De Justitia, seu Divinarum institutionum adversus gentes L. Caelii Lactantii Firmiani Liber 5. Recensuit, variantibus lectionibus, annotationibus, castigationibus, ac dissertationibus illustravit F. Eduardus a S. Xaverio C.E

발행: 1757년

분량: 293페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

1 ia De Iustula Dipina Seg.6. 7.8. quam potissimium' caussam esse dicamus

Utrum ne ...

Heritas odium parit Ut ait poeta , quasi divino spiritu instin eius : an erubescunt coram justis , & bonis esse nequam Z an potius utrumque λ Nam &veritas ideo semper invisa est , quod is , qui peccat , vult habere liberum peccandi locum e nec aliter se putat malesaliorum voluptate securius perfrui posse , quam si nemo sit , cui delicta non placeant .

a Veritas odium parit. Vide infra ad Cap. xx I I. Seg. I. notissimum ex .andria Terentiana proverbium. A. I. Sc. I. sso. . . . . meritas odium parit

Ergo tanquam scelerum , & malitiae tuae testes extirpare funditus nituntur, & tollere graves, quos ' sibi putant, tanquam visa eorum coarguatur . Tollere graves, quos sibi putant. Al. Post tollere: comam pononi, & legunt :gravesque sibi putant .

Vide infra Cap. XIII. Seg. I.

Cur enim igne aliqui in emporave boni ,

132쪽

Lib. V. Cap. IX, Seg. 8. 9. IIIui ' , qui corruptis moridus publicis convitium heue vivendo faciant i cur nou omnes sint acque mali , rapaces , impudiet , teri , periuri , evidi , fraudulenti rpotius auferautur , quibus coram k inale viavere pudet , qui mecanuum foviem si non Perbi; , quia taceut, tamen M vitae genero di miti feriunt , verberant . Castigare enim videtur , ruicunrue diffentu.

Haec diverso charactere scribi debere iudicavimus; nam verba sunt impiorum propria, quibus quum nihil optabilius sit libertate faciendi quicquid quocumque tempore, ac loco libuerit, intempestivum videtur , quod propriis voluptatibus opponitur . b Qui BUs CORAM . Sic etiam Aldus. Al. quos estram . Male r est enim Anastrophe et eoram quibus . Respecit heie Nost ad Cap. II. Lib. Sapientiae , cum quo si ea conseras , quae Panthe istarum Coryphaeus in suo nefando opere conscripsit, larvatam verborum fucis eandem hanc caussam illic latitare deprehendes .c Qui pecaantium frontem. Al. fontem .d auιa tacent, tamen ipso vita genere . Bon. qui tacet . . . generi. Al. euere vita.

Nec est magnopere mirandum , si adversus homines ista fiunt , quum adversus ip- suu Deum , propter eandem caullam , in-

133쪽

ii 4 De Iusitia Divina Seg.9. IO. II. surrexerit etiam populus in spe constitutus φ, nec Dei nescius et sequiturque justos eadem necessitas, quae ipsum justitiae violavit autho-rem - . a populus in spe Constitutus Oe. Intellige

non solum Hebraeos abominandis gentilium ritibus coinquinatos ; verum etiam eos, qui quum in Christi militiam nomen dederint, non se ad ejusdem leges ,re voluntatem consormant, sed eas suis depravatis moribus ita accomodant, ut dicere non relarmident: Legum iecirco servi sumus , υι LIBERI esse posmus. b 'ussilia violavit authorem. Nempe Deum, Cuius iustitia in aeternum manet.

Uexant ergo , & exquistis poenarum generibus excruciant, parumque habent interficere , quos oderunt , nisi etiam crudelitas corporibus illudat.

a Poenarum generibus. Bon. carex prima voce.

in ii ' Si qui autem doloris , vel mortis metu avel suapte perfidia st , caeleste Sacramentum deseruerint - , & ad funesta sacrificia con-- sena Suapte perfidia . S e etiam Aldus r Al. sua. h Geleste sacramentum deseruerit. Fidem catholica

134쪽

Lib. V. Cap. IX. Seg. II. I 2. II. I l Ssenserint , eos laudant, & honoribus mactant , ut eorum exemplo caeteros illiciant.

cam intellige. & id omne ad eam pertinens,quod sub arcani disciplina primis Ecclesiae sareulis occultabatur. Multifariam id violari poterat.Aliqui enim Idolis thura adolere cogebantur, & hi dicti sunt: Sacrifiaeati , ac Thurificati. Alii , etsi non sacrifieassent, nee thura odolevissent ἔ tamen tamquam si id praestitissent, a Praesidibus , soluto pretio , libellos , &literas impetrabant, ne torquerentur ab aliis, si forte in eos indicissent, & Libellatici isti dicebantur . Nonia nulli sacros codices iudicibus deferebant, & hi appellabantur Traditores . Communi autem vocabulo omnes Lapsi vocabantur, ut ad lib. de M. P. fusius dicturi sumus .

I et V

Qui autem magni a stimaverint fidem , cultoresque se Dei non ' abnegaverint, in eos vero totis carnificinae suae Viribus , veluti sanguinem sitiant , incumbunt, & desiperatos vocant , quia corpori suo minime parcunt : quasi quicquam desperatius esse possit,

quam torquere , ac dilaniare eum , quem scias esse innocentem . a Cultoresque se Dei non &c. Bon. cultoresque se

Adeo nec pudor ullus apud eos supe-H a rest,

135쪽

3 16 De a DIOiua Seg. l . Iq. rest , a quibus abest omnis humanitas: & retorquent in homines justos convicia sibi congruentia μ .a Et retorquent in homines justos convicia sibi congruentia . Ab iis, qui Christianos, ac fideles Christi appellabant: desperatos, Impios, Infaustos, Profanos, Atheos , Irreligiosos , sacrilegos , Magos , Maleficos , Pr Uigiatores &c. didicerunt omnes Heterodoxi Catholicos infamare, iisque atrocius Panthae istarum iniquissimi gloriantur , se authores fuisse restitutae libertatis adversus religionem : nobis infamiae titulos inurendo . Aiunt enim : Hris principibus σ pο- liticis , acceptum referri debet quicquid es ubietis hodie RELIGios)E LIBERTATIs , in maximum literarum , commerciorum , CT civilis concordia emolumentum .

Superstitiosis , aut simulatis superum cultoribus , larmatis dico hominibus, aut meticulose piis, debentμrdi dia , secessiones, mulcta, rapina, stigmata , in- carcerationes , exili4 , O mortes . Nescio equidem an Hierocles , aut Porphyrius , sive Celsus, Julianus, vel quicumque iis similior, peiora in Christianos effutire sint ausi , ut in nos regererent scelera &poenas , quorum ipsi S suasores , & impulsores esse, nemo ignorat etiam quum de Idea disserunt vitri optimi, O ornati mi, ac de duplici Panthesarum sequenda pbilosophia ni quissime tractant.

Impios enim vocant ipsi scilicet pii S

e ab

a Scilicet piit Ironice dictum , quoniam tales

viis Disit jam by Corale

136쪽

Lib. V. Cap. IX. Seg. I . II. II ab humano sanguine abhorrentes, quum si Radius suos considerent , & illorum , quos tanquam impios damnant , iam intelligant , quam mendaces sint - , & ijs omnibus , quae adversus bonos aut dicunt , aut faciunt digniores. videri volunt i & mnc , prosequuntur , necessario

evenit, UT ALIUD 2IT IN PECTORE, ET PRIvATO CcN-sΕssu , ALIUD IN FORO , ET PUBLICA CONCIONE .

b Iam intelligant, quam mendaces sintdec. Aldus intelligent. Animum adverte lector , quam bene Lactantius , quasi divino spiritu instinctus , de viris istis , ad faeculi genium optimis, sit longe antea locutus helcnon solum , sed in iis, quae sequuntur .

Non enim de noli ro , sed ex illorum numero semper ex ithunt , qui vias obsideant armati, maria praedentur: vel si palam grasesari non licuit, venena clam temperent , qui uxores necent , ut dotes earum luerentur , aut maritos , ut adulteris nubant : qui natos ex se pueros aut strangulent, aut , si nimium pii fuerint , exponant.

a Aut si nimium pili Scholius t minimum. Al. m nus. Sed nihil puto mutandam ἔ nam qui inter Ethnicos piissimi putabantur , vel sibi ipsi est e in haere videbantur ; non occidebant infantes , quos alere

non Diqitiam by Corale

137쪽

II 8 non poterant, sed potius exponebant, ut lactarentur ab aliis. Unde Tertullianus Cap. ix. polog. Gentilibus exprobrabat: In primis filios exponitis suscipiendos ab aliqua matre extranea , quod secundum Atheniensium leges fieri consuevisae, docet Aristoteles L. VI I. Polit. quasi licitum esset interficere , &exponere quicquid natum nollet; quod Thebani re Probarunt, mortis indicta parentibus poena, si aliquid tale in liberos suos egissent. Lipsius , Sagittarius , Noodi, & alii quidam recentiores agentes de Ogitiis Parentum, ae liberorum , multa de expositione infantum conscripserunt, de qua nos locuti sumus

in . 16 Qui libidines incestas nec a filia , nec a

sorore ' , nec a matre , nec a sacPrdote , contineant: qui adversus cives suos , patri amque conjurent , qui nec culeum - metuant,

qui denique sacrilegia committant, & deorum , quos colunt, templa dispolient: & , ut quae levia sunt,atque iis usitata dicamus ε, quia Nee a Saterdote r Intellige non solum Virgines Vestales, sed etiam alias, quae apud Gentiles saera operabantur , de quibus egimus disi. xxv II.

cap. XVII. s. X.

h uri nee Culeum. Bon. culleum . Al. Eculeum . Vide notam nostram ad L. III. cap. XIV. seg. s.c Atque iis usitata dicamus . A Uusr atque illis inresitata Al. secunda voce carent.

138쪽

LIb. V. Cap. IX. Seg. I 6.I7. II9 qui haereditates captent - , testamenta supponant, jultos haeredes vel auserant, vel excludant . d captenti Bon. eaptant.

Qui corpora sua libidinibus prostituant, qui denique immemores ',quid nati sint,cum foeminis patientia certent ό qui sanctissimam quoque corporis sui partem - contra fas omne polluant , & profanent, qui virilia sua ferro metant ε: &, quod est sceleratius , ut sint religionis antistites: qui ne vitae . quidem suae parcant, sed extinguendas publice

a cum foeminis patientia certent a De hoc nefandae libidinis genere egimus L. I. cap. X. seg. 12. no

ea g) . Adde inintilianum Decl. III. pollutis in semineam usque patientiam maribus , ineurrat libido in sexum suum Sc. b Qui sanctissimam quoque eo oris partem &e. Scholius t I. E. Linguam. σ os . Ad Ciceronem respicit in orat. post reditum cap. v. ubi ait: afain lima quidem parte eorporis potuisset hominum impuram intemperantiam propulsare. Adde dicta ad L vi. cap. 23 seg. a. & seq.c Ferro metant. Vide ad L. r. Cap. XVII. Seg. .& Cap. x XI. Seg. I 6.d Qui ne vita Oe. Intellige Gladiatores , ut scite heic notavit Scholius.

139쪽

1ao De Iussit a Divina Seg. I7. I S.I9. animas suas vendant: qui , si judices sedeant , aut immeritos perdant mercede corrupti , aut noxios impune dimittant : qui caelum quoque ipsum venefici js appetant , tan quam illorum malitiam terra non capiat.

e Veneficiis appetant. Ι. e. Magi, Aruspites, Genethliaci, & alii artium iniquarum professores. V. Diss. xxvii. Cap. II.. S. III. . ' i SHaec inquam , & hic μ plura scelera utique ab ijs fiunt , qui deos colunt . Quis inter haec tot , ac vania - , justitiae locus est ZEt ego fi de multis pauca collegi , non ut arguerem , sed ut ostenderem .a Et bis plura. Bod. plurima . b rit, ae tanta et Scholius haec verba non habet. c Et ego. Bom ut ergo. Forte et Vego.

Qui volent scire omnia, Senecat libros in manum sumant , qui morum , vitiorumque

a Seneca . Vide Epistolam II. Libri xvi. ubi non solum de his hominum sceleribus loquitur ; sed potissimum in corruptos Iudices invehitur. Verum non hunc

140쪽

Lib. V. Cop. IX. Seg. I9.2o. Iaxque publicorum & descriptor verissimus , &accusator acerrimus fuit . hunc solummodo locum respicere potuit Lactantius ;sed alios etiam apud Senecam obvios .

Sed & Lucilius'tenebrosam istam vitam circumscripte, breviterque depinxit his versibus ζmne vero a mane ad noctem , mo ai-que profeLIo , Totus item pariterque die , populosque, patresque Iactare indu forum .se omnes, decedere

ninguam. iis , atque eidem sudio omnes dede- re , et arti ,

a Sedo Lucilius. De Lucilio diximus ad Lib. I. Cap. IX. Seg. 8.b Indu forum. Sie Bon. Aldus & Scholius. Al. Indufori. Al. Id oro. Al. Inde foro. Al. Ineo forum . Al. in forum . Al. in foro . Al. endo foro . Cicero , Lucretius , R Ennius To endo per Archailonum usurpant pro in i Pleio nihil aliud signiscat ; S sensus est i in forum seiactare , S Otia terere . Vide Lib. I. Cap. xviii. ex Ennio. Sisa s endo plagas Oc. Franci-

SEARCH

MENU NAVIGATION