장음표시 사용
151쪽
i 3 a De ustitia Divina Seg. IS. Id. colunt cruentos Deos , Martem , atque Bel Ionam ε ὶ Quomodo aut parentibus parcent , qui expulsorem patris sui Iovem, aut natis ex se infantibus , qui Saturnum ς λb Martem , atque Bellonam p Vide ad rab. r.
cap. X. seg. q. & cap. Xx I. seg. t 6.c aut Saturnum: Al. qui colant Saturnum.
Quomodo pudicitiam tuebuntur , quieolunt deam nudam, & adulteram , & quasi apud Deos prostitutam s Quomodo se a rapinis , & fraudibus abstinebunt, qui Mercurii furta noverunt , docentis , non fraudis
esse decipere , sed astutiae 3 Quomodo libidi
a Deam nudam, O adulteram et Nempe Venerem, de qua L. I. cap. XVII. seg. s. b Prostitutam Al. destitutam. c In theatris: Comoedie, ae Tragoediae huiusmodi a Mimis, ae Pantominis repraesentatae semper aςordatioribus fuerunt reprobatae: ut disa. TXy II. F p. IV. ἔvi.
152쪽
Possunt ne inter haec justi esse homines, qui etiam si natura sint boni , ab ipsis tamen Diis erudiantur ad iniustitiam Ad placati dum enim Deum quem colas , iis rebus opus est , quibus illum gaudere , ac delectari scias .
a Dudiantur ad injustitiam: Sic Aldus, Sehot tus, di meliores. Al. ad justitiam .
sie fit , ut vitam colentium' , Deus pro qualitate nominis k sui formet, quoniam religiosissimus est cultus , imitari.
a Vitam tolentium t Bon. vitam volertium. AL.ita colentum. b Nominis . Al. Numinis.
a His igitur hominibus .... quia gratiis est σαAl. Si igitur homines. . . . quia gravem habent. σe.
153쪽
i I, Iusilia Dipina Seg. I. I.& acerba justitia, eandem impietatem suam,
qua in caeteris rebus utuntur , adversus justos violenter exercent. Nec immerito a pro
phetis bestiae nominatur - . Praeclare itaque M. Tullius ε .b A Prophetis bestiae nominantur . Aldus profastis Passim Regcs Gentium in Scripturis sub Bestiarum figura exprimuntur , praesertim in Apocalypsi, ubi Eeclesiae Persecutiones recensentur . Sic etiam antiqui res apud Ezechielem , Danielem , Sophoniam Sc. Lact. Cap. II. de M. P, ex Sibyllae Vaticiniis Neronem malam Bestiam appellat. Seg. 7. & Cap. XVI. Seg. I. Tres acerbissima Bestia ab eodem dicuntur Diocletianus , Herculius , S Galerius .c Marcus Tullius . In deperditis.
Etenim is nemo es , inquit , quin emo ri malit , quam conperii in aliquam Ru rum bestiae si,quam sis hominIs mentem I babiturus , quanio est miserius , in hominiis gura , animo esse emerato a mihi quidem tanto videtur , quanto praesabilior es animus
corpore . Aspera uuia emori. Al. qui mori. Al. quia mori σαb Figuram bestia . I am heic, quam in sequenti bus pro figura intellige externam formam , ut Daniel. Iv. de Nabuchodonosore narratur; & apud Poetas a Circe factum dicitur.
154쪽
Aspernantur itaque corpora belluarum, cui bus sunt ipsi saeviores , sibique adeo placent , quod homines nati sunt , quorum nihil, ni sit lineamenta , & seminam figuram
gerunt . a saevitores Al. Brutiores ,
Nam quis Caucasus quae India ρ , quae Hircania tam immanes , tam sanguinarias unquam bestias aluit Z Quoniam ferarum rabies usque ad ventris satietatem furit, fa-
a caueasus Mons Scyllae inhospitalis, in quo Prometheum perpetua vulturis fame cruciatum esse , tradunt . Heic , & sequentibus respexisse videtur Lactantius ad ea , aluae Dido apud Virgilium ait rLib. I v. AEn. a vers. 366. . . . . sed duris genuit te eautibus horrens caucasus , Orcastaque admorunt ubera Tnres Plinius enim L. viii. cap. xviii. narrat, tam in India, quam in Arabiae Sylva , quae Hircania dicitur, Ty-gres formidabiles esse ; quemadmodum in Caucaso Monte numerum immanem Panterarum reperiri, tradidit Philostratus in vita Apollonii. b Qua India . Haec in Bom Cod. non leguntur .
155쪽
136 De Iustitia Disina Seg. . S. 6. meque sedata , protinus conquiescit .
Illa est ' vera bestia , cujus una iussione: Fanditur ater ubique craor , crudem ubique Luctui, ubique stator , et plurima mo
riis imago . a Illa est virea Bestia . Nempe Diocletianus , cuius decennalem persecutionem Lactantius vidit ; ut iaDisis, xxx I. cap. iii. diximus, di ad Lib. de M. P. ducturi sumus.
Nemo huius tantae helluae ' immanitatem potest pro merito describere: quae uno loco recubans , tamen per totum orbein dentibus ferreis saevit, &non tantum artus hominum dissipat, sed & ossa ipsa comminuit , & in cineres furit nequis extet in se-
a Tantae Bestia. scholius et tandem bestia. b In cineres furit. Respicere videtur ad id ἰquod actum esse Nicomediar narrat Eusebius Lib. viii. His . Gel. cap vi. Famulos illos regios post mortem decoro , O celebri funere terrae mandatos, Imperatores, qui eorum domini putabantur, rursus de integro eo βο-
156쪽
Li9. V. Cop. XI. Seg. 6. sepulturae locus. Quasi vero id affectent ,
qui Deum confitentur ri ut ad eorum sepulchra veniatur , ac non ut, ipsi ad Deum per
veniant . Qua diendos , inque mare praeipitandos , sententiis deereis verunt: ne, ut eorum ferebat opinio , quidam eos in fe- pulchris , O monumentis conditos , Deos esse reputan
tes , diurna veneratione prosequerentur . Quae libenter exlitripsimus, ut Remostrantes videant,antiquissimum Martyrum cultum, quem nos servamus, eos non , ut Deos i sed ut Dei summi amicos venerando . Noscant autem in sacratos eorum Cineres Persecutorum furorem , atque immanitatem , quam ipsi adoptarunt, &retinent Calvinistae. e uuasi vero id assectent, qui Deum confitentur .
Gallaeus heic , more draconum in venenum etiam balsama convertens ait et Hae vielim nolent Papisata Aemussuas ad Sanctorum Sepulchra preegrinotione HSi enim illae Lactantii tempore obtinuissent, quomodo qusso hsc contra gentes scripsisset. Videat itaque risianus Lector, esse morem Gentilium , non christianorum peregrinari ad sepulcra, in Reliquias cte. Sed potius videant heie Gallaei , ct calvini imitatores , quam
ridiculum , seu potius impium, temerariumque argutandi modum , pessimus homo adhibuerit, quum ex eo , quod Lactantius dicat Martyres Christi non asse Etasse , ut ad eorum Sepulcra veniatur , tamquam ad Busta falsorum Numinum , eruere posse putavit , da randas esse peregrinationes Christianorum ad eorundem Martyrum sacra Lipsana , ad quae antiqui Gsimum fidelium morem tollendum , Persecutore1 in
157쪽
cineres furere consueverunt, utpote qui falso puta bant , ut supra ex Eusebio vidimus, Martyres , tam quam Deos , a Christianis adorari, & quia Christo Caucifixo honorem divinum deferri noverant, idem seri erga Martyres arbitrabantur .
Quaenam illa seritas , quae rabies , quae insania est , lucem vivis , terram mortuis denegasse λ Dico igitur , nihil esse miserius iis hominibus , quos ministros furoris alieni , quos satellites impiae jussionis necessitas aut invenit , aut fecit .
a 2 ecelsitas t Intellige status conditionem , pro pter quam persecutorum ministri talia exercebant rut in Lib. de Opis Dei cap. I. seg. I. diximus .
. Non enim noror ille , aut provectio dignitatis ' fuit , sed hominis damnatio ad carnificinam : Dei vero . ad poenam sempi
' Quaea Aut provectio dignitatis r 'Prooebere ad dignitatem , Plinius in Epistolis aliquando dixit; At Pro- Sectio ab antiquis usitatum vocabulum non fui in videtur Bune manno. h Dei vero: Subintellige et damnatio .
158쪽
Quae autem per totum orbem singuli gesserint , enarrare impossibile est . Quis enim voluminum nudaerus capiet tam infinita , tam varia genera crudelitatis Accepta enim potestate pro suis moribus ' quisque saeviit . Alii prae nimia timiditate k plus ausi sunt, quam jubebantur . a Pro suis moribus quisque s.cUiit . Al. 9.imt .
Al. fa*it . Scholius pro suis quisque moribus Iaevit . Al. seviunt Al. Detierunt: Dummodo enim adversus Christianos agerent , modus quilibet eos torquendi , iudicis arbitrio concedebatur. b Prie nimia timiditate . Al. tumiditate . At, eupiditate ; sed nihil mutandum i nam timebant Praeso es Diocletianum , aliosque persecutores , ne liminus acriter in fideles Christi egissent, i pu poenas
Alii suo proprio adversus justos odio squidam naturali mentis feritate , non ulli ut placerent , & hoc officio viam tibi ad altiora munirent , aliqui ad occidendum praecipites extiterunt, sicut unus in Phrygia', qui uni
a Sicut unus in Thynia , qui universu' popμἰμm
159쪽
versum populum cum ipso pariter conventi
culo concremavit. cum ipso pariter eonventiculo eoncremavit: Eusebius
eodem Lib. v I II. H. E. c. xx III. hanc narrat historiam , quam heic Gallaeus refert, & statim subdit: caeterum Christiani non babebant templa, sed conmenticvla , haedes ine. Abhorrebant enim a Templi nomine, ut supra fuse ostendimus. Parum de vocabulo sollieiti essemus; sed & in eo mendax est Gallaeus ; nam a Lactantio nostro illud cap. II. seg. a. hu Ius libri in sensu , quem ipse negat, usurpatum vidimus, & infra iterum , iterumque te Auri sumus. Idem Eusebius Lib. eodem c. I. statum Ecclesiae Dei, quum persecutio a Diocletiano mota est , describens, ait, interprete Christophorsono: Aut quomodo quiue quam conetentus illos infinita hominum turba freque talos , multitudines in singulis civitatibus coactas , illustres hominum iu Templis concursus poterit ora tione explicare ρ &c. Ibidemque Ecclesiae, conventiculi , sacrarum aedium , ac Templi vocabit lis promiscue utitur ad eundem fgnificandum locum, in quo fideles, Chri ι Dei omnipotentis opem invocabant. Vide dissi. xxxv. Cap. III. s. I P.
Sed hie quanto civior, tanto clementior invenitur . Illud vero pessimum genus est
a tanto elementior. Al. dementior,
160쪽
Lib. V. Cap. XI. . g. H. I 2. I 3. I Iest , cui clementiae species salsa blanditur: ille gravitor , ille saevior est carnifex, qui neminem statuit occidere ρ .b aui neminem statuit oecidere . Forte Diocles ob ea nimirum , quae dicta antea sunt, & infra erunt dicend .
Itaque dici non potest , hujusmodi ju-
diees quanta , & quam gravia tormentorum genera excogitaverint,ut ad effectum proporsiti sui pervenirent .
a in ad effectum. Al. ne ad secti . Al. assectum.
Haec autem non tantum ideo faciunt , ut gloriari possint i nullum se innocentium peremisi e nam & ipse audivi aliquos gloriantes , quod administratio ' sua , in hae parte , fuerit incruenta ) sed & invidiae caussa , ne aut ipsit vincantur , aut illi virtutis suae gloriam consequantur