장음표시 사용
61쪽
II. e suber adiutorium Urri. III. Hondio non fuit creatu/ geminis.
II II. Si Adam non peccassu, ad Uuisset g
V. Coitus potuit esse sine libidine. VI. In coitu duo considerantur. VII. Vomo relinquet patrem, oecat. exponitur. CRIBITUR Genes a. Non Hy b Haeret ei num hominem esse solum. Et rursus: R hoc loeobnques homo patrem suum, ct matrem sunt abusi suam, ct achaerebit uxoripuae. Quibus duobus V ς' i. iocis ad Obiliendam haeresim, abutuntur hae δ ρ'si'.
retici, dicentes, eo, non carere peccato, qui tioni, et vel caelibes vivunt, ac virΞinitatem vovent, matrimoniaque non contrahunt. t Reuera ta- Imen cum dicit Scriptura: Non est bonum, hominem esse solum, nihil de contrahendo matrimonio loquitur, sed agit id, ut eminae ne cessitatem, vel ad conseruandum speciem hu- manam, vel pro homi uis solatio habenda meia se definiat: Declaratur autem hoc, cum subdi- I LiumFaciamus ei adiutorium simile sibi Sicut SimilItudo enim semini terra adiutorium est, quo virgul- pulche tum eX utroque nascatur, t Ita mulier adiutota imJ rium est viro, ut humana fiat generatio, quo p modo supra dixerat Crescite,& multiplicami- more n5ni,& replete terram. Praeceptum vero de mul- est singulistiplicando humano genere liniendisque matri daxuma ca
62쪽
nibus datum,ut necesse siit matrimonio copulari, sed hominibus in communi, ne generis humani deficeret propagatio. Alioquin con- empla demnarentur omnes, qui vel caelibes vixerui, multorum vel suo semine terram non compleuerunt,ueluti, Abel, Melesti sedech, Iosue, Daniel, iere natas, Elias, Eliseus, Ioannes Baptista,&c. R Francisci sellenda est autem opinio Francisci Georgiji Gς rgij O' Tom. 1. problem. 29. & Hebraeorum docentiu,
Eu hai l Hominem a principio suisse geminum, hoe
s 1 1.' est, masculu 3c foeminam coniunctos per dor sum, deinde secto latere diui si Ita quod eo ram sibi adstantes generare possent. . Resellit B. August. vero eam Augustinus, quem secutus est Stra Strab lib. bus lib. 3. de Genesi ad literam. cap.ra. Quo F d GςΠςs ne putaretur, utrunque sexum in homine esset Od ii ςxδ diseretim & separatim productos plurali syp φφ' subie eit: Masculum & foeminam secit e04zela apud iVocabulum autem illud hebraeum, Zela, Hebraeos quanquam tam costam , quam latus significat, quid. conuenientius tamen hic pro costa ponitur. quoniam litera dicit,& aedificauit costam, matulerat de Adam in mulierem: Quae aedificatio . si intelligeretur in separatis laterii, sindutiio .cutis, non minus superaedificatus eset homo, cum,& ipse cutem habeat in doris, quam mu- Deus ma. lier:Quod etiam dicitur masculum&sceminam culum dc fecit eos, per anticipationem dictum est, unde seminam capite sequeti modus formationis mulieris doiςςu costa viri explicatur. Natura ergo humana pri mosuit producta in uno indiuiduo, & in sexu vixili
63쪽
virili tantum. Deinde creata mulier, ut euita- Eu ItalIoretur blasphemia, quod Deus primus Se sumia blasphemus artifex initio suorum operti mo stra con h qu0 didisset;Et ut vir arctius vehementiusque dili 'μ- 'geret yxorem, ed quod caro esset illius; Et, ut ratio Sacramenti efficax seruaretur. Quoniam Eua sum p sicut Eua sumpta est a viro, sic Ecclesia sumptata a vi- est aChristo. Ac postremo, ut ab uno homine genus omne descenderet humanum. a ' - IHinc iure etiam quodammodo eoru reprehenditur opinio , qui hominum propagatione ante peccatum, ' non per humanum coitu,sed III Uper voluntatem Dei, sicut est in Angelis, futuis ram docuerunt: Quam opi nionem B. Thomas I. par. q. 9 8. art.2. Greg. Nysieno tribuit. Hic. n. B. Thoindlib. de creatione hominis cap. a X. scripsit:Quan i. parte mlquam inter Angelos, ut dictu est, nuptiae nullae 93 ait. Hsint, tamen in infinitis millibus exercitus An i gelorum sunt. Ita Daniele Propheta in suis vi- Dan. r. sonibus intimante, ergo iuXta eundem modu, si peccati nullus excessus ab illa nos Angelica dignitate distraheret nec nobis utique ad mul Ftiplicationem generis humani nuptiae necessa riae probarentur, sed per modum naturae qui cunq ille si persectissimus quide, quo Angeli multiplicantur, creatoris voluntas humanum. genus, usq; ad praedestinatorum numera mulistiplicasset: Huic quoq; sententiae visus est Da- Damaseed 'mala. q. lib. de Ortho.fid. car Is . adstipulari di- lib. . deficens: Quare, ne exterminaretur,& cosumere Oxtho
xur humanu genus a morte, nuptiae constitutae q*2'Τit
64쪽
sunt, ut prolis procreatione genus humanum Expon7tur conseruaretur. At dices fortὰ: Quid igitur hoc
propositio vulsia Masculum ctfoeminam/Quid hocp Cr Cie istiις. 'te, or multipficamini ' Ad quod dicemus,
- ' Quod hoc Crescite, Sc multiplicamini,non omnino multiplicationem per nuptialem consociationem significat: Poterat enim Deus hoc genus de alio modo multi plicare, si m ndatum usque in finem seruassent intemeratum: Sed -- α sciens Deus praescietia sua omnia sciente, prius o rinia n. quam fiant, quod suturi essent transgressores.
tecua fiat. & morte condemnandi, anticipans fecit m
sculum Sc sceminam, &augeri,& multiplicari Chrysost. praecepit.Item Chrysostomus Homil.I8. super
homil. is. Genelim,verba illa explicans: Adam.vero co-
ivpς Gςn gnouit uxorem suam: opinatur, quod si primi
parentes non peccassent, nullus inter eos fuis
' turus esset coitus; Namque obnoxij non erant corporeis huiusmodi voluptatibus. Le ita- Lex teive. que rei Venereae post peccatu inducta est, quia nereae. tunc per coitam iussit Deus humanum genus Procopius propagari. Idem etiam Procopius cap. super cap. . su lenesimi Et Euthymius in Psal. o. sensere. Pςx Genςs, Ratio autem cur praeclarissimi isti auctores ad
Eux miv opillio e deuenerint,est,quod etaistimare Wyi '' potuerunt, sine libidine, brutatique Vol ptate,quam omnino status ille integer,&pe hctus non patiebatur, fieri posse coitum. V 2. Thom. de beatus Thomas loco praedicto haec pertra F. ctans , declarauit filaris Se taminae t coniun-
tionem,etiam sine foeda libidine ieri,& fui
65쪽
ram ante peccatum in primis parentibus:Sed, inquit,hoc non dicitur rationabiliter. Ea enim . quae sunt naturalia, homini neque subtrahun tur, neque dantur homini per peccatum : Manifestum est autem, quod hominis secundum Narura boanimalem vitam, quam etiam ante peccatum nituis est habebat, ut supra dictum est natura est, ge-gςΠς - ξ nerare per coitum, sicut & caeteris animalibus P ς ς ixu persectis i & hoc declarant naturalia membra ad hunc usum deputata.Et ideo non est dicet dum, quod usus horum membrorum natur liuies non fui siet ante peccatum, sicut Se cael rorum membrorum Sunt igituri in coitu, duo VI. consideranda secundum praesentem statum, Duo in eoa Vnum quod naturae est,scilicet coniunctio Ina--ςonsi ris,& foeminae ad generandum. In omni enim ος Ru .genoratione requiritur virtus activa de passi- Virtus actiua,unde cum in omnibus,in quibus est distin- μὴ 'ς passi hctio sexuum, virtus activa sit in maro, virtus vero passiua in scemina: Naturae ordo eXigit, tione reia ut ad generationem conueniant per coitum quisuuta' piasculus & foemina. Aliud autem, quod consi derari potest, est quaedam deformitas immoderatae concupiscontiae, quae in statu innocentiae non fuisseti quando inseriores vires omni
no rationi subdebantur. Vnde Augustinus in AurusUIb I .de Civit. Dci:Absit, ut suspietemur,non po- -.de ciuitituisse prolem fieri, sine libidinis morbo, sed eo
voluntatis nutu moverentur illamen bra quo ,
caetera, & sine ardore ,& illecebroso stimulo cum tranquillitate animae corporia. Quam
66쪽
Obrem futurae erant ante peccatum laudabiles nuptiae , dc viri atque foemi nae coniunctiones, per quas humanum genus, non moro, angelico, sed humano multiplicaretur; Et id is Genesa. circo ait Scriptura: Non est bonum, hominem
esse solum, sed faciamus ei adiutorium simile sibi, ut ex similib similis generaretur soboles' Illud vero, quod affertur ultra e 1 Relinquet VII. homo patrem tuum re matrem suam, ct adhaere--
Exponitur bit uxori sua. Non arguit unum quem quem py0posix' trimonium contrahere oportere, neque re
A i h qu i prehendit C stitatem vel virginitatem selliani homo, die. tes. Ducet autem praecipue duo et Primum. quod matrimonium nulla ratione soluatur,sed ut quoad vixerint, maritus & uxor una simul perseuerent. Nam Christus Dominus noster,
cum haec verba Moysis Pharistis de libello repudij quaerentibus, interpretaretur, id ipsum
Matthaei decim onono docuit : Non legistis, Matth. is. ait, quia, qui fecit hominem ab initio, masculum Se foeminam fecit eos, & dixit, propter hoc dimittet homo patrem Se matrem, & adhaere bit.vxori tuae, & erunt duo in carne una ita ir&mu- que iam non sunt duo , sed una caro, quod er-lier sunt v- go Deus coniunxit, homo non separet. Clana ς-xψ- rissim8 profectd Christus hic . Moysis sen sum extitisse, coniugium viri & uxoris esse iti dissolubile, commonstrauit, tum quia mala lu:n & sceminam fecit Deus: tum quia simi Foemina na est os ex ossibus viri,tum etiam, quoniam
est os exosanabo sum una caro;tumpostremo qui Prop-
67쪽
ter illam, ut illi adhaereat, relinquet homo patrem & matrem. Qua de re totam Moysis sen tentiam unico verbo colligens, inquit: Quod ergo Deus coniunxit, homo non separet. Ergo non hic agitur de Matrimonij contrahendi praecepto, aut de coeli batu .siue virgini tate no seruanda,sed de perpetuo vinculo, quo
maritus &vxor vinciuntur. Secundum,quod haec verba praetendunt, est docere quo nam pacto, quave ratione ma aitus 3c uxor debent adinvicem vivere.Sequitur enim ibi: Et erunt duo in carne una: Nam- Maritus Seque & ad hunc sensum docebat Apostolus in VXor, quo epistola, quae e it ad Epheseos capite quinto,dieens: Ita & viri debent diligere VXOrQs suM, εphec ue. t corpora sua, Qui suam uxorem diligit, ipsum diligit: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit, 3c fouet eam, sicut de Christus Ecclesiam ι qui membra sumus corporis eius, de carne eius, Sc de ossibus eius. Propter hoc relinquet homo patrem & matrem suam, & adhaerebit uxori suae, & eruna duo in carne una. Ecce,quomodo Paulus postquam praemiserat diligendam uxorem , quia . a Christus diligit Ecclesiam,Docet ad hoc, csse
amandam,quod unum corpus sit unaque caro cum viro,sicuti scriptum est, erunt duo in ca ne una. Non ergo de Matrimonij tantum con- Dilectio
Aunctione iuxta beati Apostoli sententiam lo- in rquutus est ibi Moyses, sed quae dilectio inter coniugatos foret seruanda,dςmonstrauit.
68쪽
Appellauitque Adam nominibus suis,
a I. OAnimaba per Angelum aciducuntur ad Adam .
rim Tabel. v. LAngeli diuersas linguas impresserunt b
VI. Lingua Hebraea fuit prima lingua. - ps N libro Geneseos cap. a. scriptu
ta reliquitMoyses:Formatis ritur, Dominiu Deus,de humo cunctis a- l mmantibu/ terrae est uniuersis vos, latitibm coeli, adduxit ea ad Ara. es viders,quidis arre ea; omne enim quo v , Ouit Aia avima visentis Esum ess nomen eius. Exponitur 6 pellavit1 Aiam nominibuι suis cuncta ani proposit o mantia, ct uniuersa volatilia coeli, ct omne, b
sias terra.hqc Moyses 1 Sane ego non arbitror ambigendum primos parentes tam aetate cor poris'. perseexione ,quam animae virtute per sectos fuisse creatos; Naq; quq hic dicit Moy ses, palam ostendunt,. quod illi neque per aetates,aut dies. vel annos in corpore adolescebar.
quoniam si secus esset, 'tique Scriptura non dixisset
69쪽
que etiam eorum animae paulatim proiiciebat in scientia, sed statim tam in moralibus discipli his, quana speculati uis scietijs perfecti euasere: et Hoc quippe teitatur Scriptura, quam modo II: induximus, quando animalia cuncta ducta fuisse ad Adam refert, ut videret Dominus, quomodo vellet vocare ea. Nomina autem,cum a Nomina a rerum propivtatibus de sumi oporteat, nece L proprieta- se fuit animalium proprietates nouisse Adam, ribus xςiu
illi homines erant omnium hominum quatum ad corpus principium unum;Ita profecto unu, idemque caput disciplinarum este sequireba- . . tur,quo scilicet, ab eodem uno corpus simul Seeruditio haberetur a posteris. Fuerunt igitur persecti,tam quo ad corpus, quam quo ad ani
Petet aliquis: Quomodo potuerit Adam, Obiectio. uno loco simul, eademque hora, species ani malium Ouinium haberc An Deus adduxit ilia clatan Angeli portauerunt, an a seipsis venerui ad Adam Arbitror, Aneelos accepta ivlsione Solutio a Deo moui se animalium aestimatiuam; ut ve- Exempla lut quodam naturali impetu moverentur , ve- muit idinnirentque. Iubet quippe Deus, iussionem suscipiunt angelii & intelligunt pecudes, Obe- Num. ii 'diuntque animalia: Nam qu s, quaeso, locutus Psal. iovest arieti, ut inter spinas se mactandam praebe-
antequam illis nomina imponeret. l Hac quo que primorum parentum perfectionem ratio nobis, ut credamus,suadet. Sicut enim primi
70쪽
ret Abrahae Quis allocutus est coturnices, ut castra Iudaeorum replerent in deserto Quis i'Lucae ue. piscante Petro in eius rete vocavit pisces Aut Ioan i .ionae naufragium patienti praeparauit Cetumii R ade re mouerunt Angeli aestimatiuam ani malium,&sponte ad Adarn venientia, nomina λ .' ab eo imposita suscipere. Cqterum autem, cum ait num essit nomen, quodvocavit Adam. de no minibus tantum & Hebraicae lir uae vocabui 1 1i. lis sentiendum est. ' Illa quippe matrix omniuintlix om linguarum, una eademque intacta,usque ad et nium lin dificationem turris Babel conseruata est, Nam Du ait Scriptura:Terra tunc erat labij unius;&di- Genes. H. xerunt diuinae personae: Venite confundamus V. linguam eorum. l Putandum existimo,super borum hominum audaciam volente Deo comprimere, diuersos Angelos, diuersas in homi- , ni b. linguas fuisse operatos, verbi gratia: Vnusvni homini linguam impressit Babylonicam, Alius alteri Aegyptiam L Alius alis Graecam. LInguarii Quamobrem fortasse idem Angeli propterea Ructores. diuersarum gentium Principes appellati sunt, earum videlicet, quia suerunt linguae authoia res. Et ita postea quaecunque lingua sua adi VI. nenit, imposuitque rebus nomina. f Hebraea autem lingua per Adam primitus data in ea parte hominum, qui vel sub ipsius Dei prote elione, vel more aliorum sub Angeli cuiusdam . defensione remansit. Porro sunt nolinulli, qui
existiment, illam fuisse Chaldaicam, quoniam Abraham Chaldeus usus est ea, & ad posteros
