장음표시 사용
91쪽
νa De IusIIia Divina Seg. 3. q. geticum β nomen est: tamen quoniam aliud est accusantibus respondere , quod in defensione , aut negatione sola positium est : aliud instituere, quod nos secimus, in quo neces se est , doctrinae totius substantiam contineri ψ.b cui Apologeticum. Al. Apologetico .c Aliud instituere, quod nos facimus. Diversa ditis haec duo munera sunt, quae an Lactantius impleverit. Vide in Diss. xviii. d contineri . Bon. caret hac Soee .
Non defugi hunc laborena,ut implerem materiam, quam Cyprianus non est executus in ea Oratione , qua Demetrianum ρ sicut
a Qua Dprianus non est executus. Baronius S. Cypriani partes contra Lactantium suscepit; sed vide S. Hieronym. in Epist. ad Magnum oratorem , & Johannem Picum Mirandulanum , de Promidentia , 1a Authorem nostrum amas .h uua Demetrianum . Idem Baronius putat hunctasse Africae Proconsulem , quod tamen negat Bunem annus . Nicolaus Uignerius in sua Hist. Eccl. Baronio subscripsit et at Pamelius Bunemanno praeivit ex iis s
92쪽
Lῖδε. P. Cap. IV. Seg. 4. Iipse ait ) oblatrantem -, atque obstrepentem
veritati , redarguere conatur qua materia non est usus ' , ut debuit. Non enim scri-turst testimoniis, quam ille utique unam , fetam , commentitiam putabat , sed argumentis , & ratione fuerat refellendus .
iis , quae in notis Anglic nae Editionis legerat, in quiabus vero similius esse asseritur, Demetrianum hunc fuisse iudicem in Civitate Carthaginens , aut aliquemo Consiliariis , qui Praesidi assideret. 1n M s. Cotis biensi Codice Cypriani opus istud sic inscribitur Incipit Epistola Suia i cypriani ad Demetrianum paga. num Episcopum .d CELATRANTE , Sic librum suum exorditur Cyprianus et oblatrantem te, O adversus Deum, qui unus, in verus est , sacrilege , O verbis impiis obstrepentem .e Nyn est usus, ut debuit. Vide S. Hieronym. in Epist. ad Magnum .
Nam quum ageret contra hominem veritatis ignarum η , dilatis paullisper divinis lectionibus, formare hunc a principio, tanquam rudem debuit , eique paullatim lucis princi
a Veritatis ignarum. Cyprianus ipse illius imperitiam, redarguit: S iccircoxon video qua ratione id negaverit editor Oxonie n.
93쪽
pia demonstrareβ, ne toto lumine objecto caligaret ς.b Demonstrare. Sic etiam Aldus . Al. monstrare .c Caligaret Bon. caliginaret .
Nam sicut ' insans solidi , ae sortis cibi capere vim non potest , ob stomachi teneritudinem Φ, sed liquore lactis, ae mollitudine salitur, donec firmitatis viribus, vesci fortioribus possit ε: ita & huic oportebat, quia nondum poterat capere divina , prius humana testimonia offerri ', id est , phili sophorum, & historicorum , ut suis potissimum
a P am sicut Infans. Apostoli similitudo est l. ad Cliorinth. Cap. li I. a. S ad Hebr. cap. V. F. I 2.& r. Petri Cap. 1 I. e. 2.b Stomachi tenerita dinem . Hanc vocem habet Apuleius, nec adeo frequentem esse notat Ualchius . Sed eadem Varro , utitur , & Palladius .c Donec firmatis viribus vesci fortioribus possit. Bon. Decet firmatis suis viribus ut vesci . Prave .d Uuia nondum poterat, Bon. qui adhuc nondum. Superflue . e Verri Bon. offerres .f Suis potismum νefutaretur authoribus. Sic te ingendum Puto, non ut Heum. authoritatibus; Nam Philosophi, & historici erant authores , quibus usus fuerat Hierocle S.
94쪽
7s Lib. g. Cap. IV. Seg. 7. 8.
Quod quia ille non secit, raptus eximia eruditione divinarum literarum , ut iis solis contentus esset, quibus fides constat : accessi, Deo inspirante φ, ut ego facerem, &simul, ut viam caeteris ad imitandum pararem.
a Deo risirante. Confirmatur ex hoc Cellarii coniectura,quam sub initio capitis recensuimus,Nota ba.
Ae si ortatu . nostro docti homines , ac diserti. huc se conserre coeperint , & inge nia sua , vimque dicendi in hoc veritatis campo jactare maluerint: evanituras brevi religiones falsas , 3c occasuram esse omnem philosophiam , nemo dubitaverit: si fuerit omnibus persuasum , cum hanc solam religionem, tum etiam solam veram esse sapientiam φ. Sed evagatus sum longius, quam Vo lebam . CAP. a cite si hortatu . Al. At si i Nobiscum legunt
Schoitus , & Aldus. h DUerti. Al. disereti. e Solam veram esse sapientiam . Sic etiam, Aldus. Al. O folam , veram .
95쪽
NUne reddenda' est de iustitia propostg
disputatio , quae aut ipsa est summa virtus' aut sons est ipsa virtutis quam non modo philosophi quaesieront, sed poetae quoque , qui & priores multo fuerunt , & ante natum philosophiae nomen pro sapientibus habebantur.
a Nune reddenda, Heum anno corrupta videtur haec lectio , & sie sananda a Nune repetenda &c. Bunem. eam sanam iudicat, & exponit.b uua aut ipsa est smma vilatus . Al. aut sola est , lirius Cicero III. de me. de eadem iustitia ait: Haec euim una virtus, omnium ess domina, O regina .irtutum. Intellige de universali iustitia , qua homines Deo cari, iusti dicuntur, & omnium virtutum corona decorati. Vide infra cap. XIV. seg. 7.
Hi plane intellexerunt , abesse hanc a rebus humanis , eamque finxerunt offensam vitiis hominum , cessisse terra φ , in coe
96쪽
lumque migrasse ; atque ut doceant - , quid sit iuste vivere ) solent enim praecepta per
ambages dare ) a Saturni temporibus , quaqua illi vocant aurea , repetunt exempla justitie , narrantque in quo statu fuerit hSmana una , dum illa in terra morδretur .
eno Virginis tradit. Hane Hesiodus Iovis θ Themidis filiam dicit; Aratus autem Murgi, in ABrorae filiam existimari, quod eodem tempore fuerit quum aurea fecula hominum , O eorum principem fuisse, demonstrat: quam propter diligentiam , O aequitatem, Iustriam appellatam : oee. Denique eam pervenisse usque eo, dum diceretur: Heu heu c Al. aenam ) genus hominum natum l Itaque jam non potuisse pati amplius O ad sidera evolasse. Nota tamen, eodem fatente Hygino, hane ab aliis Fortunam ab aliis cererem, a poη nullis Dionen, seu Parthenon appellatam fuisse. Aratus in Phanom: ait rDeseruit propere terras iustu a Qirgo Et caeli sortita locum , qua proximus illi
Tardus in occasum , sequitur sua castra Bootes . Unde egregie de more Sanaa arrus noster; Arcad. Egl. X.La Donna , e la bilancia ὸ andata at celo .st Vitrii. Ecl. iv. ρ. 6. ex Sybillinis carminibus, aureum iaculum sub Augusto redux designans , canit. 'am redit, O Hrgo &e ubi bene Servius notat , virginem dictam es te, ex eo, quod Justitia debet esse incorrupta. Laetantius L. I v. c. I v. seg. a I. ad regnum millenarium hocce tempus spectare indicat; b tu doceant. Aldus ut edoceant. c In quo statu fuerit humana vita . IJune ele-santi sit me Ovidius descripsit Metam. ι . I.
97쪽
Quod quidem non pro poetica fictione,
sed pro vero habendnm est . Saturno enim regnante , nondum Deorum cultibus institutis , nec adhuc illa gente β ad divinitatis opinionem consecrata , Deus utique colebatur .a 2 condum Deorum cultibus institutis &c. Videdi T. xxv II. cap. XVII. 3.b Nec adhue illa gente . Al. adhuc ulla gente . Aldus nobiscum legit; sed forte eum aliis legendum .c Consecrasa oec. Bon. consita adeo utique colebantur .
E ideo non erant neque dissensiones, neque inimicitiae , neque bella: Novaeum vesanos rabies nudaverat e eis. Ut Germanicus Caesar in Aratam loquitur
carmine :Nec eo anguineti fuerat discordia nota . Imo ne alienigenis quidem , sed neque ulli omnium gladii , qui nudarentur , fuerunt.
a DIsCORDIA NOTA . In carminibus Arateis DI-sCORDIA NATA, ut etiam legit Isaeus. Vide Aratum in signo Virginis .
98쪽
Quis enim praesente , ac vigentei iustitia, aut de tutela sui, quum nemo insidiaretur, aut de pernicie alterius cogitaret, quum nemo quicquam concupisceret tManebant tenui contenti vivere cultu. Ut Cicero in sito ait - Α'rato , quod est proprium nostrae religionis . Ne signare quidem , aut purtiri limia
Ie campum Fas eras , in medium quaerebant .
a MANEBANT TENui &c. Sic restitui ex nostro cod. , ubi Al. legunt malebant, quod non bene dictum esset, quum sequatur To contenti. Versus iste non adest in fragmentis Aratei Ciceroniani , quam-Vis ex hoc Lactantii loco in editione, qua utor , ibidem sit restitutus. - . b ut Cicero in suo ait. Bon. ut Maro Oc. Al. in suo Aratorc NEC sIGNARE &c. Virg. Lib. I. Georg. 'st. I 26.
Quippe quum Deus comm unem Omnibus terram dedisset , ut communem degerent vitam , non ut rabida - , & furens ava
99쪽
ao Do iustitia DI vina Seg. 6. 7. 8.ritia sibi omnia vendicarent,nec ulli deesset
quod omnibus nasceretur . b Nee ulli deest, quod &c. Bom & Alclus nec ubi datum esser.
Quod poetae dictum sic accipi oportet , non ut existimemus nihil omnino tum fuisse privati ' , sed more poetico figuratum : ut intelligamus , tam liberales fuisse homines , ut natas sibi fruges non includerent, nec li absconditis incubarent ε; sed pauperes ad communionem proprii laboris admitterent
a Tum fuisse privati. Al. priuatum Bion. privatim . Haec contra Hobbesium notanda ad.I. de Ci
Humina jam lactis , jam flumina ne-- saris ibant . Nec mirum , quum s propria justorum benigne paterent omnibus . nec ava
100쪽
Lib. V. Cop. V. Ses. 8. 9. 8 fritia intercipiens beneficia divina , famem , sitimque vulgo faceret , sed omnes aequaliter abundarent , quum habentes non habentibus large , copioseque donarent.
e Amaritia intercipiens r Bon. interficiens. Forte non male. Nam Virgilius interficere messem, dixisse memini.
Sed postquam Saturnus ' a filio pulsus , in Latiumque delatus est :Arma Iovis fugiens- , ct regnis exaι
ade sis :Quum jam populus vel novi regis metu , vel sua sponte depravatus , Deum colere desisset, regemque pro Deo habere coepisset, quum ipse propemodum parricida , exemplo caeteris esset ad violandam pietatem ;F De
a Tostquam Saturnus &e. Vide, quae de eo dicta sunt a nobis lib. I. cap. x II. seg, y. N seq.b ARMA Jovis &e. Virgil. AEn. vri I. ψ . I 29. e Regemque pro Deo Sc. Vide dig. xxv D. ubi supra Id Puam ipse i sei licet Iupiter. Desunt ista in Bon. N s. cod. , ubi post illa verba i habere eaepisset istacim sequituri ad violaadam pietatem.
