장음표시 사용
491쪽
Cap. II. De Interrogationibus etc.
pistola prodiit, de iluo supra mentionem iam feci, accepi tamquam Certum , uiramque scripturam a Nuncio tra sinissam fuisse ad 'Suin inponi. Bened. XIV. qui postquam curam dederit controversiam discutiendi R. U. D Thomae Serstio Pio'Operario S. Osticii Romae Coti sul-
iori qui nunc suum obiit diem ), apis pariter mecum Sensit , mdledictionem mortuortim non
esse blasphemiavi. Et ab alio P. Pio operario mihi affirmatum deinde suit , quod idem etiam Pontifex , cognita P. Sergii sententia , ostendit
3o. Dubitatur 5. an maledicere Miando sit blasphemia. Auctor ipsius instructionis negavit, sed ego Contrarium ostendi sti ; nihilominus dixi quod si pro Mulido intelligeretur Mundus dat Deo adversatur , certe non esset peccatu mi Sed quia verosi militer rudes non sic intendunt , sed polius ut creatum a Deo , et de ho C se accusant cum magno horrore , dico probabilius aecipiendum esse pro culpa gravi. 6. Maledicς recreaturis insensatis , ut vento , pluviae , annis , diebus , igni , etc. non est blasphemia , nisi hujusmodi creaturae expresse Deo non referrentur , prout si diceretur , maledictus sit ignis Dei, Panis Dei, etc. Maledicere autem Paradiso, aut Animae s quia in Anima splendet spec aliter potentia , et imago divῖna non est dubitandum
quin sit gravis blasphemia b) 7 Maledicere
Daemoni , non est moriale , quia maledici solet ut auctor mali , et Dei inimicus : ideoque in se veniale quidem est , pr. scindendo ab aciuim Patientiae , qui iamen sacile comitatur o. Di-μὶ Lib. n. i 29. o. Sed hic.
492쪽
eere autem Diabolum sanctum , aut Omnooten tem , est vera blasphemia, ac gravis, sed immo Iiaereticalis , si proferretur cum intellectus errore , qui quidem regulariter loquelado non prae- umitur. Ped non est blasphemia appellare Daemonem Potentem , aut saρientem, quia ille natura sua talis est; dummodo hoc non diceretur,uc ei honor praestaretur; aut dicere Vulgo, 1an' lo Dia, sanio Diana γJ. interroget 8. Quoties ei qua ocuasione blasphemavei it; si in ludo,
aut in gaupona , aut venatione t et a quamotempore versetur in hoc vitio 7 ut coguoscat si est recidivus, aut si sit in occasione Proxima ,
quam poenitens leneatur auferre.
3I. Interroget etiam si blasphemavit eoram liliis , aut famulis; tunc enim, praeter hiasphemiae peccatum, peccavit etiam scandali. Demum hic addo cum quodam docto Auctore, blasphe
natores nou excusari a peccato gravi , eo quod Propter vim habitus mali , aut vehementem animi commotionem ad iram , non adverteri ut ad
id quod dicebant ; quia hi male habituati , li
cet habeant cognitionem minus Vivacem aliis , qui usum blasphemandi non contraxerunt, in ἀιiten semper habent eam actualem cognitionem
susscientem ad hoc , ut actus sit deliberatus . et gravi lex peccaminosus. Cuin enim ipsi tantianaIi non sociunt peccatum , ideo in suo animo nullum huius sceleris sensum experiuntur , si C- uti perciperet alius , qui esset conscientiae non tam deprava lar ; et hinc oritur quod tu eorum mente , ne signum quidem remaneat actualis cognitionis , quam in Peccato habuerunt aut si vestigium aliquod cognitionis relinquitur, est ita ε)-3. R. ia 3. P. IDIMPer.
493쪽
cap. II. De Interrogationibus etc. Qt
leve , ut interrogali sacili terr re,pondeant se non. animadvertisse: sed diligetis Cin, lessorius nullam in hoc debet eis prae, lare sidem ἡ et neque . de- hei ab his scisci lari, ata . adverteri ut ueQ ne , sed accipiendae. sucit omnes , ut vere blasph miae actuales, semper ac ipsi sciebant tales esse. Sa. Circa III. Praec Ium. Quoadi. obligatio nom audiendi Sacrum diebus testis , interroget poeni letalem , si aliquoties Sacrum Oitii serit δ etsi udvertit ad omissionem Z an dubitaverit tempore quo Sacrum audire poterat ῖ etenim mutatoties poeniteus ad horam tardam Sacrum audire disserens , lieet casu repererit Sacrum , et ilIi interfueri , Mihilominus sine iusta eausa in periculum illud omittendi se ii jecit , et de hoc
rudes non fie accusant, item si poenitens se ap-eusa hii Sacrum omisisse , interroget de causa , an PrDpter necessitatem, ut accidit famulis qui noα possunt gregem derelinquere, aut matribus quae donia non possunt relinquere pueros , auc coniunctis , qui Don possunt relinquere tu firmos , aut itinerantibus qui non possunt a comitatu disiungi sine gravi incommodo, ut esset subire Periculum quod expolientur a latronibus, aut viam
erretit si soli pergaut , etc. aut accidit alioui qui vestes se decenies non habeat, quibus ita Eeulesiae de uter compareat b). 333. Quoad opera autem servilia , quae in die festivo prohibentur , interroget si Iabseravit die se, io' et si ille allirmat , interrogetur . quanium temporis laboravit Z et quodnam laboris genus exercuit Z uam Secu udum communiorem Do-
494쪽
etores Q excusant a gravi laborantem duas heiaras , immo alii admittunt quid amplius , saliena
si labor est de se levia , aut adest aliqua causa notabilior. Si autem poenitens confitetur laborasse aliquando plus , ut 'uando minus , interrogetur quoties laboravit iudicans laborare in materia gravi ' sed opus est , ut eum doceat laborare post longum tempus etiam ocoulte , et animi solatio , ac gratis, etiam esse Pe catum. 2. Interia rogetur , quare laboravit , an Per regionis consuetudinem ' an ob necessitatem t Verum est , quod paupertas potest excusam, ut Plerumque cusantur pauperes , qui si non laborant DonPossunt se, aut familiam suam sustentare b ut etiam excusantur illi , qui die festo vestes resarciunt , cum non possint diebus serialibus se, Sed
oportel : rudes ab errore dimovere , qui falso putant posse laborare die festo , cum labori inrpro familia sua , et sine mercede. Multi DD. excusant eos qui laborant , i ut fugiant otium ,
ob quod in probabili peccandi periculo essent et
sed haec opinio non admissa est , nisi in chsurarissimo , in quo tunc Vexarentur tentatione ita molesia , ut superari non possit , nisi laborando. Nonnulli servi , aut sumuli , o liquaudo Concii sunt a dominis ad frequenter laborandum in se,.sto, et etiam ad Sacrum omittendum P lii teneti
lur di foedere ab hujnsmodi dominis , dummodo
non se obligarint chirographo servire i aut dummodo justo timore non in liantur , ne repL-gnando grave incommodum subituri sint. Et pit Titer hac sola ratione possunt excusari filii , i tmulieres ad laborandum in sestis coacti a paren
495쪽
Cap. II. De Inierrogationibus ele. 4s
tibus , aut viris aQ. Interroget etiam , si in vi giliis , Quadragesima , Feria sexta , et Sabba
34. Circa I v. Praeceptum. Si consitentiar FLIii , interrogentur I. Si oderint parentes' quia
tunc duplex peccatum pecca 'erunt, Contra caritatem nempe , et contra pietatem .. a. Si aliquid grave iecerint contra eorum praeceptum ex Pressum , et in re iusta, sicuti esset ne a domo de nocte egrederentur , ne ludis damnosis lude rent , ue cum malis sociis , ' aut cum personis
diversi sexus i, ei similibus versarentur ' Dixi in re jMna r quia circa status electionem filii non tenentur parentibus . obedire i iinmo parentes gra viter peccare iit, isi sine iusta ea a filios ad statum matrimonialem , aut ad statum Ecclesiasticum , aut Religiosum cogerent ; aut modis in justis retraherent eos a statu Religioso , quem
illi eligere velint b). 3. Interroget, si roereri
tiam adversus parentes non adhibuerint' iactis , auI imprecationibus aut iniuriis gravibus coram irrogalist ut esset eos apphllando ebrios, bestias, saluos , latrones, venescos , scelestost aut se stu& eorum contumeliose exprimendo , aut aliis verbis proserendo , qitibus gravem moles liam eis exhibuissent. Vocare autem eos sones, igna ros , stupidos , etc., non debet absolute oond innari de peccato mortali, nisi, iunc cum illi graviter offenderentur. Nohetur quod' cum filii pa rentum debitam rationem non habueri ut, lenem Iur laesum honorem eis restituere .' eniam ab
496쪽
si Praxis consessarii. . . . 'eis postulando, etiam coram iis , in quorum
aspectu illii peccarunt . Nonnulli autem Conses sarii parum cauti in eo casu pro satisfactionaimponunt siliis , ut cum domum Pervenerint , Pedes parenium deoscularentur, et absolutos dimittunt ; sed illi postea hoc adimplere non Curirant , et novum peccatum admittunt. Salius est rare , ut ante ubsolutionem hanc vera iam poscant, sed qui ureis imponatur ut pedes , aut mauu in deoscularentur , quia i Ili filii , quibus hoc faciendi consueti do numquam fuit , dissicillime hoc exequuntur. Si autem non Possit eominode hic auius ab illis exigi , ut veniam Postulent a Die absoli lionem, ncn imponatur hoo sub gravi obliguliouo , sed potius ut consilium insinuetur , dutia .rte praesumuntur Sultem ut plurimum, Purentes rem utere filiis hanc obligationem , De silii iurum in Dei offensam iti
35. Si contra confitentur pareiates, interros tur .ab eis i. Si negligentes fuerint in si iis educam dis, nou durando, ut Doctrinam Christianam illi docerentur ἰ ut Sacro luteressent , Sacramen, Ia frequenturent, pravos Socios , et Persorius alterius sexus culiarent i I leui eos interroget , i si scandalo fuerunt illis , in eorum praesentia blas. emando eiciaὶ Si . de excessi hus eos non comripuerint , et praecipue si aliquid furati sint
Si permiseri ut , ut sponsi suarum filiarum ido multi aecedereut i Et potissimum si filios secum an eodem lecto retinuerint; aut permisericit pueros , et puellas simul dormire λ lieni si omiserint alimenta necessaria i liis ministrareῖ Si mo dis injustis coegerint filios ad statu in matrimoniaia Iem suscipiendum , vel ut bacris initiarentur ,
ut aliquam Religionem inviti ingrederentur
497쪽
cap. II. De Interrogationibus ete. 495
nam hoc agentes graviter peccant. Sed de hoe parentes plures nullum sibi scrupulum laciunt, et hinc filiis pernicies , et Ecclesiae maximum
detrimentum evenire solet. Interroget etiam dominos , si famulos suos corripueritat , cum blasphemabant, aut praecepto Paschali non salis Aiacieban , aut Sacro non intererant , aut in honeste loquebantur , praecipue messis , et vindemiae temporibus ; Domini enim cum Possunt tenentur impedire scandala , quae tutac committuntur . . Interroget etiam viros , si familiae alimenia ministraverint ὶ Uxores , si viros ad blasphernias provocaveri ut , et si eos debito matrimoniali defraudaverint ' plerumque de hoc interis
rogentur uxores , quia multoties Propter hoc solum damnantur , et in causa sunt cur etiam viri
damnentur , qui cum observent sibi denegari quod debetur , ad mille scelera effraenali ducidunt. Nihilominus in hac interrogatione verbis modestioribus , quantum iteri poterit , uletur , ver b. gr. Es obediens tuo piro etiam in rebus ad Masrtaonium Fectantibus ' aut habes Iorsan aliquem scrvulum , qui te mordet circa II ur nionium I sed haec interrogatio, ut plurimum ,
omittatur cum uxoribus, quae vitam spiritualem profiteritur. ι36 C ea I. Praece 'tum inierroget poenitentem , si aliquod grave damnum proximo appsit verit , aut de illius damno se oblectaverit 7 et hic notetur, quod si aliquis suo inimico divesrsa
mala exoptaverit, ex. gr. moriem, tu iamiam, pauper talem , etc. tenetur omnia declarare , et sunt diversa peccata numero distincta , cum ea
voluit essicaciter illi inferre : aut si speciatim et in particulari optavit, ut haec illi accidereat.
498쪽
4 Praxis consessaliii. i. aliter autem, ut dicunt probabiliter multi DD. a ,
si optaverit mala illa sub uno genere mali, nem paut media ad ruinam oppetitam inimico. Et hic est confusio Consessariorum , in discernendo anim precationes , quae rudibus esse solent usuales , fuerint peccata mortalia , an venialia. In honoportet interrogare in primis poenitentem, aci in illo actu desideraverit deliberate , ut illi suco derent; sed hoc non susscit ad certum judicium faciendum ; qua de re opus est , ut postea in terroget , si imprecatus su rit in extraneos, an
in propinquos, quia in hos praecipue in filios,
cola iuges , aut pareuies ) raro animus pravus adest. Postremo oportet interrogare de Causa , cur eas impreetationes protulerit ; dum si causa gravis , aut servens ira intercesserint , faci Ie est tunc eliam pravum desiderium interfuisse. Cet rum non susticit poenitenti ad excusandas imprecationes , dicere quod tantum in illo acta , ut evenerint , cupiebat ; quia hoc iam sussicit, ni in illo actu commissa sit culpa gravis; unda Consessarius tunc perquirat de numero , et iudicet de eis sollem ut coram Deo sunt: et quem recidivum in eo vitio repererit , nora absolvat , nisi prius resipuerit, aut extraordinarium doloris signum dederit. 33. Interroget a. Si in proximum intulerit i jurias graves et an coram aliis I quia tunc len tur coram ipsis mei restituere it Ii honorem ablatum , veniam ab eo Petendo , aut aliis reverentiae siqnis; dummodo prudenter non praesumatur iniuriis assectum totum remisisse ih i - aut quod ab illa publica satisfactione recuset , rivapud se Dabor , et apud alios memoria injuriae
499쪽
Cap. II. Da Interrogationibus ele. 497aeeeptae renovaremur : aut nisi timeretur , ri illo satisfactionis actu iterum odium excitareatur a).' Si autem injuria fuit secreta k etiam secrete tenetur 'veniam postularct , secundum v ram sententiam b). At lamen i advertendum Est injurias , quibus ad invicem se oner tib rudes licet in se essent graves nihilominus non esse semper graves inter hujus generiS Personas, ut eum se i appellant latrones , veneficas , mere
trices 3 quia ipsae mei non multi haec faciunt , nec qui eas audit , fidem praestat; excipe si nominarent res particulares, et complices. In terr
get item , si discordias excitasset , giganta disseminandis , et reserendo uni quae ab alio audivit. 38. Denique interroget , si odio aliquem habuerit , et ei signa communia amicitiae negavit Z et hic expedit illius dubii, quod inter Do-etores movetur , meminisse , utrum offensus onsensori teneatur romissionem sacere , Salmantiaeenses dicunt scin offensum te ueri quidem ad remissionem injuriae , non autem Publicae penae , quia haec in Rei publicae honum redundat. Speis culative loquendo , sontentia vera est : sed in praxi numquam mihi fuit animus absolvendi aliquem istorum, qui dicebant se parcere inimico.sρd velle ut justitia suum locum haberet , ut scelesti digna faciis suis recipere iit ; numquam euim mihi suadere potui . quod hujusmodi qui quandoque peccatis onerati accedunt, tam a merethonum commune , et iustitiam non jam in alios delinquentes, sed solum in suos offensores), ut animus eorum sit penitus ab omni vi diei ae
500쪽
assectu alienus. Unde in astis facilii mumi est , ut dicunt inulti alii DD. α , eorum affectum
ad honuino commune esse speciosum Praetextum
simulandi desiderium propriae vindicust. Allamen pulo posse absolvi injuriis affectum , primo , si vellet iam remissiovem sacere , sed praetenderet juste satisfieri in damuis, quae passus est ὴ dummodo ostensor non esset pauper, ut omnino Solvendo non esset P secundo , si remissionem saceret sub conditione , ut offensor longe abe set a Regione, quia filios , aut fratres aetate Provectos , vividos habet ἔ aut quia offensor esset ita insolens , et ad rixas proclivia , ut prudenter timeret , propier sui alii mi imbecillitatem, illius
petulantiam non posse sufferre.
39. Circa VI. Prooemium , I. Interrogentur 1. ducogitationibus , num desideraverint, aut morosa delectati fuerint de rebus inhonestis; et an PI ne ad eas adverterint et consenserint. a. num concupierint puellas, aut viduas , aut nuptas ; et quid mali cum illis se facturos inte derint. In quo advertendum, quod rustici, EOmmuniter loquendo , existimant majus peccat iam stuprum, quam simplicem fornicationem : e coul rario nesciunt malitiam adulterii ; ideo cum iis, qui huius vitii consuetudinem habent , non expedii eos .inon re de adulterii malitia, cum praevidetur monitio parum profutura , sed laritum effectura , ut poetiliens duplici peccato peccet ,
si carnis concupiscentiis noti resistet. De his autem cogitationibus , quibus asseu Hii sunt pincitistentes, sumendus est numerus cerius , si habes iPotest siu autem exquirantur ,. quotiea ita die, n Lib. a. niam. 29. P. Lices. .