장음표시 사용
121쪽
i Ist. eodem ex opere facile colligitur , min Italia foruisse ultima Ciceronis atate : qu atate Virgiliu tum juvenis , operam ei dare polluit. Ex hoc primo Ecloga Cersu , Prima Syracoso , dic. sunt qui proben ν, hane inter eateras strinstemporis primam et e ς eamque a Cieerone fuisso ditam m theatro , cum a Cytheride De Liranda
.ima cansaretur et unde ad Dam Virgilii Ias dem Cicero exclamarit : Magnae spes altera Romae. Sed haae Donati somnia sunt , quatin multa smniavit. Videtur quippe poeta profiteri Eri. I.
venissese primo Romam , ut agros recuporaret suos rat Cicero annis ante divisionem agrorum fermσ duobuν obiit naempe sub initium TriumsisHis procriptioni , anno υ. e I II. Cum agri di se non sint ni si anno v. e. 71 1. ineunte. Immo probo eg ax iisdem versibus o hanc non eo primam : Prima Sy- Tacosio dignata est ludere versu : igitur mis jam primum , sed anna etiam lusarar: idque unum Fruscat se primum omnium inter L tinos, Es eolieum scribae idi genus de Gracia seu Sicilia , transulisse. Quo ausem ordine ne umore hoc scriptusii , incertum est.
Silenus J Senex , B.rcchr Pausania in Attis. Quannueritius & paedagogus qιiam aliqui pingunt Sile
sem per asi no vehit, temper, num pedibus humanis, Sa- ebrius discribi solitus; cor- tyros caprinis. nuto capite , simis narib is r Satyri alitem e Bacchi cm magnae tamen solertiae un. milibus e iam fuerunt, sata de dicitur multa, sapienter citate insignes. lutarchus edisseruisse regi Midae r me in ita. refert. unum ex illo moraturque rex Antigonus genere ad Srllam eme addu-
vertisse sibi laudi, quoi abictum. Hieronymus in vita hostibus propter defornrita ' Pauli Eremitae , unum quo , tem quasi Silenus ridere uritque a S. Antonio visum esse ut est apud Senec. De Ira I. testatur r itemque alium ab D 2L. Nomen a. omni Alexandrino populo , Icomma a iacere , eaυillari , Costantini temporibus. Aliii
ex AEliano , l. s. var. his . tamen, hos inter spectra auec. 4s. Sillani autem dicuntur naturae monstra reserunt , a
122쪽
ad tabulas. Nomen deducit A lianus a σεσηρεναι , quod est, os habere in modum risus eanini conformatum: Casau- bonus a Dorica voce σάταρ, iocari: aliunde alii. Tanes his non absimiles, Forum primus Pan , Mercu: ii filius , a παν omne Ide quo multa Ecl. 2. II.
sylvestribus in locis affari homines M alloqui putabantur : quod aiunt in prae lio Romanos inter Zc Etruta cos de restituendis in regnum Tarquiniis accidisse rvoce e tylvis erumpente , quae Romanos bono esse ani-
P Rima Syracosio dignata est Iudere verse
Nostra, nec erubuit sylvas habitare Thalia. Cum canerem reges , praelia , Cynthius aurem Vellit, & admonu tr Pastorem Tityre pingues
Pascere oportet oves , deductum dicere carmen. , prima omnium , dignata es eanerea I Sicula carmina : nec eam puduit incolere nemora. Cum canerem reges se bella , Apollo me licavit aurem,stme sic admonuit et Tityre, decet pay torem pascere pingues oves, 3c componere tenuer ver s.
i. Trima Dracosio. J Primus e Latinis non sum dedignatus scribere carmina buconca , ad imitationem Theocriti Syracusani. ora eosio e ut brevis esset syllaba tertia quae alioqui longa est
in Dr.ιcMis, Συρακουσέο . SI-racusa uibs Siciliae tunc amplissima r urbes olim quatuor, ex Cicerone; quinque, ex Strabone ambitu suo complectens. Nunc Saragusa.
1. Thalia. J Una e noνena Musis , comoediae & 'ludi crorum praes.s : a , viresco , 'reo , exhilaror. 3. Cum canerem reges. JDicitur Virgilius res Albanas primo tractandas susce-
. rifl. , sed abjecisse deindenus , M ad bucolica stu.
i. Onthius. 4 8c Cunthia, nomina Apollinis N Dianae: quia nati ambo in insula maris AEgaei Deis , ubi mons est Canthus. 4. Aurem vellit. J Proverbialiter dictum , pro admonuit , sive quia , ut vult Erasmus , in ius ituri velli
cabant aurem illius, quem esse testem volebant : unde Horat. Sat. l. I. Ps. Licet an testari eis vero oppono auriculam , rapit in jus. Vel quia , ut vult Servius, auris memoriae consecrata est: quemadmodum frons Geis . nio , & di siti Miner Uae. Durum hic te appellat Virgilius , ut Ecl. I. r.
123쪽
BUCOLICA ECL. VI. I Nise ego namq; super tibi erunt qui dicere Iaudes.
Vare , tuas cupiant , & tristia condere bella θAgrestem tenui meditabor arundine Musam.
cam musam : siquidem multi suppe unι tibi, qui
optabunt relibrare Iaudes tuas , scribere sun pa bιIἰά e canto ea, qua a Phoebo jusus sum cantare.'
est, tenue , a Iana, quae ad l non videtur ejus fortuna maiorem tenuitatem nendo i tum, cuni Eclogae scriberen- deaucitur. Horat. Epist. I. tur , satia Virgilii sortunae a. r. Tenui dedae poἡ- praestitisse , ut hie illi tammata filo. Tibul. l. t. 3. ῖς. effusis laudibus adularetur. Deducat plena semina longa aerintilius vero Cremonensis, colo. de quo sic Eusebii chron. al - . Vare, me. I De illo annum primu Olvmp. Ias. magna lis apud interpretes. qui respondet anno C. Alii enim laudes illas attri- 'ro. alantilius cremonensi huuntF..Alpheno Varo. alii Virgulio Horatii familiaris. IP.2uintilio Varos allist in. moritur. Idem ille est, quem tilio Cremonensi , quem item servius virgilii cognatum vocant. Constat hos appellat; & culus in mortis tres Virgilii aequales fuisse. Horatiusvirgilium consolam Alphenus quidem Varus, tur , Od. l. t. 14. Sed huie Servii Sulpicii jurisconsul- a nemine , praeterquam ali discipulus . iurisconsultus Grammaticulis mari cogno. ipse fuit celebris r qui ex men tribuitur. Omnino igi- arte sutoria ; aut, ut volunt tur laudes istae ad F. εωηι alii, tonsoria. ad Consulatuitium Varum referendae ni Eadrepsit , an. U. C. γ s. qui magnis muneribus nubDigestorum libros scripsit Augusti imperio perfunctu
quadraginta. Laudatus a est. Consili. an. U. C. 7. t. Gellio propter studium an-:syriae deinde praeses per anis liquitatis, lib. s. e. Ab HO- nos octo. Denique missus in ratio memoratur propter Germaniam cum tribus Ie- vafritiem. Sat. l. i. 3. Abigioniblis 1 quas ingenti et interpretibus Horatii , Cre- de amisit, insidiis ab Atmis monensis dictus. Tamε huic nicieircumventus , an. V.C. non puto dicaram esse hanc, fit. tanto suo dolore, ut Eclogam 1 tum quia nulla,sibi consciverit mortem ;laude bellica, sed una Rrenis tanto Augusti Iuctu , ut ca si claruit: tum quia , cum,put illidens parieti ex Iam sutor dieatur fuisse , nee ad rei r Vare , Iegiones redde.
eonsulatum nisi diu post 1 τ. Et tristia be . I Miror
oritum Virgilii pervenerit ι l hic Nannium & alios, qvi
124쪽
tron iniusta cano: si quis tamen haec quoque, si quis
o Captus amore leget ; te nostrae, Vare et myricae , Te nemus omne canet: nec Phoebo gratior ulla est.
Quam sibi quae Vari praescripsit pagina nomen ., Pergite, Pierides. Chromis &Mnasius in antro Silenum pueri somno videre jacentem Inflatum hesterno v enas, ut semper , Iaccho. Ieria procul tantum capiti delapsa iacebant r.Si tamen aliquis, si aliquis hae etiam Iegat ho--m amore percisus ; te nos ra myrica, , te omnis
vidarunt Silanum in caverna postratum somno ς venis tumensibus hesterno vino , ut mos est. Erantromi lumi orona o tantum lapsa e evite .ibella intelligunt Germanica. Varo,iam is hestatilla enim anno post obitum Virgilii, septimo circiter x vigesimo aesta sunt.Bella igitur significantur alia, quibus Varus per Triumvirales tumultus interfuerat: mstia, non illi, sed ejus hostibus4 a .parviss*neratim. s. Si quνs tamen , corr. JQuanquam Apollo me deis serruerit a tuis tactis heroi -
sco versis describendis : si uia tamen haec legat buco-llica ; is nomen tuum nostris v θlvis, seu bucolicis . un- AIque sparsum reperiet rnuod quidem ideo undique ac si , quia scio , scripta moebo placere magis Nulla,
vivam quae nomen tuum Prae. rum. Et vero etiam nona
ge. latebo. Bacchi nomen ah ιαχ. , elamor ob vociferantes in ejus CO--.tatu ebrias mu ieres. I 6. Serta procaei tantum , ere. I sic inplicat Turnebus hanc vocem . tantum et serta procul iacebant i tantum delapsa e capite, n- rupta. non calcata. sic Cerdanus a Jacebat, dormiebat, vinum inhalabat , ones habebat eo
brietatis notas; haec una tam tum nota deerat , quod serta lon gereret in capite Hic enim erat ebxiorum mos.ca piam coronam mi in eaput .
assimilabo med ola ebrium Plaut. in Amphit. 3. 4.
125쪽
rit gravis attrita pendebat cantharus ansa. Rggreni nam saepe senex spe carminis ambos Lo ierat o iniiciunt ipsis ex vincula sertis. Addit se sociam , timidisque supervenit AEgle , AEgle Naiadum pulcherrima : jamque videnti Sanguineis stomem moris & tempora pingit. Ille dolum ridens: Quo vincula nectitis inquitia SoIvite me, pueri : fatis in potuisse videri. grande poeulam suspen=m erit per an
tritis. Hunc invadentes , injiciunt vineula cotT- ficta ex 'sis raronis : me enim ille senex uisum ua deceperiat. me versuum AEgle adjungis se s
tem tempora moris rubris. Ne eiaens fraudem a Cur, ait, implicaris mihi Uincula' expedire nae ex iis,
spueri :suseu quod puraserim deprisori a vobis.
Georg. r. 2s . Num torrete igni frux s. 17. Cantharur. J Vas vi- narium , in formam scarabei, qui κά θαρες dicitur. Baccho sacer est : unde notatus superbia C. Marius , quod post victrariam Cimia hricam cantharis potare Liberi patris exemplo allius fuerit , ex 'Plin. l. 33. Ir. 18. ambos Latina forma ; ambo Graeca, ςμφω. Sic duo i, & dκο, δύο. Ecl. s. 68. Craterasque duos ἐJatuam. AER. r . 28s. Si duo praeterea trier Idaea -- distet terra viros. 2I. Egle Naiadum ΟΙ-κherrima.JAb splendori Nympliat nomen , Ninrae solis filiae. De Naiadibuι , Ecl. r. 46. Dicuntur Naim a
xat hie 1 vel Naiader, aue Naides , trisyllaba voce, Ecl. io. ro. Nisi edes indito cum Gallus amore periret. et t. Sanguineis frontem naris. I Moram, selictas arboris mori r meu e . V at f.nis guinea r quos, candidae et 'estent prius , ε sanguine Pris rami Ec Tliis a Tubi terer induerint. Ovid. Met.
:4. Satirespreuise Mideri.Isupple , ad impetrandum quod vultis et quia , loquie Servius, semidei, eum
lunt tantum , viden uret a que aleo, si videri volunt , signum est eos velle vident, bus postulata concedet
Uel sensiis est e solvite me , satis enim ludi est, quod iuvisus sim vobis , qui ligari possem.
126쪽
s Carmina , quae vultis, cognoscite: carmina vobis ἐHuic aliud mercedis erit: simul incipit in se. Tum vero in numerum Fauno que serasque videres I udere , tum rigidas motare cacumina quercus. Nec xantum Phoebo gaudet Parnassia rupes ιso Nec tantum Rhodope miratur & Ismarus Orphea. Namque canebat uti magnum per inane coacta Semina. terrarumque , animaeque , mari'; fuissensi
Et liquidi simul ignis r ut his exordia primis omnia , & ipse tener mundi concreverit orbis. Audite versus quos petitis e vobis versus ; huic AEgle , aliud pramium erit i simul ipse incipit. Tunc vero aspiceres Faunos se feras saltare Ad caurum , tunc duras quercus cacuminibus nutare. Necmsns Parnasus adeo latatur Αρolline ς nee Rhodope Ismarus adeo mirantur Orpheum. Cantabat enim quomodo semina terrarum ,ingeris, ma
ris , is simul puri ignis , tangregata fuerint
in immenso vacuo : ut ex his primis omnin 'rincipia , ipsa moles recentis mundi coaluerit.
2τ. In numerem ludere. J ab ostiis Hebri. Haec lo
saltate ita , ut motuum ra- peragravit Orpheus Vates , tio& mensura, cantuum ra- de quo Georg- 4. s . tioni x mensurae respon- st. Namque canebat uti
deat. De Faunis, in notis adioee. J origo mundi , iuxta argumentum huius Ee . opinionem ξpicuri philoso- Parnasa rures. J Monsiphi Atheniensis , ex oppidω In Phocide , Cithaeroni & Gargetto : qui natus annoe Heliconi vicinus ; gemino ante Christum circiter i i. vertice : quorum alter Nisa regnante in Macedonia Phi- vocatur , Baccho sacer et al-ilippo Alexandri patre : exter Cirrha , Phoebo Musis. calculo senex obiit. Cujusque dicatus. philosophiam de rerum naiaso. Rhodope. J Mons Thra- tura versibus persecutus est ciae , nivibtis semper hor- Lucretius. Saluebat 4 igitur xens,ad Euxinum mare pro-iduo rerum principia, tensus , ex quo Hebrus pro- dc inane r quia quicquid est. fuit. Isimari si plur. Ismara o Vel continetur , & est ple-
mons alter, in maritima re)num; vel continet , dc est
sione Thraciae, noo procuH-Dane vocabat, sta-
127쪽
πiam durare solum . & discludere Nerea pontocceperit, & rerum paullatim sumere forma q. Iamque novum ut terrae stupeant luce cere solem , AEltius atque cadant submotis nubibus imbres :Incipiant sylvae cum primum surgere , cumque γ Rara per ignotos errent animalia montes. Deinde quomodo terra experit si dari , aquas Ampellere a se in mare , is accipere sensim speetes verum. Postea quomodo terra miraretur soleis ocentem emicare , is quomodo pluvia decio
vent e nimbis alte remotis a terra et eum nemor runc inciperent crescere, eum animalia adhuc sera et varemur per montes nondum cognitos. tium usquequaque diffusum , carens corporibus I tenum appellabat, atomos, sive minuta corpascula , t
eo inani volitan ia r quae hica Virgilio femina vocamur et
quorum ex sortuito concur- si coaelu ritit illa quatuor , quae dicimus elemeta, ignis, aqua , terra , & aer. Aerem hic animam vocat, post Lucretium I. c. s p. Ventus rubi, atque anima subito vis maxima quadam. Qiria animabilis oe Dirabilis est , ex
C cer. De nat. De r. l. L s . Ex his porro elementis , in. ter se ordinatis ac tempera tis , calum , sol, animalia, caeteraque deinde formata 'sunt.
's. Solam. I Primo dicitur de planta pedis . sic Lu-
te trita solo. Hinc' μlea di .cta, quae partem illam pedis obtegit. Hinc oc solumrro terra vulgo sumitur , ex Varr. l. 4. de L. L. quia1.-to , id est , planta pedis te
ritur. Neque pro terra tariatum , sed pro unaquaque res quae alteri supponitur , ea minque sustentat. Pro mari ,
Afra teneων solum. Frequentius tamen pro terra, tam in singulari , quam in plurali numero . Georg. I. sci. Ne saturare fimo pingηι pudeat sola. 33.Piscludere Nerea ponto. Pontus hic usurpatur , non Pro aquis , sed pro loco , sive civitatibus terrarum , in quibus aquae segregatae sunt. Nerens vero sumitur pro aquis ipsis. Is luxi aOrpheum, Denrum antiquissimus est ejuxta alios , Oceani dc Tethyos filius. Idem ex Doride, sorore & uxore sua, m ximam Nympharum marinarum turbam suscepit, quu
128쪽
Hine lapides Pyrrhae jachos , Saturnia regna, Caucaseasque resert volucres , furtumq; Promethei. His adiungit, Hylan nautae quo fonte relictum Clamassent tui litus, Hyla, Hyla omne sonuet. Deinde narrat saxa projecta a Pyrria , tempora Saturni , ct αυes Caucasi, o ignem fisreptum a
Prometheo. Addit his rebus , quem ad fon me: taetre uta alta vocassent Halan a um equomodo. ripa omais, refreret a Hyla Hala.
Nereides Nerea , acci sativus Graecus. 43. Lapides PIrrha, . IPyrrha Delicationis uxor fuit, cita apud Thessalos regnante, contigit diluvium: ex quo ter Vati Auntaxat hi duo , Se navicula, delati in
Parnassum ; qui . montium Oinnium unus aquis submei sus non fuerat, Ibi Themi. dii oraculum consuluerunt. de reparatione generis hujmani: acceptoque restonis. ut in agnae matris ossa post tergum pro 'curent , lectos ἡ terra omniparente lapides
pol ecere et quorum qui sunt Deucalione projecti , in marest qui a PyTrha, in Res
iunt. Orid. Met. t. 318. De Saturni e gno , Ecl. 4. s. 41. Caucaseasque . c. I Prometheus, Iapeti filius ex Asia conjuge , Deucalionis pater cum ignem ὁ coelo furatus esset , almota solis currui face 8 ferulis confecta : eoque igne , νel hominem a se e luto formatumanisasset s vel , ut narrant alii, plurimas artes adusium hominua reperi sint: a Metis
scopulo ligatus est et vultur,au .aquila lecori eius assidue pertunaendo adhibita. Gucasus , Asiae mons notissimus, inter mare Euxinum. dc Ca tam ., mont de Cir- 'cassis, 3. 'tan nauta quo fon- te, ere. JHylas.puer, deliciae Hei culis, ejusque comes iaArgonautica expeditiqne. Is eum ὸ navi descendisset ad . , aquati nem . n ripam fomtis incumbens urnae ponderedemersus est i a Nymphis
ut fabulantur , raptus s ab . Hercule re Argonautis diu .. frustxa iuclamatus. Unde in ejus memori m sistennes eo in loco institutae sunt incla- mδtiones, dc cursitationes populi, ex solino , c. 2.
fuerit. ambigitur. sol inusmiam sontem dc lacum ata signat , qui Prusiaden Biis. thyniae . urbem alluit. Alii Asicanium ejusdem regionis fluvium , &c.
44. Haia , HIta omne. Is OxRςi vocalem longam ante
aliam vocalem raro elidunis .& saepe coiripiunt: ita. hoc
129쪽
ix fortunatam , si nunquam armenta suissent Pasiphaen clivei solatur amore iuvenci. Hi, , virgo infelix , quae te dementia cepit e Prcetides implerunt talcis mugitibus agros: ne non tam turpes pecudum tamen ulla secuta est ira Concubitus r quamvis collo timuisset aratrum ,
Et saepe in levi quaesissee cornua fronte. - . virgo inselix, ta nunc in m ntibus erras et Ille latus niveum molli filius hyacintho , Ilice sub nigra pallentes ruminat herbas: Et ob amorem tauri ramiolit Pasiphae ς felici, si x nquam tauri fuissest Ab , mulier misera , quo
insania te oeeudiavit 3 Filia Phaeti repleverunt eam pos falsis mu tibus: nulla tamen earum quasivit tam in mes amplexus pecudum ; lirat metueret suo eouo jugum aratri , , ope exploraret eo nua in fronto polita. Ah, mulier misera, tu ,τm vagaris per montes: taurus vero reelinans eandidum latus in tenaris Ma
inrrhis, sub umbrosa, illea regustat herbas pallidas e
Ibeo Virgilii s. s. Pa'haen. J Pilia Solis satir nomen a patre deludum, qui πῶσι φαέ , omnibus lueerr uxor Mi uois regis cretae: quae tauri amore capta, & Daedali artificis ope vaecae ligneae inclusa, Minois taurum Etauro peperit , se-jmihominem & semibovem . Reliqua AEn. σ:16.Virginem vocat, etsi jam Phaedrae , Ariadnes, & Androgei matrem et Plauti , Terentii, &Euripidis exemplo ; qui sic appellant corruptam etiam quamlibet Reminam , mO.ujunior sit. 43. Pratides. J Filiae Proeti regis Argivorum, & Antiae, vel Sthenoboeae. Hae cum se Dadai larma aequipara-
rent, ab illa in eam. actae sunt . ut vaccas se pu-
rarent mostea sanatae sunt a Melampo. Rusos mugitus
vocat, quia re ipsa non erant vaccae, sed vano errore deinceptae saepe frontem tenta bant , explorabantque num cornutae essent.
lus in cavitatem demissi G-bi, a quibusdam animalibus
revocantur , & regustantur ι quod ruminare dictam est.
s . pallentes herbas. I quia calore stomaehi viriditatem
amiserunt, cum remandun- . tur. De , Ecl. se
130쪽
P. VIRGILII MARONI sss Aut aliquam in magno sequitur grege. Claudite Nymph , Dictaeae Nymphae , nemorum jam claudite saltus.
Si qua forte serant oculis sese obvia nostris Errabunda bovis vestigia. Forsitan illum , Aut herba captum viridi, aut armenta secutum ιPerducant aliquae stabula ad Gortynia vaccae. Tum canit Hesperidum miratam mala puellam e Cet ranseatitur aliquam vaccam in numerose a mento. O NImpha, , Cretenses 'mpha , et audita jam , claudite saltus Disarum : ut videamus , an
fortasse alicuia Ova vestigia inuri s nostris ocise
jiciant illum ad stabula Gortonia , aut sectan tem greges , aut viridis herba eupidum. Deinde cantat virginem admirariam poma Hesperi um
ss. Claudite N phae. verba sunt , vel Pasiphaes,. iam Silenus loquentem 1nducit ad Ny has et ver ipsius sileni Pas hara solantis , & Nymphas precantis, ut ei in inveniendo tauro opem ferantast. Claudite. I Retibus , sive indagine ; quomodo se rae clauduntur in venatione, ne aufugiant. satius. J A saliendo et pars est sylvarum , vel in qua spissae arbore, exilium & assurgunt altius, ut Isidoro placet; vel potius , ut Varroni , pars vacua 8c expedita ab arboribus , ubi pecudes libere pascat dc exi-siliant. .Ita Georg. 3. I 3. Saltibus in laeuis pascant.16. Dictaeae. J1 Dicte , qui mons est in Creta celebris , cujus in antro apes Jovem inrante aluere.Geors 4. II .
38. Forsitan i Ilum , δFortasse . nisi clauditis syl. Vas , effugiet stabula ad
Gor nia. Goruna , vel co ona, oppidum Cretae mediterraneum , laetioribus p
Solis armenta fuerunt. 61. Hesperidum miratam
mala puenam.) Atalanta est, filiaschoenei regis in Scyro, maris AEgaei insula et quae
cum procis cursu contende bat ea Iege , ut victori nu. beret , vilaum occileret. Victa tandem est ab Hippo. mene , Mariis vel Neptuni nepote r dum aureis malis ,
quae ab illo prolecta intercurrendum fuerant , colligendis Occuparetur. Mala
Hippomeni dederat Venus , ex lwrto Hesperidum. Hes. perides fuere tres , AEgle , Arethusa, ec Hesperethusa a