De Justitia, seu Divinarum institutionum adversus gentes L. Caelii Lactantii Firmiani Liber 5. Recensuit, variantibus lectionibus, annotationibus, castigationibus, ac dissertationibus illustravit F. Eduardus a S. Xaverio C.E

발행: 1757년

분량: 293페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

ata, De Iustitia Dibina 5 g. 23. 29. Demetrianum , veritatis expertem , non ratione prudentiae . , qua uti in principio deis buit , sed auctoritate caelestium praeceptorum , quorum ille se hostem, fatebatur , adstrinxerit .

to continentur, in nonnullis non leguntur. Aldus ex utroque Cod. nobiscum legit. Vide infra ad cap. Iv. seg. q. seq. ubi bis similia occurrunt b Trudentiae humanae: Sic Aldus. In nostro vero tprudentia mundanae. Animum heic lector adverte, quare Lactantius vitus quibusdam sit non solummodo saepe errasse , verum etiam minus catholicae locutus fuisse , non intelligendo quid sibi ille proposuerit, &quam , brem Ethnicorum castris iam lustratis , sensim personam sibi inditam deponere gestiat. Numquam enim ab a Pthoritate argumenta desumenda sunt ad re vincendum aliquem , apud quem talis authoritas pondus suum non habeat; sed prius humanis figmentis, humanae rationis lumina opponenda sunt, ut deinde caelestia , ac divina ea esse noscantur, quae haec, &illa quam longissime vincunt.

men omittunt.

d Adstrinxit: Aldus , & Isaeus extinsit, quod est

manifeste repugnans.

Quod si , accidit hoc ei, cujus elo

quena Quod si Sc. Sic apud omnes, excepto secundo Barbarino, in quo habetur Si ergo dcc.

42쪽

LU. V. Cap. II. Seg. 29. I. a 3quentia non insuavis est , quid tandem putemus eis accidere , quorum sermo jejunus est & ingratus et qui . neque vim persuadendi neque subtilitatem argumentandi , neque ullam prorsus acerbitatem ad revincendum habere potuerunt b uui neque vim persuadendi &e. Partes perfecti

oratoris heie a Lactantio expenduntur , inter quas acerbitatem illam reponit, qua animi legentium imritantur , simulque revincuntur.

C A P. II.

ERgo quia defuerunt' apud nostros ido nei , peritique doctores , qui vehe

menter , acriter errores pubblicos redarguerent , caussam omnem veritatis ornate ,

a Ergo quia defuerunt &e. Bene heic notavit Betuleius, caput hocce a superiori decenter fluere ; male autem Laetantium reprehendit, quasi iniuste de penuria doctorum conquerentem. Eminentissimus Annalium Eccles. parens Baronius ad A. Ch. CCLVI. num. xxx. S. Cypriani praesertim partes tueri pro virili non destitit; sed revera si ad effata Lactantii diligentius attendamus , minime eum exaggerasse apparebit. Non enim absolute negavit, Christianae veritati assertores defuisse; sed potius inter eos tales de

43쪽

α Iussita Disina Seg. I. 2.eopioseque disenderent . : provocavit quosdam haec ipsa penuria , ut auderent scribere contra ignotam sibi veritatem ε .desideravit , quales post ipsum plurimi extiterunt . Confer L. I. cap. I. seg. 7. , R ea, quae ibidem sunt

annotata.

b Ornate, copioseque defenderent et provoeavit Sc. Haec premenda sunt, si Lactantii sensa intelligere velis. e Ignotam sibi .eritatem e Plerosque omnes hete- rodoxos, qui adversus Ecclesiae Catholicae doctrinam, dogmata, & disciplinam , hactenus seripserunt, in istorum numero esse constat. Nullus enim inter eos est , qui vel ipse hostem non fingat , vel ab aliis fictum, non sibi proponat, ut feriat. Paucis abhinc annis iam de plerisque imposturis admoniti, palam antecessorum suorum calumnias cordatiores professi sunt, & in dies, qui veritatem sincero quaerunt animo , relictis erroribus ad nostra propius accedunt.

in a V

omitto eos , qui prioribus eam temporibus nequicquam lacesserunt '. Ego quum in Bithynia . oratorias litteras accitus doce

renas a Nequicquam lacesserunti Bon. nec quicquam Iecesserant: lego cum Aldo, aliisque bonis, S latinam lectionem sequor , omissa , quae talem esse , non existimo . Idem valet haec dictio, ac frustra vexare, ut scite notavit Cellarius . b suum in Bu0nia i Aldus; quum Nicomediae. Vide dis IV. s. IV.

44쪽

Lib. R CU. II. Seg. 2. 2srem, eontigissetque , ut eodem tempore Dei templum everteretur β: duo extite

runt ibidem , qui jacenti , atque abje veritati , nescio utruria superbius , an im-

pOre contigissetque, ut dic. Al. partieulam ut omitistunt e Al. postponunt. d Deι templum evertereturi Betuleius er ponit a Viviis eonstratium lapidibus, ut Petrus inquit. Notat autem persecutionem , qua sub Diocletiano , o Maxentio fuit. At meminisse debuit, Dei templum vi- vis aedificatum lapidibus everti non posse , quum portae inferi nequicquam id efficere queant. Potius ergo de templo illo, & quidem celsissimo Noster est inatelligendus, de quo idem loquitur cap.XI I. L. de M P. seg. S., & nos dis . v I I. cap. II. F. x. R di T. xxxv. cap. III. s. 6. oste nd i mus .e Duo extiterunt Sc. Porphyrium unum , Dioclem alterum fuisse Baronius , & Iisus non incongrue dixerunt, eos esse; At Betui ejus, & Holstentus, quos deinde plurimi secuti sunt, de Porphyrio hei cmentionem fieri posse negant, quoniam eidem minime quadrant , quae de illo a Lactantio dicuntur. Iccirco nos sngula per quam diligenter expendemus. f Abjectae: Vox ista non solum vili pensam, Ve rum etiam desertam , ac repudiatam religionem , quam olim suscepisse , ae postmodum abiecisse dicitur Porphyrius , optime significare potest , illudque confirmare, quod ex Eusebio narrat Socrates i. III. H. Eccl. cap. xv III. Atque innui videtur a S. August. L. X. de C. D. cap. xxv II i. quibus addi posset Epist. Urban. Godost. Siberi ad Joh. Tho m. in Miseel. Lips. TOR. I.

45쪽

α6 De Iustitia Divina Seg. 2. 3.

portunius L insultarent.

g Importunius. Al. oportunius.

Quorum alter Antistitem se philosophiae ' profiteb tur , verum ita vitiosus - , ut continentiae Magister , non minus avaritia , quam libidinibus arderet: in victu tam sum

nino congruunt; non solum enim S. P. N. Cyrillus Alex. L. v I. contra Iulian. testatus est , eundem sapientiae opinionem non vulgarem apud Graecos o cupasse ; verum etiam ob ingenii excellentiam Thilosophum a Platonicis cognominatum antonomastice fuisse , plerique tradiderunt. Vide Wier. de Mag. Infam. cap. III. Et Euna p. in vita illius .h Verum ita vitiosust Holstentus sept. v I r. de Vita , O Script. Porpbriit haec illi minime accomodari posse, contendit; nam etsi rabidum canem, impium, blasphemum, veritati, ac Dei hostem insen sissimum eum appellant Hieronymus, Eusebius , Cyrillus, Augustinus , aliique passim Scriptores ; nullus tamen est, qui illum de libidine, de luxu, de asesentatione , de avaritia, ac demum de parasiticis artibus. atque de ambitu aliquando postulaverit. Quinimmo nec seni, qualem eum fuisse , demonstrat vita Plotini , ab ipso perscripta, congruere illa videntur . quae de Philosopho suo dicit I actantius. At hac argumentatione nihil conficit Holstentus. Quemad-

46쪽

Lib. V. Cap. II. Seg. 3. 27ptuosus , ut in schola virtutis assertor , parsimoniae , paupertatisque laudator , in palatio pejus coenaret , quam domi r tamen

vi- modum nihil eonficeret, si socratis apologiam verbis iisdem scripsisset, vindicandi gratia decantatam huius philosophi sobrietatem . Etenim is albens eantistie, ut ait S. Cyrillus, in venereorum usu vehementi or fuit, abutebaturque duabus uxoribus , ac simul communibus quibusdam meretricibus , eodem teste Purphyrio apud eundem L. vi. eontra Iulianum, &apud Theodor. L. xxi. Graec. assen. quamquam nec

Nelitus, nec Anytus Socratis hostes infesti , talia de illo ad iudices detulisse dicantur, qualia de eodem scripsit Porphyrius . Vide hae de re Socratem historicum Hist. Ecel. L. III. cap. xl x. Si autem de Obscenitate Porphirii testimonium quaeras , lege Eusebium L. III. cap. v I I. Trap. Evang. ubi recitatis quibusdam illius verbi si Hae , inquit , egregius philosophus, quibus quid foedius , ae turpius dici posset λ

uum per ea res etiam turpis a verbis graviter , ac magnifice praedicentur. c In Si tu tam sumptuosus &e. Bon. tam oe: Al. tament forte tametsi . . . at . Porphyrius Romae aliquando degens, quum cibum omnem, teste Funa- Pio , respueret, hominumque vestigia vitaret, inedia prope confectus iacuit, quamobrem consilio Plotini magistri sui , xxxvi. agens annum in Siciliam NaVigavit. Non tamen credas hoc parsimoniae studio , aut sanae mentis instinctu Dei sse ; sed potius atra bile in furorem actus , ut ipsemet in vita Plotini testatus est .

47쪽

ximum est velamentum ) divitiis praetegebat, quas ut augeret, ad amicitiam judicum isto ambitu penetrabat , eosque sibi repente aut horitate falsi nominis obligabat, non

modo , ut eorum sententias venderet , verum etiam, ut confines suos, quos sedibus ε,

agrisque pellebat, a suo repetendo . , hae

potentia retarderet.

d capillis, O pallio i Vide dista ad L. III. cap.

e Iso ambitu . Al. miro ambitu. f osithoritate fas nominis Se. Aptissima haea sunt ad Porphyrium indicandum i siquidem sic ipse, ubi supra de se loquitur. Amelius autem libram mihi dicavit, =neque ipsa inscriptione Basilaea , I. E. Regem , eognominavit. Id enim mihi nomen erat; O patria quidem lingua nominabar Malcus, quo nomine Socabatur O pater. Maleus autem in Gracam translatus livguam, Rex appellatur. Huius itaque falsi nominis authoritate iudicum animos occupabat, quasi Rex a Rege genitus .g Sedibus. Al. aedibus .h suo repetendo &e. Plotini fortasse , ut fide lem discipulum decebat, veluti haereditario iure, mores imitatus , qui, eodem teste Porphyrio , alienis fruebatur bonis ; nam multi Ciri , multae O mulieres, generis nobilitate pollentes, quum morti jam propinquarent, filios suos tum mares tum foeminas una cum omni eorum substantia , Plotino , tamq*am

48쪽

fuero euidam, divinoque custodi tradebant, atque eommendabant, Quod ut & ipse, nemine id cum eodem lagente , in se derivaret, Marcellam eruditionis laudi bus sibi devinxit, & admirabilem foeminam prete indicavit, praesertim in quodam iamdiu deperdito libro, quem Ad Marcellum conjugem in scri psisse dicitur ;eam siquidem . Cyrillo te ite L. v I. Cont. Iul. col. 6o8. tamquam coniugem habere voluit, non suscipienda prolis gratia , ut ait Eunapius , sed uti filios erudiret, quos ex amico suo uxorem partu edidisse novierat. Interea tamen alieno alebatur sumptu, & frustra , quae filiis amici debebantur. hi ab eo repetebant. De eo Fabrie. Bibl. Gr. Tom. IV. Par. II. pag. Is I. Eunap P. S. I .

Hic vero , qui suas disputationes moribus destruebat , vel inores sucis disputationibus arguebat, ipse adversus se gravis censor , & accusator acerrimus , eodem ipso tempore , quo justus populus nefarie lace ab atqr , t rei libros evomuit contra religio

nem s

a Tres libros eΦρmuit contra religionem , nomen que tarditanum: Hinc aliud argumentum desumpsit Holitemus ad ostendendum , heic de Porphyrio Laoctantium non e sse locutum ; nam eum non in Bithynia ; sed in Sicilia , non tres , sed xv. libros adversas Christianos scripsisse , traditum est ab Eusebio,

49쪽

3o De Iustitia Divina Seg. q.

nem , nomenque Christianum b .

Promit Hieronymo . Sed errasse Floistentum inde apparet. quod ipse Eusebii verba cap. XI I. L. VI. H. mccl. . quibus ille narrati auum Porpbrius nostra jam memoria in Sicilia degens qui quidem libros contra nos, quibus divinas scripturas ealumniis insectari conatus est dile. 9 expuncta parenthesi, ac sensu immutato,sc interpretatus est: PorpDrius nostra memoria in Sicilia libros adversus nos edens δέ c. Quae quantum differant, neminem ignorare , putamu . S. autem Hieronymus asseruit quidem loquens de Esebio cap. Lxxxi. de Viris Illustr. ΡΟΗΡΗYRIUM IN SICiLIA SCRIPSIssE , non autem quot libros ς ideoque nulla repugnantia in eo apparet, quod tres scripti sint in Bithynia, alios Romae, in Sicilia alios r nam ex eo isdem Hieronymo in cap. xxIν. Matth. habemus: De hoc loes .... multa Porpurius x t II. operis sus Solumine eontra nos blasphemavit; cui Eusebius Caesarie n. sis tribus respondit voluminibus &e. quamquam ubi supra , hunc contra illum xxx. elucubrasse volumina, dixisset. Adde eundem Eusebium L.X. Praepar. Evang. cap. I x. ubi narrat, Porphyrium non solum adversus Religionem Christianorum libros perscripsisse, verum etiam Hebraeos, ct ipsum Mosen, caeterosque poli illum prophetas iisdem eontumeliis onerasse Sc. Quamobrem obvia ex praemissis erit expositio si dicatur ; Porphyrii libros xv. fuisse; sed ad Lactantii

manus tres tantummodo delatos esse, quos tum ille solummodo elucubraverat, vel in quibus dumtaxat adversus Religionem Catholicam , & Christianum nomen, infandum caput erexit; s mus quippe ex eodem Hieronymo in Matth. ubi supra , quod blasphemus

50쪽

Lib. R. Cop. II. Seg. S. 6. 3 I

mus ille r Dicendi facultate destitutus, se ad interpretes laeerandos convertit, ipsumque Origenem in primis, quem tamen dum probris , O maledictis conιidere molιtur , imprudens maximis laudibus esseri, partim .era dicendo , quum aliter nullo modo dicere queati partim falsa comminiscendo, tu quibus se putavit a ne mine posse deprehendi. b Tomenque Chrisianum . Bon. christiavorum.

Prosessus ante omnia , philosophi ossicium esse , erroribus hominum subvenire , atque illos ad veram viam revocare , id est, ad cultum deorum o , quorum numine , ae

majestate - ut ille dicebat) mundus gubernaretur , nee pati homines imperitos quo rundam fraudibus illi et , ne simplicitas e rum o praedae , ac pabulo ili hominibus

a Id est ad cultum Deorum. Al. ad eultus. b auo um numine , ae majestate , ille dieebat Bon. quae intra parentbesim sunt , non habet ; &Pro numise legit et nomine.

Itaque se suste pisse hoe munus , philo sophia dignum , ut praeferret non videntibus lumen sapientiae , non modo , ut susce- . ptis

SEARCH

MENU NAVIGATION