De Justitia, seu Divinarum institutionum adversus gentes L. Caelii Lactantii Firmiani Liber 5. Recensuit, variantibus lectionibus, annotationibus, castigationibus, ac dissertationibus illustravit F. Eduardus a S. Xaverio C.E

발행: 1757년

분량: 293페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

i s a De Iustitia Divina Se r. 6. 7. 8.tiorem dignitatis gradum ' , Deo judice,

consequetur .a Altiorem gradum . Al. addunt i semper. Vide infra seg: 9.

in 7 in

Nam prosecto in hac vita seculari , quo niam brevia , & caduca μ sunt omnia , &praeferunt se alteris ρ homines , &de dignitate contendunt, quo nihil foedius , nihil arrogantius , & nihil a sapientiae rationς semotius ε . Rebus enim coelestibus contraria sunt

ista universa terrena . a uuoniam brevita , o eaduca Sc. In hac perioisca mendum latet ut viderunt Heum. qui legere mallet, quamquam , & Bunem. qui legendum olim putaverat in qua tamen . b Et praeferunt se alteris . Bon. se litteris. Sic legunt quamplurimi .c Semotius . Bon. & Aldus . Submotius . malchius remotius ; Al. a sapientis ratione distantius.

8 in

Sicut enim sapientia hominum summa stultitia est apud Deum , stultitia ut docui ) summa sapientia est : sic Deo humi lis

a Stultitia ut doeui summa sapientia est. Al. stultitia autem . Bon. To summa non habet.

202쪽

Lib. V. Cap. XVI. 8.9. Io. I 83 Iis , & abiectus est qui fuerit conspicuus , &sublimis in terra .

Nam , ut taceam , quod haec praesentia terrae bona , quibus magnus honos tribuitur , virtuti contrariae sunt , & vigorem mentis enervant e quae tandem potest firma esse onobilitas, quae opes, quae potentia, quum possit Deus reges quoque ipsos , inferiores etiam infimis facere t Et ideo consulens nobis Deus , inter divina praecepta illud praecipue posuit : ui se extollit , humiliabi- ur : quis humiliat , exaltabitur .

Cujus praecepti salubritas docet, quod qui se apud homines planum secerit , humilemque praebuerit , hic apud Deum praecellens , & insignis habeatur . M Ne-

a Planum feeerit. Respecit ad Luc. III. 9 . s. vide infra ad cap. XXIO. seg. s.

203쪽

in DNeque enim o salsa est illa sententia , quae apud Euripidem . sertur in hunc modum : Lux heic mala putantur , hae sunt iu

caelo boua . a Neque enim . Al. nec enim . Al. neminem. b Apud Euripidem. De quo Geli ius L; xv. c. xx. ait ex Theopompo , matrem eius olera vendendo victum quaesivisse . In Flusinio , ac Theseio certamine Victor coronatus ad excolendi animi studium ingressus , auditor fuit Phisici Anaxagorae, Rhetoris Prodici , ac Moralis Socratis. Tragaedias scribere annos natus duodeviginti adorsus est , quarum etsi, Uarrone teste , uumerus esset quinque , & septuaginta , tamen pleraque pars earum iamdiu periere , in quibus & iste versus esse debuit, quem heic recitat Lais Etantius. Si plura de eo cupis, vide apud Gellium L.laudato, & apud Fabricium in Bibl. Graeca,& Diff. XL. Cap. III. f. III.

C A P. XVII. Al. XVI.

in IEXposui caussam , cur philosophi nec

invenire justitiam , nec defendere potuerunt . Nunc redeo ad id , quod intende

a Exposui eaussam oec. Betuleius, qui videre non

204쪽

potuit Lactantii Epitomen pene integram, saeculo nostro ex uni eo Taurinensi Codice a Plassio in lueeni editam, sapienter monet, ut Fragmentum, quod hoc loco incipiebat, studiosus Tyro cum ipso opere diligenter conferret. Hoc idem majori commoditate, ac utilitate uberiori, ut faciant nunc Iuvenes nostri, iterum iterumque moneo. Sic enim ipsi discere poterunt , quomodo eadem res bene dici possit breviter simul, ac copiose . Nee aliis lectio illius erit inutilis ἔnam quae ob eloqcentiae ornatum involuta in septem libris videri poteram, huic nuda , & sincera decur

runt . - '

in a in

Carneades ergo , quoniam erant infr-ma , quae a philosophis afferebantur , sumpsiit audaciam refellendi : quia refelli posse β intellexit. Ejus disputationis summa haec suit.

a suae a Philosophis asserebanthr. Ali cum Schotto . Derebantur . Al. Uderebantur . b fellendi , quia νεfelli posse . Bon. fefellendi. Gallaeus in M s. duni rhaec , quae sequuntur, & ab aliis omnibus absunt , se reperisse testatur . . Volens aliud esse jus e vite , aliud naturale . Ciωile jus diei, civilem sapientiam , O natueale sine sapientia fieri ; ac sic utrumque n llum fore . Quae glossema contInent mani

festum . . .

205쪽

Iuro Mi homines pro utilitate sanxIFffilicet varia pro moribus, apud eosdem

pro temporibus fac e mutiata ὸ jus auiem naturale esse nullum . Omnes ct homines , e alias animantes ad utilitates tuos,natura ducente ferri , proinde suum nullam esse ju .

titiam , quoniam bi noceret, alienis commodis consulens , dc inserebat haec argumenta . a Iurasibi homines Oe. Apud Cicer. in fragm. L. III. de Repub. De hocce argumento agunt Grotius de Iure Belli O 'Paeis in Prologomen. Pulandors. L. II. cap. III. g. x I. de Iure Natura , O Gent. , σutrobique Barbeyracius , & Heinece ius ; Hobbius decise , & noster Gravina de Origine 'uris ; sed varia tradunt, & inter se opposita , de quibus agimus in dissi xxv I II. cap. II l. s. v. b Proinde aut nullam esse justitium. Thrasimachus apud Platon. Lib. 1 . de Repubi hoc eodem utitur argumento, quod tamen alii secum loquentes re

futarunt.

omnibus populis , qui florereπιε im

206쪽

Lib. V Cop. IVIL Seg. 4. I 87 serio , ct Romunis suoque irais , qui totius orbis potirentur ε , si justi velint esse , hoe

es , s aliena resiluant , ad casas esse redeundum N in Gesate - , ac miseriis jacen

dam .

b totius orbis potirentur. AI. addunt dominio. Al. Domino. Al. Domin; . Schoitus; qui potius orbis &c. e casas esse redeundum . Al. ad caussasi Ubi alchius hanc explicationem addit et Unde primum hona ista provenerint . Bunem. pronum esse , ait,

eorrigere t ad cavlas , unde ut Pastores tenerant .

At correctione nulla eget lectio nostra , quum in melioribus tam Ciceronis , quam Lactantii libris ad casas constantissime Iegatur ; & falsum est, quod in Taurinensi codice ad Caussas sit scriptum , ut putavit Bunem. Quamvis enim P fassius sic ediderit, eum tamen correxit Davisius , nobiscum legens et pro qua ad codicem ipsum iterum, iterumque a nobis colla tum provocamus . Sensus autem obvius est , & planissimus; nam Casas heic prima Romanorum Mapalia significare ex Valer. Maximo facile potest intelia Iigi, qui eodem vocabulo utitur quum L. I v. c. IV. in fine et Per Romuli Casam iurat; ad quam certe redeundum erat, si veteres Romani restituere voluissent, quod armorum vi occupaverant. Nam in Romulao Anio, ut inquit Augustinus L. v. de civ. Dei cap. xv II., quo multitudinem , qua illa ei*itas conderetur, quorumlibet delictorum congregavit -- punitas. Adde Tertuli. Apolog. cap. XXV.d In egestate . Al. necesitate.

207쪽

Tum omissis communibus ad propria veniebat - Bonus vir - , inquit , is habeorsrsum fug s uum, vel domum insalubrem , Oe pestienum , quae vici olus fiat , ιρο ideo proscribat , us vendat , utrum ne prosse-hitur , fugi; uum seruum , psilentem Avium Me vendere , celabis emptoreis ra Tum omiss . Bon. quum omissis .h Bonus vir &e. Vide Cicer. L. III. de olf. e. III. e Et ideo proscribat &e, Scilicet prae soribus scribat, venalem esse , ut nunc facimus, quum domus est loeanda . quod per scriptam tabellam indicamus . Al. praescribat eodem sensu .d Fugitivum servium vel &c. Bon. fugitivum vel Ne. Aldus etiam sic legit.

Si profitebitur emptori,bonus quidem quia non fallet , sed etiam sultus judicabitur , quia vel parvo vendet, vel omnino non vendet. Si celaverit , erit quidem sapiens , quia

a Si profitebitur bonus quidem. Al. interponunt; emptorum fugitivi esse servum , quae verba redundant. Aidus nobiscum legit, & Scholius.

208쪽

Lib. V. Cap. XVII. SQ.6. 7.8. I 89ρuIasi confutet . , sd idem malus , quia fullet .

b sibi eonsulet. Al. rei consulet. Aldus nostram praeponit lectionem .

Rursus , si reperit aliquem , qui aurichaleum se putet pendere , quum sit Illud aurum : aut plumbum , quumsc argentum , iacebit ne , id parvo emaι , an id indicabit , ut magno i Ssulsum pigne v aesur ,

Unde intelligi volebat, & eum , qui st

iustus, ac bonus , stultum esse : R eum , qui lapiens , malum . Et tamen sine pernicie seri posse ', ut sint homines paupertat con tenti . a B tamen sine pernicit σς '' I bb;,nia Heum anno sunt pro glQUς - Vi

autem genuina , quoniam δ RV k in eo , dimus, absunt exemplari B δ νδ O. . quod ubi nos legimus cum Schotto , Η Ιοtesii Bon , & Al. legunt ρον

209쪽

so De Iussilia Divina Seg.9. Io.Τranscendebat ergo ad majora , in quibus nemo posset sine periculo vitae justus esse . Dicebat enim : Nempe justitis es ,

hominem non occidere , alienum prorsus uora attingere , a Trauscendebat. Al. Transibat; ut mallet Scho

eus. Al. Transibat.

suid ergo issus faetet, si forte naufragium fecit , di aliquis imbecillior viribus ,

tabulam ceperit ρ Nonne tuum a tabula δε- turbabu , irae cons ndat, eaque nixus evadat maxime quum Et nullus ' medio mari resis 3 Si sapiens es, faciet: iras enim pereundum eo , nisi fecerit. Si autem mori maluerit quam manus Inferre alteri , jamissius ille Ued stultus es - , ρει ouae fuae non

parcat , dum parcis alienae φ . Item a Quum fit nullus. Sehottus e nullius. b Iam .ero justus ille , sed stultus est. Sic restituit Isaeus , ubi alii cum Bon. legabant: jam non iη- sui ille est; sed stultus . Al. jam non justus est &c.

quae lectio sententiae repugnat, ut ex sequentibus patet .c Dum pareit alienae . Al. dum compatitur .

210쪽

Lib. V. Cap. XVII. Seg. II. Ia. IS. I9I

in ii ' Ium , si ae; tuorum fusa , hostes ins qui coeperint, ct justus ille nactus fuerit σώ-

quem faucium equo insidentem : ei ne parcet , ut i θ occidatur, an dejiciet ex equo ,

ut ipse possit hsem effugere ρ Luodsi fecerit, sapiens , sed idem malui , si non fecerit , ju- sui , iidem saltus I, necesse es.

a 2 actus fuerit. Bon. nanctus &c.

in IaIta ergo justitiam quum in duas partes

divisisset , alteram ciuilem esse dicens , al-trram naturalem , utranque subvertit: quod

illa ciuilis , sapientia sit quidem , sed justitia non sit . Naturalis autem illa justitia sit quidem ; sed non sit sapientia . a Divisisset. Aldus dimisisset.

Arguta haec plane , ae venenata sunt , di quat

a Huenaxa. Utpote quae nocente quemadmodum Lib. III. c. x Iv. Ciceronis orationes adversus Antonium pariter venenatas appellavit , quia animos ,

SEARCH

MENU NAVIGATION