장음표시 사용
141쪽
De Exceptionibus. s . Idem iuris. sspugnandum quamlibet actionem aliam sebsidiaria composita est.
Sunt & alia exempla per quae etiam manifestius nobis id cofirma- mare liceat,quod iam tamen fatis ostendisse videmur. Frequenter nempe id euenire,ut licet ipsa actio qua actor utitur vim suam habeat: M vigeat, ea tamen exceptione semel opposita facile decidat, de quae prius iusta erat, nunc iniquissima conspiciatur. Quod ut facilius adhuc,tenaciusque adolescentulum animis haereat, alia etiaexempla subnectere visum est, quibus veriorem quoque eam exceptionem qua actoris intentio prorsus excluditur, plenius simul indicabimus. Odem is itur modo opponi solet actioni exceptio i hac specie, ut puta si quis pecuniam laquam tibi creditam, mutuo datam,& numeratam,aliamve rem quae mutuo dari solet b, a te stipulatus fuerit, aut ex alia quan uis etiam caussa citra stipulatione, spe futurae munerationis lactatum te,& egentem debitorem inani for3 te ostetatione pecuniς inesca uerit, & cofessione exorserit quum
tamen nullam pecuniam, aut non Omnem numerasset ς eam certe pecuniam a te petere eum posse stricta quidem iuris ratione certum est,quam dare te oportere eX eo constat, quod ex stipulatione teneris,uel alioqui obligatus es. Verum quoniam iniquum est condemnari te non secuta numeratione,exceptio tibi, tuisque fideiussoribus & haeredibus dabitur 4, quam pecuniae si μέν-- γ' no numeratς t appellamus. Quς& creditoribus
sAriptura redda .hὸ xςi xςLV m dζbitori conueniantur, siue ea exce ciniae η huin rara pxiQΠς Vius iit debitor, siue ea uti noluerit, atque exceptio hossie no obia prohibzat ne alius Viatur. Quod idem delicitati quocunque alio iusto rerum debitoris possestarehci sequitur': ita tamen ut neq; debitori neque fideiussori eius noceat,si is qui exceptionem eam opposuerit succumbat f. Haec exceptio tam in creditorem, quam eius haeredem datur g, atque adeo in queuis successorem,& ex quaru nu; s caussa viri creditoris succedentem h. Fraudis etenim suspicio. qua plerique creditores improbe miseros debitores spe futurae nume. rationis deludebant Nam quid nolfacturus est indigus & hians debitor, ne pecunia semel oblata,& praesenti frustretur in caussa ruit,ut aduersus scripturam haec admittatur exceptio, nec omninoa O
datori. C. eodem. e l. si eui. C.eodem.
142쪽
s .Idem iuris. Paraphrasis in titutum
fides statim singraphe adhiberetur,publicove instrumeto quo nu- gi Felyn .in meratam antea esse pecuniam, & no in praesens semus publicus )ἡ aha . testatur: si modo post contractum cautionem debitor non agnouerit t*. Aliter atq; in aliis cotractibus, qui extra mutui caussam sunt, . A'' : in quibus fides statim scripturae adhibetur. Vt si deposuisse te, aut nonu. Fee. donasse,Vel trasegisse per eam testatus fueris, aliamve cibiti caussam profiteris. Nam tum scriptura: huius probatio aduersus te efficax erit, nisi tu contra euidentissimis argumentis iudicis religio-3 I. gene. nem instruxeris i. Eaque exceptionis huitas pecuniae non nume- γralixer,illo ratae vis est,ut nouae probationis necessitate actore moneret: qua-
uis si reus ipse probare paratus sit, q, excipiendo proposuit,id quoque possit, nempe numeratam no esse pecuniam,quod difficile noerit,si actorem cogat diem, locumque numerationis in suo libelloquisa ita edere, quoniam alioqui factum negantis per rerum natura probaverat. C. Ii non potest m. Quemadmodu autem haec debitori copetit exce-
.h- ,' ptio, ita & creditori ipsi datur, qui in apocha temere scripserit sibitio. C.de numeratu esse quod revera non accepit, atque in dies triginta hac bνο nu.pec. exceptione uti ei permissum est, per quam debitor conuentus eoderi l. s. his modo probare cogetur redditam a se pecunia Quod tamen fi sci nostri procuratori ubi pecunia ab aliquo soluta esse testatus fuesupe caete rit, denegauimus O: sicut & alia multa nobis ademimus, quς aliis tib his νερ. indulgemus. Deinde ad exceptionis huius explu aliam exceptionem introduximus, quam non numeratς dotalis pecuniς appella-2i ' Q mus p , si quando sponsus temerario & c co amoris calore, eiusq; et 'r' et' ' vehementia praecipiti percitus dote sese accepisse scripserit,quae re .p auth.de t fi vera ei numerata no est. Extra caussam ergo mutui, dc dotis,to- cum no habet exceptio. Cuius quide pecuniae non numeratae excessi ldb ebl ptionis dies usque ad quinquenniii olim producebatur,sed nos hoi x p. die eam ad bienniit coarctauimus, secundum quod iam superiore i iis .ia libro scriptu est, dum deliterarum obligationibus ageremus. Atq; ia bu, huius bienniis lapsus viam necessitati creditoris quae in probatione ,.i illo C. est praecludit. Quonia extra id lepus ut dictu est ibationis onus -ἡ , Δ'' In debitorem reiicitur. Adia ut neque ius urandia creditori inuito i, offerre liceat q. Caeterum debitori integrum est si viderit creditor l.ineo, rem eXpectare fine huius teporis, perpetua reddere hae exceptio-
, . . . isi nem Vel denuciationibus caditori missis, vel adito iudice coram sis de non quo Ptestetur nihil sibi numeratu esse. Quod α si paratus sit .p- num prς bare, quod excipiedoipponit,perpetuam exceptione habet. Potest
143쪽
De Exceptionibus. s. Praeterea debitori 1
3 M per condictionem,suam cautionem Vel singrapham petere,atq; ita omnem agendi spem creditori eripere qc Equitur& alia species huic similis: Cu creditore tuo M uio si aut reos centu mutuo tibi dederat pactus es, ne quod ei deberes peteret. Pactu hoc naturalem quide obligatione non aliter atq; solutio,aut accepti latio x ipso iure tollit, quia aequitatis vinculti quo solo sustinebatur,c5uctionis aequitate dissoluitur,dc nihil tam natu-2 rale est j eodem genere,quodq; dissolui quo colligatu ' est, consequenterque nudi cosensus obligationem, cotrario rursus cosensu summoueri. Manet in interea ex mutuo stricti iuris obligatio, quae sola pacti couentione minime dis Iolutio. Ideoq, ius agedi rigida quiae iuris serie adhuc Maevio copetit. Verum quonia id bono dc
aequo no conuenit, contraq; iura naturae esse Videtur, ut eoru nolequς quis semel dimiserit, iteru actiones postea sint, tamq; facile liceat a priore covetione discedere, suis'; pactionibus aduersari, nuca remittedo, iterupostea pete do, Exceptio pactico ueti jpposita est pqua actoris in tetione in iudicio deducta summouere possis. Na Msi nuda pactio,quq neq; in Ppriu nome cotractus trasiit, neq; causissem habeat qua subsistat, ob ligatio ne quae ad actione sufficiat non pariat, exception etsi parit: Licetquςda interdii sint actiones,quet per pactu ipso iure omnimodo tollatur, ut iniuriam. Ite ν furti, &quae simili modo poenales sunt, quas ut odiosas dc molestas tolli posse facilius cocessum est, quod de in Oibus co tractibus ide dicen- dum erit, qui solo cosensu cotrahutur,si res adhuc integra sit,ut c5nctione nuda actiones ex his desce detes extinguatur R. Plane si notu, sed lcurator tuus cu creditore pactus est, ne a te petatur,no pacti couenti exceptio, de qua loquimur,sed doli malit derit 3. Prosunt tamen pacta huiusmodi ne a se petatur, no solum ei qui paciscitur, sed & non nunquam paciscetis haeredi: ut si in rem pactumst, hoc est, quoties c5uentu est generaliter ne res petatur, non si in persona tantia, ne scilicet assona peti possit, quod no minus ex vernis ci ex me te contrahentium existimandum , est. Nam pleriiques persona pacto inseritur, non ut personale pactum sit, sed ut demostretur cum quo pactum est factu. Quod si ex altera parte in rem.& ex altera in personam pactum concet tum sit: veluti ne ego petam, vel ne a te petatur, Sc haeres meus a te, tuisque, M ab haerede
tuo ego, meique omnes petent .
latus. T depact. v l. nihil tanaturale. F. de reg. iuri
144쪽
S. Aequesidebiton Paraphrasis in titulum
eqμe QEd iam institutum ex quo deflectere videmur prosequamur. Ide
si debi- aut antea constituendum erit,si debitor creditore deferente, vel eius procuratore si modo uniuersorum bonorii administratione sustinet, aut idipsum nominatum ei mandatum sit, vel si sit procu-d l .iussu a rator in rem 4 luam iurauerit, nihil se dare oportere: ut si centum dum quod aureos tibi Sempronius deberet, a quo perere coepisti quod debe-
ποῦ bat,& quia se debere tibi quinque negaret, iusiurandum ei detuli-ε de iure- sti,vel etiam procuratori suo, defenso ive qui se laeti obtulit Nam iurand- & iusiurandum defensoris, vel procuratoris rei ab aduersario de- . l.na post latum prodest φ. Iuravitque se nihil dare oportere, aut quum iu- ei lloxi rare paratus esset, iusiura dum ei remisisti,quod idem est quum ear a. i.him dem Vis sit iusiurandi praestiti, atque remissi f. Is certe obliga- postea. s. i. t adhuc summo iure permanet, nihilominusque salua est tibi condictio. Nam quemadmodum pactum,ita & iusiurandum obli-κ l.Sticbu. gationem Omnem ipso iure non extinguit g. Sed quia iniquum
P a l. ' M absurdumψdeperiurio cuiusque qucri, quod sane fieret, si libere& efficaciter eadem actio in iudicio repeti, & intendi posset: iusiurandi exceptio quς tibi est obstatura, Sempronio proponitur, h l.no exit per quam id solum quaeri poterit,an ab eo iuratu sit, remissa om-s Q m n i qu stione an debeatur,adeo ut neq; doli admittatur replicatio Lς q/μ ' si non a te M l , iudice ius urandum delatui l. aduer- esse diceretur, quod saepE in dubiis caussas , p- ό ό- bationibus t aliis deficientibus fieri solet,ut secundu eum iudicetur qui iurauerit η tum certi fiat ε. d. re post iusiurandum, etiam ex integro caussam iureiur. & agere tibi liberum esset, si noua instrumeta inta bonae s- uenisse te diceres, quibus nuc solus usurus sis h. ἡ ς ' Quod idem etiam nostra constitutionc voluimus,s pro legato, vel fideicomisso, quum testamentum non appareret, iusiurandum I d.l.admo ab haerede delatum est,& eo praestito manifestum postea fuit,nihil Rς' i et qui iurauit penitus fuisse relictum. Melius etenim nobis singuis i. .i . c. lari quodam iure Visum est quum & supremis voluntatibus alia de reb.ere. multa indulserimus repeti ab eo legatum,vel fidei c5missum, nullumque ei ex hoc periurio lucria accedere. Exceptione aut eiurisiiurandi proposita,defenditur quis non sollim aduersus actione iu- , l .duobus reiurado eXclusam,sed & aduersus aliam quamlibet similem, quak'ὸ . . idem pexi pQ stit quia per alteram actionem, altera quoque consuta
mitur n. Neque ei tantum qui iurauit, sed& ei qui in locum eius successit
t De eo iunciurantiquomodo id hodie a iudice interporatur. Vide quae ante d ximus
145쪽
De Exceptionibus. s. Item sin iussicio. y
r successit, & si in rem successerit ' praedest, si c6tra bonos mores . ilegi ve constitutiones minime iuratum P sit. Enimuero quae de iotiori . iurisiurandi exceptione docuimus,eatam in actionibus in perso- seq.illo titisonam, de quibus sobamodo diximus q etia in actionibus in rem i bis ab intelligenda sunt, in quibus no minus necessaria est hςc exceptio. in a.
Quinimo quaiacunque actione quis conueniatur in rem, aut in leg,3 .l.
persona,sive poenali actione agatur, siue de interdicto,& si de conditione personae fuerit iuratum iusiurandum hoc Praetor q tuebia tur. Rem tuam igitur Maevius quum detineret,quam ab eo vendi- l. v. quacabas,suamque esse affirmaret, iusiurandum ei detulisti,& iurauit m η'μφης se esse rei illius dominum. si deinde quum rem eandem vedicares quavis adhuc tibi competat actio quum neque pacto, neque iureiurando extinguitur dominum quoniam tamen,Vt antea de per- 'iurio quaeri non decet,& iniquum foret contra iusiurandum posisessorem con demnari, iurisiurandi obstabit exceptio. Atque adeos possessionem postea amiserit, ex hoc iureiurado quod affirmati ue conceptum est,actionem habet. Quod si negative conceptum esset,rem petitoris,uidelicet non esse: quandiu quidem possideret prodesset aduersus eum qui iurauit exceptio,sed posiectione ami . sa nulla erit actio ς. ligi se u ' Non minorem autem vim, effectumque ad excludendam acto- Item sitris intentionem exceptio rei iudicat habet,de qua nunc quoque dicendum venit. Si tecum igitur in iudicio quacunque actio ' ne siue in rem,siue in personam,actum fuerit, & secundum te proniinciatum sit obligatio quae antea naturalis erat, nihilominus durat s: quoniam res iudicata quae ciuilis est, solam ciuilem obliga- s tau tionem tollit. Ciuilis etenim ratio ciuilia quidem iura corrumpeia v x8 debire potest, naturalia Vero non utique ς. Et ideo postea aduersiis te u . . t de eadem re subtilitate certe iuris iterum agi potest,sed per rei iudicatae exceptione adiuuari te aequitis visum est. Nam singulis con p trouersis , singulas actiones, unumq; iudicati finem sessicere oro p ' ς'relibabili ratione placim me alioqui multiplicatus in immensutia litiunumerus dissicultatem summam atq; inextricabilem faciat,maxi- v tanguli, me si diuersa pronunciarentur . Quod tamen ita temperandum est,si idem corpus, eadem caussa petendi, eademque conditio pera ' 'sonarus quae nisi omnia concurrant,locii non habet exceptio x. l.ςu quae Idem corpus intelligimus,cum res eadem,quantitasve,vel ide tu
146쪽
ue .se Isin iudicio. Paraphrasis in titulum
y α' ςR petitur,quod iam petitum 1 est: ut si res singulas h reditatis petie- ς ' & haereditatem postea petas , aut si tota re petita, pars eius' i ii hio dem postea petatur a. Idem vero corpus non omni Pristina quali- tate vel quantitate nulla adiectione diminutio neve facta, sed pin- i si qui uius pro communi utilitate accipimus h. Vnde ei qui gregem pe ' μ t 1 t x vel aucto vel diminuto gregis numero iterum eundςm gre gem petit,obstat exceptio φ . Eode modo qui lacem petiit, nec ob- Ο '' tinuit, si postea scyphum ex ea conflatum petat, non audietur. quia Z '' ' ' quan uis qualitas mutata sit, manet tamen idem corpus, nisi per ac
o i si cum cessionem nouae qualitatis, alia iam reluceret forma,aut materia: φ S ' μ ' si ex vilis expressum sit vinum, nam non idem corpus manet'
= 'μ ' ideo ei non obstabit exceptio qui vinum petit, dc si Vuas antea frud in i ς' stia petierit. De eadem re etiam agere is videtur, qui non eadem am
ctione agit qua ab initio agebat, sed alio genere iudich, nouaquebit .sside qctione experitur,de eadem re ς tame . Denique qui rem petiit, Myς, νς'4' succubuit neque partum, neque fructus qui tum in rebus huma- ga l. de eade nis erant, postea recte petet f. Eandem autem caussam ex petitio-sside φης, nis origine interpretamur, ut ei qui in rem egisset, nec tenuisset,
'g' condicenti postea rei iudicat exceptio n5 obstet g : Aut si quis m-f d.Lsiquis terdicto egerit de possessione, in rem postea agens non repeliatur ' per exceptionem: quoniam in interdicto possenio, macti H - i,i ro hac Pprietas vertitur h. Idem erit si sortὰ petiero fundu vel fit. homine, dc mox alia noua caussa post petitionem mihi accesserit .hλ' ' Aut si quis in reali iudicio absolutus sit tantum, quia non possidebat, nec dolo desierit possidere: Nam si postea,quia possidet conterdicto. ueniri coeperit, ei non proderit exceptio i*. Caeterum id in omni- 9bus personalibus actionibus sciendum est, quod quantumuis ge-: 'ali neralis fuerit prima petitio, atque etiam sententia,ad ea tamen tacite pertinere tantum intclligitur, de quibus fuerit nominatim Mix 'AE specialiter actum. Nempe si tutelae actionem intenderis, quae generalis est, α deinde non nisi de in una aliqua aut sipecie egeris, quanquam generali quidem sententia tutor tuerri absolutus,dere tamen alia , aut specie de qua actum aut tractatum non zst, agere ronon prohiberis, reique tuaicatae exceptioni si Obuciatur, doli o i J de stabit replscatio . Idem dicendum erit si deberi tibi aliquid dixeris idque ex Vna tantum caussa persequutus sis, ut ex alia caulsa postea petere possis. In his si quidem personalibus iudiciis, singulas obligationes singulae causis sequuntur, nec ulla earum
147쪽
De Exceptionibus. 3. Item si in iudicio. s s
i alterius petitione vitiatur M. Quod in actionibus in rem aliud prorsus est, in quibus si fuerit semel edita generalis petitio, actori neutiquam, ut in prioribus actionibus prodesse poterit, una tantum caussam in iudicio postea deduxisse. Nam aut re vera ex ea ipsa caus a quae in iudicium nominatim, M specialiter deducta est, actor dominus fuit, & tum ex alia caussa frustra experiri conatur, quum una petitione omnes caussae quas eo tempore haberet, apprehendantur. Neque enim amplius quam sex mel res alicuius esse potest, licet tamen saepius deberi possit n. Aut ex ea caussa dominus non erat, & merito ei imputabitur, cur generali petitione proposita, veram caussam non fuerit persequutus. Omne etenim dominium undecunque & qualecunque acquisitum habuerit , vendicatione prima videtur deduxisse. Ne que sicut acquisitum postea dominium, ita mutata aut falsa petitoris opinio aliam causam facit, aut nouam petitionem parit o. Postremo eadem conditio personarum est, quando inter 3 easdem personas cum quibus antea iudicium constitutum est, lis iterum repetitur, hocque iure utimur, ut ex parte actoris hae personat in rei iudicatae exceptione contineantur, quae rem in iudicium deducere solent p: siue procurator, sit cui mandatum est, siue tutor, vel curator, vel actor municipi j. Ex persona autem rei defensor qui se liti ultro ingessit enumerabitur, si do minus id ratum habeat q . Nocet 3c rei iudicatae exceptio ei qui in dominium successit eius qui in iudicio expertus est x, qui. eodem iure ab illo quaesito nititur . A personaque authoris ademptorem transit, retro autem ab emptore ad authorem minime s . Iudicatae quidem rei exceptio cohaeredi, qui non litigauit, obstare non potest x. Nam & si eadem quaestio in omnibus iudiciis vertitur , personarum tamen mutatio cum quibus singulis suo nomine agitur, aliam atque aliam rem facitu: nisi Vna eademque caussa defensionis inter eos omnes fuerit, quibus initidum competebat actio . Ea nanque res facit, Vt unius victo- ria alteri quoque prost x, licet unius condemnatio alteri non noceat y. Sed & sententia inter alios dicta aliis quibusdam scientibus obesse potest, ubi scilicet quis de ea re cuius actio vel defensio primum sibi competit, sequentem agere patiatur, veluti si debitor experiri passiis sit creditorem de proprietate pignoris, quem Phibere,quominus,ppria actione aut defensione uteretur potuit. O iiij. u
148쪽
9.Haec exempli. Paraphrasis in titulum
l.saepe Nam per codem nationem debitoris excidit iure suae hipothecae η. GC 4ς ς iv Idem si maritus socerum,uel uxorem de proprietate rei in dotem acceptae, aut possessor venditorem de proprietate rei emptae agere passus quoque fuerit, quia voluntate eius de iure quod ex perso a d.l. tape. na agenti Sihabuiti, udicatum est. V Erum hactenus exempla haec ex quibus exceptiones nascaturenti merasse sufficiat, per quas id quod in actoris intentionem empli deductum est,excludimys, 3c nos a conde natione eXimimus. Musia Sunt & multae caussae quae exceptiones producant, quae quam variae admittantur, quamq; necessariet sint,ex latioribus digestorub l.klti. C. seu Pandectarum libris plenius perfectiusque intelligi potest. Illic de excep. enim plerasque exceptiones videre licet a legibus introductas,Veluti fori praescriptiones,quas in initio a litigatoribus opponendas ius his, et esse legum decreuit authoritas b. Etenim in primis id ei curandumutu Issi est, qui ad alienam iurisdictionem vocatur,ut controuersia ad pro- o. st Μ ς' p rium forum reuocet. Nam si id praetermiserit, ad id postea regre- . - . dendi locus nullus patet. Nonnullae etiam illic exceptiones sunt sen.Mie.' ex iis quae legis vicem obtinent, nempe senatusconsultis inuentae: cuiusmodi sunt exceptiones Macedoniani, aut Velleiani, quarum. Li s yi in odium creditorum mutuam pecunia, aliudve quod mutuo
μ' dari e potest filiisfamilias fenerantium costituta d est, adeo Vt ne-ε Authen: que in filio familias dignitas aliquid faciat,quo minus senatuscon-mpst qμη siillo locus sit, nisi forte Castrensae peculium habeat φ, aut talis sit dignitas,quam nos filiumfamilias sui iuris efficere constituimus . Caussa etiam studiorum excepta si probabilem modum in mutua 'g i. sed c pecunia filiusfamilias non excessi g, aut si in rem patris pecunia Ri VR ε' accepta versa est, quoniam tum patri, non sibi accipit h. Quod si
. ' no opposita hac exceptione conde natus sit filius familias, ea postea uti non prohibebitur, exemplo mulieris intercedentis x . Haech d s p autem senatusconsulti Velleiam exceptio fauore mulierii, propter sexus imbecillitatem facile pro aliis interce dctium ne pro aliis reae ἔ l. tametsi, quoquo modo fierent,prouidentia amplissimi ordinis interposita iosito xi quoque fuit v. Nisi sane rem suam gerant: siquidem interdum ac- . cidit,ut prima quidem facie alienam, re vera tamen suam obliga- se,. vellis. tionem suscipiant: ut si pro fideiussore intercedat aut ii reditatem emant,dc aes alienum in se trascribant, quod minime facere veta-i 'i'''' tui l . Oneribus enim tantum mulierum senatuscosultum succur-
149쪽
De Exceptionibus. I. Appellantur a ut m s r
sum esse voluit M. Vnde si mulier & Titius in rem comunem mu tuentur, eiusdem pecunia rei fiunt,atque pro parte soch videbun tur intercessisse,si ob eam causam mutuati fuerint, ex qua sit creditor pecuniam non dedistat,bi. is . Q H, mδxv dδmnum mulier passura eratu . Bonarentia pissem patri sim i m fide personam mulieris in cotrahendo se
sis mulier quae , obdu quutus, Ob ea quae inter virum dc uxorem ac pecuniam mulcum ut cepta pecunia gesta sunt, exceptione senatus 2 ro ad red ituum anuum consulti non est i summouendus φ . Verum accepisset, insubdit post uiri mortem condamnata pro Oca FGH Onia recte iudicatu cyprenuciatu suis.
alioqui generaliter intercedere mulier, nequet in contrarium μm' pro hilo t etiam potest P. Neque fideiussor inma curia pro'Mncia it, eam rem acceptus tenebitur: quia totam ea o-
, - ζ. . I . bligmon ς senatusconsultum improbat, &1 stituitur prior debitor creditori q. Ite
ri intercescitiua nul- hquq alia: principum placitis,seu constitutio la diplomatis regii ra- nibus institutς coperiuntur, qualis est exceptiotione habitu quo scis diuisionis, qua plures fideiussores sese tuentur saerat intercessio,tuso- ne insolidum teneantur, sed pro parte quisque hilum mulier condem - liberetur: nisi aliter conuentu esset y dc id qui-
x 4 ex Adrrani consti one, Pod ide in
in communem utilita 8 pivxibu correis nostra postea constitutione cmerces conuersifuisse in roduc u est Quod si ex iis pluribus qui ean ea confessafuerat. dem obligationem insolidu aeque susceperunt, unus tantum sit qui commodum senserit, cuiusve solius res gesta fuerit,possunt caeteri si conueniantur excipere, ut eoru periculo ille pr is excutiatqr . Aliae denique ex ipsius Praetoris iurisdictione cdposita sunt,ueluti doli mali metusue exceptiones de quibus iam antea diximus. Porro omni u exceptionum aliae sunt perpetuae, dc aliae tepora-3 les, hoc est, quaedam sunt peremptori , dc qu dam dilatoriς: ut verius exprimamus intelligamusque, hic non de tempore dc vitas exceptionum apere nos, sed de earu vi dc effectu. Perpetuae enim seu pereptoriae sunt, quae semper agentibus obsunt Minperque lo-ctim habent, nec euitari pollun dc semper rem de qua agitur, hoc
est, caussam principat. perimunt qualis est doli mali exceptio,
tuo.T ad velleia. o I. bona fi
150쪽
s. h petunt κr autem. Paraphragis in titulum
quod metus caussa factum est,pacti conuenti perpetui ne omnino ς pecunia petatur, rei iudicats,iusiurandi, dc siquid contra leges,senatusconsulta, principum placita, edicta Praetorum factum esse div l pere ' cetur, te quibus dictum est. Semper enim vires actionis resoluunti istis, ' e Sceptiones huiusmodi, neque tempore aliquo pr finiuntur,simo non pos do antequam sententia feratur,oppositae sunt ἡ: Quanuis interduetiam post sententiam proponi possint, veluti a minore,cui per in x d l pζyς' integrum restitutionem facile ia conceditur x: & a milite, propter r ' 'U' simplicitate armatae milite y: exceptiones item Macedoniani sc- γ l. i.C. de natusconsulti,dc Velleiani,quae post sententiam obiici possunt α.tur.& fac. Verum exceptio ne quis conueniatur ultra quam facere potest, M=ε' ,- . si post eam iudicatam maneat, quia tamen obligationem non pe-cia Eri. rimit, sed solida dc integra exactionem ad melioris sortunae te-
Maced, pus quam quisq; dum vivit sperare potest differt , magis ridetur dilatoria, quam perpetua. Ide dc de exceptione excussionis dicentili: e , ' dum est, qua fideiuisores, mandatores, sponsoresve adiuuantur,ne sbi. tui. ad res suas antea creditores venire possint, quam debitorum bonali inhori e*cusserint, Vt quod inde minime cosequi potuerint, id ab iis pc niui. E.de sonis creditores ipsit cessis actionibus cosequatur.ς. Ad haec falsi ς iv procuratoris exceptio simili modo post sententiam durat 4.. Ete au h. prae denique quoties cotrouersia dici non solet, ncque iudiciu , ut quiae lame C O ab incompetenti iudice pronunciatum esse dicitur, aut quia Vena-βής μη sententia e , vel ex falsis testibus aut instrumentis iudicata L, 4 l li x G tuc post rem etiam iudicatam exceptiones defensionesve perem-- P ' μ' ptorii salut sui Licet interim rei iudicat minime impediatur exe
e l- ςΠ-ἰς quutio, nisi aut vehemes falsi fuerit suspicio, aut illius in promptu G. bis' probatio s . Teporales autem & dilatoris sunt,quq ad certum temest nee. pus nocet, M temporis dilationem tribuunt: qualis est temporari j pacti conuenti excptio, cum scilicci conuenit, ne usque ad certum
t tempus peti possit, veluti intra quinquennium: nam eo finito te ui igni t pore,no prohibetur actor re exequi. Sed si antea ageret velit, obii st dς ςς cietur pacti conuenti exccptio, aliave similis, siaes ipsa, vel locusg l. salix a- adrectus,dilationem sine conuentione tacite tribuat: ut si quod in Iojό f utero est, aut fructus futuros vel domu fieri promissum sit, aut etii titi' ' Carthagine dari cum Romae esscs: quia non antea incipit actio, asi q'iam per rerum naturam praestari potest h. Differenda igitur GCM' ib. rit actio,Vt post tempus agatur,Vnde dilatoriς exceptiones appelθeblis, latae sint,quod rem ipsam differant. Quod sane volente demit a L