Philosophia ad usum scholæ accomodata. Auctore m°. Guillelmo Dagoumer, philosophiae professore in universitate studii Parisiensis. Opus ab ipso reformatum, variisque tractatibus auctum. Tomus primus sextus Metaphysica

281쪽

27o M ET A PHYSICA.sicae : sed simplicitas opposita compositioni metaphysicae est simplicitas metaphysica et ergo, &c. JDistinguo primum consequens : ergo Gatur simplicitas opposita compositioni mera physicae quae permittit perfectiones separabiles, qualis est compositio metaphysica

spirituum creabilium, concedo : quae nou

Permittit, qualis est compositio metaphysica Dei, nego : porrδ simplicitas , quae foret opposita compositioni metaphysicae, non permittenti perfectiones separabiles, foret metaphysica : sed simplicitas opposita compositioni metaphysicae permittenti persectiones separabiles , non foret metapnysica,

proindeque nego consequentiam.

Ex his intelligitur quomodo Deus sit smplicior Angelo & anima rationali, licet

componatur ex genere & differentia; nimirum Angelus S anima rationalis ita meta physice componuntur, ut dicant perfecti nes separabiles : at ita Deus componitur

ex illis, ut nullas habeat persectiones separabiles. Contra solutionem : datur simplicitas exiscludens potentiam : atqui simplicitas exiscludens potentiam est opposita compositioni metaphysicae . quae non permitteret persectiones separabiles ; ergo, &c. Distinguo majorem : physicam , ut septa, explicuimus, concedo : metaphrsicam, nego et porId, dcc.

282쪽

ConitI solutionem : potentia , Vel me taphysica, est tendentia ad actum : atqui datur simplicitas excludens tendentiam adactum ; ergo, &c. Distinguo majorem : ad actum inseparabilem, concedo : separabilem, qui perficiat , nego : porro smplicitas quae excludit tendentiam ad actum separabilem datur et sed simplicitas quae excluderet tendentiam ad actum inseparabilem non

datura

Itaque datur simplicitas physica, quae

opponitur compositioni physicae, & est negatio compositionis physicae : datur etiam simplicitas, quae opponitur compositioni metaphysicae , permittenti persectiones separabiles ab ips, substantia, qualis est haec compositio in spiritibus creatis; quae quidem simplicitas Deo convenit, a quo nullae perfectiones sunt separabiles; quo sensu haec simplicitas dici potest metaphysica r sed

non datur simplicitas metaphysica , ita ut sit aliquod ens sine genere & differentia. Est igitur Deus metaph sice simplex simplicitate opposita compositioni metaphysica Ipirituum creabilium; non est metaphysic/simplex, ita ut careat genere & differentia. Quinam sint Gradus generici in Deo. Tres sunt praecipui : primus est gradus

entis , quo convenit cum ocimibus quae

283쪽

, 2 MET A PHYsICA. sunt entia, ut probatum est ν; ideo gradus omnes qui pertinent ad ens ut sic, unitas, veritas, bonitas, dcc. sunt in Deo gradus generici. Secundus est ratio substantiae, qua con-Venit cum omnibus substanti s , & differt ab accidentibus, sive modificationibus quibuslibet, ut probatum est ibidem; adeoque gradus omnes qui pertinent ad substantiam , ut sic , sunt in Deo gradus genericio Tertius est ratio spiritus, qui convenit cum spiritalibus substantiis, & differt a corporibus quibustibet; proindeque gradus Omnes qui pertinent ad spiritum ut scsunt in Deo gradus generici

Quisnam Gradus sit Disserentia.

Qui nolunt compositionem in Deo ex genere & differentia, vel virtualem , inquirere non possunt qui iam gradus differentia sit; nquirunt tamen quisnam gradus sit veluti differentia. NOS vero , qui positivam admittimus , quaerimus qu nam gradus revera differentia sit : varias Philosophorum opiniones non persequor : sit

284쪽

METAPHYs Ie A. 27 PRIMώ PRO POSITI O Intellectio actualis non est differentia Dei. Probatur : nam gradus qui supponit potentiam & naturam constitutas non est differentia Dei ; nec enim est quid primum in ente, quod sit sons δί ratio proprieta tum : atqui intellectio actualis supponit potentiam & naturam constitutas, est enim Operatio; ergo, &c. Et certe functio speculativa supponit objectum suum constitutum : sed intellectio actualis est functio speculativa repra sentans essentiam divinam , quae est objectum primarium divinae intellectionis; ergo supponit essentiam divinam constitutam. Dices : vita perfectissima constituit vivens perfectissimum : Deus autem est vivens perfectissimum ; intellectio actualis est vita persectissima; ergo , &c. I'. Retorqueo argumentum : docilitas conssiluit docile : atqui homo est docilis; ergo docilitas constituit hominem Σ'. Nulla vox est magis ambigua apud Philosophos quam vivere, vivens & Vitae belluae vivunt, plantae vivunt, homines vivunt, Angeli, Deus : afferant adversarii genus aliquod vitae comamne hisce omnibus , & postea respondebitur. Denique distinguo minorem : Deus est vivens perfectissimum, si spectetur secun-

285쪽

a 74 META PHYSICA. dum aliquas e suis proprietatibus, concedo: scut homo, si spectetur secundum aliquas ὰ suis proprietatibus , est animal docile et Deus, si spectetur secundum suam essentiam, nego : porro viventis perfectissimi differentia non est vita perfectissima ; nam vita persectissima non est nisi proprietas; scut animalis docilis differentia non est ipsa docilitas ; quia docilitas non est nisi Proprietas animalis docilis.

Et certe, si valeret praesens argumentum , hac ratione probaretur quodlibet attributum Dei esse differentiam ipsius; patet. Deus

est substantia aeterna : atqui aeternitas est differentia substantiae aeternae : ergo aeternitas est differentia Dei, ergo argumentum

ab adversariis propositum nihil probat. SEc UNDA PROPOSITIO. Necessitas existendi non est d serentia

Dei. Probatur : nam sons est 3c origo omnium perfectionum divinarum; nam ab hac necessitate constituente Dei j bstantiam habet substantia haec omnes perfectiones; hin

enim aeternitas , immensitas, immutabilitas , &c. Et certe contingentia existendi constutuit creata , facitque illa differre a Deo; ergo necessitas existendi constituit Deum , & iacit differre a creat is.

286쪽

METAPHYsICA. 27 Hinc necessitas existendi non modo conin. venit substantiae divinae, sed & quibuslibet

perfectionibus , sed dc personis : at quae convenit substantia praemordialis est fontalis , originalis; quae vero convenit personis& persectionibus est derivata & emanans; quippe eatenus persectiones & personae ne cessario existunt, quatenus ipsa substantia necessario existit. Dices : aseitas, independentia, sunt dinferentiae Dei constitutivae. Respondeo: aut idem sunt cum necessi tale existendi, aut non sunt differentiae Dei

constitutivae. I9. Independentia nomen est negativum, quod non ita bene exprimit differentiam Dei ac necessitas existendi. 1'. Asellas non est vox clara; inde tot disputationes an aliquod ens habeat ex stentiam a se : lege primas objectiones adversus meditationes Cartesianas & solut ones auctoris. COROLLARIUM. Ergo Deus est spiritus necessarius : spiritus, en genus proximum , necessarius, en differentia, ex qua manant ideae adaequatae& universales omnium entium , ex quibus Deus superior & inde pendens a rebus creatis decernit pro beneplacito quae futura vult, Ee non futura.

287쪽

α 6 META PHYSICA,

Qualis sit Deus.

omititur quaestio cur sit, quia, cum n cessario existat, non habet causas , non habet finalem, non habet exemplarem, non habet efficientem,ipse causa efficiens omnium, ipse finis omnium, ipse exemplar : omnia Op ratus est propter gloriam suam; ideae ejus fuerunt exemplaria secundum quae decrevit dc produxit : quippe fundavit caelos in in tellecta, firmavit orbem terra. Proprietates Dei vocantur Theologis attributa : attributum autem divinum definitur ratio quaedam necessario Θ formaliter existens in Deo , fluens a diserentia Dei. L

quor de attributis absolutis , quae Deo con veniunt ut uni in natura ; non autem de Telativis, quae Deo conveniunt ut trino in

personis : de his disputare Theologorum est; non innotescunt lumine naturali, sed solo lumine fidei - .i'. Attributum divinum dicitur ratis existens in Deo necessurio; quibus verbis di

fert 1'. I sormalitat1bus minime perficien-ribus , quas Deus de novo recipit. Σ'. Di fert I decretis, quae, licet formaliter existant in ipso & ab aeterno, tamen non reperiuntur necessario in ipso. Σ'. Dicitur existens formaliter; nimirum

aliquid potest esse in Deo duobus modis, vel eminenter, vel formaliteri illud est in

288쪽

Deo formaliter, quod sub omni respectu persectionem dicit, nulla admixtam imperis sectione , tuncque existit in Deo secundum esse proprium; sic sapientia, justitia , &c. Illud est in Deo eminenter, quod pe sectionem dicit, sed admixtam. imperfectione ; tuncque existit in Deo secundum aliquid se nobilius : v. g. discursus est in

Deo eminenter; est enim secundum perse tionem quam dicit, puta secundum notitiam, sed non est secundum impersectionem , puta secundum ignorantiam, quam dicit; Deus enim novit omnia uno eodem inque intuitu.

Quae fiunt in Deo sormaliter , dicuntur Theologis persectiones simpliciter simplices, sive attributa de quibus loquimur; quae sunt eminenter, dicuntur persectiones secundum quid simplices. Denique additur quod illa ratio fluat ab essentia Dei : ut proprietas differat abessentia.

uomodo Attributa Dei distinguantur. Facilis est solutio apud nos: distinguuntutpositive formaliter; nam diverso modo concipiuntur; ergo sunt diversa intelligibilia ;ergo sunt diversa vera; ergo sunt diversa entia ; ergo distinguuntur positive : sunt autem laxmalitates; ergo formaliter.

289쪽

Objectionum Solutio. Objicies. Quidquid est in Deo, Deus est, ut definivit Consilium Remense contr1Gilbertum Porretanum, Pictaviensem Epis-COpum, agente S. Bernardo; ergo attributa

divina non distinguuntur positive formaliter. Quae fuerit mens Gilberti inquirant Theologi : disputent etiam inter se an iudicium quod tulit Otho Grisingensis de S. Bernardo& Consilio Remensi sit laudandum aut vituperandum; hoc unum dicam, Ecclesiam damnasse nunquam distinctionem formalem , quam cum Scoto & univern Scottiatistarum familia admittimus; imo, si Philosopho liceret, ipsam fuisse probatam plurimis Patribus , veteribusque Theologis, necnon ab Angelico Doctore , licet obiacurius fuisse assertam planum facerem et sed ista extra philosophiae limites posita sunt; ideoque

Distinguo antecedens : Deus est substantialiter & entitativε, quia non est in Deo substantia multiplex, multiplex entitas, concedo : Deus est formaliter, quasi non sint in Deo formalitates diversae, nego; proindeque nego consequentiam: quapropinter, cum dicitur quod justitia sit misericordia , illud non debet intelligi in sensu sor- mali , quia justitia & misericordia sunt duaesormalitates ; sed intelligi debet in sensu

290쪽

reali & entitativo, quia justitia & misericordia non sunt duae res. Instabis : Deus elle dicitur sua sapientia ;ergo nulla distinctio positiva, vel formalis. Distinguo : quia inseparabilitas est inter Deum & sapientiam, concedo e quia indisi tinctio est , nego: itaque, cum aliqua perfectio excellentiori modo & peculiari convenit

alicui subjecto, subjectum illud dicitur esserat s perfectio; sic de Petro dicitur quod sit ipsa bonitas; de Paulo quM sit ipsa

diligentia ut significetur modus peculiaris& excellens, quo persectiones illae ipsis conveniunt : hinc Angeli dicuntur intelligentiae per excellentiam, quia putantur Cognoscere entia quaelibet naturalia in ca

sis, id est , sine discursu : porro non inseparabiliter modd, sed persectissimὰ perfectiones omnes Deo conveniunt; quapropter

mirum non est si dicatur Deus Via, Veritas& Vita; si dicatur ipsa Iustitia : idea justitiae Dei non est 1 lea omnium Dei perfectionum, sed unius ex illis perfectionibus suot sint Attributa Dehi'. Dividuntur in negativa & positiva.

Negat va dicuntur ea quae exprimuntur nominibus negativis, quibus removentur quae tam imperfectiones rerum creatarum v. S. independentia.