Mich. Archangeli Lupuli ...Theologiae dogmaticae lectiones

131쪽

similitudinem imaginis corruptibilis hominis , et Volucrum, quadrupedum, et Serpentium , suscitavit Deus fidelem Abraham Patrem omnium credentium , cui promissiones Ve nturi Liberatoris expressius renovavit. Duplex autem Abrahae a Deo sacta est pollicitatio ; altera terrae Chanaan eius posteritati donaridae Gen. III. IS. , altera longe praestantior de venturo Messia , ac Liberatore Christo ex sua stirpe nascituro. Quam quidem promissionem non vice simplici datam . ut immobilitatem consilii sui ostenderet Deus , iuramento tandem firmavit, quum Abrahae obedientiam vidisset in immolatione Isaac filii

sui unigeniti Gen. XXII. I 6. Per me

metipsum iuraui . . . benedicam tibi . . . et benedicentur in semine tuo omnes gentes ferrae , quia obedisti poci meae. Quam pollicitationem iam in plenitudine temporis adimpletam respexit Christus Dominus de Abra

ham inquiens Dan. VIII. Abraham ρα-

ter vester exsultavit ut uideret diem meum ;indit et gavisus est : ex quo abunde cuivis patebit , Abraham side incarnationem Christi credidisse. 'V. Quemadmodum vero in Abrahamo gratuitam suae voluntatis praedestinationem misericordissime ostenderat Deus ; quippe gra

132쪽

CAP. 1Ii. DE ΠΟΗ. xxpso 125 tuito is unus ex omni populo Vocatus , in quo benedicerentur gentes omnes; ita quum Abraham duos habuisset filios , gratuito I

maeli praelatus est Isaac , ut esset heres Pa ternae benedictionis , unde huic dictum a Deo

Gen. XXVI. Et benedicentur in semine

tuo omnes gentes terrae. Iterum Isaac quum geminos habuisset filios Esau, et Iacob , gratuito Iacob natu minor dilectus est, quoCum foedus sancivit Deus , quando in somnis se Iam stantem super terram Vidit , cuius cacumen coelos tangebat, Angelos vero Dei per eam adscendentes , et descendentes , audivi que Dominum scalae innixum sibi dicentem

Gen. XXVIII. Ego Dominus Deus A

braham Patris tui , et Deus ISaac . . , b nedicentur in te , Et in Semine tuo cunctas tribus terrae. Demum Iacob quum duodecim suscepisset filios ; tametsi singulis hereditatem torrae Chanaan partitus eSset, gratuito tamen Iudae inter omnes fratres id concessum , ut

ex eo Messias ortum traheret. Gen. XLIX. 8. Iuda , te laudabunt fratres aut . . . a dorabunt te filii Patris tui : non auferetur sceptrum de Iuda , et Dux de femore eius, donec peniat qui mittendus est , et ipse eruexpectatio Gentium.

yI. Quod autem Abrahae spoponderat Deus

133쪽

se suis posteris terrae Chanaan possessionem, daturum , complere constituit. Quamobrem

Hebraicum populum ex Aegypti captivitate , qua per annos sere ducentos detinebatur 59 , quemadmodum praedixerat Gen. XV. 14 mirabili modo liberat; iter illi praeterea per

medium rubri maris aperiendo , ut divisis aquis , cedentibusque in latera , veluti per continentem ambularent. Mox et legem suo scriptam digito in monte Sinai inter fulgura , et tonitrua promulgatam Mosi tradit

59 Iacob descendit in Aegyptum anno mundi MMCCXCVIII. Exodus contigit hnno mundi MMDXIII. ergo captivita, Hebraeorum in Aegypto fuit annorum CCXIII. At quorsum haec

inquies P vel ideo, ut quomodo computus iste conciliandus sit cum Scripturae loco Exod. XII. 4o. Habitatio autem siliorum Israel qua manserunt in Aegypto , u quadrigentorum triginta annorum, quisque videat. Belle omnia constant , si Hebraeam lectionem ita vertes: Peregrinatio autem siliorum Istrael, qui non qua manserunt in Aegypto fit CCCCXXX. annorum Quam lectionem firmant eum Septuaginta viralis versio , tum Codex Sam ritanus , qui hos CCCCXXX. annos a peregrinatione Abrahae numerandos exprimunt; quemad modum et sentiunt Patres sere omnes , et accepit textum Apostolus ad Galat. Ira. I 6.

134쪽

Exod. XXIV. 3 cuius scopus in fide ac

spe venturi Messiae Versatur. Inquit enim Ais Postolus ad Rom. X. έ. Finis legis Christus : Et ad Gal. III. 25. Prius quam veniret fides , sub lege custodiebantur conclusi in eam sdem , quae revelanda erat. Hinc sacrifi- Cia , expiationes , ac Sacramenta legis nonnisi Christum Redemptorem praefigurabant, ut enim

ait Paullus I. ad Cor. X. ri. Omnia in guris contingebant illis. Quod et ipse palam fecit Liberator Christus Dominus noster in Evangelio , inquiens Luc. cv. ult. Ne cesse est i Ieri omnia, quae Scriρω sunt in lege Moysi, et Prophetis , et Psalmis de me. Et Ioan. V. 46. Si crederetis Moysi , crederetis forsitan et mihi, de me enim ille

scriPsit. Atque demum constituta Iudaeorum, qui ex genere Abrahami erant , Republica , tantis de Venturo Liberatore promissionibus tanta successit Vaticiniorum seges , ut si sui ri , et praeteriti temporis tollatur diversitas , nihil iam inter Prophetarum vaticinia , et Ap stolorum Praedicationem; nihil inter veterum Patriarcharum fidem , et nostram interesse via deamus. Et tempus enim , quo Divinus tib

rator venturus erat , Praenunciatum est Gen.

XLIX. IO. quum nimirum sceptrum a Iuda

135쪽

defecisset. Praenunciata est Christi ex Virgino conceptio Isaiac VII. I . Ierem. XXXLua. Erech. XLIV. I. Praenunciatus est et locus in quo nasceretur , nimirum Bethelem Mich. V. a. Praenunciata innocentium strages , Christi in Aegyptum suga , praedicatio , miracula , PaSSio , et ea Omnia minutatim, quibus Christus redemptionis nostrae opus consummavit , de quibus loco suo susissime agemuS.

VIII. Interea inter tot clarissimas Dei pollicitationes , Prophetarumque vaticinia ab ipso mundi primordio , sive ab Adami lapsu , in quo genus omne peccavit humanum , ad plenitudinem usque temporis, quo Salvator advenit per saecula benedictus , typi multi , acimysteria per omnem aetatem emicuerunt, quihus futurus Liberator Christus praesignabatur. Huc serebatur Noe a diluvio servatus, redemptionis Christi ; cuius pretio electi salutem Consequuntur, illustris typus 6o . Huc Abra- 6o Quid quod Arca etiam figura Ecclesiae ,

et Baptismi erat haud obscura ; nam sicuti extra arcam omnes peIierunt , ita extra Ecclesiam omisnes peribunt; et sicuti peccatores omnes aquis diluvii submerguntur , ita peccata omnia aquis Baptismi diluuntur. Conseras in hunc sensum originem Hom. n. in Genes. S. Ambrosium de Noe,

136쪽

eAs. Ih. Bg MM. LAPSO Iasham tendebat Pater omnium credentium si Huc Isaac suis humeris ligna ad sacrificium baiulaturus , Christum designans erucem suis item humeris gestaturum ad mortis locum 6a .

et arca Cv. V. S. Augustinum Traei. VI. in Esean . Ioan. Cap. I. Et de Cisu. Dei Lib. XV. Cap. XXVI. Et contra Faustum LM. XILCv. XIV. S. Gregorium Magn. Lib. u. Homia. XVI. tu Ezechielem. 6i Foedus praeterea, Deum inter et Abraham initum , typus foederis suit longe illustrioris Christum inter et Christianos , olim , et in aeternum ineundi. Terra etiam Chanaan Abrahae, et semini eius promissa, typus aeternae tu coelo beatit ditiis erat , Christia uis omnibus promissae, squ xum Abraham Pater suit ; ipse enim pater omnium eredentium. Videsis quae Supra occupavimus ita nostro Apparata Theolog. Diss. I. Cv. ΙΙ. de

duplici populo Dei laederato , Hebraeo , Christia

De Isaaeo Christi upo Omnium insignissimo. 6a Temperare at nunc me nequeo, quia heiceonsistam aliquantulum, et quam multa in uno

Isaaco lateant, quae Christum, interprete nullo a

137쪽

3M TREOL. DOGM. LIB. I . Huc spectabat Ioseph vel a fratribus vendItus, vel tunica exutus, vel in Iacum missus, Vel

nominatius veluti demonstrant , paullo accuratius aperiam. I. Vterque nascitur per miraculum , Isaacus ex matrice mortua, Christus ex Virginea.

II. ille Abrahamo, ilic orbe ad senium vergente, III. Illo per annos quadraginta , hic per quadraginta saecula promissus. IV. Vtriusque conceptio nunciatur ab Angelo. V. Illius mater Sara inquit quomodo hoe siet , nam ego iam consenui P huius mater Maria dixit: quomodo hoc fet, nam non nooi uirum p VI. In plenituditae temporis, Domi minus ridere me fecit, inquit Sara et et quotquot audient mecum ridebunt ; Pariler Maria : Anima

mea exultapit in Domino serMatore meo , et Omnes gentes me beatam praedieabunt. VII. Filius servae Aegyptiae Iudaeorum fgura, teste Apostolo ad Galat. IV. deridet filium liberae, et ideo pellitur ex aedibus paternis , sic primus illa filius Israel, quia Isaaci nostri parvitatem habuit contemtui, noluitque osculari verum Filium . exclusus est, et pulsus e domo Patris. IIII. Vterque est filius unicus, nam ut Isaacus Gen. XXII. s. ila et Christus dicitur unigenitus a Patre. IX. Filius illo dilectus et germanus Gen. ibid. lia et Christus Matth. III. me est filius meus dilectus, in quo mihi bene eo lacui. X. Vterquo a Patre morti tr ditur; de Isaaco Gen. XXII.

a. Non pepereisti proprio Ilio. De Christo ad Bom. VIII. 3 i. Deus proprio suto non pepercit.

138쪽

AP. ni. DE ROM. t Pso et 3s demum ad salutem Aegyptiorum , Israelitarum quo in solio exaltatus , ut Christi insignis e

XI. Pater uterque misericors I grave est Abrahamo etiam derisorem Ismaelem domo ejicere: quanto gravius mactare fili iam; Deus similiter non vult mortem peccatoris, quanto minus iusti et innoce

iis. XII. Vt ergo Deus Abrahamo diciti Nune cognori quod times Deum, et non pepereiali unia genito Ilio tuo propter nis, ita et concludit Apostolus ad Rom. v. et VIII. 32. Qui proprio inlio

suo UOn pepercit, oed pro nobis omnibus tradidit illum , quomodo non etiam cum illo omnia nobis

donauit λ Et Iohannes, I. Iob. IV. s. In hoosnaruit charitas Dei in nobis , quoniam inlium Stium unigenitum misit Deus in mundum. XIII. Vterque igitur a Patre morti traditur, quia in illo amor Dei, in hoc amor hominis morte potentior, et zelus sepulcro durior. XIV. Iam si mortis ci cumstantiae spectentur, in Badem terrae plaga fit utrumque sacrificium. Nam Isaacus offertur iaΜonte Moritati, atque in illo ipso tractu ubi Hie-xusalem , et templum aedificata leguntur; et vero in ipso monte Golgotha , si Hieronrmo, et aliis ante ipsum credamus, oblatus est Isaacus. Certe ad . nomen Morijab videtur alludere Salomon ubi agens de Christi morte, quo moriente umbrae legis dis

sipari debuerunt: Antequam , inquit, Cantic. Iv. 6. umbrae fugiant, eonseendam montem Mor, myrrhae. Mor lypice, et poetice dictum pro Μorij .

XV . Id Saetificium soli Abrahamo norum, igno in

139쪽

set figura , quem Iudas vendidit, quem Iu

daei tunica exutum crucifixerunt, qui et mor-

erat servis, qui ad montem usque eum erant comitati;

sic et Mysterium mortis Christi in Deo absconditum omnes homines latebat. XVI. Vterque innocetiq. XVII. Isaacus lignum in montem Moritati, christus crucem gerit. XVIII. Isaaco ominosum hoc verbum excidit, cum iam lignum, et cultrum, et funes, et ignem videret, quasi cohorrescenti ad spectaculum tam tristis ministerii; Pater mi, ecce ignis , et ligna : sed ubi est oletima λ Statim tamen aequiescit Patris responso, Dominus Prooidebit. Ita et Christus , quiam instaret hora mortis , et sudavit grumos sanguinis, et oravit , et dixit e Pater mi, si feri potest , transeat a me ealis iste ; statim tamen hoc addit , fat poluntas tua ;nt sciamus eum itidem totum a Deo pendere voluisse. XIX. Vt ergo Isaac, qui ex senilibus manibus facile potuisset evadere, obtemperare maluit, et Patri ad mortem usque obedientem Se praebe-

te; Ita et Christus, qui nihil non poterat in coe- Io , et in terra, et ad auxilium multas Angelorum. Iegiones facile advocasset, ultro se se obtulit Philo

II. 8. et Patri fuit obediens usque ad mortem erucis. XX. Isaac ligno imponitur Gen. XXII. s. Christus cruxi; Isaac pedibus manibusque ligatur , Christus pedibus manibusque cruci assigitur. XXI. Isaacus rogo imponitur , Christus ardorem irae paternae experitur. Sed idem Deus, qui servat Isaacum, cavet ne ullum ossium ChrL

140쪽

Iutis aeternas Iudaeis , et Gentibus 63). Huc

sto confringatur. XXII. Isaae toto triduo ambulat quasi tu valle umbrae mortis Gen. XXII. 14. Christus per triduum manet in sepulchro. XXIII. Angelus mittitur , qui Isaacum liberet, Angelus mittitur qui Christum e sepulcro eximat, re Oluto Iapide monumenii. XXIV Isaac εν παραβολri ad Hebr. XI. 19. similitudine resurrexit amortuis , Christus huius similitudinis uxemplar .

vere resurrexit. XXV. Abrahami fidus conciderat, nisi resurrexisset Isaac, eiusque spes in eo erat si ta, quod credidit Deum posse etim a mortula suscitare; sic inanis est nostra fides, si Christus non

hanc qualemcumque Isaaci resurrectionem succeiadunt benedictiones ; Abrahamo promittitur soro , ut in eo benedicantur Omnes gentes ; quod sane post Christi resurrectionem demum impletum est,

inquit enim Apostolus ad Gal. III. i4. Min gentibus benedietio Abrahae feret in Christo Iesu, ut pesticitationem spiritus accipiamus Perindema Hem qui ante tot saecula nobilissimus Christi Upus f Sed manum de tabula. 63 Dignus qui audia lue S. Caesarius Serm. .

VII. in append. S. Aug. η Ioseph per consilium x Iudae triginta argenteis distrahitur, et Christusu per consilium Iudae Iscariotis eodem numero v veuum datur. Ioseph descendit in Aegyptum, et