장음표시 사용
41쪽
Imago duobus modis accipi, & secundum substantia, quomodo & secundum similitudinem Amago secundum 3ς ipitur substantiam est mens, quae homini a Deo con- ii, A; ur,cuius dignitate caeteris praestat animaliabus: Imago vero iuxta similitudinem, est illius mentis, totiusque animae cum Deo consormi ' tas,&haec diurna gratia, bonisque operibus comparatur. Prima imago per peccatum de perdita non est, quoniam naturalia per peccatum minime destruuntur, sed secunda d per dita est, & ad hanc , ut renouemur sacrae o
Recte autem dicitur : Faciamuhominem
quia, ut Augustinus sermone i6. in Natali Do VII. mini, ait, Primus homo, non est natus,t sed fa-
Aug. serm. Etus Equidem patre nullo,nullaque matre,sed 36. in nat ' Deo operanta factus est homo: Haec nanqι est
ii Dom=ni, hominis prima conditio, quod Adam de terr mini, eon. factus sit: Secunda, quod Eua ex costa Viri est ditio. aedificata .Tertia eX viro, & foemina fuit. , dum Secunda. Abel natus ςst ex ambobus. Quarta ex sormina Terti , tantum, & illa quidem Virgine, sicut suit Dei& hominis Iesu Christinatiuitas:Cui sententiae Tertul lib. adstipulantur Tertullianus libro r. aduersus , aduers. Marcibnem.& Damascenus lib.ε. cap. 9. Sed id Μ' ς 00ρ' quoque ratio suadet: Quippe omne genitum lib. . ea . o substantia generantis fit, eique simile est in specie. Adam vero,neque emanare ex substantia alterius, neque ei similis cum ante ipsum
nullus esset hcmo potuit quisquam praece
42쪽
PARS PRIMA.' ' iis Non ab G etiam dicit: t faciamtu homo in VIII. Mimaginem 2 simibtudinιm: Nam siue ina go,ia limilitudo illa increata, idest, Trinitatis essenti ad quam factus est homo. intelliga turi, siue creata, in qua factus est homo .& ipsi homini concreata 1 semper pvopriis dicitur factus ad imaginem, & non factus imaginem. Imago quippe propria Dei est filius: quoniam imago
omnimodam similitudine, & paternae substan- propriatiae rationem exprimit : Huius filij imaginis meminit Paulus ad Hebr. I. dicens. Qui cum sit Hebr. r. splendor gloriae, & figura substantiae eius. In Splendoreo enim, quod dicit, Splendor gloriari consub gi Mstantialem eum Patri,ut docuit Photius, cope p i ii, ternum, ut voluit Cyrillus. Ostendit. Est enim Criillu, splendor coet ternus lumini, Sc ab illius substantia productus. In eo enim, quod dicit: Figura Figura sub substantiae eius; inotat charaeterem. imaginem stanti ε ςi',& omnimodam similitudinem Patris. Et ideoqMψ' verd solus dicitur Patris imago. Homo vero Homo re-
ad imaginem dicitur factus; quoniam relative i :iue re- resertur:& idcirco proprie.ad imaginem dici tur fieri: man quam saepe in scripturis dicitur retiam imago, sicut cum depingitur tabella di citur imago,&ad imaginem facta Sed quid est, quod Paulus in epistola, quae Ix- est ad Corinth. i. cap.ra. ait: t Vir quidem nCndebet velare caput suum, quoniam onago , Sc ' ii'
gloria Dei est:Mulier autem gloria viri est. vi' caput
detur . n. hic Paulus asserere,mulierem ad ima- sed innulier.
einem x similitudinem Dei no suisse creatam. Mulier est Cuius gloria viri.
43쪽
Cuius oppositum dixit Moyses Genes. i. recreauit Deus hominem ad imaginem,& similitudinem suam:ad imaginem Dei creauit illum, Genesa. masculum dc foemini creauit eos, Quo loco tavir,quam mulier,ad imaginem Dei creati re se
Theodori- runtur.Theod inritus & Seuerianus ex Graecis, tus, seu e- Sc Augustinus libro tertio consess cap.32.eXpo-xi nu , nunt, Paulum minimε loqui de imagine, Quae
lib., Coa Cit in anima: Hoc nanque modo mulier quo-
fed. cap. 3a. que imago Ae gloria Dei est; Sed de ratione dominij Se principatus, qui datus est homini
Deo,ut illius referret imaginem atque simi-Mulier litud mem. ut quemadmodum Deus principa quomodo tur angelis , hominibus, cunctisque creaturis; tit im g ita homo omnibus animantibus atque vivet Sisthum dominaretur : Hoc sane modo, mulier subnectio non est imago Dei; quia non modo non dominis mulie- natur, sed subditam oportet esse viro. Qua ra-xis, tione contendit Paulus i illam debere velare Μvi ςy caput, eum ora quo referat mani seste suae se
si litii rectionis innum : Nam, inquit Augustinus. go Dei Quod sicut in anima est aliquid, quod obedie
Augustin. do subditunita in homine est vir, qui domin 'sup . tur, & mulier,quae obedit. Caeterum autem, mulierem esse conditam ad imaginem Dei, Separem in potentijs naturalibus esse viro, ostenditur, quia mulier sumpta est de costa viri, Scsexus non ad illius aequalitatem formata. Neque etiam se-- riat sp ς' xus variat speciem, sed imago sequitur hominem in tota sue speciei latitudine Igitur aequalis est viro. de mulieri, imago. Quo circa locus 'Genesi
44쪽
Genesis, si de imagine creationis accipiatur, Mlocus Pauli de dominio&principatu,nullaser
I. Uxorem iacendam nonpraecipitur omnib. II. Fau fuit virgo. κ III. Uirginitatem qui vovet,non peccat. IIII Nuptiae praecipiebantur in Petera se . . V. Gromin conpulitur in Evangelis.. VIDO Carmeli talib. quem edi Gul locas dit aduersus haereses refert olim melita. Armenes super his verbis sensisse praeceptum de multiplicando semine primis paretibus datum, tempus tantum post pactum respicere: Nam
ah te a neq: generarunt,neq; adhuc, si non pee, casent,filiqs genuissent. B. vero Aug.lib. I. re- 'traetationum, ca.io.&I9. retractans quae super Gen. Se in sermone Domini in monte dixerat, ostendit hare verba, etiam statum hominis ante peccatum complecti.Siquidem hominibus an te peccatu genitalia Se membra alia generat o ni apta creaverat Deus, quae frusta esse no poterantin veluti siue pruritu libidinis oculo, &manui, ita & membris generantibus imperare
valebant. Itaqι non est ambigendu in paradiso. etsi non peccasset hQms, nuptias absq; ardoro
lib. . retra etationum cap. Io.
Membra genitalia frustra non eratcreat
45쪽
Paulus quando sui exemplo alios ad virginitatem nixus est adducere Paulum .ero sui illa virginem docet Ambrosius, Praedicta illius ver ReatusAmba interpretatus. Et Hieronymus in epistola brosius ad Gerotiam,&epistola ad Marcellam i&epita v Hicrono
stola ad Eus achium de sancta virginitate. & M- ςςi Augustinus in libro de bono conivg. Alib. de
Ope. monach. cap. q. Verba autem, quae apud B. qnatius Ignatium reperiuntu mepistola quinta, ubi in epist. . ter coniugatos numeratur numerus Paulus ,
Ignatij non sunt, sed alicuius haeretici, scriptu- ras deprauantis: nam in vetustis codicibus &manuscriptis, nulla de Paulo ibi sit mentio. Ab omnibus ergo Catholicis censetur,Paulum sua isse virginem. Adhuc si praeceptum, Cretate de multiplicamini, c6plecteretur omnes; pec- Ioan. a casset IoannesBaptista, qui vitam duxit virgj. nem in eremo; Peccasset Ioannes Euangelista, qui relictis puplijs, virgo sequutus est Christum. Peccasset B . Virgo, quae iuxta Augustinid Ecclesiae sententiam illis verbis: Quomodo
siet istud, quoniam virum no cognosco, Luc. I. Lucae . professa est, se voto si masse virginitatem. Vix Ma-Praeterea, si tam nuptiae, quam prolis multipli- xk Vi gi i-catio Praecipitur, quonia dicit: Crescite 3 multa t 'xiplicamini; ergo iteriles, Je quae non pariunt, P '' μ'
in hoc praeceptum peccabunt, quia neque crescunt, neque multiplicant. Quae cum sint ab surda, Sepias aures offendant,explodenda sunt- omnino. t Et illo praecepto, virginitatis votu I i I 'minime impediri, aut eum peccare , qui virgo
46쪽
supra matrimonium,maius aliquod bonum operatur, est affirmandum. Beatus autem Hies. Hieron. ronymus contra Eluidium, &aduersus Ioui-
conixa hi nianum . cum haec verba nam eadem ab illis uidi V obijciebantura pertractaret, duo temp0ra di Temporii stinxi Alterum ante Euangelium, alterii postidistinctio. Primo autem tempore viguit lex illa: Crescite, Gς0ςi & multiplicamini, & replete terram ; Et male E 04 - ' sterilis, quae non parit semen Israel; Quo
tempore cogebantur homines ad nuptias, quo' genus propagaretur humanum . Vnde non ab re dicitur, & replete terram, quoniam nuptiis replenda erat. Secundo autem tempore dictum est a ChristoeSunt eunuchi, qui e castra uerunt propter regnum coelorum; Matthaei Matth ib. decimo nono. Et ab Apostolo : Hoc itaque di i co , fratres, tempus breue est, ut, qui habenti.Corint. 7. uxores, tanquam non habentes sint, i. C in Nuptiae te thiorum septimo. Terra enim repleta per nu plent ter-ptias, replendi erant coeli per virginitatem;S ram di Vix' tis iam terra habuerat filios generatione cor gi ν δ ψε ,6 fati. Aderat tunc tempus, Ut coelo gener 'Φμφ' rentur fili j. generatione spiritus: Nuptiae namque terram replenti Virginitas Paradisum . IIIJ. t Itaque qui praecesserunt in lege, illam Domini impleuerunt sententiam,Crescite,& multi plicamini, & replete terram : Qui vero post Consillum Euangelium venere, consilium, & l legis dis Euangςli' pensationem habuerunt Christo, v qui vel--μφ' lent virgines esse propter regnum coelorum capiendum , non damnarentur a lege, Matri-ε - monia
47쪽
inonia tamen appetentes, non peccarent. Appetes
Eandem sententiam docuit Cyprianus in lita tes matriabro, quem de habitu virginum inscripsit, di nim , cens* Prima sententia; Crescite. & multiplica RQ pςς it 'mini, praecepit. Secunda ad continentiam sua b, 2 '' sit. Cum adhuc rudis mundus, 3c inanis est, co- tib de ha- pia foecunditatis generante propagamur, & bitu virgi- crescimus ad humani generis augmentum : nvm Cum iam refertus est orbis, & mundus impletus, qui capere continentiam possunt, spado
num more viventes, castramur ad regnu coe
lorum. haec Cyprianus. Dicet vero quis: Si praeceptum, Crescite, Obiectio. &c. in lege vigens coarctabat homines ad nuptias, peccauerunt ergo Elias, Hieremias, Eli laeus, & Ioa'nes Baptista, qui virgines in lege Moysi viκerunt. Respon. Initio cum pauci eL Responsio' lent homines, illud praeceptum obligabat om- nes&singulos i Nam finis illius erat, terram replere. Deinde ea repleta, multiplicati qua hominibus, ligabat quidem omnes generaliter, ne hominum successio desceret, sed non singulos, cum iam sine aliquibus generis hu- mani propagatio constare posset. In quo te nere fuerunt Hieremias, Elias, &c. Postremdper ea verba Domini, Matthei decimonono e MaiiLisu i pulpit Capere capiat, abrogata est illa nu-
pxx-rum lex, ut neque omnes, neque sint uti ad eam teneantur, liberumque sit, vel nu
48쪽
Formauit igitur Dominus Deus hominem, &c. Genes. Σ. A.
I. Spiraculum vita en anima,nongratia. II. Formatio de limo ad corῆκε pertinet. III. Spiraculum vitae attinet ad animam . IIII. . dam formatur verbo Ses, non mania
V. nima hominis non est pubstantia , nesd sub vita Dei. VI. Seum in pussasse quomodo intelligitur. VII ima, an i Uando uerit creata. VIIL Corpus,numsit vestis animae.
Genes, minis dHeribens Moyses, Rix o opta' Formauit igitur Dominu μ- h d mirim de limo terra, ct inspira uin faciem eius stiraculum vitae, O
I. factus ut homo in animam viventem . t Sunt, Spiracula qui spiraculum vitae, quod Deus inspirauerat vix*- Adae intelligant non animam qua viveret, sed gratiam,qua bene viveret: Nam inquit Moy ses, Formauit igitur Dominus Deus hominem de limo terrae. Ecce,inquiunt,audis formatum hominem:Homo vero corpore & anima con stat Igitur antequam inspiratum foret vitς lpiraculum corpore & anima creatur homo Fla tum vero, siue spiraculum pro gratia in saccis script
49쪽
scripturis accipi manifestum est, tum pluribus locis, tum in Evangelio Ioannis ro. cum insus Ioann. ro. Bante Christo inApostolos, datur eis gratia di mittendi peccata. Decipiuntur autem, quonia Anticina verba Moysi per anticipationem esi e dicta nortici. intelligunt. cum enim dixis et Moyses : Et Genesi. ereavit Dem hominem ad imaginem suam , ad imaginem Dei creauit istum, masculum ct Lem
nam creauit eos- modum creationis non distin
Yit, sed illum in secundo capite reseruans, ex Genes a. plicaui dicens: Formauit igitur Dominu3 Deus hominem de limo terrae, et inspirauit in faciem eius Limus ter dspiraculum vitae. ' Cum ergo dicitur:Forma uitrae. Deus hominem de limo terrae, ad corpus: Edii cum sequitur : Et inspirauit in faciem eius spiraculupa vit . ladanima, referri oportet. Nec H I abest a veri ratione , siue scripturae usu,interdum partem vocari nomine totius. Vt si quis dicat:Petrus est in gloria coelesti; verissime di- 'cit: Constat tamen anima tantum, non corpore
ibi eum ades e. Sicut contra dicendo, Petrus 'est in sepulchro, in quo tamen illius anima non clauditur,sed corpus.Sic enim hanc verborum interpretationem explicauit venerabilis Beda Expositio in eum locum scribens: Factura, inquit, homi- laedae innis, qui sexta die factus est, latius describitur, Gς0ς -
quod factus sit corpore cilicet, & anima, & Corpus de corpus de limo, anima vero de nihilo,Deo inta limo cre spirate creata est. & scemina de latere dormientis. Sed ne carnaliter putemus, ' Deum corpo- iis , reis Rauibus formasse corpus, vel faucibus in- ta Iu
50쪽
spirasse animam vel vitam: Quod enim dicitur; Manus tuae fecerunt me , & plasmauerunt LoeutIo me tropica locutio est;Spiritus enim est Deus, tropica. nec lineamentis membrorum copositus : Iominauit ergo de limo hominem, id est verbo suo de limo fieri iussit. Inspirauit in facie eius spiraculum viis , substantiam scilicet amna , I spiritus,in qua et rueret, croauit. hec Beda.l alsa est ergo eorum a tertio , quod spiraculum a Deo Ade insusum non sit anima, qua fieret in anima viventem, sed gratiam ese, a Deo sibi,ut benὸ viveret, collatam: Na & haec confirmans Apo- a. Cor. s. stolus, ait: Factus est primus homo in animam
viventem. Nouissimus autem Adam in spiri Disseretia tum viviscantem. Nullum profecto hic A po stolus inter Adam & Christum afferret di scri . GJ Vix δ' meni si Adam factus esset in spiritum vivificantem, & non in animam viventem. Non enim Christus est secundus Adam,nis gratia, & spi Flatus pro ritu vivificante. Quod vero aiunt,flatum ple gratia in runque significare gratiam, sicut flatumChristilo n. zo. in A postolosa ibenter donamus. Sed hoc loco, ut ibi, gratiam significare non potest. Nam de Apostolis minimὸ post flatus receptionem, dieitur: Et facti sunt in animas viventes, quo modo de Adam scribitur, sactus est homo in animam viventem. Cuius rei ratio est, quia hic' dabatur anima vivens, ibi gratia operans. y. Non defuerunt alij,existimantes t animam hominis, vel esse substantia Dei, vel ex ea ipsa