Mich. Archangeli Lupuli ...Theologiae dogmaticae lectiones

41쪽

ii l. Dicitur autem hortus iste 'UM Ed n , qua in voce longe plures video ambageS. Quamvis enim Eden uoluρ titem sigia si et , utrumtamen heic adpellative ociuρ latem quod Aqui tala , Symmachus Theodotio , et Hieronymus insinuant an potius regionem aliquam designet , quae a voluptate adpellationem invenerit ut ex LXX interpretibus constat dubitatum suit. Nisi quod Septuaginta viralis

interpretatio potior cuivis videri debeat. quam et Graeci Patres sequuti sunt. Id quod et praeposito suadet regioni praus xa : satis enim inepta esset liuiusmodi loquutio plantaverat hortum in voluptate ' Ergo Eden regio est.

IV. Sed porro quid est . quod Paradisus plantatus dicatur a ρrincipio ' Sane in Originali textu scriptum D p Kedem quae cum

Princi 'ium . denotui , tum et OVtentem. Unde factum ut Septuaginta senes Κedem interpretati sint Orientem 23 εφυτευσεν πα- 23 Εa ex persuasione, quod Paradisus ad Orient in silus existimaretur, mos ille manavit, ut Christiani ad Orientem conversi Deum adorarent. Id adpii me testantur Sanctus Cyrillus Hierosolymitanus Catechesi Mystagogica I. Sanctus Basilius Lib. de Diritu Sancto ov. XXVII. Sanctu. Gregorius Nyssenus oration. V. de Domiuic. Ο-

42쪽

ραδεtσον εν εδεν κατ' ανατολxs Planta me Param sum in Eden in oriente. Latinus vero anterpres Princ tam . quemadmodum et Graeci interpretes Symmachus εκπρωτος Theodotio εν πρωτοis : Aquila απ' αρχης , Hieronymo teste in Traitionibus Hebraicis; quibus demum et Turguin Ouhelos adsentitur. Atque ista latina versio Augustino, Bedae , Ruperto , aliisque favet statuentibus , Paradisum die tertio Positum ; sic ut m a Princ is tantumdem valeat , ac sub imum rerum exordium, sive quando primum Deus , retecta terra , Et 'aquis in sua receptacula compulsis , Iocum Paradiso constituit. V. Porro huiusmodi in horto, praeter ceteras stirpes Plantasque , duae pol ssimum n hiles consitae arbores erant, quarum una scientiae boni , et mali dicta , altera vitae. Atque illam quidem ab eventu ita nuncupa in tam arbitrantur Chrysostomus , Theodoretus , Basilius Seleuciensis , Severianus , Augustinus,

quippe ab esu Nimi homines didicerunt, quid

interesset inter obedientiae bonum , et inobedientiae malum, inter bonum , quo ante Pec-

ration. Gregentius in Di utat. cum Herbam Ludaeo , S. Ioannes Damascenus Lib. IV. de inde μι hodoxa eap. XIII.

43쪽

catiun si uobantur, et malum in quod peconia do incurrerant a ). At contra Iosephus Lib. L. Antiq. Iudaic. tum et Nemesius; ac Dama- α ) Familiare id in Scripturis , nomina rebus

imponere non ob insitam naturae vim iacultatemque . sed ab eventu Consecuto. In hunc modum

Geties. XXVI. uo.) Puteus Calumniae adpellatur puteus ille , quem fodit Isaac , non quod iurgia ac inimieitias seueret puteus , sed quod ibi

su Puteus uramenti est adpellatus Genes. XXI. 3 u. , quem Abraham soderat, non eo Certe quod iurasset puteus , sed quod circa puteum , cuius occasione paratae Abrahamo erant ab Abi maletho insidiae , praestitum ab utroque eSset iuramentum . . Item Castra nuncupatur Genes XXXII. 2.) locus ex eo quod illic occurrentes sibi Angelos , et Castra Dei vidisset Iacob. Ex quibus salis inteIliges , pari tatione arborem scientiae boni et mali non ideo adpellatam , quod botii maliquo scientiam congenita sibi virtute largiri posset , sed quod eius esu, scientiae boni , ac mali iacta sit demonstratio , et satale veri latis eXperimentum. Conseras , Si commodum est , hanc in rem Chrysostomum Rom. t VII. in Genes. Theodoretum Quaest. PII. in eumdem librum. Basilium Selouciensem orat. II. de Adamo. Severianum Ga- halitanum Oml. VI. de mundi Oriscio. Augustia

44쪽

SCenus hanc arbori naturalem vim a Creatore insitam crediderunt. Cuius autem generis arbor suerit, nihil ad me pertinere arbitror. Scio equidem Theodoretum , Isidorum Pel Sio tam , Procopium , et antiquorum plerosque sciam intellexisse , quod ex ea consuerint Peis rizomata . unde et ficum stultitiae filiam Rab bini adpellant; Verumtamen ΤOStatus Cout-rium ex perigomatis elicit , incredibile ratus,

num Lib. IV. de Cio. Dei Ca 3. XVII. Ruper- . tum Lib. II. de Trinit. Unum est altamen quod repugnare fortasse videtur ; nimirum scientiae ar--borem ita ea ipsa die nuncupatam , qua plantatae est a Deo, antequum quidquam Adamo eiusque uxori ten ator diabolus ad promitteret. Scriptum est enim Genes. II. 9. 3 produxitque Dominus Deus de liumo omne lignum pulchrum visu , et ad vescendum suave : lignum etiam vitae in medio paradisi, lignumque scistitiae boni , et mali. Sed nulla bic ambagesi Habes enim in Mo aico

loco prolepsim sive anticipiationem , eamque necessariam. Quum enim vetita arbor, per id tempus quo Genesim describeret Moses , illa dumtaxat dignosceretur nomenclatioue, necesse ideo habuit , eamdem eo quoque nomine designare dum illain a Deo creatam enarrat, tametsi id nominis post Adae peccatum obtinuisset. Atque id no-lius , sina in ut multis demostrare opus habeam.

45쪽

itisesta sibi arbore amiciri protOPurentes vo

VI. Altera est arbor vitae , ab Erictu riui cupata , quod ad vitam in porpetuum . Sive ad longissimum tempus producendam valeret. vi quadam divinitus acceptu. Quae Mari e Cor porea adspectabilisque erat , simul et Suoru mentalis. Sacramentum vero in eo intelliga S, vel quod vi minime nativa, Sed inspirationusalubritatis occulia essiceret vivacitatoria ; vel quod Christum, qui vita subsistenS ESL. R-dumbrabat , quemadmodum in Apocalypsi :Vincenti diabo edere de tigno uitae , quod asι tu Paradiso Dei utei.

46쪽

Disinum mandatum Adamo factum. Ilutis per liberum arbitrium Praeνaricatio. Praeὐaricationis caussa inqu/ritur. Plura de serPente seductore. a J . .

I. bi in paradisum inductus est homo , hoc illi praeceptum Dominus dedit: Ex omni ligno ρunadisi comedes , de ligno autem scientiae boni , et mali ne comedias : in quacunque enim die comederis ex eo , mortumorieris. In quo Divinae Bonitatis specimen habes , qui hominum ab se de limo terra Cruulum , non arduis raeque PluribuS ODEravstrat praeceptis, sed levissimum unum ad Obedietatiue Salubri tutem , ut se Dominum osteri deret , tantum admini Qulaverat sa5 . At heu 25 Ηaec una, atque omnium solidissima, Diis vini maudati caussa ab antiquis Patribus ostentatur , ut primo homini meriti , alque virtutis sup-rteret materia, obedientiae potissimum, et riu ita

47쪽

infelicissimus homo i per liberum apbitrium Donas ni Creatoris sui mandatum abrumpens , de interdicto comedit fructu , plagamque in Ca Put Suum , atque in posteros omnes intulit

acerbissimam, ipso principio se Deo ac Domino subiectum homo sentiret. Quamobrem Tertullianus Lib. con-rr. Iudaeos Cap. II. primordialem hanc legem , quasi matricem omnium praeceptorum Dei adpel- Ial. Longum autem hic loci esset Patrum omnium conglobare testimonia, quorum instar salis habeo alterum et alterum adponere. Ex Graecis ita disertissime Chrysostonius Homilia XVI. in Genes. M Itaque parvo illo praecepto suum in ipsum do- v minatum ei voluit Ostendere. Quemadmodum e-

u nim munificus aliquis dominus aedes amplas, et v magnificas cuipiam si uendas concedens , non . iustum illarum pretium , sed eius exiguam Par-n ticulam vult accipere , ut et sibi dominii iusti integrum ser et, et usuarius iste certo sciat , u non se aedis esse dominum , sed illius benefi- ου cio, ac liberalitate utendam se eam accepiSSe.. Sic Dominus noster, quum quidquid aspecta-x, hile est, homini commisisset , eique tum in pa-u radiso domicilium , tum eius delitias ad Du-υ ctum animi tribuisset, ne paulla lim animo in

v transversum abreptus, ista ipsa quae oculis cer, nuntur , Per se , ac temere esse crederet, et

v supra dignitatis suae moduluin de ipso sentiret,

48쪽

II. Sed cui botio Deus legem illam tulerit

Adamo , quam minime servaturum sciebat sive, ut Manichaei aiebant. cur hominem secerit , quem nosset peccaturum Z Praeter autem inscrutabile Dei iudicium , quo opportune confugit Augustinus , hanc equidem adhiberem aptissimam responsionem. Sicut Deus, Sciebat , quod homo per tentationem in Pe Catum esset deiiciendus, ita sciebat etiam . quod per liberum arbitrium tentatori resistore poterat. HOC enim humanae naturae Coraclitio requirebat, ut propriae relinqueretur u

luntati 26 . Id quod Augustiuus ipso incul

ti unius illi usum arboris interdixit u . Ex Latinis vero Augustinus Lib. I. contra adversarios legia is Cap. XIV. A cuius ciba est homo Prohibitus .

tit Obedientia commendaretur, quae maxima est Mirtus , et tit sic dixerim , omnium origo materque Mirtutum in ea natum , eui sic datum est arbia Irium liberae poliantatis , ut eam tamen necesse sit pipere sub potestate melioris. Vide et Tract.

ita Psalm. LXX. Et Lib. XII. de Civit. Dei Cap. XXI. Et Lib. VIII. de Genes. ad litter.

Ψ6) In hunc modum Sanctus Thomas Quaest. 162. art. I. Sed conserendi in primis qui adversus Manichaeorum , Marcionitarum, ceterorumquctui iisdem 'sursuris haereses commentaria ediderunt

49쪽

cat Lib. XI. de Gen. ad litt. Cap. IV. Non mihi uidetur magnae laudis futurum fuisse

hominem , Si ProPterea PO et bens vivere , quia nemo mais oluere suaderet , cum et in natura , Posse et in Potestate haberet velle non consentire suadenti. Et iterum alibi :Si enim factus est , ut si noluisSet , non Peccaret. ΙΙΙ. Caussam igitur nefandissimi criminis investigantibus , non alia occurrit quam VO-luntas ; aberant anim ab innocente homine concupiscentia , ignoruntia , et si quae alia huiusmodi offendicula. Unde Augustinus de Cio. Dei Lib. XIV. Cap. 13. in occulto primos homines malos esse coePisSe , inquit , ut in vertam inobedientiam laberentur ; non enim ad miatum UuS Perueniretia V, nisi Pnus - .cessisset mala voluntaS. Nec porro mutue VO. Iuniatis originem alium, quam superbiam suisse in comperto est apud Patres 27 scri-

Irenaeus , Tertulliauus , Epiphanius , Augustinus. Omnino vero videsis Ambrosium Lib. tae Parad. cap. V. et seq. , tum et Cyrillum Lib. I. conir. Alian.

α Fusius de eo Augustinus Lib. XIV. de

civ. Dei Cap. 14. Hinc et S. Thomas Quaest. 363. art. I. postquam de homine in statu innocentiae instituto egregie disputasset, atque nullam

50쪽

Ptum est enim Ecclesia,t. X. i5. Initium Omnis Pecciali siverbia est. Et Tobiae IV.i4. Superbium nu/nquum in tuo Sensu , citat in suo uerbo dominari ρermillas : IN IP5 A

ENIM INITIUM SUMPSIT OMNIS

PERDITIO. Quod plane ex iis quae Cum

UX turnum praecessserti ut inobedilantium , tum bubsequuta sunt , protium est intelligere. Non EDim eu Daturae sublimitate contenti, qua ad imaginem Dei facti erant , adhuc in id am Plius movebuntur , ut Supra Naturae Coiadi tionem ut tolli possent, sicut Dii scientes bo-Dum , et mulum , in quo intollorabilem ha Lus Superbium. Patratum vero crimen Polor dunmabiliorque sequuta mi superbiu. Non e- niui veniam , non medicinam implorarunt , sed frivola excusationc poenam declinaturos spcrabant. Et Adam quidem in compurem

Suam resudit culpam : Mulier quam di disti mihi socitim , dedit mihi de ligno , et comg-L. Eva ex ad vergo serpentem accusavit :Serpens dece it me. tunc rebellionem carnis ad spiritum suisse invictis Orgumentis evicisset, landem concludit : Unde re. ειαι , quod Primum peccatum hominis itiit in hoe, quod oppetiit quoddam spirituale bonum supra suam mensurum quod Pertinet ad superbiam. Unda

manifestum est , quod primum peccatum primi hominis fuit superbia.