장음표시 사용
91쪽
ue In quadruplum' Paraphrasis in titulum
audeant, Inde litium seminarium,reiq; familiaris tabes, malorum citias nascitur. Quod si ex Iustiniani nostri praecepto nulla sua administratione iudices sibi quaestum facerent: futuru profecto esset, ut quanta diligentia serendis forte propagandisque litibus pigris incumbunt, tanto etiam studio minuendis postea sine quaestu litibus molestis, extirpadisque inuigilarent. Quanῆ non desint, qui
non tam iudicium sportulas, quam mores Franciscos veluti natura controuersos & Φιλοδοιούς, increpandos putent, ideoque res nostras ita comparatas esse,ut tertia pars hominum res suas magno- pere iudicialibus controuesiis implicatas habeat,quasi ducendis litibus animu vitamque ducant,& semel vinat nequeant. Deinde litium quarundam naturam esse, Ut earum materia euelli radicitus
no nisi multiplici ac varia iurisdictione possit. Sed an id mali nobis pragmaticorum potius turba inuexerit,haud facile dixerim, quorum tantus tamq; ei amis est numerus,eorumque qui e commercio forensi quaestum sibi faciunt, ut nihil non horii diligentia sorte sit exquisitum,quod ad litigis semen, α forense lucria amplifican- sdum pertineat. Hinc litium seges, quς seminis interdii plus poscit, quam missis sit redditura: illinc celebris horum fama de existimatio,qui sacculariam copiosius exercent. In qμα- T N quadruplum aute condemnationem habet amo furti mani- druplu. - festi, & actio de eo quod metus caussa. Nam si cui metum maioris mali incusseris, qui merito etiam in hominem costantissimum ' l ' a' cadat n: & curaueris ut re sua traderet, aliudve quid faceret, habe- , iso quod ' bit is qui metum passus est, aduersum te actione, quod metus cause mox ς-v. si in quadruplum, nisi ob iustium metum, que sibiipsi quis merito intulisset,aliquid secerit,dedetitve. Veluti si mulier contra patronum ingrata, quum de statu suo periclitaretur, aliquid patrono de-o si mu- dit, ne in seruitutem redigatur Q. Aut si quis metum quem magia . iiς ,' i' , ' stratu, iure licito & non per iniuriam intulisset P . Eoque studio P in iii L Reipub. prospicere praetor voluit,vi Sc restitui iubeat omne illud
'i quod quis in magistratu , potentiori ve loco, aut etiam in priuato q l.videse statu positus, ab altero praesenti metu extorserit q, siue singula-mψε ςφα persona quae metu intulit, siue populus, vel curia, vel col-t l.metum legium, vel corpus y Et datur haec actio in haeredem, & caeteriss anim/4' liuid quod ad eos peruenit, sufficitque rem ad licerem peruenis te,
92쪽
De Actionibus. s. In quadruplum. 28
etiam si consumpta postea L fuerit. Ad alium vero,si in aIiam rem s l. Vide. i- conuersa sit, licet postea perierit . Est autem metus instantis pe--m. μο ιriculi vel futuri caussa mentis trepidatio V, seu impendentis quod intolerabile esse videtur, opinio η, maiorique supplicio est ihominibus metus, quam si re ipsa male afficiantur I : non tantum illo tu. si in nobis psis quid veriti fuerimus, sed liberis nostris, aut cotra li- x Cic.tuia beri in parentes. Quemadmodum de tyronis Iudaei filio traditur, qui forti animo quaestionum sibi Herodis iussu illatam perpessus, ν xeno patris tormenta sustinere non potuit, sed illius miseratio ne com- phon in motus, cuncta protinus si patrem sibi condonasset indicaturum 2 27 i promisit η . Vnde merito aduersus eos qui metu incusserint, qua- , rosephu, drupli poena proposita est, ut omne quadruplum sit quod extor- debet. lud. serint, quodque restitui oportet. Et ita quadruplo res quaeque coprehendatur cum omni caussa. Nam Sc quadruplo simplum in-
est, & poena vere tantum tripli est R. Daturque Intra anuum hoc exeeptioe.
iudicium ab illato metu in quadruplum, postea vero in simplum. Est & in factum actio , quae condemnationem in quadruplum b M s yl
habet, veluti de ea pecunia in eam caussam data, ut is cui datur, calumniae caussa alicui b negocium faceret, eumque calumnio- e daa iudicio vexaret, licet postea id non fecerit. Vel ut negocium d Mi.T. de non faceret. Nam in eum intra annum in quadruplum eius pe--ψηςRCcuniae quam accepisse dicetur,post annum in simplum in factum 'actio constituta est . Et si in publicis iudiciis id fiat, legi Iuliae .c' 'φ' repetundarum locus erit. Neque deerunt iudicia concusso f M. Tianis legis Corneliae de falsis φ , legisque rhemi e s , quae calumia seu Turp-niatoribus poenam etiam irrogant, quos Sc infamia sequitur g. SSed 3c constituto imperatoris quae ad Cassium Sabinum scripta est, prohibuit iudici vel procuratori aduersarij pecuniam aliud- h la. perve pro pecunia dare, dc ex hac caussa litem perire iussit hi huie Tdecatu. vero quadruplo inest simplum sicut in illa quoque actione 'i' h qim de eo quod metus caussa factum H est. In quo a furti mi = ' my'nifesti actione differunt. Veruntamen si ut tibi negocium non let I .si eum fieret , non tu , sed alius dederit pecuniam : vera poena quam ' ςςpyid consequeris quadruplum erit, quum is qui dederit, eam pecu - aequo idniam quam dedit , ab eo qui accepit repetat i , aduersus quem xv u.
haec semper competit actio. Item est ex nostra constitutione con- l quis.
dictio ex lege prodita , quae M ipsa condemnationem habet in ab alio. Squadruplum aduersus exequutores litium , qui contra nostrae 4' MM'
93쪽
s. In quadruplum. Paraphrasis in titulum
constitutionis formam & regulam areis quicqua exegerint . por- ro licet antea actiones furti nec manifesti, serui corrupti, ex lege Aquilia,depositi,& legatorum venerabilibus locis relictorum, in dupli codemnatione pares fecimus: inter eas tamen haec est differentia, qudd furti quide nec manifesti actio, S strui corrupti, omnino dupli condemnatione habent natura ipsa & sui origine, siue quis inficietur, siue fateatur. Damni iniuriae vero, legis Aquiliae, Minterdum depositi actiones initio certe duplum no continent, sed eueniti,secundu quod aliunde id accidit: Veluti per inficiationem, γ uum in confitentes simpli tantum condemnationem induci iam
iXerimus. Proinde ante inficiatione transeunt omnino hae actio-tahisi.zhu ne S in haeredem cum sua natura sine ullo incremento o , prςsenti, pnaedixerit aut postea per inficiationem futuro. Quod in prioribus actionibus
ibi ἡ diuersum esse Vel ex eo solo constat, quod illarum natura dupli sit, harum vero simpli. Idcirco poena dupli,quae in haereditate non inuenitur,li redi per posthumam inficiationem merito quaeri no potest. Unde & in nis actionibus datus fideiusser duplum no praesta- gbit: quando quidem id ex prima natura dccoditione obligationis
r fidei usi, minime sit, sed ex nouo & accidenti rei conuenti delicto p , remn tiua . que in iudicium deductam non ideo pluris opiniamur, quia crescede fideius. re eius condemnatio per contumaciam non restituentis potest q.
.i zε ah quoque actio quae de iis competit quae relicta sunt venerabili- n lit.tur. . bus locis, simpli tantummodo naturam habet, & inficiatione reii 1. E et ipsiuβ pexit minime iusta caussa facta r crescit in duplum, si non
fi eet.peti ante litis contestationem reuocata fuerit inficiatio, aut a minore ,
facta sit, secudum ea quae de damni dati inficiatione paulo ante dicta sunt. In cofitentem vero,& eum qui antequam iussu magistratus conueniatur soluit, simpli tantum redditur actio. Simili modo inter eas actiones, que quadrupli condemnationem habent, Uno eodemque loco posuimus furti manifesti actionem,& eam quς de . eo quod metus caussa factum est, datur: quas tamen in hoc disserre animaduertedum est, quod actioni quod metus caussa id tacite in-r l. si Gex est,ut qui ea couentus est, si iussu iudicis rem per metum ablatam ... restituat , absoluatur: sin minus in quadruplum iudicium acci- mmeius 'piat. Clemeter enim satis cu eo agitur, cui datur restituendi facultas usque ad sententiam ab arbitro datam, si poenam euitare vult.
Quod in reliquis prioribus actionibus licet eodem ordine positis non ita est, in quibus omimodo quis in quadruplum codem natur. Ncmpet
94쪽
De octionibu . φ . Aionum aurem. 2 set Nempe in illa quae in factum datur. Item condictione ex lege quae
aduersus exequutores competit, maiores sportulas quam deceat
accipientibus, & furti manifesti actione. Vnc vero tam ei quin in iudicio c5 certaturus est, quam iudio cibus ipsis scire per quam necessarium est, iudicia quςdam esse stricta, de quaedam laxiora: illa quippe, in quibus striinius M angustius iudici potestas iudicandi conceditur: haec vero quς pleniore, & liberiorem iudicadi potestatem faciunt. Vnde dc actiones quibus iudicia hcc exercetur, modo stricti iuris vel iudicii x, modo bonae fidei appellamus. Nempe quod super illis arctius, & veluti ex praescripto iudicetur: his vero ex bono & aequo, & fide bona fusilis sententiam suam protendere ei qui iudicandi officio fungitur, sit liberum. Quod non aliunde processisse existimandum vest,quam 1 Praetoribus olim iis qui in priuatis caussis diiudicandis
operam non dabant, a quibus propterea recuperatores qui posteat delegati iudices appellari coeperunt litigatoribus dabantur, cum formula quadam qua iudicum potestas aut arctabatur,Vt ne a prς- scripto quidem latitum recedere liceret, aliudve sequi, quam quod
inter contrahentes esset conuentum: tametsi id ςquum esse forsan videretur. Aut vero laxabatur,ut non tam strictas litigantium conuentiones, quam bonam fidem intueri liceret in omnibusque arbitriis quibus addebatur formula haec sex fide bona summa erat . vis,fideique bonae nome latissime manabat. Quae sane formula in ' iis praesertim versabatur iudiciis,quibus vitae humanae societas magis contineretur quae hic singulatim post subiiciemus. Neque existimandu est iudicia h c actiones'; bonae fidei titulo solas ideo insignitas esse, quod in caeteris bona lides minime desideretur: quandoquidem in omnibus iudiciis bonam fidem aeque cosiderandam esse certum y sit: sed qubd. in his aequum A bonum exuberet, MVeluti perfluat. In caeteris vero archiori angustiorique limite con-s tineatur. Tantundem enim in bonae fidei iudiciis ossicium valet, quantum in strictis iudiciis nominatim rei alicuius facta mentio α. Nam x quae sunt moris & consuetudinis, in bonae fidei quoq; iudiciis veniunt . Et quavis in strictis iudiciis dolus qui in contractibus stricti iuris interuenit quoquo modo interueniat eam vim
in iis no habeat aequum & bonum, ut contractum propterea reddat ipso iure nullum, Neque eadem actio quae ex contractu stricti
x Lee M. Tullius in Topicis. y l.bonam
95쪽
f. Actiones autem. Paraphrasis in titulum
iuris inito nascitur,satis valet, ut dolum ipsum purgare possit: sed qalterius actionis aut exceptionis auxilio opus est. Attame in bonae fidei contractibus longe maior est aequi dc boni virtus, bonaque fis i ἡ,ἡ iis de, ipse forti xi sese e erit, in quibus si dolus interueniat, qui causitff. s. 48 sem contractui dedit, nullum est prorsus quod agitur b, adeo frau-
dolo.&. l. 3 di dc dolo contraria est bona fides: Sinuero dolus tantum incidat, .s yi C p vi dum contraireremus nullo dolo persuasi,alter nostrum alterum deceperit, non alia actione ad purgandum hunc dolum opus est, ieadem ipsa actione,quae ex contractu per nos inito descendit. Ve- mluti si venditor dolo fecerit, ut pluris venderet de artificio menti-e l.Iulian' tus, ex empto actio sufficeret ς, ut praestet emptori quanto pluris .ca.dhi seruum zmisset: quia de artificio metitus est. Instrictis autem iudi ctio. emp. ciis quoquo modo dolus sit, ad doli actione aut exceptione recurre dum erit. Vt si stipulatio dolo vel metu adhibito fiat, valet quod agitur, sed per doli mali vel metus exceptionem succurrendus eritis. re ἡό is a quo petitur 4: Sic neque dicitur nullum quod contrahitur, ne-inut. stip. que ex stipulatu actio sufficit. Si etiam in proposito quum aliter couenisici obligari, aliter per machinationem obligatus es, obstrictus eris, sed doli exceptione uti poteris, nequc si agere voles, idonea erit ex stipulatu actio sed de dolo desiderabitur p. In actioni- de ψε, obi. bus etiam bonae fidei in litem iuratur, quod in stricti iudici j actionibus generaliter fieri non solet f. Praeterea usurae,&fructus, ac hau )ἡ Cestione que Omnes ex mora debentur in bonae fidei iudiciis, Ue rum in stricti iuris, no nisi post coeptum iudicium praestantur, si actio ad id consequendum sit quod nostrum non si,veluti ex stipulatu. Nam si quod nostrum fuit, repetatur: aequum crit rem no ali-hita )ἡ ter cum Buctibus restitui g , usurissique ex mora,vt in Saluiana, Paulianaque actione, de quibus antea meminimus, aliisque s milibus. Quinctiam in bonae fidei iudiciis rem ipsam cum fructibus 8c usuris accessionibusque restituere satis no est, si res ipsa deterior reddatur, que reddita quidem no videtur, si deterior facta redditur, nisi quod interest simul praestetur . Adeo enim bona fides in his iudiciis effundit se atque exundat, ut generaliter quodcunque aequum de bonum est, veniat: licet a contrahentibus neque dictum neque cogitatum quidem id sit 3. Animaduertendum tameest priusqua ad singulas actiones i psas bonae fidei veniamus, non nullas esse actiones, quae quan uis magnam cum iis quae bonς fidei sunt similitudinem habeant, non tame bonae fidei actiones nomi
96쪽
' nantur. Veluti ex testamento actu , in qua quidem usurae ex mora debentur, & res testamento relicta i , si deterior reddatur, reddita li 1. τ; l, non existimatur. Item 5c aliae actiones,de quibus nunc mentione seio F Vis facturi sumus. In summa actiones omnes quas inter bonae fidei actiones hic non enumerabimus, stricti iuris esse haud dubie existimes. Ia de ipsis igitur singulatim dicere incipiamus, postquam de
eissicin abunde satis generatim diximus. Bonae fidei ergo actiones sunt hae. Et primum ex empto , 5 vendito, quibus alter alteri oblia' gatur in id quod alterum alteri ex bono dc quo prς stare oportet L IIlla ad tradendum id quod emptum est m agitur, si modo precium p ψης Iemptor soluerit, aut ipsum nondum solutum offerat R: quod si no is dotii tradatur,quia in potestate venditoris non sit. Naaliter ad reicer- - i. tae venditae traditionem omnino cogeretur ' in id quod interest ia..is . agitur, hoc est,quod rem habere interest emptoris P. Emptor vero nummos venditoris facere cogitur,& paria sunt si emptor pre-; cium soluerit,aut eo nomine aliter satisfecerit q. Id denique sciendum est etiam si de precio minime soluto venditor non excipiat,
idque iudex cognouerit, bonae fidei conuenire pronunciare iu- EI, 1
dicem de prech solutione simul atque Ve nditorem, Ut tradat, con- ff. de Q. demnat, sicque dicere, Condemno Titium, Ut rem a se vendi- ςmp tam Sempronio tradat, si modo precium Sempronius dinume- p d.l.Lrat , aut eo nomine aliter satisfaciat Hac Vero ex Vendito a- i ctione ad precium agitur, ut id venditor ab emptore consequa- p . Vatur, quum S rem venditam tradere emptori teneatur, non qui- i
dem ut dominum emptorem aliter faciat, nisi de ipse dominus fuerit s. Quod quidem procedere intelligendum est, quatenus deae.emp.
corpus certum, vel species venditur. Nam sit Orum quae ingem p i.hibes nere consistunt, venditio fieret, veluti homini S, equi, lancis,ar- pto, illoti. genti, vel auri: tunc dominum necessario fieri emptorem oportere creditum est x. Quemadmodum diximus ex empto actionem aduersus venditorem rem tradere detrectantem dari : ita s. kl. 3i. .eii& haec ex vendito actio aduersus emptorem dabitur, qui quo - certus.is.s niam precium non offert, cum damno venditoris penes se res veli 4ς δ' er dita maneat v. Idem si res iam tradita sit, & precium non sol- v l. i. T de
uatur , ut ad precium agi possit . Hae denique actiones ex k
97쪽
s. Maionum autem Paraphrasis in titulum
fuisset qui emit, si id ita esse sciuisset. Si vero sciens, omnia detri
ae d.l.Iuli, menta quae ex ea emptione emptor traxerit,luat: aut si in corpo- λψ 4ς-θ' rei venditae non in qualitate consensium est: nempe quod virgi-ν steri-gine quae mulier esset, venditor sit emetitus Τ, li3 f qu ut ex empto actione ad resoluedum contractu, sic in γηπα,
MI qui iure iubsistebat, in id quod emptoris 11
qui, Virgi- terest deceptum no este agere pollit Υ- item Vt Ep. hanem,eQq. venditor emptori instrumeta exhibeat, quibuS comperta eu, l.τί lis, rei venditae ius agnoscat,fines etiam fundi Ven quam non aliter, quam illo iit. ' diti ut ostendat 3, & ut etiam eodem modo ut puirgo Aeniretur uxo- i βς venditor agere pro damno rei venditae dato co rem qμis dux sic matri b Gon du Eatur, vel actiones suas caedat a aut etiam ut monium non tu Io ubi tur .C. euictionem praestet i , vel tandem , ut id quod in cotrahendo conuentu est, faciat p. Per cone 1.tenetur trarium quoque simili modo ex vcndito actio aduersus emptorem Di 4ς δ', ad alia porrigitur,ut lapides quos ex fundo emit,tollere cogatur i, 4 i. si ii qui aut domo Vedita M tradita,ut ruta caesa restituat,hoc est, quς eruta sunt:ut sementa, dc arena quae in domo erant. Caesa etiam, ut arbores in horto domus excise,vel carbones facti,& similia p. Na qu cunque in domo sunt affixa, aut quae in stipitem domo defossum habent,perpetuique usus causia aedificij sunt,aedium sunt: no vero ea quae ad praesens sunt latum , quae dc si aediu caussa parata essent, .
quae bonae fidei sunt. Ex locato, & conducto. Illa etenim ad rei lo-
rc iub catae precium,sive mercedem,in coductorem interdu agitur,tem-' 'μ' pore locationis finitos,&ut rem locatam restituat: Alioqui in rei
i Aecur.in ipsius aestimationem per iudicem condemnatur h. Merces autem si uestis' quae interuenit, siue pensio,in pecunia numerata esse debet. Alio- iapo qui non locatio,sed in nominatus contractus facio,vt facias dicentet l.ii.TIn dus esset . Item si res locata deterior reddatur ἰη, eadem actio inquib. cauc conductorem dabitur. Aut si coductor intempestiue colat, dc ope-HS h ' rarustica suo quoque tempore non faciat Ex adverse in locato-I I. si mer- rem ex conducto actio competit,si re quam conduxit ei frui no li- ro g ς0 ceat in aut si rem vitiosam ei locauerit, veluti dolia perque Vitiumctox is i0ς - in quod interest condemnetur, nulla excusata ignom l ex ς rantia: in id denique actiones hae competunt, ut secundum legem
ψμ εμφ' locationis coductionis omnia fiant,& od in lege fuerit prae
98쪽
De . Actionibus. I. Actionum autem 2 3 I
r termissum id etiam ex bono & aequo praestetur R. Est Ac negociorum gestorum actio bonae fidei, quaru altera directa est, altera contraria, utraque tame bonae fidei. directa enim domino rei gest aduersus eum qui gessit datur, si neglige ter aut perperam aliter gesserit: cotraria vero negociorum gestori aduersus dominum, quando utiliter gessit,& sumptus fors in in rem domini fecit Q. Qu. e tame aut amicitia paterna, aut pietatis intuitu, aut maritali aflectione, aut etiam osticio, Vel obsequio gesta sunt, actionem hanc non 2 admittunt P : teneturque hac actione non solum is qui sponte &nulla necessitate cogente se negociis alienis immiscuit, & ea ges.sit. Verum M is qui urgente necessitate aliqua gessit, vel necessit tis xl suspitione, modo tame sine mandato gesserit . Sunt&mandati,depositi,pro socio,& commodati actiones bonae fidei,de quibus tamen, quoniam antea iam meminimus, ad reliquas festinemus. Succedit tutelae actio, cui' natura si directa actio sit, est petere ut rationes tutelae a tutore s reddatur. De omnibus enim quae ipse 3 fecit quum facere non debuerit, & de his quae non fecit rationem cudem reddere opportet x. Nam tutoris osticium est rationis actus sui conficere, M pupiko reddere, alioqui si non fecerit, hac eadem actio ne pupillo succurretur ': ut certe secundum harum bonae fidei actionum naturam in litem a pupillo iuretur x: Nisi tamen finita tutela hac actione non experimur,quq pubertate non tantum finitur,sed & morte tutoris,vel pupilli I. Contraria quoque actione aequum visum fuit ipsi tutori aduersus pupillum consuli, ut ea quς pro pupillis recte impenderit consequatur. Etenim prouocandi fuerunt tutores, ut promptius de suo pro pupillis aliquid impendant, cum sciunt se recepturos id quod impenderint R. Idemque erit si cum tutore se putaret aliquis pro tutore negocia pupilli gesserit,uel administrauerit,uel simili modo pro tutore teneatur ovo casu in ipsum quoque statim pro tutore actio competit δ, quae bonae fidei est. In eo de numero est actio pigneralitia, quae tam directa, quam contraria, bonae fidei etiam est. Debitori competit dire s cta,ut pignus repetat tolutio tamen prius tamen prius debito, ita ut pecunia omnis antea soluta esse debeat, aut eo nomine aliter creditori satisfactum: Quod ita interpretamur, quoties consensit creditor a pignore recedere v. Nam alioqui tamdiu actio haec cessit, quamdiu integra pecunia numerata creditori non est, etiam si pro maiore parte solutio facta esset ς. Sciendum tamen est fructus rei
o f. i. sup de obligata quasi ex cotracti
99쪽
s. MAronum autem. Paraphrasis in titulum pignori date, Aquicquid inde perceptum est, id totum debito im- Κd I. L&.ii. putari d. Ex aduerso creditori contraria datur actio,si quid forsan dς P ἄ- ' in re pignori data impenderit, vel si debitor rem alienam, vel alij pigneratam, vel in publicum obligatam, etiam ignorans dederit. Elti. iά- Nam qui sciens deuit, stellio natus crimine tenetur φ. Hipothecasside pign. ria autem actio inter bona fidei actiones non annumeratur. Sunt& actiones familiae herciscundae,& communi diuidundo bonae fidei, quae semper directe sunt. Nam aeque principaliter litigantium rvterque in his semper obligatus inuenitur, proptereaque iudicia eiusmodi duplicia appellantur, quonia in his uterque actor & reus est,Sicut de his antea iam satis diximus. Finium autem regundoruactio tametsi magnam cum his similitudinem habeat, bonae fidei tamen non est quandoquidem in prioribus iudiciis ius quodda frach- ternitatis L sit, in quibus no mirum si bona siles pinguior, exuberantiorque esse debeat. Praeterea & praescriptis verbis actio bonae fidei dicitur, tam ea quae de aestimato proponitur, quam ea quae ex
permutatione competit. De aestimato actio conceditur, quando res a timata vendenda datur, tollendae dubitationis gratia an ex vendito esse debeat actio, propter aestimahionem, an eX locato, quasi res vendenda locata esse videatur, an ex conducto, Veluti operis conductis, an etiam mundati: haec si quidem aestimatoria praescriptis verbis actio, quoties de nomine contractus alicuius ambigitur, conceditur. Est enim negocium ciuile gestum & qui
Lutu dζm bonasar: habent isitur omnia locum g hic quae de bonae fi-
dei iudiciis antea dicta sunt. Aestimatio autem periculum eius facit sui suscepit, ita ut rem incorruptam, aut aestimationem de 'Qua conuenit restituere debeat. Nisi res ideo aestimata fuisset, Vt Wiret is quisuscepit quanti eam venderet, & rogatu eius qui Ven' tidendam rem dedit candem suscepisset. Nam tunc solius dantish i. si pr-- periculo rei erit interitus. Quod si rogasset is qui suscepit, sui ipsius ihi pisi, itidem erit periculo . Si neuter, sed solius utriusque tantum con-mpraeseri. sensus fuit, dolum Sc culpam praestabit tantum qui suscepit. Ea
νς hq autem quς ex permutatione competit praescriptis Verbis actio, nam to 4 l .eipla scitur demum re ab altero sequuta , nam aliter ex nuda concito. C.de uentione permutationis nulla re sequuta nemini actio competit,
, H interposita suisseti stipulatio . Verum citra aestimatoriam a- deaest..ct. ctionem praescriptis verbis, & eam quae eX permutatione com-ssi perit, nulla esst prae criptis verbis actio bonae fidei quales sunt hae actiones
100쪽
De Actonibus. s. octionum autem. 32
hae actiones quae ex pactis in cotinenti adpositis producuntur, quae quidem pr scriptis verbis appellantur 3. Nisi sane pacta eiusmodii tauri μde aestimato, aut permutatione facta essent. Nam adhuc praescriptis verbis actiones eas bonae fidei esse dicendum esset: Veluti si rae. c. lai. cum Titius fundum a me emeret, iuxta emptionis & venditionis S, do p a contractum pactum statim subsequutum est, quo res vendenda -- ' 'r' aliqua aestimata mihi datur, aut de permutando Sticho seruo meo cum tuo conuentum fuit, actio certe praescriptis verbis quae inde producitur bonae fidei merito appellabitur. Q iod S si contractui stricti iuris pacta huiusmodi statim adposita sunt, adhuc tamen actionem bon fidei esse plerisque visum fuit i . Planε conuentio lanes hae statim subsequutς ineste quodammodo bonae fidei iudiciis is Mi S
videntur, aded ut principalem ipsam actionem perimant ,& in- omnia per forment: hoc est, nouam veluti formam actioni principali porri-μ ε sant, ut nedum ad id quod sui natura competunt proponantur, Lν i. P sed etiam ad id quod his conuentionibus incontinenti adpositis iis paci deductum esti. Et propterea quae bonae fidei actio erat, eadem ii ;bila Lad id quod incontinenti positum est remanet: verbi gratia si landi liu .g. quin- partem ea lege tibi vediderit Titius, ut partem alteram aureis annuis decem coductam haberes, si in coductione a Titio prohibea y8 Vris, non ex conducto, sed ex empto erit actio, agetque veditor ex vendito,ut haec sibi coductio pr stetur, cum hoc apsum preciumn m l sinis; di videatur, quod eo pacto Veditus fundus fuerit m , ideoq; fructus parte .F. de ex mora veniunt n. Caeterum praescriptis verbis actio ad alia etia φος - ςΠ p. proponitur, ut si do aliquid ut facias, modo pecunia non detur. n l .ii.T. de Nam non precium dadum, sed res aliqua mutuo danda est, ad hoc Pὸς ipς ρξ
Vt haec competat actio . Et in hac specie non bonae fidei, sed stricti iuris est. Idem erit si facio ut facias, ut etiam adhuc stricti iuris sit. Quod si do ut des , fiet tunc permutatiori in qua privscriptis verbis actionem bonae fidei esse diximus,s modo non pecunia, o saee In C sed res pro re detur. Si vero facio ut des quod postremum est tuque postquam feci dare cessas, nulla erit ciuilis actio: ideo de riss h dolo dabitur, quae stricti iuris est φ . Veruntamen eum qui age- pd i tare volet, impleuisse semper prius oportet id quod dare aut face. et G. z.le' re conuenit, antequam experiri possit p . Explicita igitur est eς 'μ- praescriptis verbis , simulque in factum actio , quae ad eademquς proxime diximus proponiturri, in eisdemque casibus praestri q iptis verbis actio bonae fidei est , cum eadem esse intelligatur,