장음표시 사용
111쪽
Viviva materies, ipsique simillima luci,
Ire, redire, volare queant : unde ocius artus
Ad nutum flecti, ad nutumque rio escere possint; ps Ceilare interdum, visiti cum sessa labore Temperat alternans ti lenit corpora somnus. Nempe quot e filis constant, quam tenuibus, atque Robustis, & quam firmo subtemine nexis lQuantae in spiritibus vires, qui fila pererranti
743 IAM-NE vides quali niteat disi sta labore
Corporis haec moles, & inenarrabile textum. Ne tamen humanae tantum compaginis ingens Admireris opus, turbam aspice circumfusam omnigenarum animantum et ipsis miracula magnavueo In minimis : huc verte oculos. Bombycis in anno Ter transformandi longe est operosius ovum, uam Semiramidis Babylonica moenia magnae, Aut impendentes praecelsis arcubus horti; .
Quam Pharos, aut Ephesina ardes, & Olympia signa ; 33 Quam Solymae templum, vel Daedalei labyrinthi
Magnificar ambages, Mausoli immane sepulcrum, Monstraque Pyramidum, & Rhodii portenta Colossi. Nam duris homines potuere laboribus illa, Et vigili cura, & largo pervincere sumptu; μ Hoc non alicquitur prudentia tota Sophorum, Non robur populorum, aut Regum immensa potestas. NAM NE in eo iam dudum inclusa suisse necesse est Non modo vermiculi simul omnia membra futuri, Sed distincta etiam triplicis primordia formae, 763 Quam praefinitis ex certa lcge diebus Induit ; ut primum reptans, post clarysalis, ales Desinat, immoriens effusa prole triformi. Hoc ritu extinctis bombycibus ante Novembrem, Vere novo tepidis genus omne resurgit ab ovis; 77o Et reliquum simili iactatur sorte per annum. Quippe duos simul ac menses bombyculus egit, Grandior & saturis soliorum pabula buccis
Respuit, ac primae sensit fastidia vitae;
112쪽
Cernitur ex imo deducenς pee ore fila Nere sibi tumulum, levibusque appendere ramis : 773Ovatam in medio subtili stamine concham Texit membranae similem & circumundique septam ;Atque ibi desidia torpens mollique veterno, Oppressus-ne sopore iacet, leto-ne sepultus Tum pellem incanam nigranti mutat amictu : 78o
Nec caput apparet, nec pes, nec iam amplius ulla Quae fuerat species ; simul omnes contrahit artus Corporis, exiguam forma reserentis olivam. Fit nova res. Tandem intepuit cum Sirius ardor, Ultimaque autumno miti deferbuit allias, 783 Protinus albescens redimitur flore cadaver,
Parvulaque exornant angustam cornua frontem:
Tum pennae assurgunt humeris ; & pristina demum Viscera productam sensim extenduntur in alvum. Serica dente mero positis ergastula rodit 79o Exuviis, structasque prius, nunc diruit ardes: Et fit avis per tecta volans, perque aeris auras. At blandis vesanus amor nova pectora telis Sollicitat : nubit volucris iam proxima leto,
Et soboli tota indulget; secundaque partu 793Multiplici , soliis poliquam ova infixa reliquit,
Tot pertaesa vices, iam prorsus inutilis Orbi, Tandem omnis moritur, postremaque funera solvit. HAUD aliter muscar, quanquam illis longior aetas
Esse quidem solet, haud aliter his nascitur omnis 8oo Papilio, pictis pennas distinctus ocellis;
Quem florem aligerum dicas, quem lucis amantem Saepe dat exitio pulchrae pellacia flammae. Nempe hoc omne genus varium & mutabile, vermem Exuit ante, leves quam coelo ventilet alas: 8o Inque statu medio recubans sub carceris umbra,
Nec . Vermis nec avis, nec vivum aut vivere cessans,
Attentis miranda oculis spectacula praebet. Degere quadrupedem multa sub arundine ranam Oui videt, & saltare solo, mox repere pigram 8 I Umbrosas inter salices, atque aeris aura
113쪽
Non secus ac lympha vesci, tum crura natando, Et longum semur & nudos agitare lacertos, Scirpea clamoso late loca rumpere cantu,
siue Quo pulsae resonant aestiva no te paludes, Crederet alterius vitae primordia nactam, Atque in pisciculis annum exegisme iuventae Piscis erat capitatus : ei perlucida remum Cauda minii rabat, quem flectere norat in undis 8ao Exiles pinnae, teres undique corpus & atrum. Sic ovo exivit e rana hoc in piste latebat. Atque id non temere aut raro; sed semper eodem Hos peragi ludos ritu miramur ubique. Nic solum in minimis naturae regula brutis,gas Ast etiam in magnis constat; seu corporis artus, Seu studia & mores, aut curam prolis alendar,
Seu victum inspicias. Nam sui vi terga Leones Semper, & hirsuti nemorosis montibus Ursi, Et Tigres variae, & latitans Crocodilus in undissio Praedae inhiant : vexat Perdices atque Columbas Accipiter : timido Lupus insidiatur ovili:
Pascua Taurus amat, cornuque lacessere gestit: Frigoris impatiens terram Philomela calentem Quaerit, & ad notos cum Sole reveria penates . .
ue Dulcisono nidi solatur taedia cantu, Incola semel iris patriae, semestris & exul rConsuetasque domos peregrina revisit Hirundo. Cetera quid reseram cuntiis animalia terris Et pelago : mundi quibus immutare vetustas 3 o Nil potuit ; sicut neque frondem invertere laurus, Nec junci calamum, aut violae vernantis odore myEt, si plantarum aut animantum, saepius ut fit, Degeneres aliquas vitio telluris & aurae,
Sive emendatas cultu meliore videmus,
3 Tu ne propterea mutari semina credas: Nam permissa sibi redeunt ad pristina semper, Et quovis detorta in se Natura recurrit. AERENDUM est igitur, quaenam sit causa tenoris
114쪽
perpetui. Certe nusquam reperire licebit, In primis nisii principiis, unde illa creantur, Θ σAtque ita dispositis, ut semper talia prodant. Fortuitis-ne Atomisy Atomi sed corpora nutu, Nullas affectant species, nec legibus ullis Morigerantur : abest procul his delectus & ordo. Principia haec igitur sunt ipso in semine rerum , 833. Non allata soris, sed sontibus hausta paternis. At pater unde habuit Nimirum semine ab ipso, Unde fuit. Traducta ergo sunt ordine quodam A patribus primis ad natos inde sequentcs;
Et sic ad reliquos veniunt transmisia nepotcs 8c Plane eadem : cum sint eadem quoque facta nepotum, Quae patrum fuerant, 'moresque imitentur avitos.
At non fingere habet propriae primordia gentis uaeque recens soboles: sed qualia reperit illa,
Tradere venturae vel nescia cogitur. Ergo 8 sJam caput ad primum stirpis remeare necesse est,
A quo cuncta fluant, quondam insormata. Sed illi Quis dedit 8 Anne sui generis filii ipse repertori
Tute negas. Forsan compegit semina easus:
At casus nihilum est, aut res. Rem seceris esse ; 87σ' Ergo materiem, atque Atomis nil amplius ipsis e Si nihilum; ergo dabis nihilo ut fabrefecerit orbem. NEC quia nil pugnat res, qua ratione geruntur, Hac fieri, idcirco casu sc esse putandum cit. Nonne etenim ille tibi dicatur il ultus & amens, 373 Qui velit Iliacae monumentum cladis, Hon ero
Ignorante, una vi motus esse peractum; Aut elementorum casu per mutua nexis
Versibus, eximium carmen prodis te Lucreti. Quae quanquam ingenium ostentant dochumque laborem, 88GNil tamen est cur sic dispoita fuisse repugnet
Principiis motus, elementorum-ve figuris. Sic etiam nostro miam vis in corpore membra,
Quo sunt quaeque latu, nihil obstet quominus illo Singula sint, tamen hoc ritu potui me locari, M Absque ullo proprii, quod tam solerter obibunt, H a M
115쪽
Muneris intuitu, Ratio negat ipsa, videtque Conspicuam prima viventum in origine Mentem.
Quo D si non sine proposito, quodcunUe sit, uti
Syo Mortales membris, aut iungi munia possunt, Nec sine proposito membra haec mortalibus ipsis
Sunt concella. Fabro ante omnes innotuit usus.
Cudere nam solertius est, quam ducere aratrum; Foetaque seminibus compingere semina multis, Soue Quam serere, ac sulcis versos mandare per agros
Flectendo formare habilem, quam flectere linguam; Et digitos manibus, scapulis aptare lacertos,
Quam curvare manus, & corpora prendere dextra.
Sc mina sunt igitur magni argumenta laboris, si Magnae Mentis opus : quae tot miracula rerum Abdidit in tenui : at maribus concredita solis, Ut mare dcciduum genus omne veniret ab uno TERRIGENAs igitur populos educere limo, Vel genus alituum densata ex aetheris aura,st. 3 Seu liquidum in mutos elementum cogere pisces, Ridiculus labor est. Cunctis par lassicit unum; Unde fluat reliquum diducto semine vulgus.
Nec tamen laocce caput generis cujusque bifurcum iEterno statues, ni us delirus, ab arvo: oio Quippe & staret adhuc. ortus quae nescia, durant Nescia & interitus. Quae principis, una nepotum Conditio : ut cuncti morimur, sic primus avorum Debuit ipse mori; quia nascimur, hic quoque nasci. Solus at aeternus, primum qui condidit, ille est. λi3 Si casus, casum aeternum cogere fateri, ut nihil est : Si Mens, aeternam credere Mentem. Nec magis aeternum sibi succedentia multa Conficiunt, quam multa sbi contermina formant Immensum. Quidquid capimus sine fine modoque, yro Ire catenatum iunctis ncquit ex elementis. SED quoniam una tibi semper Fortuna creatrix Omnia composuit rerum primordia miscens,
116쪽
Dic, age; cur primum tantos enixa labores Destiterit labito cessans, nec rem amplius ullam Progeneret; sed quam arripuit, cogatur eandem 923 Ire viam λ Novitatis enim sortuna parens est. Qua sibi vi facta, quo nempe coercita fraeno Quid vetat omnigenos ultra procudere partus
Semina non desunt; vis insita suppetit; adsunt Multimodi nexus, & formarum ampla supellex. DDic mihi, sortunae volucres quis rescidit alas λAt vero casu fieri quaecunque putantur, Scilicet obscuri respectu finis agentem Causam, nec solitam, casum appellare suemus Raro, inconstanter fiunt: ast omnia nostra haec fas Tanquam ex praescripto legis, serieque per aevum Non intermissa, & parili pede currere, testes Nos sumus. Adὸe etiam, quod multam agnovimus artem, Sublime ingenium, & vim magnam mentis in illis. A c velut in nummis dum cudere Principis ora 94o Sculptori visum est, operosum ante omnia caelat Prototypum chalybe in duro; cui pressa metalla Cum se se indiderint, quot erunt signata, necesse est Accipiant unam Ggiem : spiratque manetque Primitus impressum, & nunquam delebile lignum: 9ψ3Sic, non casus iners, non quaevis inscia causa Principiorum est principium, quae corpora quaeque Constituunt, viva imprimis, & semen eorum:
At, quocussa e modo libeat vocitare, sit illa
Provida, communis, valida, atque aeterna, necessum est. 93OPRovi DA : nimirum concepta ut imagine rerum
Quas fieri voluit semel, & succrescere semper; Ac totam seriem per saecula multa suturam Prospiciens, passii det cuncta incedere jullo: Et ponat leges, ne quo se devia flexu 9 sLinea corrumpat, neu recto tramite aberrit.
Quod si non esset, iam funditus omne videres Subverti genus, & consundi Semina multis
117쪽
Intermixta modis : nulloque coercita nexu
ρω Cuncta brevi in natale chaos resoluta redirent. COMMVNis porro e quoniam omnia cernimus uno Semper more geri. Quippe ut vegetabilis arbos, Sic animans proprio semper de semine nasci, Semper ali. atque mori, solitosque emittere fructus, 06ue Communem & semper decurrere cernitur orbem. Atque ut pictoris facile eit agnoscere morem , In tabulis quidquid celebraverit, aut sera Martis
Praelia, & horrendis quaslatam assultibus urbem, Capripedum ue iocos, festivique orgia Bacchi, ς o Seu uirides Penei ripas, & frigida Tempe, Seu puppim allium scopulis, & naufraga ponti Littora, & elatos ventis ad nubila fluchus: Prodit enim ex ipso diversariam ordine rerum, Fingendique modo dispensandique coloris, ρ 5 Appositaque umbra , & dispersa luce, character
Cuique suus, veri auctoris certissimus index : Sic Natura omnis sabricatorem arguit unum . Dixi Mus & causam hanc pollentem viribus esse. Quis dubitet λ Cui Materiae sit subdita moles . ρῖo Omnis, uti limus figulo, nunc iussus in urnam i . Expandi, nunc esse globus, vel equestris imago. . Scilicet ex gleba Moderator summus eadem
Et Solem & Lunam, & fulgentia sὸera coelo, Et Maria & Terras, & quidquid vivit in ris, q8ue Condidit ; atque pari, quo iecit, numine servat.
DEN1QUE ut omnipotens, communis, providus, audior Sic aeternus erit : quis cnim dabit esse creanti, A quo cuncta tenent ut sint maneantque t Sed horum Arte rudi quaedam & firmo cum roles,re, vasti
qo Inconcussa orbis qtia si fundamenta basesque; Quaedam persecto sitidiose intusque polito
Corpore, verum e heu l paucos mansura per annos.
Nec mirum certe si quo subtilius omne
118쪽
Compositum fuerit, cum sit pars quaelibet eius Pronior ad motum variisque obnoxia plagis, Hoc possit minus & durare, & respuere imis. Tanto nobilitas emitur, vitaeque voluptas Labilis i Idcirco brevium causa optima rerum Invigilare simul reparandis atque creandis Debuit, ut multis porro ex mortalibus esset Immortale genus. Uerum uno ac simplice nutu Fecit utrumciue Deus e cum cune a in semine primo Semina conclusit, gemini compendia sexus: Cuitodesque mares pretiosi muneris unos Instituit, sebolem matura aetate daturos.
SIC hominum genus omne hominis tenuissima primi Pars fuit. At majora tibi miracula pando. Non solum exortos homines olim-ve laturos In patre quemque suo stirpis comprenderat auctor, Sed plures multo , qui nunquam ad luminis auras Pervenient, quamquam ad lucem vitam'ue parati. Quotquot enim a genitis gigni potuero vicissim, Qui tamen in tenebris iacuere perennibus, & quos Oppressit nox atra aeterno in carcere clausos: Et, si dante Deo spirassent, quotquot ab illis Enasci poterant, cunctos simul una creavit I ormavitque dies, jam membris omnibus aptos, Iam plenos vegetante anima, sed mentis egentes. At totam in maribus prolem primordia vitae Accepisse prius, quam si conjuncta marito Femina, si dubitas, oculos adverte, videbis. NEMPE Microscopium, Batavis quod nuper in oris Divina sapiens reperit MVenochius arte, Perspicuamque facem in tenebris dedit esse profundis, Arripe & cmserva. Nihil est nisi vitrea lenti Lacryma convexae similis, quam lamina duplex Continet infixam, tenuique soramine circum Includit. Minimum quodcunque objeceris, ingens Apparet visu consestim, atque intima pandit. Nec praesens adeo nostris obtutibus unquam
119쪽
Auxilium venit; novus illo sistitur orbis; Et nova Naturae facies reseratur, apertis. Visceribus mixtorum, & tegmine nuda remoto. Est oculorum oculus, sine quo caeci esse videmur, Io33 Saltem hebetes tardique: quibus vix ante licebat Nosse superficiem, atque haerere in cortice summo, Nunc aditus liber patet in praecordia rerum. Nec iam vestibulum ante ipsum atque in limine portae Stamus, at in medias iuvat ire profundius aedes; Ios Atque ibi thesauros fluxi & reparabilis aevi Hactenus occultos, quodque est ante omnia mirum , Aternae contemplari vestista Mentis Indita Materiae, ut speculis mandatur imago. N g te prodigii novitas absterreat, ut quos loque Erroris timor inspiens errare coegit: Ne-ve instrumento fingi mendacia credas,
Sensibus ac nostris illudi et qualia monstrat, Talia sunt in se se obiecta; & plurima quanquam Inspiciuntur, adhuc plura inspicienda supersunt. Ioueo Imo & lenticulae decies licet aucta potestas
Cresceret, inventisque novis as urgeret ultra Vim propriam, quantum mortalia lumina vincit, Semper inexhausto non visa relinqueret impar
Huic fundo; satis est, partem potuisse videri. Iosue ERGO lenticulae opponas, dum pura dies est, Aut canis, aut galli stillantem e semine guttam; Protinus ecce tibi ante oculos mirabile visu
Vermiculorum ingens populus, quasi in aequore magno Mobilis, atque natans, celer, irrequietus, &omne Io6o Per spatium ludens certatim ac praepete cursu. Quam multae spectantur apes aestate serena Surgere consertim, totisque erumpere cellis; Cum priscis laribus pulsae novitatis amore, Fragrantes cunas & caeca palatia linquunt: Ioues Agglomerant se se in nubem, rapidasque choreas Ad Solem exercent e pennis micat effera pubes, Et magno circumvolitat per Inane susurro.
120쪽
Sic genitale sita fremit agmen & ardet in unda, Quam durat calor ille diu quem e fonte paterno Attulerant: sensim nam deservente liquore Languescunt, tenuesque animas iam frigida ponunt. H 1 s caput & caudam & membrorum cernere fas est Molle rudimentum, & formae discrimina quaedam. Verum ipsis quanquam duplicem sexum esse necesse est, Haud facile agnosces; turba tamen omnis in illa Masculus innatam sosolem iam continet in se: Quam si non habeat, quo pacto emittere posset; Illo nempe die, quo plenis puber ab annis, Ibit in amplexus avidae consortis; & unde
Tunc natam erueret λ Cum iam omni parte creatus, Nil sit adepturus venturo tempore, praeter Crementum. Tenet ille adeo, quodcunque tenebit rIntegra nimirum propriae exemplaria gentis,
Et sobolem quoque natorum, sotrulemque nepotum; Fcetaque filiolis animalia gestat, ut i pie In patre Vivus erat, quem emissum tu modo cernis. SI te percellunt tot tamque minuta minutis Corpora corporibus praegnantia, ne tamen istis Disside ; at potius mirare haec omnia genti Plantarum, atque homini, &cunctis communia brutis: Unde his communem causam invigilare necesse est. Nonne vides quam sit tenuis formica culexque; Et plebecula quam nutrit gravis atque senescens Caseus, & quae habitat flores ac germina mandit, Et qua prunorum albescit violacea pellis, Et qua obducta situ vel mucida corpora sordent; Denique qui medio deprenditur anguis aceto rQuid minus esse putas minimis viventibus istis Attamen his partes multae, multoque minores Inveniuntur adhuc ; quarum numero, ordine & usu Integra concrescunt, & vere animalia fiunt. Est illis cerebrum & pectus, venterque pedumque Remigium : est humor qui ilam in praecordia manans, Ac refluens; & particulis haec omnia constant. Sunt