Para. II. p. m. 87o. sub titulo Sanguis asini sequentia legir Medicum quod conceruitssum, savguis a tui mustum celebra tin m delirio, m melancholia , m epiles
fur, opoplexia, defectu loquelae Ue. Sapienti sat, aiebam, in casu tam di ficili eonsilium quaerenti l legi ideo & relegi aliquoties dicta verba, deinde Destui. Medico . Pract. Tom. I. X R
170쪽
& alios practicorum libros adduxi, & an consentientes invenirem ἰnspexi . nonnullosque reperi. Cur igitur dubitarem, me ipsum alloquebar, quin tentarem in casu tam desperato & extraordinario etiam remedium extraor dinarium ' probe gnarus triti: melius est in cula desperato tentare rem dium anceps quam nullum i anceps quidem hoc mihi non videbatur. Difficillimum nunc erat illum sanguinem Arnhemiae adquirere, ast horis aliquot piaeterlapsis tandem cura ac studio Pharmacopaei ibi famigerati Dom. Ruου , illum accepimus ; hiz juxta praescriptionem meam sequentem in
modum praeparavit medicamentum:
Rp. Panni lintei sangu. alin. imbuti S sco. trium digit. latit. & unius digiti longit. Ηer h. anagallid. B. punic ob desectum aquae destili. ejusdem herbae
Idanip. Sem. Inf. in aquae soni. fervid. q s. Colat. Rec. Uncias I U. D. ad Uitr. S. sumatur ter de die sing. vici, tertia pars.Ηujus medicamenti hodie hora nona vespertina prima vice hauriebat aegro. ta tertiam partem , & insequente nocte nonnihil dormiebat & satis tramquille. 6'. die Februarii cutis huc usque arida & sicca jam mollior tactu appar bat , ad madorem quoque dii polita, urina cocta sedimentum fuscum post moram quandam ad fundum vitri deponens, pulsus hesterno aequalis , timida magis S speculabunda videbatur aegrota , tandemque meticuislosa adstantes exhortabatur his verbis: GF heden de maereis υσνaι i. e. O homines mundus periis Interim continuabatur medicamenti heri prae- cripti usus hora septima ante meridiem & tertia post meridiem , ut & venperi hora nona ι tussiebat hodie aegrota , quod inde ortum esse judicabam, quia pridie corpus praecipue pectus sub delirio plus justo denudaverat. Seiaquenti nocte licet parum dormiverit, tranquilla tamen & mere speculabum da permansit. Postero die septimo Februarii urina emittebatur turbida ejusmodi sedumentum ut hesterna deponens, sudor quidem praeterita nocte non copi fias tamen mador prorupit , continuetur usus potiunculae specificae more solito juM . . iSequenti octavo Februarii die urina eiusdem ut hesterna conditionis erat,& sat bene dormivit aegrota, alvus stricta nimis ap rictatur usu infusi fata pius memorati laxantis; adsumsit insuper porro medicamentum specificum. Hodie ante meridiem singularis nostra cum aegrota accidit casus : adu niebat dnim laniarius vitulum emendi causa, quare aegrota noltra surgebat, eum illo stabulum inibat, & vitulum, prout decebat, illi vendebat. Quae actio licet e voto quoad rem domesticam successerit, tamen laudanda non erat, siquidem aeri liberiori sese exponere debebat, & eventus deinde sane comprobavit, quod consultius secisset, si in conclavi suo & lecto mansisset, cutis enim laxior , porique patuli magis aeris austeri tactu concia ingebantur, & materies, quae per emunctoria excerni debuisset, retro-