장음표시 사용
161쪽
Primi ea in civitatem inferunt, quae violae sustentandae sunt vel necessaria vel Νcunda. Secundi arcent hostes, prae. dones , omnemque vim & iniuriam repellunt , ultimi denique sialuberrimis legibus & consiliis magna cum provide tia & iustitia rei communi prospiciunt. Jam vero constitutis semel hujusmodi communitatibus seu civitatibus, rebus. publicis , & regnis consequitur humanaarum legum & supremarum potestatum necessitas ; illarum quidem, ut ipsa communitas in ovicio contineatur; istarum vero, ut legum observantiam & regim, nis larmam sartam tectamque conse vent. Sicut enim rectat rationi nihil magis consentaneum est , quam cietas, ita Qcietati nihil magis quam regimen S leges , quibus bonum commune promoveatur. Egregie rem omnem , de qua hucusque dixi, explicat Doctor An.
gelicus cr) his verbis: Et siquidem ho.
,, mini conveniret singulariter vivere,
ὲ, sicut mollit animalium, nullo alio di s, figente indigeret ad finem t sed ipsei, sibi unusquisque esset Rex sob Deo,, summo Rege , in. quantum per turrienrationis divinitus datum sibi in suisis actibus se ipsum dirigeret. Naturale
162쪽
autem est homini, ut sit animal χ-ciale & politicum, in multitudine vi
,, VenS, magis etiam quam alia anima..,, tiar quod quidem naturalis necessitas ,, declarat. Aliis enim animalibus natura ,, praeparaVit cibum, tegumenta pilorum, ,, defensionem ut denteS , Cornua, umis gues, vel saltem velocitatem ad fuis,, gam. Homo autem institutus est nuIo io horum sibi a natura praeparator seclis loco omnium data est ei ratio, peeis quam sibi haec omnia officio manuum ,, posset praepararer ad quae omnia prae ,, paranda unuS homo non sufficit: nam is unus homo per se sufficienter vitam is transigere non posset. Est igitur ho- is mini naturale, quod in societate mulis torum Vivat . . . si ergo naturale estis homini, quod in societate multorum ,, vivat, necesse est, in hominibus esse, o per quod multitudo regatur. . Multis ,, enim . existentibus hominibus, & un ,, quoque id quod sibi est proprium pro- ,, vidente , multitudo in diversia dispe, ,, geretur, nisi etiam esset aliquis de eo, ,, quod ad bonum commune multitudi- ,, nis pertinet, curam habens e sicut de corpus hominis , S cuiuslibet anima- ,, lis difflueret, nisi esset aliqua vis r ., gitiva communis in corpore, quae alisbouum
163쪽
,, bonum commune omnium membrorum intenderet. Quod consideransis Salomon dicit: ubi non es gubernator ,, corruet populus. ,, Haec autem pol stas gubernans forma est civitatum, emque potestas summa, quae Maiestas vocatur, quaeque nullum alium se stuperiorem agnoscendo civium actiones dirigit ad communem & publicam felicitatem. Non tamen propterea adeo late patens nubiisque conuricta limitibus est, ut non illi, in quibus residet , seu Optimates fea Principes seu Reges sint, legum suarum in dirigenti subjaceant, quantumvis a C gente aut vindicante sint immunes. Originem suam haec ducit haud ab alio, quam a Deo ipso dicenter Per me Reges regnant, D' lerum condatores Iusta decemnunt s . Et iane quemadmodum infoxiores reipublicae Principes a summa MDiestate terrena, ita haec a supremo Rege ac Dominantium Domino pendeat ne cessum est. An vero in Reges ac Principes nullo interveniente summa haec potestas fluat, ita ut non a republica, sed a solo Deo ea conferatur, tam contrinversia quam salebris plena res est, una quidem ex parte, ne Principum regimen
164쪽
men In despotismum ut vocant, aut rannidem degeneret, ex altera Vero n populus semper varius & in seditiones pronus potestatem & ius quoddam e tra ordinem super ipsum Caput suum ac Rectorem sibi arroget. Dixisse sufficiat summam potestatem, quanta quanta est, Deo in Reges ac Principes, superiori h mano non subjectos, proficisci, ita ut populus semper meminerit verborum
Paulli ci . cui resi it potesati , Des
ordinationi resiuit. Ac D. Petri r Subjecti sole omni creaturin propter Deum, sive Regi quasi praeelzenti, sive Ducibus tanquam ab eo mi s ad vindictam mal
factorum , laudem vero bonorum . . .
cui servi Dei . . . Deum timete, Rogem honori cate cu . Principes vero memores sint verborum Christi, quibus Pilato dicentit nescis , quia potestatem habeo erueingere te γ dimittere te resipondit: non haberes sese rem adversus me ullam , ni AE tibi datum esset desu. per cx . Profecto jam olim D. Ch rQstomus quam vere tam circumspecie hoc in negotio locutus est, dum in ver ha illa Paulli: Non es potestas , nisi a Deo. sic commentatur et riuuid dicis praergo ct Ad Rom. ra. T. Petri a. As.
165쪽
s, ergo omnis Princeps a Deo constituis,, tus est Z Istud non dico. Non enim de ,, quovis Principe mihi sermo est, sed ,, de re ipsa, id est , de ipsa potestate. ,, Quod enim Principatus sint, quos ,, oue non simpliciter & temere cuncta' ,, ferantur , divinae sapientiae opus esses, dico. Propterea non dicit Apost
,, lus non enim Princeps est , nisi a ,, Deo , sed de re ipsa disserit dicens ra, non est potestas nisi a Deo O . S. I. Ius Canonicram XXII. Ius humanum communi IurisperItorum,
bene moratorum calculo in Ecclesiasticum seu Canonicum , S in Politicum seu Civile dividitur. Nec abs re Jus Ecclesiasticum Politico praeponitur tum ob nobilitatem finis , dum non ad fel, Citatem huius vitae transeuntem, sed ad animarum salutem sempiternam legibus suis atque praeceptis tendit, quemadm dum Gratianus in Decreto ex ore D. Hi
xonymi, loquitur ca r Duo sunt gen
166쪽
- x3a i O Gri anorum. M autem unum genus , quod mancipatum divino incis , ω deditum contemplationi γ orationi, is omni frepitu temporalium cessere conve- nit, ut sunt Clerici . . . . aliud vero genus es Chrisianorum , ut sunt Laici. His licet temporalia postsidere sero. Tum ob praestantiam Legi Statoris, quam explicat Gelasius Papa scribens Anastasio imis
peratori ca et Duo sunt quippe Imper tor Areguste , quibus principaliter hie
mundus regitur a auctoritas Dora Ponti
cum , γ Regalis potestas. In quibus
tanto gravius pondus es facerdotum, quam eo etiam pro ipsis Regibus hominum in
divino sunt reddituri examine rationem. Tum ob amplitudinem rerum, ad quasse se extendit Jus istud sacrum. Hinc apud pios imperatores tanta semper Veis neratio, tantaque fuit auctoritas SS. Ca- nonum , ut quod contra eos sancitum fuit, nullius roboris esse voluerint, uti patet e verbis Impp. Valentini & Marciani b): omnes sane pragmaticas famctiones, qua contra Canones EcclesiastLcos interventu gratia Er ambitionis MLeita sunt, robore suo γ 'mitate vicuatas cessare principimus. Verum
167쪽
Verum heic ipso in limine litem movent Ecclesiae Catholicae , simul ac Hiera chiae Ecclesiasticae hostes, dum nomen Legis ac Iuris Canonici velut a primo.
xum seculorum usu alienum esse audacter non minus quam falso pronunciant, Omnemque iuris dicundi potestatem Pontificibus subtrahere conantur. Num hoo ex ignorantia faciant, aut ex malitia Modio dogmatum Ecclesiasticorum, aut ex utroque, nolim disquirere. Certum est, si antiquissimi etiam aevi monumenta Comsulamus, nunquam hominum communiatatem aliquam, ne quidem inter Ethnucos sine sacris, nec sacra sine sacerdotuhus , nec sacerdotes sine potestate legis sanciendae suisse, aut sine auctoritate i dicit statuendi circa ea, quae vel ad ipsa sacra adtinebant , vel quae cum sacris ratione aliqua connexa fuere. Apud
AEgyptios Sacerdotes erant simul Jud, ces c), teste AEliano. Druidae Gallo.
rum sacerdotes fere de omnibus controversiis qua publicis qua privatis pronum ciabant: & si quod facinus erat eominmissum , si caedes facta , si de familia erciscunda, aut limitihus ponendis lis mota, iidem pro potestate decernebant, aq
168쪽
, ac poenas praemiaque constituebant equod si vero seu de plebe seu de Prumariis unus aliquis eorum decreto non stetisset , sacrificus illum interdixere, quae poena apud has gentes erat gravi ἐma. Quippe hujusmodi homines inter
dicti in numero sceleratorum habebantur, eorum sermonem atque contubernium
fugiebant omnes, ne quid ex contagi Ite incommodi acciperent ut fide dignissimus & oculatus testis omnium est J Iius Caesar c d . Apud Romanos Numa Pompilius Romanorum Rex sacris ita rempublicam invectis Pontifieem Maximum cum aliis sacerdotibus dc Virgianibus Vestalibus creavit, ut resert pli nius secundus ce , iisdemque condendarum legum, de sacris potissimum, pr arbitratu suo auctoritatem dedit, ipse que Pontifices nullius potestati voluit esse obnoxios, ita ut nequidem senatu aut populo rationem reddere tenerentur, quemadmodum prodit Dionysius Halia carnasseus cs . Atque hoc tempore apud Romanos Ius Pontificium coepit. partim a Numa conscriptum, partim a Pontificibus auctum. Versabatur autem ius hoc vel circa religionem, vel circa
169쪽
rempublicam. Ex parte religionis tr ctabat de rebus divinis , de sacris , de ceremoniis , de personis deorum suorum cultui initiatis, horumque bonis ac so tunis et ex parte reipublicae vero de pauperum & viduarum cura, de caussis piis , deque negotiis persionarum, quae ad illorum forum spessibant, uti Ciceroci Livius testantur g . Haec erat vel apud barbaras nationes & gentiles legum ferendarum potestas dc Jus Ponti-ncum, cui inter cultas nationes etiam
his temporibus male seriati quidam diem
Redeamus ad prima Ecclesiae Cathon licte a Christo institutae tempora, & re periemus, jam Anactetum qui quartus. a S. Petro Pontifex erat circa A. C. IOI. secundum Mussantii chronologiam e clesiae decreta & canones adpellasse L 1es, uti refertur in Decreto h r Leges celsa Apostolica firmamus auctoritate. Neque ipsi Imperatores SS. Canonibus vim legis unquam negarunt, sed eos tanquam leges sacras observandas esse lanxerunt. Ita loquitur Justinianus ci a.
170쪽
A princedentibus Imperatoribus , a nobis ipsis recte dictum es , oportere δε eras Regulas pro legibus valere. Et λ
Si ncimus igitur vicem legum obtinero sanctas Eeesesiasticas Regulas. Peregrinos igitur, immo caecos, ene oportet in J Te Civili eos , qui Pontificiae potestati circa leges ferendas litem intentare non dubitant, dum adeo experti & oculata esse videri volunt in Jure Canonico. Quis aequo animo ferret, si quis Imperatoribus, Regibus atque Principibus Imperii su is in territoriis hanc potestatem In dubium vocare auderet, quam in subditos suos Laicos , quantum ad politicum regimen adtinet, exercent & ist paucorum dierum homines , ut ita di- eam, impune ferant, si Pontifici supremo sacrorum Antistiti, cui etiam Imperatores & Reges Christiani per tot secu-Ia coronam dc sceptrum inclinarunt, potestatem hanc, quae in Ecclesiae subditos ad animarum regimen ipsis competit, inanibus quibusdam ratiunculis in me dilam allatis eripere tentent ' Insear D.
erilegii es disputare de . Principis pol t te, ait Imperator cl). Triplex autem cst potestas Ecclesiastica , una ordinis,