장음표시 사용
541쪽
Dufit, et aurata volucrem Threissa sagittam Depromst pharetra cornuque insensa tetendit, Et duxit longe, donee curuata coirent 8 in Inter se capita et manibus iam tangeret aequis, Laeua aciem serri, dextra nervoque papillam.
Extemplo teli stridorem aurasque sonantis
Audiit una Arruns, haesitque in corpore ser n. Illum exspirantem socii atque extrema gementem 26, Obliti ignoto camporum in puluere linquunt: Opis ad aetherium pennis aufertur olympum. Prima fugit, domina amisia, leuis ala Camillae: Turbati fugiunt Rutuli fugit acer Atinas:
Disiectique duces desolatique manipli 87s
Tuta petunt, et equis auersi ad moenia tendunt. Ne
fertur Oudare. 269. aere Aeemas alter Hamb aere est ita Lsortis nec debebat de hoc dubitari s o. Defectiquae duces Medic. a m. r. quod Heinc illustrat, nec tamen aliter accieerauult, quam ut sint deserti a suis sic vero praestat, quod omnium codd. etiam fragmenti Vatic auctoritate firmatur, di est h. e.
quam una e puellis Hyperbo gligentes, ait Seru probante reis. v. sup adis. 32. Thra Burmanno. h. e. non curantes cum autem nomen late ex prae fugiendi studio. tentan, ut supra quoque de 868. - simpliciter ornat. AmaZOnibus ex Scythia v.639. Equitatus omnino leuis, qua-- 8 9. Uensa, infenso an iis tenus expeditici est ad iter,mo, qui vires nouas adiiciebat sugam pedite. - ma
- 86I aequis pro aeque, ipsi De signiferis aecipiunt aequaliter dextra pectus a Sem Cerda. quidni ipsi mi- laeua sagittae cuspidem tum numerii, vocabulum . hoc
542쪽
Nec quisquam instantis Teucros etiamque serentis Sustentare valet telis, aut sistere contra: Sed Axos referunt humeris languentibus arcus', Quadrupedumque putrem cursu quatit ungula cam. Voluitur ad muros caligine turbidus atra spumars Pulvis, et e speculis percussae pectora matres Femineum clamorem ad coeli sidera tollunt. Qui curru portas primi inrupere patentis, Hos inimica super milato premit agmine turba: go Nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, Moenibus in patriis atque inter tuta domorum,
Hamb. pro var Iect cf. mox mala. - vos Gud Mentel ir et altor Menag. v aut sit quos tendunt, aut equos aversi. Tum equis versis Ed pr. Burm equis auersis Goth sec. equos aduerse Z lich. - aduersa ad moenia pars codd. Fier a vein Doruill auemissa moenia sine ad duo Moreti turbata ad moenia m. Sed mi gata recte se habet et irmat eam fragm. Vatic. 7a is mea. aries i. f. Rufinian. de Schemat Lex. R. 37. Perperamex memoria. 273. aut tendere Parrh. 87 . Iabor uratisi Iugos duo Burm.
perpetuo lapsu. 87s. Quadripedoque Rom. cum fragm. Uatie a m. r. vii et Donatus legerat quod doctius dictum, uti sup Ull . 696. Quadrupedante sonitu auacripe per i scriptum iam saepe
vidimus. v. sup ad, di 4 ue aberat Ed pr. Burm. Quadrupeisdemque alter Menag et fragm. Vatic a m sec. Quadrupedante p. Sprot et p. sonitu e teri Rottend utrumque ex altero Leo MILI 96, 76. c. r. acta Goth tot quod ferri posset, ii melius non haberemus. Π e aberat Franc e mine Doru et Goth. teri pereulsae teri Rortend. percusso, unus Heinc gr. Q. messem oblong Pierii. Emit Eulich. et sec. Roti limine in primo Coth. teri memoriae vitio. Nam Emine primo occurrit a Iibi. 13a intra Rom. tum Medic Uoss. pr. Parin Goth. sec. et Ed pr. Burm. Eadem tecta . cum parte Pierianorum, et Sprot cum Hamb. secia m. c. minus eleganter ut et alibi inter ista etiam fragm. Uatic.
iine accipi solem destiti, ut 8 9 sqq. Ξst quidem milia
vastarare obortes, ex dispersio pugna ad portas castrorum I ne et fuga. - m. latum in Μ, Iaa sqq. Sed Virgilii lo- serentes, ut Serv. 474 ipsi laus haud pau lo plus Μαργειat, languentes, selli. 87s eam. affectus et ornatus habeti
543쪽
P. VIRGILII MARONI sConfixi exspirant animas Pars claudere portas; Nec sociis aperire viam, nec moenibus audent Adcipere orantis oriturque miserrima caedes ar
m dentiun armis aditus, inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrimantumque ora parentum
Pars In praecipitis ossas, urgente ruina, Voluitur inmissis pars caeca et concita Denis Arietat in portas et duros obiice postes. 8sciviae de muris summo certamine matres,
parrh. Defendent cum litura Medic adisusque inque Frinc. atque a. r. Gud duro et sub Marte cadentum praemum video Dorinati interpretationi. ullum Sabinum corruptum potius osse arishitror quam lectione variate. Caedes, ait, quam faciebant rorant Oritur caedes descendentiam per ingressum, et ruentium adportam. lacrimantum ante ora p. Concinna repetitione Moret sec. et Hamb. pr. a m sec. , 'o Arcita Goth sec. inta se in Atere, in ponis Gud cum tribus aliis,
obliuHor est ad rem animo imgontis repraesentandam e horum iunctura nec lux ab
Seruio aliisque expectanda. Simplieissimum post alia tentata hoc esse arbitror agi deportis nondum clausis, sed claudendis. Dum in eo sunt oppidani ut portas laudant, ecce irruunt primi fugientes, quos isti acet per intra urbem
itoliant. Hinc oritur caedesia
timeorum, qui vi ab ingressu portae fugientes prohibere volunt, partim eorum, qui 'iirrumpunt et in resistentes ruunt 888. urgem minasbli ut fit in ora seu margine fossariun ut tua solum et smtistat. At Iul. Sabinus ruinam eadentium interpretarin . sic quoque alii. 89 I. Assectum Latinarunt
Ettam dicerei esse est, quod Camillae corpus deportatum ex pugna conspiciunt. Quam
cum pro Latinorum salute ce-eidisse videant, ipsae parrirnmiseratione, partim patriactdesendendae studio inflam
mantur. me deportato quidem ex acie eorpore nihil ad iecit narrationi neque ortorem sic anare potuit, Cum sup v. 93. q. Diana praedis xisset: se nube aua corpus ea arma inspoliatae Camillae ea . mulo esse illaturam. Ne laamen commodior illa est rati' ut ad tempus pugnae et Pro spectum de muris Carni II so pugnantis et oecumbentia haec retrahantur. --sa minis
544쪽
Monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, Tela manu trepidae iaciunt ac robore duro Stipitibus serrum sudibusque imitantur obustis Praecipites, primaeque mori pro moenibus ardent. 89s interea Turnum in siluis saeuissimus inplet Nuntius, et iuueni ingentem sert Acca tumultum P . DeletaRsor Consat alter Nais amo Gud quod illustrat Heinc
mos versus Rom. ut iam reuertatur ille in pectora Minus scite. In fragm. Vatic ut a pr. m. aberat et videtur ve aut melius abessetnam flue sit postquam, siue quemadmodum, parum com a dum est)aut in et mutari. Ita erit : Monserat amor verus p triae et videre Camilum. h. et viderant matronae paullo anto Camillae exemplum. Sed vereor ne, si non totus versus, at hemistichium tamen, ut, C ad supplendum versum quem poς ta impei sectum reliquerat, illatum sit trepida Bigot. Φ-nu iaciunt trepi aeque et Ed pr. Burm. 89s. Ment recepit Huin s. pro vulgari audent. Habet et hoc suam vim. Sed arisue de rei vilica poetis quoque satis requentatum. Duplicis lecti nis diuersae duces arrim Rom. et fragm. Vatis tum Gud Mc- .nag. pr. et Montal b. et ipse Medie a m. r. sed idem a m sec. adeoque ex Aproniani mendatione, audent, quod plerique sequuntur, ex Gothanis quidem pr. ut tert. 896. in abest Bigot et Oth. pr. ac teri et f. uis T. d. Uen Buem qui Virgilium tuis dicere maluisse, quam in s notat. dein os oret suo se misimus Franc. 897 e deest Mentel .pri unde Heins coni. Nun tius, ingentem iuueni inde tamcn nihil lucreris ingentem
certamine. In extremo distri pites, ut trepidae, sestinationem mines ut sup v. 76 labori ae studium declarat. ximus. Serv. 492. Monserar 896. Nuntius pro re nun amor verus patriae se Latinas tiata. moc facile quisque vi. matronas earum animum ae deat malim illud obserua. virtutem declarat Uin saltem tum Nuntius implet Turnum,
accipio; etsi obscuriorem esse ut absolute, implere aliouem, sciatentiam quam pro poetae dictum sit. Sed res sic expe- ingenio ac more facile lar dienda: usum esse poetam giar Nec tamen mel in se more suo , et id quod adiicerit, qui monstrat Camillam ciendum erat : Nisi Iurnum
vel taeere tela, vel certamen ingenii rumultu Habinas enuo isupplere vellet.praestaret mo n. tiationes resoluisset v ii .ur
545쪽
Deletis Volseorum acies, cecidis Camillam, Ingruere insenses hostis, et Marte secundo omnia conripuis et metum iam ad moehi serii scomessurens, et saeva Iouis sic numina poscunt, Deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat, campumque tenebat: Cum pater Aeneas, saltus ingressus apertos, Exsuperatque iugum, silvaque euadit opaca. M SSic ambo ad muros rapidi totoque seruntur Agmine, nec longis inter se passibus absunt; Aessimul Aeneas sumantis puluere campos
38 Dei us pr. Hamb. a m sec. EL pr. Bum. M. ,-fesor M. vere et haud dubie inde ductus, Goth. pr. a quibus discessit Naugerius in ed. teri. Ald. oo. O. e. metam iam se Moret quod et ipsum ferri possit metu Menag. r. sicque videtur legisse Iul. Sabinus sor et saeua eodd. Pierii et Heinsiit seque editum a Naugerio, et reuocatum ab Heinsio vere edd. fere iam s. ita vero distingui debebat Ille furens iam, saevis idque non improbem Ed. Medioli et aliae vulgg. cum Goth etiet cum codd. Vrsin. nam s. Doru a m. I s. I. - nomina Medie. fle, peltam Rom. soa. n. auia Bigot et Goth. teri liqua pr. Moret sinquent Goth sec. 9o3 campos Medic et pro diu. Iect teri Rottend. o . Tum p. Parrh. hiaradis aliquot Pieri eum iis Ed pr. Rumonii asp/- opacas prot alter Hamb. et Scheffericum Parrhas. v. sup ad X, 99. O . pas ibant pr. Moret. vos. At ismia pars codd. Heins scolue vere edd. nonnullae, etiam Ald. teri idque equidem malim. Tum pater Om. Et quatuor Heinc repetitum ex us 9 .
quae instet elucanimum. M. f omnia eorripuisse, et ubctores pugna facta omnia lo-
9oI. Comparant illud Διοιν ιτελειστο βουλὰ . A s. Pertinet autem hoc, ut toties vidimus, ad epicam Deconomiam,
ua casu uiatiam videatur, sed Iouis volaintate. saeua, ut
alibi apud poetam, infesta, ad
ad e. l. 9 fastus apertos non Oh secis amplius, vacum
546쪽
Et saevum Aenean adgnovit Turmis in armis, io Aduentumque pedum flatusque audiuit equorum: Continuoque ineant pugnas, et proelia tentent; Ni roseus sessos iam gurgite Phoebus Hibero Tinguat equos, noctemque die labente reducat. Considunt castris ante urbem, et moenia vallant. Issio. ognovit Zulich. eonspexit Gud. pr. Menae et pr. o. ret. II. Euentusque Medic doctius. uentusque virum Ed priBurm. Aduentumque virum uterque Rottend. ex . o I. ut ii satumque Rom. Montal b. et Voss. r. Ist. Continuo pugnas Aeant edd. vulget pleraeque, aduersantibus scriptis Llsi dipihme S. Fabricii reuocat Cunilaghamus ineunti ric a m. pr. re liqua idem Continuoque i. p. tum Ed pr. Burm ineunt et tent LAbest que ab aliis, et vere edd. pugnam. Sed haec nulli usui sunt, adeoque ea monere piget.
sup adi. 667. fatus, hinni rus militer dictum esse poterat
- 9I2. Και - κεν - εἰ scis simile quid moneri paullo an- ineant tentent iniissent, en te in s. II. ineant pugnastassent ni tinxisset h. mersisset et praelia rentent. Potest ta- equos Phoebus oceano occi men defendi hoc, cum et di- duo, qui ultra Hispaniam pa serimen habeant illa duo, et ter Monuere olim Gramma iungi sere sic soleant ab Hotici apud Seruium tingat, hu mero: μαχεσθα3.
de Diomedis sedibus in Apuliae littore. XI, 243. Vidimus o cives Diomedem Argivaque castra ete. t supra VIII, 9.Mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem uisipetas auxilium. Qua arte poeta septimo libro Graecas colonias et populos, quorum originem veteres fabulae a Graecis repetebant, Latinis et Rutulis in belli societatem adiunxit, eadem nunc ad Diomedem in extrema Italiae ora de auxiliis petendis legatos mitti narrat. Quorum auxiliorum aduentum cum temporis angustiae, quibus reliqua belli euenta includuntur, non admittant: legatorum reditu et renuntiatione auxilii negati praeclare utitur Maro ad rerum exitum accelerandum et Latinorum consilia praeeipitanda . Nam
primum incidit v. lib. XI aas sqq. legatorum reditus in id
tempus, quo ante paucos dies a Latinis parum prospere eratv IRGI L. Tom. m. k Pugna-
547쪽
pugnatum, eonsiliaque eorum iam inclinatis animis ad a. cem spectabant. Tum vero legati non modo negatum a Di mede auxilium renuntiant, verum etiam consilia eius et mandata exponunt, quibus ad componendam cum Aenea Pacem grauissime hortatur. Erant autem de Diomedis in Dacinia,
quae Apuliae pars est, sedibus fabulae Graecorum antiqui simae. Ibycum auctorem Schol. Pindari ad Nem. X, Ia eracitat, sed cyclicis patet poetis illas est tribuendas, iis imprimis, qui redirus Achivorum Nμους carmine exposue irant. s. sup To. U. Pag. 22Ο. I. Reducenim a Troia Argos factus Diomedes v. d. r, 8o - . cognitis moris Aegialeae et adulteri Cometae, Stheneli f. insidiis, iterum naues conscendit, et post multos errores cs Ouid. XIV. Met. 478sqq. quibus etiam Aetoliam adiisse ferebatur, v Antonin. Metam. c. 7. in Sinum Adriaticum euectus, in Daunorum finibus consedit, et Dauni regis filia in matrimonium uesta urbem condidit, cui ab Argis Peloponnesi, quibus imperauerat et quorum antiquum nomen Aeγο -- fuit, hoc ipsum
nomen Argos Hippium imposuisse sertur quod postea in
A rarippam, tandemque in Argos contractum esse aiunt.
Haec est Diomedis vrbs lib. Vm 9. I, 226. et Aetoli Arpi lib. X, 28 et lib. XI 2 6 an urbem V ipam patriae
cognomine gentis Victor Gargani condebat Iangis amis. cc Serv. ad 1lI, 9 Quuer Ital ant. p. a Is sqq. inprimis vid. Strabo VI, p. 434. . 6 Lycophron V. 92-632.
Obiarent littoriApuliae, contra montem Garganum, qui in promontorium ad mare procurrit, insulae numero tres, eum latine tertia saxosa sit, duae tantum numerari selent, quarum unam vetustas infulam Diomedeam appellauit nune Isola di remiti est, a terrae motibus, quorum vestigia multa in ea occurrunt. In hac Diomedes hominum conspectui sub duetus ac pro deo cultus seitur monument quoque actae. lubro ad seriorem aetatem prostante: .dylin. lib. III. Extr. X. 4. s. 6I. Inter deos receptum iam Pindarus memorauit Nem X, Ia. Socios autem in aues mutatos vulgata fatis L. hula tulit quibus hinc auium Diomedearum nomen vide
inprimis Ouid Met. XIV, 4c sqq. et noster poeta. AI, a I- 274. um etiam horribili vis portenta sequvneuro socii amissi petiemur aethera perinis Huminibusque vagarimν
aues - et scopulos lacrimosis vocibus implent. Ortum faba. lae dedisi videtur certum auium genus, circa haec loca sola,
ut volunt, in solitum, de quo locus claus Plin. X. 4 L 61.
548쪽
et auctor de Mirab Ausculi pag. 22. 3. Plinium vel alium inde ductum scriptorem exscripsit Augustinus C. D. XVIII, I6. Non diuersa admodum est narratio de Leuce Achillis insula in ostiis Borysthenis, ibi auium similis cura circa
Achillis tumulum narratur ab Arriano in Periplo M. Eux. Pag. 22. cf. Antigon in Admir. p. 34. et Plin. X. I. a- hemus Benedicti Cochorellae descriptionem insulae remitanae in Thesauro Italiae repetitam multa hie de auibus his, quas nune Artenas appellant, narrantur; nec tamen inde certos avium harum charactere colligere licet, ut appareat an ad larorum genus reserendae sint. me Aldrouan dus ornithol. lib. XIX, . qui accuratius de his auibus egit quemque alii fere sequuntur, quicquam definit: etsi ille habuit ad se transmissam ex insula auem ex hoc genere. Nunc tamen inter Procellarias, ex anserino genere, reserunt naturae rerum auctores: apud Linnaeum Procellaria Ptispinus est Sed bene Willovgbeius et Rayus monent, expectandos esse meliores auctores Anatibus ampliores secundum Cocho rellam, diem piscando in medio pelago exigunt, in scopulo. rum cauernis nidificant quam recte itaque Virgilius posuerit Fluminibusque vagantur aues, non dicam. Sollertius Lycophron l. c. v. 39s ιο θαλασσίαν διαιτα αλλυσι. solo adipe probantur inculis, quo pro medicamento utuntur clamore mutantur vagitum puerorum et Minem V unde docte Maro:
scopulos lacrimosi vocibus implent, eoae loc. XI, 274. Plinius l. e. fulicarum similes ait oloribus assimila Lycophron l. c. v. s97. Et vid. XIV. et So9 Si volucrum quae sit ibitarum forma requiris, ' nou eranorum s albis proxima ennis. At Seruius ad XI 2II. et Zerae ad Lycophr. l. c. ἐρωλου interpretantur, quae ardeae essent; sed his I ae-eenseri possunt sarie ornata a poetis est fabula de sociis in aues mutatis seu vivo seu mortuo Diomede. Recedit ab aliis auctor de mirab Auscult. l. c. qui aves extitisti ait Diomede ab Aeneo, qui rex illa loca tenebat, per insidias occiso Potest
υκ του ABD videri mutandum in ω σου Δαύbiu, sic enim olim nonnulli tradiderant, Schol. Lycophr ad v. 6o3. nam omnino diuersae de Diomedis morte erant narrationes, Donente Strabone l. c. pag. 436. me Aenea cogitare non licet: nam congressum eum cum Diomede nemo veterum tradidit Pausania teste lib. I, rari. Vnum adhuc commemorare
iuuat, quod Plinius ii XII, 3. notauit, e Theophrasto H. Plant. IV, 7. primam platanum in hane insulam ad Di media tumulum ornandum fuisse inuectam, inde in Siciliam
549쪽
transgressam, mox Italiae donatam ad alias terras peruenisse. Quantum tamen ex Cichorella intelligitur, ex insula illa nune exulat Fuit olim similis fabula de myrto primum in Elpenoris tumulo nata. v. min. XV s. 36 cf. sup c. I. ad lib. VII sub L. Late autem olim Diomedis nomen Per Italiam pertinuit. Nam non Arpis modo, sed et Metapontiae Thuriis pro heroe ultus sertur, v Schol. Pindari ad Nem X, II. Plurium idem urbium habitus conditor ut M. ponti, Brundusii et si es Serv. ad XI 2 6 Quod vero multo etiam magis mireris, in intimo Sinus Adriatici meessu inter Venetos ad Timavum ruisse traditur sanum Diom dis v. Strabo lib. V pag. 328 9. aliudque inter Vmbros circa Anconam, ut Scyla narrat in Periplo pag. 6. Vix bdem in his fides Graecis esse habendat qui, cum heroem indigetem in iis loeis coli andi issent, forsan more suo Diom
dem eum interpretati sunt. Verum a me haec eo nune commemorantur, ut intelligatur, sabulam de Diomedis in Italia sedishus fuisse satis nobilem inter veteres vr poeta ea uti potu rit usum autem esse ea poetam ad narrationem variandam et ornandam accommodate.
XI, 32 de Camilla. piladium hoc iterum poeta ex antiquis Italorum historiis seu fabulis contexuisse putandus est. Ex Seruio a v. v. colligi potest, Catonem haec νtius esse persecutum in Origg. quae ipsa res excusare poterat
factum parum probabiliter narratum, ut hastae alligatum infantem trans amnem iacere aliquis maluerit, quam cum illa inmeris aut tergo illigata transnare amnem. Quod de Pyrrho, Epiri rege, puero narratum aiunt simile, plane diuersum est, si Plutarchum inspicias Diuersus autem utiqua hic Metabus ab eo, qui ex Troia redux Metapontum in extrema Italia eondidisse se, xebatur. Is de quo hic agitur, rex Priverni, quod Volsco-xum oppidum est, nunc vim Piperno per seditionem suis pulsus, Camilla filia infante secum ducta, Amasens
traiecto, in siluis Educauit filiam Dianae eonsecratam Nouimportuna est fabula ad variandam narrationem de bellico apparatu, et tenet animum expectatione satorum Camillae, de qua narrationem nune instituit poeta. Interea huic epi odio ultima poetae manus non admota esse videtur, cum narratio eum ipso Aeneidis argumento omnino non latis aduerit, Opis autem a Iunone missae ministerium vix eum, quem
550쪽
quem expectabamus, essectum habeat. Non poterat a morio satali vindicare Camillam suam Diana 3 nee Iupiter Sarpedonem, nec alii dii alios heroes Quod tamen idem Iupiter in Sarpedone sibi licere ait, quodque etiam prouider ut eius corpus, victoris ludibrio subductum, in Lyciam abducatur, id hoc loco Diana curandum sibi sumit. Mittitur opis Diana arcu inmuela, ut Camillae interemtorem conficiat. Illa Aruntem eaede Camillae exultantem sagitta transfigit, statimque ad Olympum evolat, . 86q. 867. Erat tamen, antequam discederet, corpus pugnae subducendum et in patriam deportandum, quod ipsa dea promiserat se facturam . S93. 4. ne spoliatem aut truncaretur. Atqui hoc poeta non attigit in quo excusari sorte potost; ad artificium tamen poetae referre hunc de estum nolim cum Seruio ad v. 93. Vt autem haec narratio vim ad animos aduertendos habeat, mnendum est, suisse apud Volscos vetus Camillae monumentum uti Sarpedonis in Lycia habebatur sepulcrum, quo delurum eius corpus Homerus narrare voluit Il. Π, 4s3 sqq. Ceterum ex Camilla Clorindam assoni tanquam exemplum esse expressam satis constat. v. Gieruul. lib. Canto XII. St. 2 - sqq.