장음표시 사용
251쪽
.... Fidiasilentia fuerἱsu instituta sunt ab hominibus callidis , ut nesciat populus , quid
c In memoriam mortuorum constituta . Scilicet
mortuorum aeternis cruciatibus damnatorum .d Fida silentia fueris Emistichium Virgiliani
Carminis III. AEn. Betui. ait et quae quum imperarentur , dicebatur: Favete linguis et Vide proverbium di ostium obdite profani. Cum hoc proverbio convenit Cauon Pontificius in Decretis de Confamat. distinct. II., qui arcet plebem a Presbyterio . HaeC sanetissima disciplina viguit a primis Ecclesiae incunabulis, ne saeta peragentes ministri , turbarentur
ab iis, qui sacris initiati non erant ; ct hospes irti historiis Ecelasiasticis esse debet, & aures habere longe a pervagatis semitis peraegrinantes , qui ritum hunce ignorat; sed quid haec quum Ethnicorum salliditate 3 Nonne statim subdit Lactantius . Ea silentia constituta fuisse ab hominibus eallidis, ut nesciat populus , quid colat 8 Respicietis , ut bene notant Cellarius, & Walchius , sacra Cereris , altissimo silentio celebrari solita . de quibus Justinus L. v. c. t. ait i Usteria Cereris initiorum sacra , nullo magis quam silentio solemnia. At quis umquam dicat nos
arcere plebem a Presbyterio , ne videat quid colimus , quum id quod colimus , & modo, quo meliori possumus , omnibus colendum osteridamus, atque oculis omnium perspicuum proponamus, Non enim Evangelium erubescimus ; nec umquam id erubuit Ecclesia. Vide di T. xx IX. cap. VII.
252쪽
Quum autem nos in eorum doctrinis versemur , cur nobis aut non credunt , qui utrunque vovimus: aut invident, quia sal
iis vera praetulimus Sed defendenda sunt , inquiunt ' , fusepta publice sacra .
a Sed defendenda sunt, inquiunt Oe. vide Cass- viii. Lib. ii. Ubi similis exceptio expenditur . Betuleius recensita heic lege xi I. Tabularum de novis dii, ac eorundem sacris non habendis. Neque Pontificii sinquit, alium suae tyrannidis praetextum habent, quam futilem quandam temporis prcscriptionem , quum no-fra religio , qua nos defendimus, sit σχρονος ' Veritatem , quam forte ignorabat, invite proferens ; nainquum innumeris pene variationibus obnoxiae semper fuerint sectae Haereticorum , inter quas is fuerat innutritus, nullus esse potest, qui certum religionibus illorum tempus definiat. Id tamen extra contro versiam est, earundem nempe conditores Ecclesae Catholicae tranfugas fuisse, ac non nisi plurima vitiorum faece coinquinatos.Ut Diss.Xx XI.Cap. I. diximus.
in at VO quam honesta voluntate o miser i
a O quam bonesta voluitate Oe. Al. inhonesta. Lectio nostra omnino retinenda est ; nam honestum censeri debet, & homine iusto dignissimum suscepta publi-
253쪽
De I Witia Divina Seg. 2I. 22.2I. errant. Sentiunt enim , nihil esse in rebus humanis religione praestantius , eamque summa vi oportere defendi; sed ut in ipsa religione , sic in defensionis genere falluntur . blice sacra tueri; si semel constet, ea esse rite instituta , ac legitime frequentata. At nulla religio praeter Catholicam , tali nota gloriari potest , quum aliae omnes, & singulae nec Deum habeant authorem , nec eum probatis ritibus , colant .
Desendenda enim religio est , non occidendo , sed moriendo non civitia, sed patientia b : non scelere, sed fide : illa enim malorum sunt, haec honorum . Et necesse est , bonum in religione versari , non malum . a Non occidendo , sed moriendo. Al. sed monenis do Al. movendo . Meliores nostram retinent lectionem, quae sanctissimos , invictissimosque Martyres respicit , qui verae Ecclesiae testes veritatis sunt , quam proprio sanguine propuguarunt.b Sed patientia . Al. sed sapientia.
Nam si sanguine , si tormentis , si malo
254쪽
Lib. V. Cap. XX. Seg. 2I.2q. 23. 23slo o religionem defendere velis , jam non , defendetur illa , sed polluetur , atque violabitur ι. Nihil est enim tam voluntarium , quam religio : in qua si animus sacrificantis aversus est , jam sublata , jam nulla estς.
a si malo . Bon. si male , Quae tamen voces recenti charactere immutatae sunt; sed ita ut nescias quid sibi reliqua velint. Scilicet orum . . . um . b Polluetur , atque violabitur . Bon. polluitur adque violatur .c yam sublata, jam nulla est. Sic fere omnes: Bon.
Recta igitur ratio est , ut religionem patientia , vel morte defendas , in qua fides conservata , Sc ipsi Deo grata est , & religioni addit authoritatem
a Fides consermata . Al. consecrata .
Nam si is , qui in hac terrestri militia regi suo fidem servat in aliquo egregio facinore , si postea vixerit , acceptior fit ' , Sc
255쪽
α36 De Iustitia Divina Seg. 23. 26. et 7. charior e si perierit, summam gloriam consequitur , quod pro duce suo mortem occubuerit: quanto magis imperatori omnium Deo fides servanda est , qui non tantum vi ventibus , sed etiam mortuis praemium potest virtutis β exolvere tb Praemium potest virtutis . Bon. potest mortis 4
Igitur Dei cu Itus , quoniam militiae caelestis est , devotionem maximam , fidem que desiderat . Quomodo enim Deus . aut amabit colentem , si ipse non ametur ab eo zaut quomodo praestabit precanti quicquid oraverit , quum ad precandum neque
ex animo a neque η observanter accedat ea Militia Calestis est. Al. militia.
h Quomodo enim Deus . Bon. secundam vocem non habet .c Si ipse non ametur ab eo , aut quomodo praestabit σ e. Bon. non ametur Deus autem Oe. Al. omittunt quomodo .d Observianter . Al. obseeranter. Al. obsequenter .
27 Isti autem o , quum ad sacrificandum
256쪽
LU. V. p. XV. Seg. 27. 23. 29. 2 37 veniunt , nihil intimum , nihil proprium diis suis offerunt , non integritatem mentis , non reverentiam. , non timorem . Peractis itaque sacrificiis inanibus , omnem religiQ-nem in templo , & cum templo, sicut invenerant relinquunt , nihilquae secum ex ea η neque afferunt , neque referunt .
b Nyn reverentiam, non timorem . Al. in timore. e Sicut invenerant. Al. sicuti venerant. d Ex ea . Nempe t eligione falsa , & inani. Bon. autem haec verba non habet .
Inde est , quod ejusmodi religiones nee que bonos facere possunt , neque firmos, atque immutabiles ' . Traducuntur itaque ab his homines ρ facile, quia nihil ibi ad vitam, nihil ad sapientiam, nihil ad fidem discitur ,
a Neque firmos atque immutabiles esse . Al. neque firmas, atque immutabilis ese . Al. neque firmos , ausimmutabiles . Al. ae. Al. ad immutabilis . Al. immo. biles eam . b Ab his homines . Bon, ab his hominibIs .
Quae est enim superstitio illorum Deo' τμm 3 quae vis i quae discipliaa r quae origo t
257쪽
αιῖ De Uusilia Divina Seg. 29. 32. quae ratio λ quod fundamentum ὶ quae substantia i Quo tendit Z aut quid pollicentur , ut ab homine possit fideliter servari , fortiter que de sendi Θ In qua nihil aliud video, quam ritum ad solos digitos ' pertinentem .
a Quam ritus ad solos digitos oee. Vide supra ad Cap. xvii. Al. xviii. Seg. I I.
N ostra vero religio eo firma est , & λ-lida & immutabilis , quia justitiam docet , quia nobiscum semper est , quia tota in animo colentis est , quia mentem ipsam pro sacrificio habet. Illie nihil exigitur aliud , quam sanguis pecudum , fumus , et inepta libatio: Hic bona mens, purum pae Rus, innocens vita : illuc veniunt , sine delectu adulterat , lenae procaces , obscaenae meretrices , veniunt gladiatores, latrones, fures , venefici , & precantur nihil aliud , quam ut scelera impune committant b.
a Lena procaces . Procaudo , I. e. poseudo . Festus Troeari r inquit, poscere est ; unde & Proci, re Procaees meretrices ab assidue poscendo . Bun. b Impune committant σα Al. eommittat . . . . occidat .
258쪽
Lib. V. Cap. XX. Seg.ῖ I. I a. 2993 IQuid enim latro sacrificans , aut gladiator roget, nisi ut occidant ξ Quid venenarius nili ut fallat 3 Quid meretrix , nisi ut plurimum peccet Z Quid adultera , nisi ut mortem viri optet . , aut ut sua impudicitia celetur Quid lena , nisi , ut multos bonis exuat Z Quid fur , niti ut plura compilet ta Quid venenarius. Al. cum Scholio foenerarius . Male; nam respondet voci antecedenti: venefici . b VH ut mortem miri optet, aut σc. Bon. Iboptet non habet.
Hie vero et i in levi , cornmunique peccato locus est nullus . Et si quis ad sacri-
a Hic vero . . . O si quis ad sacrificium . . . venerit . Bunem. ad prima haec verba annotavit scilicet apud Christianos. Bene, immo optime , sed quare ex sussequentibus non intulit p Ergo apud Christianos Verum facrificium semper fuit, ad quod illi veni cntes audiebant divina eloquia , quibus iusti bene νsperare, peccatores vero prenas timere quotidie jubebantur, Id autem praecipue , quod ait Apost. I. ad Corinth. xi. 29. Iudicium sibi manducat, oe bibit dec. Vide diis. xxxv. cap. I l. s. v. Betuleius sacrificium cordis bete obtrudit; oculos contra lucem obfirmana.
259쪽
s o Do Iasitis Divius Seg. 32.33. seium non integra conscientia venerit , audit , quae illi Deus comminetur . : ille, qui latebras cordis videt, qui peccatis semper insectus est, & exigit justitiam , qui fidentis poscit. Quis hic menti, aut malae preci locus est tb Audit, quae illi Deus comminetur . Bon. primam vocem non habet . Al. comminatur. Comminatio , de qua heic Lactantius loquitur , est illa , de qua Ρaulus ubi supra .
At illi infelices, nec ex sceleribus suis intelligunt , quam malum sit , quod colunt, quandoquidem flagitiis omnibus inquinati , veniunt ad precandum : &se pie sacrificasse opinantur - , si cutem laverint , tanquam
a Nee ex sceleribus &e. Bon. praepositione caret.b Et se pie sacrificasse opinantur , si &e Bon. σμe sacris opin. ut si &c. sui. sacrificar e. Sic etiam
c si eutem lavierint . A qua peccata expiari, Pu tabant Ethnici; ut diximus diff. xxv M. cap. xvi I. s. IX. Adde Ciceron. de Legib. cap. x. Lib. II. &Τurneb. ibidem : Tauban. ad Virgil. L. t I.aen. 9. 72Ο.,& Servium ad Lib. I v. aen. 9 . 63 s. heic a Bunem. lauda tus, S Tertul. de kaptis cap. v. Clem. Alex. L. VII. Strom. Aliosque.
260쪽
Lib. V. CV. XXI. 5υ.33. 34. c. 26llibidjnes intra pectus inclusas ulli amnes abluant , aut ulla maria purificent.
Quanto satius est , mentem potius elue re ', quae malis cupiditatibus sordidatur , 3c uno virtutis . , ac fidei lavacro universa vitia depellere Quod qui fecerit, quamlibet inquinatum M , ac sordidum corpus gerat , satis purus est .
a Uuere . Scholius abluere . b Virtutis . Scholius veritatis.c universa vitia depellere et Sic omnes praeter Bon. qui legit pellere. d uuamlibet inιquitatem . Al. quantumlibet intiquitatis . Al. quemlibet, aut quodlibet, deleta ita nonnullis ultima voce .
I Psi autem ' , quia nesciunt, vel quid , vel qqo nodo β sit colendum , caeci , &
a Ipsi autem. Al. Isti autem. b Fel vel quomodo. Al. quid, ubi, quomodo o