장음표시 사용
461쪽
μ verbosius differentes amores inspicias. Non autem solum hoc remedia genus in signis effieache deprehenditur in lue gallica , prout hactenus creditum eth, verum etiam ejus usum in pluribus aliis assectibus gravibus is pituita glutinosa humoribusque aliis eidem immersis & implicatis prodeun
F. 323. In morbis rebellibus S inveteratis ex vitio seri graviori oriundis redeliin Ax- D. mater. med. p. - . U TO. u. ZMaus fundam. M . anatom. p. 38o. laudant Dolendum tamen sithe est , quod , prout in
omni re facile abusum observes, in hunc usque diem tantum invaluerit. ut remedium universiale praesertim apud lippos & tonseres audiatur atque existimetur, procul habita distinctione naturae, morborum , eorumque causarum ac concomitantium symptomatum de internarum partium prava dispositione nunquam non testantium . ita ut hac ratione nunc in salutem aegri, natura robore sufficienti ac Viribus inltructa, vergat, nunc in pra sens mortis perieulum temerarie adhibitis his medicamentis aeger praecipiatetur , uti exempla & observationes docent. Commendatillima utique j
dicatur salivatio mercurialis , si cum prudentia tractetur S adminiit retur, probe perpensis & collatis omnibus circumstantiis. Obiter haec tetigisse, rei ratio postulabat, imposterum fortassis, si Deus vitam & vires largietur, exactius ac verbosius remedium hoc heroicum pro viribus ingenii tradere constituimus. Invitis quoque nobis nonnunquam oboritur salivatio, ubi quidem mmdci scopus & intentio non est salivam ciendi, sed tantum illi malo , cui sub vari , sorma mercurialia applieantur , medendi fine , unde per accudens & intrecte illa contingit, ubi corpus nostrum dispositum suseipit ea in sinum , & nunc salutariter , ubi corpus eli phlegmaticum impuris su
cis repletum , nunc symptomatice, ubi viscera sunt depravata, largius hujus liquoris profluvium excitat. Ita , ut rem exemplis illustremus , Bartholinus cent. 3. hisor. I9, ex imprudenti cinguli mercurialis applicatione observavit hunc fluxum , idem ex nimia mercurii praecipitati pulveris in sordida in genu ac circa talos ulcera inspersione Schenc is observi med. de praecipitato obsim. a. factum commemorat. Neo adeo rara sunt exempla, ubi in scabie ex cinguli mercurialis applicatione non modo salia valis fluxus suit obortus , verum quoque insuper mercurius cum alvi s cibus fuit rejectus. Identidem nuperrime mihi retulit Hanoratisi. m. P
rens memorabilem casum, qrai in puero Ia. annorum contigit. Huic
oborta est hernia intestinatis , debitis deinde remediis malo oppolitis paulo post pruritis insigni & sere inextinguibili circa genitalia vexatur, quem sedare frequentius fricando digitorum ungulis necesse habuit, depositis fasciis, quae intestinorum refrenandorum fine errant applicata, ingens peduculorum copia in conspectum prodit, ad quos fugandos denuo applicatis Iastiis unguenti pediculorum, sive merci talis pa ca quantitas inungitur, necantur ad unum omnes ἔ at . paulo poli tanto salivae nrofluvio aeger cor.
462쪽
ripitur ad si mereutium fine salivandi intro sumsisset, cum tumoribus glandularum colli ac ulcusculis fauces occupantibus t debite tamen adhibutis remediis externis & internis aegre quidem ac summa cum molestia, sed penitus tamen restitutus ab hoc symptomate molesto liberatus est aeger. dem symptomatum facie splendet historia , quae recensetur in M. N. c. D. I. A. III. ut & observationes a B. Dissero in laborator. αγ-spec. a. annotatae , ibi inter alia vir quidam cachinicus a filiolo incurio, quem sibi in lecto ex amore propius ad lateramdmoverat, ingentem p .diculorum numerum per contactum istum sibi acquisivit, pro arcendis a tem his cum cingulo hydrargyro & pomi assi mixtura inuncto circa n dum abdomen uteretur, paucis diebus post pinalismo correptus est. Μ dicus accedens deponere cingulum jubet. & adversus inflammationem oris periculosissimam & jam incipientem gangraenam , quam sibi contraxerat ex imperito & imprudenti medim , qui antea vocatus erat scor tum oris ratus volatiliaque adhibens praescribit necessaria summo cum effectu. Salivatio autem nullo modσ coerceri potuit, quin per duodecim hebomadas tantam aegro molethiam exhibuerat, ut fractis viribus S corpore eneta vato denique animam exspiraret. Ex qua historia lymptomaticam saliva tionem fui si e patet, adeoque cautissime mercandum esse eum mercurialutius in his subjectis i destructis enim a tono & ad putredinem inclinanti. hus visceribus, & viribus deficientibus non potest non mercurius , qui Vi. res & viscera non labefactata , sed sana requirit & supponit in corpore, istiusmodi ludere tragoedias. Accidie quoque haec salivationis species nonnunquam sis , qui mer .rium in igne tractare solent, ubi ille se insinuans mediante fumo . qui albus conspicitur. molestam ciere salivationem solet, Aurifabri, ubi suspicionem mercurii in corpore latentis habent . balneo uti solent, quod reis medii genus quoque commendat Riseriis rem. a. obse . 9 I. alii alia in usum trahunt remedia. Coincidit quoque hie historia illa , quam allegat Misserin l. c. p. m. ubi GLea mulier thermometra. baros pia & similia fine egregia parare gnara. Lepius argento vivo utitur. quod servente aqua loco calidae lavabat, primum epilepticis insultibus corripitur, ut in
terram projecta fuerit cum omnimoda mentis & loquelae abolitione. Su cedit demum ptyali simus adeo crudelis , ut loco salivae interdum sanguis ex ore efflueret, qui aegram periodice affligebat. Restituta tamen debita curandi methodo hanc artem deseruit. A alium victum quaerere coacta suit., At vero modo recensitis salivationum speeiebus diutius inhaerere haud fas ei it , rei ratio exigebat , quantum pagina permisit . eas delineare, ideoque, cum potius a causis externis. remediis, quae partim scopo &intentione salivandi adhibentur . partim per accidens invito modico iaaegroto in medium producuntur ptyalismi, a me sub limam jam non vocabuntur , sed potius altera species, quae sine exhibitione & applicatione
463쪽
mereurii partim crisis naturae est , partim lymptoma morbi constituit. potui sent quidem dictae species tutius enarrari, & quatia plurimis desumptis ex variis hinc inde exstantibus autoribus exemplis illustrari; sed brevitatis rationem habentos ad hanc , quam modo diximus , spontaneam , quae frequentius in praxi medica occurrit, animum adve imus , adeo quidem ut rem exemplis & rationibus simus illustraturi, subjunistis iis , qvie tum ad prognosin . tum ad diagnosin morbi spectant, annexa quoque , quantum pagina sert, brevi ac si iccincta medendi methodo.
salivationis criticae originem naturam perscrutatur.
HIsce nunc perspectis presso pede insequImur evacuation Is nostrae ne-gc t um , quod critica illa & 0mptomatica salivatio est. Placet autem hic Ioel differentiam illam salivationis criticae & symptomaticae paulo
uberius, quod ad seqpum nostrum multum confert, recensere. Notum quam quod notissimum est in foro medico , salutarem evacuationem humoris . circa quem elimInandum occupata est natura in statu morbi, semper supponere vigorem ejus , lassicientibus ab debellandam &expugnandam materiam morbificam viribus instructae , cujus etiam reupoctu natura morborum debellatrix passina nuncupatur, & quidem specin-tim non modo ab Hippocrate, 6. Epidem. naturas esse morborum medicatrices , sed ' saleuin quoque in commmisar. ad hunc ipsum terit m , Omnia facere salutis hominum causa , interpretatur. Et libr. I. de uκtur. f. cult. Nat iram , ait, suis viribus usam , quae noxia sint, expellere, quae utilia , usui servare. Vid. quoque Vulieriola in opere suo erudito observ. ibr. r. DU. q. p. m. 36. libr. a. obf. 6. p. m. I 36. Causam huius critime evacuationis penitius evolvere, non seri nostrum institutum , sussicit,
Deum a seculis totam machinam ex variis partibus & solidis & fluidis in hunc finem conformasse, disposuisse , ut non modo in statu sano ea, quae destrii ere eam, evertere & prosternere apta nata sunt, sed etiam in statu praeternaturali, ubi heterogenea multifaria & adhuc plura incognita , sive sunt quantitate sive qualitate in sesta , mediante secretionis & excretionis negotio foras proscribair ωL dissert. Celebere. Host anni de naturi mom
Factam vero suisse salutarem evacuationem ex eo manifestum sit, quod morbus notabile decrementum, natura vero incrementum sumat : si secus id contigerit, neutiquam salutaris , sed lymptomatica ad aegri interitum& naturae prostrationem vergens salutari meretur. Patet autem id ipsum, quandocunque facta alteratione actuali suacuatoria actiones tam vita es
464쪽
quam an; males Indies augmentum capiunt, activioremque ae habknalem. Ut ita dictim , vigorem resumunt . materia mo. bifica jam tu n expulsa. id est . cum mens univi turbata vagabunda delians . tranquilla & parata redditur , ut ex his etiam paterat . quomodo animus ejulque actione. corpore male disposito ceu indit ibi ubili vineulo vitioque correpto pollit etiam immutari . alterari, qua de re tiniae dissert. μιest. Hos tinni de animo sanitatis V morborum fabro. Deinde , cum pulsus antea debilis celer inaequalis praeternaturalis , sortior aequalior ac magis naturalis evadit , qui robur librarum cordis S in fluxum in eis sirituum vegetiorem indicat. I um etiam , quando urina antea tenuis limpida sedimentum deponit. Haec Omnia collective sumta de natura victori tellantur , eamque cu n morbo
rediisse in grati 1m. Ex h sce dictis pronum eis intelligere . quid per symditomaticam intelligere velimus , nimirum eam quae in morbis chronicis mali eli judicii, in acutis autem plane omnem convalescemiae spem tollit, exsuperante materia morbifica & prostrata natura. adeo quidem, ut si gulis momentis mortem aegroti fores pulsare metuamus. Nasci: ur haec ex intrinseca nata malignitate, sive secundum vcteres putredine . quae in leatiori progressi vo circinari motu & putredinosa dii lutione particularum Linguinem constituentium consistit. Opponitur haec criticae, quemadmodum enim illa robur naturae sussiciens supponit. actionesque tum animales tum vita es debitum officium machinae praestare indicat, ita syirpi matica naturam destructam , debilitatam, victam. actus organicos sive mechani eos vitales debilitatos , motum Ianguinis & spir tuum languidum,ino etiam fibras a tono suo debito & naturali dehiscentes notat. animo tunc, qui vagabundus ac delirans erat, de momento in momentum m ius deliramentum increscit, pulsus debilis remanens, ita ut medicus linitus constitutionem & naturam expiscaturus eun vix sentiat, partes e tremae frigore corripi sensibili incipiunt, convulsiones denique mortem mox subsequuturam praenunciant.
Accedimus nunc ad nostram exeret onem, leviores tamen in limἰne s Ilvae fluxus sistere expedit. Silentio praeterimus illas fluxiunes, quas natura in statu naturali sub appetitus varia constitutione instituit, ex physiologicis etiam superius adductis innotescit. inque propatulo est, avide aliquid appetentibus copi sius in os salivam exsilire, quae phaenomena pure mechanica esse . nemo nisi mechanicarum legum naturalium in corpore humano ignarus insicias .ibit. Summus enim artifex fluidum hoc inseruit machinae. ut exigente necessitate & deficientibus alimentis , ratione sui penetrantis salsuginosi principii orificium ventriculi plexu nervorum insignium gaudens irritet, vel licet, quo sensu iacto non modo idea appetitus in animo excitatur , sed & eopiosius salivam ex ductibus suis. in quibus ceu promus condus latitat , eliminat, ut masticatio & resolutio ciborum eo iaciliust perfici.
queat , hocque fit per consensum, dum enim nervi ae fibrillae ventriculi
465쪽
spasmodice convelluntur, simul motus ille contractorius saucium nervis ac fibris communicatur. Ex dictis quoque facile deduci potest ratio . quare sub nausea & instante vomitu fluat abundantius saliva ex ore, quam etiam Hippoιrates U Gate1- praecedere tradiderunt et item cur in ardore ventriculi live Soda , Sod . tenuis saliva in os excurrat, praecedente quodam molatho pressorio & tensorio sensu in ventriculo perceptibili & veluti leniori conitrictione per oesophagum ad fauces usque alcendente. Eundem quoque suppeditamus causarn in illo ptyalismo . qui cruditati ventriculi
accidit . qua de re via. Brom. animadvers in Prax. Gaanii p. m. 26o.
Formalem haiae causam quoque salivae illa copiosior in os effusio lassicienter indigitat, quae in cardialgia, dolore ventriculi molestissimo acuto a tenditur. His omnibus & quae ii nobis propter brevitatem cui studeresis eit , omittuntur , salivationum speciebus facili labore mederi possis. mus : cum enim materiae peccantis in ventriculo & primis viis suspicis subsit , optime medela per corrigentia vel per evacuantia aut ανω vel καrω instituitur; sin causa formalis motus irregularis consuetudinalis ex alia parte viti ta huc trajecta, antispasmodica & proba diaeta observata imo causa fundamentalis sublata omne absolvent punctum. Frequens est hypochondriacorum symptoma, quod uberrime saliva in fauces & os confluens piyalismum excitet. ut hypochondriaci ct melancholici hinc sputatores audiant vid. Θω. rax. medici fine tae tract. 7. g. 189. D. S deus. I. a. p. lo . Multum periculi alere solet, vires corporis mirum imminuendo. Expedit autem reique ratio postulat, ut symptomatis hujus naturam & originem indagaturi, prius , quantum in transitu licebitimati hypochondriaci genium perscrutemur , ut eo facilius aetiologiam symptomatum , adeoque etiam p yalismi inquirere atque deducere valeamus. Rectissime autem aflictio haec morbis spasmodicis recentioribus annumeratur , qui quidem , si causam spectes, remotum, vitae sedentariae, otio, caeteris paribus multum imo plurimum debet , quare etiam illis familiaris est, qui vitam sedentariam amantes chartis solent impallescere, ut ideo quoque rectilsime praecipuus studiosorum morbus appellari soleat. Propter motus autem & exercitii debiti intermissionem non modo in &exspiratio, qua mediante sanguis intra pulmones cum aere subtiliori elastico mixtus attenuatur, dividitur, aptusque ad actiones corporis obeundas redditur, negligitur , verum etiam motus diaphragmatis lentius procedit, unde, cum ancillante hoe motu intra vasa abdominis sanguis contentus in circulatione promovetur , ille ipse in progresu suo debito ac naturali impeditur , ac testudineo gradu procedit. su ced i postea succes. cessiva stagnatio , eoque ipso dilatatio seu expansio iusto amplior venae portae ramorum, quae deinde uberioribus 8e mox subsequentibus presso pede crudelibus sumptomatibus provocandis in visceribus abdominis seres pamdit apretissimas , quae sunt dolores gravativi & pungitivi in hypocho driis, flatulentiae, alvus adstricta . ructus, praecordiorum angultiae, ubi
466쪽
. diu durat malum , vertigo , capitis dolores, fixa phantasmata j sommrsteturbulentus & frequens salivae ejectio sese alsociant. Suppositis his symptoma tiostrum non adeo dissicile erit explicatu , si
Ritendimus congelii nos , stagnationes crassi cruoris dilatationesque vase- .rum , quibus spusini seu dolores gravati vi oppressiorii succedunt , qui etiam irregularium istorum motuum huc illuc gressus suos dirigentium
nunc in infimo ventre flutulentiam & innumerorum aliorum . nunc livmedio ventre anxietatum ., strangulatiotium, sufiocationum , mox in capite dolorum , vertiginis, melancholiae, somni turbulenti caldam formalem ac genuinam constituunt, ut sic primaria causa congestio sanguinis
impuri immobilis, secundaria autem & formalis spasmi illi seli inordinatus fluidi nervet motus sit. Saliva autem in hisce subjectis copiosior justo. secedit duplici ratione ac modo , primo quod spasmodice vasis in abdomi-. ne contractis sanguis ad superiores partes pellatur , ubi stagnans vel len-.tius progrediens plus sollio sieparatur saliva, deinde quod per se sanguis
hypochondriacorum lentius circulum situm absolvens salivae copiosius in . ore colligendae occasionem praebere possit , licet etiam spasmi non sind. praesentes , quod ex malignis & acutis morbis evidenter constare potest. Urina clara limpida copiosia argumentum erit pro secessione seri & lentius circulante sanguine , imo sudores nocturni hypochondria rum via. Θd. p. 499. Η' sol. Rectissime hinc sentire videtur Celebra . atqtie experient Θdenh. l. c. p. Scio. ubi de malo hypochandriaeo eiusque frequenti symp- tomate ptyalismo disserit, quod ille a spiritibus sanguinem ita inquietata-.tibus pendeat cum ad multas septimanas salivam exspuant tenuem p tinde, ac si unguento mercuriali suerint aegri delibuti , durante enim hociturbido sanguinis statu , in quo excretionibus ad naturae methodum exi .gendis impar is est, serum motum hunc inversum non jam in renes prcs lege naturae exoneratur , sed per arteriarum extremitates in glandulas deponitur , & per ductus salivales salivae sorma prodit. Malum hoo hypochondriacis valde molestum est, sed nec minus mali judicii. Cum enim laudabili hoc more sanguis defraudatur per se jam ad putredinem dispositus , non possunt non mala inde propullulare pejoris indolis , imo etiam virium ingens ac notabile detrimentum. Subscribit huic sententiae Celebere.
Nost. Hostiniannin in citat. dissert. de Ialiva neces . in pect. p. IO. S. 6. Nuhil frequentius inquit, occurrit in praxi, quam quod hypochondriaci . melancholici, phthisici quotidie salivam exspuant largissimam , ita ut i drisinenti sputatione illa loca , ubi subsistunt, sordidissime commaculent .
de si materiam per os excretam curiositatis ergo colligere velimus , istra
ius horae spatiuin praesertim si jejuni fuerint aegroti unciam unam& ultra habere possimus. Quae nimia excretio nobis siguificat sanguinem, humido suo defraudari, & sic remanere in vasis suis crassum fluiditate ac tenuitate debita orbatum. Ex crassitie autem sanguinis non possunt non ejus si ses , Vcterum infarctus, colatoriorum obstructiones, secretionum ia
467쪽
exeretionum naturalium imminutiones quae singula multorum & gravitaruinorum malorum causa & origo sunt proficisci. tyrogenies mali hypochondriaci scorbutus ut plurimum eth, qui sanguinem immobilem acrem impurum propter colatoria & emunctoria corporis obii ructa pro causa habet: quemadmodum autem in malo hypochon-driaco ptyalismus non adeo frequens est, neque etiam istida saliva una cum ulcusculis mali moris occupantibus rejicitur, sed tenax viscida lenta sine istore & ulceribus oris, ita certe in scorbulo symptoma adeo malignae indolis est, ut etiam cum hoc signo & symptomate cum lue venercu quandoque colludat. Comitem vero habet gingivarum tumorem , putredinem A laxitatem leviori attactu inter edendum vel loquendum nunc purum Linguinem, nunc salivam talidam stillantium. In causa est , ut diximus, nou modo mala diathesis & dyserasia seri sanguinis, quae pamtes has teneras mediante motu sanguinis alluens acredine sua ac putrilagine inficit, verum etiam exinde pronatus gingivarum tumor, fibrarum laxitas, quam semper humorum abundantia sequitur , ubi laxatio fibraiaxum contino ζ ς unda non potest non copiosior, quam par est . salivae putridae ac talidae propter stasin redditae proventus fieri. Causas vitio Lehujus qualitatis in sanguine recensete inutile existimamus, geutanas autem ac maxime omnium probabiles ingeniose suggerit Exceli. Hos a in tu dissert. de generatisve salium morbosortim is corpore humano. Salivationes hae difficulter vel plane non medicamentis etIam optimis ceduut, cum licet inhibitus sit fluxus i semper tamen de novo repullulat.& molestias aegrotis non mediocres creat. Lubet hanc in rem in praesenti adducere singularem observationem, quam Datassimis Frater I u. mpreMed. D. ες Practicis Haiser a. annotatam in praxi ex patria transmisit, simul a me petens, ut hisce simul dissertationem meam illustrarem. Vir L. annotum sanguineo cholericus diaetae lautae M vinosae cum vkasedentaria deditus corripitur arthritide vaga scorbutica, in hanc modo corporis partem modo in aliam Levienta , qua Isto stigata per debita medicamenta liber ab his crudelibus parox nia per aliquot annorum decursum vixit. Ante annum & quod axcurrit panis circumserentiam ejusque glandem aliquot ulcuscula miris doloribus ipsum torquentia, & serum ichorosum talidum talantia occupant. Accidit & chorda dictus cordis , ejusmodi a Lfectus, quo mitum extensa & incurvata instar chordae conspicitur urethra , conjunctus cum dolore exquisitissimo. Consulit madieum, qui malo huic medetur per dinita medicamina prius evacuantia, postea balsamica roborantia, relinquit tamen affectus sedatus dolorea, quos in pedibus &cruribus sensit, trahuntur in usum decocta lignorum cum regimine sud risero, interpolata tinctura antimonii acri cum essentia anodyna maritata, ita & hi evanescunt. At vero elapsis aliquot diebus in adeo atrox ac λει
tissimum salivae incidit profluvium , ut salvis adhuc quidem gingivis tubercula sive apthae oris in lingua S palato apparerenτ eum insigni ardors
468쪽
st dolore, qui aegrum valde cruciabant di & notabile suis , quot ductus
sali vales Nuckiani tam ampli fuerint, ut pennam anserinam admiserint, copiosem salivam eructantes. Revocantur denuo in usum decocta ligia Tum ut & pii ii se antis coi buticpe , & edentiae ejuslem valoris cum regimia ne diaetetico, klvus per debita laxantia aperta servatur . Vena quoquuin brachio seciitur, scit omnia in cassum , ut medicus ad pertinaciter perseverantem fluxum competandum anodyna in usum trahere coactus f rit, qMod δι praestitit storibus sulphurri cum laudano optato remixtis summo cum levamine adhibita simul cura diaetetiea, per decem septimanas inducias fert fluxus, qui his elapsis periodice revertitur, cum denuo inor dinatae ac leviori diaetae sese mancipasset , leniori tamen gradu, in quo antea erat constitutum malum , adhibetur iterum interne tinctura antim nil & externe mucilago sem. cydoniorum cum aqua & julebo rostrum utS oleo amygd. d. item emulso ex sem. 4. frigid. & amygd. sed nullum inde percipit levamen. Cura martialis methodice adhibita nihil prosuit rsputatio circa tempus vespertinum & inter edendum cujus phaenomen iratii nem in serius aetiologia suppeditabit, uberior ac frequerulor ei hquam de die. Medicus acidulas Egrenses suasit. quid inde levaminis sic Percepturus aeger . tempus edocebit. Notatu dignum insuper est, aegrum jam tractionibus spasmodicis ab auribus ad thoracis regionem usque sese extendentibus mole ite divexari, quas a nulla alia causa derivandas esse auguror , quam a copiosiori ista collectione sanguitiis & salivae , quae di Ltendendo vasa in consensum trahit partes adiacentes praesertim pro excommunicationem nervorum recurrentium Lucium & pectoris officio an. cillantium.
Discimus ex morbi historia. quam dissicilis labor sit, serum morbi iacum ab illa parte . ad quam semel illud amandare per consuetudinem solita eli natura , divertere. Fluxum autem hunc obortum sui ise a retr pulla arthritide quacunque etiam occasione facta, ex eo manisellum fit, quod cessante & evanescente fluxu salivae ingruant dolores arthritici. Rcontra et similem observati mem vide in dissertat. tacta. Hesinanm de ρ dagra retrocedente , 3. a. p. M . u. apud Drim ιnu υon Schanota. In ancipiti casu medens versatur . ubi enim revocatur podagra & fluxus sistitur, periculum esset, ne denuo . sedata podagra, ex leviori & ino dinata diaeta vel alia quaeunque causa atrociora symptomata, quae retro.ctisoni podagrae subseqiii solent, uti historiae pallim docent, aegrum to queant , quae quasi auctis viribus & majori violentia recurrunt. Quem eventum uutem morbus sit sortiturus, avide scire cupimus. Similes hii mrias annotatas vidi aput Eugale vim , praericum, praec ne quod scorbutum concernit. celeberrimum aere ac fella si u. Oblervationes hic breviter stricti inque allegare, e re fore ducimus. Prima historia ita sese habet. F. ruina ann. a. alioqui forma praestanti ; duriori ac crassiori victui praeter consueIudinem indulgeus ex retentione mensium per hiennium laborat sit
469쪽
sequente paulo poli omnium sere membrorum musitato languore eoniuncto cuin sputatione humoris modo insipidi, modo salii, modo fietidi, semper autem aquei & viscosi r haec malum hoc aegre ferens utitur medico doctis simo quidem , sed circa hunc morbum inus exercitato. Cujus rei causa nihil commodi ex methodica ejus curatione pereepit. Quo Letum , uti elicio eo ad empiricum & impoliorem confugeret . qui acrioribus medicamentis fluxum iistere intendens eo rem brevi perduxit, ut rupta vena poli aliquot languinis resectiones, subito & praeter suam haud dubie opinionem sanguine intra fauces haerente suffocaretur , praecedentibus anxietatibus praecordialibus. Vocati etiam , pergit, nos fuimus , qui mali caulam cum ex urinis & crurum affectione, tum a pulsu & caeteri S , quae pr.ecellerunt, symptomatibus cognovimus. Scholion ex hil oria recensita hoc elicimus , ne ab acribus & calidis fluxus ille irritetur , sublequuntur inde correspondente constitutione sanguinis & habitu corporis propter spasmos ,
quos concitant ejusenodi medicamina, ac consequenter regurgitationes & i regulares humorum motiones ad alias partes, diliensiones earum imo rup. tiones vasorum , prout hic accidit. via. avtυr. cit. Obserυ. 68.
Ex ipsa hac Iivitatione quidam laborabat nobilitate clarus, qui quoque idem malum cum urinis nigris & subfuscis passus est, & pulsu adeo parvo ac debili, ut vix digitis perciperetur. Vixerat hic in perpetuis crapulis & ex serculorum non optimorum semper varietate multos crudOS conresserat humores, pravos & corruptos. Eadem methodus curandi profuit. Idem malum quoque est expertus Vir LXarius, cum omnimoda nervosi generis debilitate, paulatim magis magisque vires & incrementum iumente. Huic pullus valde parvus erat, appetitus tamen constans.
Dolendum sane est apud Eugaleuum , quod medendi methodum con- cernit, qua usus est selici successu in scorbulo, ejusque crudelibus ae Omnem medici opem non raro eludentibus sumptomatibus , altum silent iam reperiri. unde merito in ipsum his erumpit verbis Mossenbrocilia in Tractat. de Arthritiae vaga sorbutica p. m. I Meruisset, inquit, pyra-inidem GDLnin , nisi curationem obticuli set. Scorbuticum autem malum sub hoc morbi sympto male ptyalismo subense, patefaciunt urtiuae crasse S subfuscae, aut crassae & rubrae ; quibus pulsus subseribit parvus debilis & inaeqtialis , languorque membrorum. Veteres causam continua: scorbusicorum salivae & sputi rejectionis adscribebant Vaporibus ex ventriculo elevatis, Obortis partim ex depravata digestione A cibis corruptis , R secundum ductum membranae oesophagum investientis in os evectis, partim quod ex liene male coniti tuto & pituitam copiosam generante hanc in ventriculum plus Iolito effundat. V id. Senuert. L. III. Prax. P. V. S. II. c. q. p. 392. At vero hallucinantur veteres , cum causus horum effectuum clariores & magis perspicuas retentiores nobis suppeditent, cuius etiam supra jam mentionem injecimus P alismus autem scorbuticorum & hypochondriacorum gradu tantum dis-
470쪽
ferunt , in illis in majori gradu est constitutus propter maiorem sanguinis dysserasiam & spasmos vehementiores ; in his autem in minori. Maxime autem inter edendum & circa tempus nocturnum uberior salivae fluxus attenditur , quod sub musticatione , volutatione linguae & subsequente gingius ruina laxarum compressione non potest non humor ille plus justo
profluere cum dolore, nocturno autem tempore, quod tunc atmosphaz-
Tu compressior, lentior circulatio sanguinis, unde facilior salivae & seri a sutaguine contingere potest secetiio. vid. Munera. l. a. Observavi, inqnit. in viro, qui inter edendum continuo ' copiosillime exspuebat. Affectum salivatorium recenset etiam Hagendorniin hisor. medic. H . Cent. I. histor. 72. Conquestus aliquis est de languore, anorexia, sebricula, per dies non ita multos fatigantibus , cum addito, se hac sorte contentum, non adeo pertimescere praedicta symptomata , modo non tam salivae copiosae ex ore emuxu molestaretur, & tantum non viribus inde orbaretur. Pe git . salivationem hanc id quoque comitari infortunium . quod tota oris nuciumque regio salivae acrimonia sit erosa , & cum dolore non exiguo conjuncta. Referri curat pariter, hoc salivationis genus interdiu sibi magis quam noctu infestum esse, ubi corpus sudore copioso dimitens salivationi habenas quasi injicere solet. Igitur adornata juxta medendi leges cura , intra mentis spatium effectum est, ut a molestissimo hoc symptomate postea incolumis viveret. Confer. nom. Bartholinis cent. 3. histor. 77. p. 1m. a. quo refert quendam semper a pastu ptyalismo fuisse conflicta.
Medendi methodum molesti hujus symptomatis quod concernit, oleum y operam medicos perdidisse existimamus , ubi symptomati tantummodo
mederi . nec radicem ac fundamentum mali exstirpare simul animum advectant , quR: in tota massii sanguinea depravata peregrina mixtione acit, serasia coniittit : cujus autem medelam , quae nimis generalis est, merito trac ruticemus, ublegamus autem lectorem ad eos auctores, qui plenistic copiosis verbis huius medelam tradiderunt. Expedit tamen , ut, cum .egris scoibuticis propter conjunctam gingivarum exulcerationem & laxitatem , ita, ut a cibis assumendis non levem abhorrescentiam tella Senueri. l. c. cupiant, magnae molestiae sit , allevamentum suppeditemus , quod
puragitur gargarismatibus, quae leviter balsamica sua virtute roborando , partim etiam discutiendo operantur, & hujus generis sunt ea . quae prinrantur ex herba Liviae. primeli. β. rosar. rubr. balaust. ficubus, passialis , quibus addi possunt syriapus diam oron & acidularii spiritus vitrioli debita quantitate. Dici vix potest quantum emolumentum tam in laxitate gingivarum , quam in nimia humiditate absumenda praestet spiritus vitrioli debite & recenter applicatus. Non possum hac occasione reticere fingulare quoddam remedium, quodi Vene ando m. Parente ad nimiam humiditatem orbandam, tonum gii
ovarum restituendum roborandum insignis emcaciae hactenus in quam