Disputationes ad morborum historiam et curationem facientes. Quas collegit, edidit et recensuit Albertus Hallerus. Tomus primus septimus. .. Tomus primus. Ad morbos capitis et colli

발행: 1757년

분량: 655페이지

출처: archive.org

분류: 해부학

491쪽

L. B. S.

EXhibemus tibi, Lector Benevole , salivationem sine salivatione , a

. grum scilicet venerea labe insectum misereque tortum, qui naoIeΩtam illam, quae per salivationem dicitur instituiturque, fanationis viam ingressus, salivae equidem, quem expetebat fluxum procurare nulla arte valuit, depcrditam nihilominus sanitatem praeter spem consecutus plenissimam, firmissimamque. Non te erudire, sed prodeise discentium commodis, ac disputatorio exercitio materiam suppeditare animus nobis est. Adsit Deus conatui.

CAPUT PRIMUM.

Hisoriam sistens morbi, methodumque sanationis, observatam mcasu, quem disputationis fundamentum esse voluimus. A Nnorum et s. Juvenis, temperamenti sanguineo-cholerici, Gonorrhaeam

triennio abhinc virulentam ex impuro contraxerat concubitu , suppressit eam citius, quam par erat, remediis adstringentibus , admissos porro errores enataque hinc incommoda occultare diu maluit, quam sat

ri morbum, donec emergens e sinistro inguine venereus bubo metum ipsi haud levem incuteret; Chirurgi hinc semidocti consilio emollienti emplastro adoritur bubonem c latibulis suis pedetentim assurgentem,' sed non-1iisi exili in summitate ac superficiario foramine pertusum , ac pus, parcius tamen justo fundentem, non audivit chirurgi monitum , protrahendum cataplasmate bubonem , provocandumque pus pleniori rivo suadentis, sed consolidationem urgens , facile cam in ulcere haud prosundo obtinuit emplastris illi scopo servientibus ; cum vero & lassitudines , & dolores dorsi artuumque acres pateretur, ejusdem chirurgi suasu , decocto lignorum aliquandiu usus, largius sudorem provocando aliquod mali levamen tantisper sensit. Breves vero infidaeque induciae erant, ruebans omnia dehinc in pejus, dyspnoea , praxordiorum anhelosa constrictio . immanes dorsi dolores , miserae hinc insomnesque noctes gravissime urgebant aegrum, lecti calorem minime ferentem. Is vero , quovis alio morbi genere malens videri aegrotare, quam eo, quo revera tenebatur , medico aliam allegare symptomatum originem nitebatur, unde a castorea

Iis, cinnabarinis, nitrosis, anticachecticis aliisque remediis opis aliquid subinde sensit; novo tamen brevi symptomatum griavissimorum impetu obrutus in maciem incidit, sensim tensia violentius super ossium compagem cute, praecordiis fortiter constrictis , respiratione anhelosa, intolei ab li

492쪽

dolore, nocturno cum primis tempore artus quoque misere amigente , ut noctes duceret inter ejulatus insomnes, sibi aliisque gravis, lectumque ob incrementa dolorum ac dyspnoeae fugiens, Vitamque trahens miserrimam. Tum demum medici, venereae luis occulta molimina dudum allegantis a culantisque, consiliis assentiri, culpamque coepit fateri. Itum igitur est ad xenerosa remedia , frustra dudum tentatis reliquis ac mitioribus, sectaque vena, & purgante remedio exhibito, duro nodo durus quaesitus est cuneus, mercurius scilicet, molestaque ejus in corporis penetralia insinuatio, lareissimum salivae fluxum excitans, salivationis , quam vocant, cura. Fumo mercuriali expositum fuit corpus hanc enim methodum chirurgus, cujus utebatur opera , solemnem sibi dicebat, erant in aedibus iisdem plures alii eadem labe inquinati, qui fumum bis admittentes largissime lentam viscidamque profundebant laetenti ex ore pituitam ; nostro vero huic nihil tale accidit, tertia etiam , quartaque vice larga fumigatione admissa, adeo ut licet copiose manante mades ceret sudore quavis vice, nec ullum tamen vel gingivae glandularumque intumescentium , Vel salivae uberius extillantis indicium sese proderet, sicca potius omnia erant; stupens ad ista, qui nunquam id viderat, chirurgus, consentiente medico panaceam porro adhibuit mercurialem , sed ne sic quidem seri fluxus successit, tandemque, mercurio bis largiter suit in unctus , at neutiquam aridae fauces salivam stilia labant, aliquoties tamen liquida alvus in diarrhaeam quasi soluta est ;jussit igitur finem istorum omnium feri medicus, tenuemque diaetam mutari , ac prodire sensim ex carcere exsuccum, exhaustumque corpus , mercurio haud perfunctorie hactenus triplici hac via imbutum, sperans , a singulari remedii successu singularem eventum , nec sesellit opinio, brevi homo ad incitas prius redactus vigorem recepit pristinum, habitum denuo athleticum recuperans, atque ab omni porro symptomate infinitisque , quos perpellas antea fuerat, cruciatibus, plane liber Valet nunc, vigetque.

Mali originem, ne lectam repressamque gonorrhamm, Usafiva

tionis methodum modumque considerat. II ἰ Ger, cujus nacto historiam , assectumque & sanationem exposuLI Lia mus , clarissime exemplo suo comprobavit, tristem freqnentissime

elle momentaneae Voluptatis eventum , morbumque adeo tetrum , non aliarum aegritudinum more diuturno excessuum errorumque usu obrepere,

sed plerumque subito atque inperceptibili contagio in plurium annorum taedia transmitti. Gonorrhoeam repressit imprudens, frequentissimo, in isto hominum genere, errore. Taedet certe sub diuturno ac dolorifico, saniel fluxu

493쪽

iluxu tot miseriarum molestiarumque eos , qui morbum plerumque solita te occultare student ι repressionem igitur ejus unice desiderant, insano quidem ausu, cum hostem ipsa vitae stamina insidiose subruentem vi intra cotaporis porreeria retineant. Taedet ipsos dolorum ac molestiarum, immanis eis saniel ardor, gonOrrhoepe , si cordata audiat, cruciatus enormeS resormidant , reprimunt ergo fluxum, at quam graves impatientiae poenas daturi, testiculorum tumore ac scirrhosa sere duritie, bubonem horrenda lancinatione, doloribus , urethrae hyperiarcosi atque ulcere ιglandisque immanibus fissuris , caeterisque luis ictrae truculentis symptomatis imprudentiae suae sero ipsos & gravissime arguentibus. Exemplum

historia nostra exhibet, quod una tamen docere Valeat, non eadem Venenum illud ratione in corporis ambitu sese exserere : sunt enim in quibus genitales magis invadens Occupansque partes dictas modo ludit tragoedias, frequentique corpus ulcere conspurcat, cbrrosivae quippe , causticatque indolis , ipsa tandem ossa pervadentis erodentisque ; alibi vero scenam suam in nervorum tendi numque systemate aperit , varioque in illorum plexibus schemate virus suum simul exserit atque occultat. Evenit hoc potissimum aegro nostro, quanquam ex utroque aliquid passus fuerit. GOnota liueam intempestive adstringentibus coercuit, diaetae simul strenuus contemptor, acris igitur sanies singuinis illata massae, inque nerveos dehinc delata ple-XUS , tot dolorum author extitit, cumque molestam sibi natura robustior cimoliri atque extrudere massana niteretur, ac in inguine tumente glandula buboneque clato exitum pravis pararet succis , etiam hic propcllcndus omni conatu provocandusque hostis stultissimo ausu repressus est, superficiario saltem ulcere mox iterum omni nisu ad cicatricem perducto. Pristinas ergo in nervis sedes bis jam temerarie repressus humor eo gravius repetiit esse-citque , ut & dolores aeger pateretur in capite, dorso, artubusque immanes , nervis ab acrimonia misere lacessitis constrictisque partim, ac tensis,& flectere corpus atque inclinare amplius non valeret, ex eodem sente constrictio pectoris, summa lassitudo, & extrema tandem macies , cum nutritias sanguinis partes dudum subjugasset, pervertissetque acerrimae saniel virulentum stagma, ad nutritionem aeque S per capillaria vasa circulationem longe ineptissimum , quo ipso vigor omnis, ct spirituum libera in cerebri

Cortice elaboratio, sons roboris vitalis , non potuit non penitus succumbere atque extingui. Poterant igitur mitigare tantisper funestam malorum syndromen nervina, aliaque memorata remedia , at malum tantis firmatum. Tadicibus tollere haud valebant, cum lacessentis veneni subtilissima spicula intimos fibrillarum recessus intime pervasissent 3 nec decoctis lignorum , sudoribusque largiter institutis cessit morbus, quin majora brevi post capiens

incrementa aegrum intolerabili cruciatu ad.extrema & desperationem sere ad git, cum moverent equidem , sed non emoverent satis excuterentque, quin

tius altius nervorum infigerent intruderentque fibrillis frequentiores isti sudores, acres , pungentesque & viscidas simul lentasque saniel venereae coru

494쪽

poris succos pervadentis moleculas. Properandum igitur, ni succulabere labi, doloribusque enormibus debuisset aeger, ad sertiora erat remedia, quaeque penitus ad istas veneni moleculas penetrarent accederentque par ticululis suis tenerrimis ac volubilibus, ac vim pro in earundem instingerent, ae secum eas protrusus involutus ue ex corpore educerent atque climin

rent. . δ

Voeatus itaque in subsidium mercurius. ac Alennis illa tam virulentae lui eum adhibendi methodus, salivationis quam vocant, cura. Haec dudum merito suo celeberrima est . aliis quoque hodie affectibus dicata . non pati equidem succei plus in foeda scit bie, impuroque sanguine corrigendo promittens , quam quidem in paralys p estitiise hactenus observare li-cu t; an in occulto mammae cancro locum habeat medica nuper consultatione discussum meminimus: ab hoc igitur tam decantanto hodie remedii, innumera alia exempla multum , imo opem unicam sperare jubebant. Eligendus si item erat praestantior modus, quo deserri in penetralia corporis mercuriales moleculae poterant. Adhibere hoc remedii genus sub varia sernia solent medici ac chirurgi, notissimum est alios mercurium dulcem, turpe thum alios minerale seu flavum mercurii, ac paulo violentius praecipitatum auctis subinde dolibus exhibere, panaceam alios, quam Vocant, mercurialem , quanquam nec illam semper adeo fidam lenemque, ac depraedicare eam solent; alios alias arcanas ejusdem remedii praeparationes, semper tamen mercurius est, quocunque ipsum vestiant circumdentque pallio, a nullo hactenus lit venia verbo , fixatus ; quanquam saepissune cum fructu interne sic exhiberi, ac salivationem salutariter excitare res sit experientia frequenti firmata. Unguentis permixtum alii mercurium unctione articulorum potiissimum ac frictione applicant, modo nobis hactenus p cipue ac multo cum fructu probato, ac satis , si circumspecte tractetur aeger, tuto securoque; adeo ut vel gestantis utero foeminae recordemur, quae felici eum successu pertulit, nullo inde in fetum , ejusque convenientem gestationem atque exclusionem incommodo redundante. Quanquam& hic non probandus sit excessus, ac viri nunc cujusdam exemplum subcat mentem , qui toto largiter pluribusque inunctus vicibus corpore, ulcerato nimium ore.& ptyalismum patiebatur ultra tres hebdomadas vix coercendum, S haemorrhagiam ex putridis gingivis ac hiante fissuris spurcissima lingua enormem ac vix coercendam. Aeger vero noster aliam primo methodum subiit, sumo nempe exposutus mercuriali. Dandum plerumque aliquid est mori chirurgi ministrantiso qui uni prae aliis methodo assiletus esse solet, haud temere , si caetera sint paria rejiciendo. Notum alias , quantum noxae patiantur a mercurii infausto sumo, cum largius eum inaurando argentum hauserint aurisebri. aci plusquam semel immanes vomitus , horrendas vertigines , atque aliquid apoplexiae analogum ili' iis observavimus. Verum hic ita halitus e trochiscis prunis candentibus injectis assurgentes a tegumentis coercebantur , ut Ea-

495쪽

put serire, graviusque afficere haud possent. Raro tamen exemplo aeger hic & sumigationem hanc , & inunctionem tandem, medioque loco panaceum experiri, ut ut line salivatione coactus fuit. Quaerat sorsan aliquis , qui fiat, ut qui & ore assumtus & inunctione iii corpus se insinuans, & halitus forma , per oscula porosque cutis ii grediens salutarein , si rite caetera omnia fiant, salivationem , sine gravibus excitet symptomatibus eorpusque a labe immani liberet, eadem halitus sorma largius ore haustus perniciosus esse queat. Cui ut respondeam, prius supponenda statuendaque ratio est, qua argentum vivum com rigat venenum istud ac tetram humorum labem in corpore infecto tam profunde haerentem. Vatia variorum audias ratiocinia, quorum illi subtilius prae aliis rem deducunt, qui mercurii globulos considerant, tanquam al-calium familiae adscribendos, quorum vaginulae, hoc est, foramina, queis pertuli sint creberrimis , abscondant ac recipiant in se, mitigentque proin& simul volubilitate sua secum evehant e.corpore acidi venerei cuspides spiculaque ; ac eundem omnino seret in sententium illam, nisi hae glob

lorum mercurialium vaginulae, haec eorundem seramina ac cavitates, totis.

que proin ipsis adscripta alcatina indoles dubiis exposita esset his ud conte nendis. Malim proin credere globulos hos summe parvul0s , summe m biles volubilesque, ac simul ponderosos, & vi suae figurae omnibus vaΩculorum quorumcunque capillarium maeandris , Osculis, ac cavitatibus congruos, facileque accommodandos , suo per illa fluxu ac protrusione cum reliqua humorum pravorum massa, viscidas veneni hujus acris ac lentas moleculas , firmius tunicis vastulorum adhaerentes, secum prutrudere , abstergere , ac ad excretionem per glandularum oscula potenter umgere, secumque proin efficaciter eliminare, quae nullis aliis remediorum p.rticulis, rotunditate quippe ista ac lubricitate destitutis, antea cessierant,

sed immota sua in sede angustiisque permanserant. Hoc suppolito perinde crit, quacunque etiam via vel ratione globuli isti ad recessus corporis , massa que singuineae ac glandularum tubulos pro deturbandis inde acria saniel moleculis accesserint, modo accesserint sub forma. habituque globulorum si enim halituum forma os naresque largius ingrediatur ut ad quaestionem de aurifabris respondeamus:) id ab ipso commodi sperandum non erit, cum spiritus mediantibus nervis faucium nariumque so tius, quam par est, indole sua, sulphureque justo liberiore ac quodammodo arsenicali adoriantur turbentque, ac in pulmonum quoque Vesiculis stricturas ac circulationis impedimenta efficiant. Nec allegaveris jure paritatem sumi mercurialis in casu nostro quoque ad corporis ambitum appellentis , ac per cutis poros osculaque ejus glandularum interiora sine tali noxa subeuntis ; neque enim halitus hi adeo immediate ac propinque spiritus afficiunt, nec caput ac pulmones petunt, quin potius in cutaneo vasculorum reticulo a lympha excepti in globularem condensantur

redeuntque formam , atque sub illa porro, jam innoxiae , ad glandula-

496쪽

rum ac Vasculoruin penitiores devolvuntur recessus salivationem exest turi. Sed cur ad gingivae fauciumque x linguae glandulas cumprimis fit larga ista corrupti insectique phlegmatis praecipitatio . falivationis origo , quaenam mercurio cum ore sympathia r Sciendum hic notandumque , ad alias quoque aliarum corporis regionum glandulas subinde priaecipitari seis rum , ac salivationem turbare, quod alvi fluxu, si ad intestitiales serum urgeat ejiciatque glandulas mercurius. haud infrequenter accidit 3 oris vero regionem ejusque glandulas facilius occupat largior ille fluxus , tum ob harum incredibilem copiam, ac perpetuam hic usitatamque seri etasionem, tum ob aeris, corruptoris universalis . liberum continuumque appulsum, qui ansam appulsu suo assiduo atque elatere praebere appellentibus excretisque cum mercurii globulis saltu .n caustieorum spiculis erodendi vicinas partes, ut sic multiplicatis os calis . determinatoque huc seri a mercurio praecipitati fusique fluxu largissimo , haee prae aliis via ipsi eliminando congrua sit, graviterque hinc, vacillantibus dentium ordinibus, ulceratis gingivis , eroso palato, fissa crebris hiatibus lingua, putridaque & acri s nie effluente assiciatur. Quae ipsa ulcerum multiplicatio aliis persuasit, etiam hoc malum corruptionemque vermium progeniem esse, uti verminosum dudum pestis contagium quidam medicorum supposuere. Observant vero, mercurium vermibus ad vel sum esse , eosque necare, quam in rem faciunt Rediana quoque circa anthel miniticorum vim experimenta hic non discutienda. Quicquid vero illorum sit, sint in ulceribus myriades vermiculo rum, non de eorum praesentia quaestio est, id potius quaeritur et causae ne an producti rationem habeant, utut enim ex putredine gigni animalculum nullum possit, in putredine tamen ea promte excludi, enutriri aula veri in propatubulo est. Huius vero ista loci nunc equidem non fiunt.

Cur salivatio tot modis tentata haud succeserit, arro tamen ingratiam cum sanitate redeunte, inquiritur, Q Uidnam vero impedimenti suit, quo minus succederet salivatio

non ausim introitum mercurii ad intima corporis negare, etiamsi enim quis suspicetur sumum non penetrasse corporis integumenta , subsequatamen inunctio largior debebat introducere potentius volubiles illos globulos, ad assiamta panacea eos dubio procul ad intima perduxit; nec eΕ tus dubitare nos sinit. extincto feliciter veneno , pxactisque ex corpore imis manibus illis tortoribus ac symptomatibus. Ac eo minus modum me thodumque licet accusare , cum plures alii eodem sumo bis saltem avimido largissimam experti sint Lalivationem. Novum equidem non est .

497쪽

deprehendi aegros, qui ad salivationem dissiculter perducantur, quorumque ad oris glandulas non sine molimine divertat serum, tandem tamen fluit, utut parcius, refractarius humor concurrentibus cumprimiN tot motoribus , per tot vias methodosque admotis, hic vero nihil quicquam successus ista omnia habuere. Diaetam, methodumque ac victus regimen isti stra aecusaveris, secta fuerat, corpore probe purgato, vena, dulcia plurium dierum balnea. qui Italorum mos et erant praemissa , diaeta proba ac tenuis . nec

admissum aeris ambientis frigus . quod mercurii sumaminare effectum potuisset ; frigus enim salivationi subjectis maxime noxium ; ut non potuerimus non mirari militem quendam sub decursu salivationis subito delirantem , seque in platea in nive volutantem, reductum in lectum nec gravia passum symptomata, nec a salivatione cessasse , sed eodem tramite seliciter ad finem perrexit se. Ulut igitur massani humorum pervaserit mercurius, salivationem tamen excitare haud valuit, tum quod siccior arctiorque sanguinis compages fusionem lymphae, quam penitiorem salivatio requirit, haud admiserit, tum potissimum , quod individuale hoc venenum. ob siccitatem temperamenti adeo corrosivae depascentisque indolis haud fuerit, nec sui plane juris , sed ligatum magis viscidumque, ac lentum tubulis nervorum impactum ; accessit forsan idiosyncrasia hominis spissiore humorum consistentia praediti. Non tamen effectu exoptato caruit sicca haec salivatio , evasit enim aeger , liberatusque ab intolerabili simplomatum molestia opem nihilominus .vimque mercurii sensit. Qua vero id sinum ratione modoque Dicam ne sudore mediante id lactum; primi sane a decocto excitati sudores aegrum miseriis obrutum reliquerant. Ae novimus, quam difficile sit luem sudoribus curare ; ut cum exemplum suppetit viri diuturno decoctorum

lilii largisque a spiritu vini accenso sudoribus sanati , bubone scirrhois

exciso, labrisque ejus . ut sic loquar , lardosis ac callosis rubro mercurii praecipitato, domitis; ex adverso alius viri nunc subeat memoria ; similia vero exempla frequentissime occurrunt, qui bis etiam magno cum apparatu sudoruin torturam sustinens, haud tamen nisi salivatione ultimato in subsidium vocata restitui potuit. Nec tamen ultimos illosa decoctis, semper una, dum praestolaretur salivatiisnem, haustis excutatos sudores excluserim ab ista sanatione essicienda , multo minus eos , qui tam larga exundatione sub ipsa fumi mercurialis applicationelamanahant , hi enim viseidum, obsidensque nervos atque acredine sua vellicans phlegma, a mercurii globulis ex suis latibulis protrusum, nec ob

idiosyncrasiam subjecti ad salivales glandulas scatebrasque determinabile,

per analogas reticuli eutanei glandulas foras secum largissimo rivo edu- ere , alia ejus parte ex penitioribus plexuum glandularumque interi rum recessibus excussa protrusaque ad glandulas intestinates ablegata ,

indeque sub largiore illo eodemque sere tempore juvante panacea me . 4 Pp p 3 cu-

498쪽

curiali oborto alvi fluxu utut haud frequenti ejecta. Nec dubitaverim

possh emotas viscidae acrimoniae emollitasque mercurii robore particulas m rari tantisper passim in emunctoriis corporis ; nec uno ac sensibili indo impetu statim deturbari , sed sensim postea , sensimque cum mercurialis magmatis reliquis ipso naturae fibrarumque . se jam restituentium vigore excerni; id quod iis potillimum in sanationibus evenire arbitror, ubi sine sensibili adeo excretione celebrata quorundam remedia atque antidota morbum tam gravem tollere dicuntur. Nec nullae omnino in sanando aegro partes fuere tenuissimi victus , atque accuratae diaetae , sub qua eo facilius fuit globulis mercurialibus excutere ex abditis quibusque tubulis obstruentes virulenti humoris moleculas , atque in sui motus leges eas cogere , secumque abripere. Novum igitur largiusque nutrimentum ingeLtum ventriculo a pristinis cruditatibus libero chylum facile subminili ravit novum atque laudubitem, qui sanguinem a pristini miasmate veneni jam expurgatum enaumlatumque subiens illi se facile junxit, hiandum ejus massae rorem , plenam nutriente gelatina lympham , meliusque ac puriusserum rellituit, quo ipso motu sanguinis utroque , jam plene restituto fio .ridus color , habitus corporis carnosus obesusque non potuit nou sequi, novaequo aegrum vitae ac sanitati restituere.

Lues an me salivatione curari queat, disiuiritur, atque an ea pleueeuretur quidque de residuo in corpore mercurio, facilique iuprius malum lapsu satuendum. SEd quam gratum nunc foret exoptatumque huic hominum generi, iainserre hinc legitima liceret firmaque consequentia : non igitur opus esse amplius ad plenam luis sanationem salivatione, posseque se supersedere terri Sili medicationis tam operolae tamque stetentis ac sordidae incommodo. Abiit vero, ut hoc inde porisma elicere audeamus. Non ubique ea ratione mercurius vim suam exerit. Facilius alios ad salivationem urget, nec facile quisquam ex impuro isto gurgite enatat sine mercurio. Novimus quantum quidam sperent a sorti lignorum decoctione , assiduoque& Umoto calenti spirituosoque halitu extorto per diuturnum temporis spatium sudore , haud negamus multum hae via educi, sed & id cogimur fateri, multiplici experientia convicti, raro omne id hac methodo educi,

quod mali praebet somitem , nisi supervenientes mercurii globuli penitius excutiant ex latibulis tubulisque acris veneni viscidiores reliquias. Virum supra allegavimus sudoribus sinatum , sed junximus mox alium , facileque plurimos ostenderemus, qui ad argentum vivum, omnibus frustra tenta-

499쪽

DE SALIV ΑΤ. SINE SALIVAT 487

tis, salutariter confugerunt. Quamquam morbi omnino plurimi gradus, quin & aulun dicere species sint agnoscendae . non eadem semper libus is, non eadem duratio , non symptomata eadem, nec eadem firmutaradicum profunditate atque intimis impacta medullis. Nec latet nos, quid subinde lignorum radicumque decocta diuturno efficiant usu , quid vel sola, si probae sit notae . sirsiae parissae radix continuo haustu largaque sorbitione valeat. junctis maxime, dulcis . mitigatique modis variis mercurii. moderatis jullis gradibus suppetiis. Quamquam & hac ratione plerumque lanior succed.it salivatio, nec facile sine illa exoptato potiatur res eventu. Quin & illa facilius videamus succedere, si prius aegri salivationem at mi nus plenam , semel. iterumve passi sint, cujus exempla non desunt, lucripetis quandoque chirurgis rem insufficienter agentibus. Quid quod non desint, qui adeo scatent turgentque mi asmate isto . ut una salivatione absolvi non queant. sicciosi cum primis habitu gaudentes , requiri enim ad , feliciorem fanationem aliquam seri abundantiam diluendo eliminandoque venereo & acri glutini aptam certissimum est. Ac militem nuper observavimus, qui salivatione licet plene absbluta , aliquot mensibus exactis , novis artuum doloribus . aliisque indiciis urgentibus . novae se salivationi submittere coactus suit, fluxu largissime iterum subsequente qui tamen eum declinante ad finem fluxu incautius munditiem anectans sese lavared humectaretque. in febrem incidit pedisque erysipelas. non sine periculo insinuosum transiens ulcus, pollea tamen brevi perfanatum. Quid igitur aliis tribuendum remediis erit Z Dubites merito, multumne liceat promittere vel tribuere iis etiam remediis. quae alias in edomanda pertinach. at non venerea sanguinis acrimonia atque impuritate primas omnium consensu tenent. Faemina Pedemontana a Marito, ut ferebat , insecta graves patiebatur in vicinis utero partibus excoriationes , ardorem ac contireta tymptomata, nec liberae erant cinctae pustulis fauces. Mereurialibus exponi remediis nec voluit, nec , quod regerebat, potuit, petit remedia palliativa , juscula herbis refrigerantibus ac vulnerariis alterata largius haurit, multumque assumit pulveris absorbentis . anti chectici, multumque nitri crudi crystallini, ac cinnabaris ι redit hinc brevi ad statum corporis meliorem , R per novem sere ab illo tempore menses munere suo sine impedimento iungitur , herbasque vendit aeri semper libero expolita . cumque dehinc sentiret minnias quasdam in collo pustulas , redit ad eadem remedia non sine fructu. Dicem utile eam conflanter a malo gravissimo liberam, haud crediderim ; nec eundem aliis in simili calli su cessum promitterem. Fortiori opus est cuneo , si radices profunde actas evellere, ac stabilem expectare velis sanationem. Si igitur quaesiveris, an sine mercurio an sine salivatione lues persanari queat, non idem promiscue

dabimus responsum. Dissicile omnino id est sine falivatione qualicunque, at possibile tamen esse & praesenti hoc & aliis docemur casibus , si maxi-

500쪽

me ad graduum mali respieiamus differentias ; difficilior adhuc res erit si e

omni mercurio , nec tamen eam omnino negaVerimus.

Unde si quaeras. quid censeamus de tanta antidotorum , specificorum . panacearum , pompolisque aliis titulis superbientium remediorum efficacia ac praeliantia , aequo animo feres, si falsis nonnulla, atque hyperbolico dictis alia accenseamus , quaedam vero bona ac salutaria cise polle haud inficiemur 3 neque tamen dubitamus , ultima haec ad mercurii tribum classemque pleraque pertinere , quem tot induere formas, tamque diversis si ib palliis, coloribus, s mulis, titulisque latere in dies comperimus. At si dixeris, salivationem talia non excitare mercurialibus propriam , responsum hoc dabimus : in siccioribus , veneno viscido magis, quam multico ac nullo sere sero diluto , etiam mercurialia non raro salivatio nem nou excitant . ut ut juvare tamen posse priori iam capite censuerimus ι cum vero salivationem in aliis humidioribus saepe praeter spem se. leant excitare, tellantur eo ipso de indole sua mercuriali, & promissa non semper praestant. Referemus huc non immerito plures exterorum methodos peculiaribus etiam libellis commendatas, promittentes facilem commodamque sine R. livatione aut sudatione molesta aut singulari diaeta sanationem ; harum enim non paucae ad inania promissa, agyrtarumque scholas perti hent, si cum primis rem tam facilem, tamque jucundam. ac nullis diaetae adstrictam regulis temerario pronuncient ausu, cum noverint probe ingenui me, dici, qualitum illa res difficultatis, quantumque tutissima etiam methodus

incommodi habeat. Si vero sint, uti quidem esse non dubitamus, inter illa methodi quaedam laudabiles , illae quidem ex mercurii fontibus fluunt, aut diaphoreticorum in classem reserendae sunt, malo profundius infixo delendo haud pares. Arcana vero quae plures sibi reservant huc minime trahimus . nostrum enim non est de occultis judicare. Unam adhuc Helvetii methodum sicco pede praeterire non licet, en tIbi . L. B. titulum , formulamque t Tisiale speci ne contra tontra les esperes de mala dies ho)rtentes. De es Sun isage fi commode , qu lle ri oblige presquaa ocmne contra te ι en guerit saus bestin de repos suis redine de riure extraordi mure , θ' es emptore aiscsaeces , contre lis rhumistisines inisteris coutre les Oetix ulceres ; ensu contra toutes les malitates qui soni causerem entrumues par Pimpit rete de la viast. δι sani composition de la tisaue trranea de rasorce de bois defer rapee 8 onces, de senti. I Once, de regiisse a onere, Dites bonistis is reus dans tali pintes Semi re res a civq pistra. Montea de Pambre sis Ue. Bis autem de die assumitur ptisana illa per dies 24. Infinitis se vicibus vires ejus expertum esse testatur Vir Celeb. Eo a tem de remedio tam celebrato erimus breviores, quod propria experientia cle eo nobis non constet, corticesque illi nostris hactenus officinis ignoti sint . nec in Galliis , Helvetio teste . reperiantur, sed ex America ipsi tranI-

in iis suerint, in Belgio tamen & Anglia quoque reperiundi. Non audemus

tamen

SEARCH

MENU NAVIGATION