장음표시 사용
181쪽
misso praelio, diutius nostrorum militum impetum hostes ferre non potuerunt, ac terga verterunt. Quos tanto sitatio secuti, quantum cursu et Viribus emcere Potuerunt, complures ex iis occiderunt; deinde, omnibus longe late pie amictis incensis dis, Ac in castra re Perunt.
XXXVI. Eodem dio legati, ab hostibus missi ad Caesa
rem de pane, Venerunt. His Caesar numerum Obsidum, quem lintea imperaverat, duplicarit, eosque in continentem
adduci jussit, quod, propinqua die aequinoctii, infirmis na
vibus, hiemi navigationem subjiciendam non existimabat. Ipse, idoneam tempestatem nactus, Iraulo post mediam noctem naves solvit, quae Omnes incolumes ad continentem pervenerunt; sed ex his onerariae duae eosdem, quos reliquae, Portus capere non potuerunt, et paulo infra delatae sunt. XXXVII. Quibus ex navibus quum essent expositi mili tes circitor CCC, atquo in castra conteriderent, Morini, pios Caesar, in Britanniam proficiscens, pacatos relique rat , Spe Praedae adducti, Primo non ita magno suorum numero Circumsteterunt, ne, si sese intersci Dollent, arma Donere jusserunt. Quum illi Orbe sacto sese defenderent, Celeriter ad clamorem hominum circiter millia VI convenerunt. Qua re nuntiata, Caesar omnem ex castris equita tum suis auxilio misit. Interim nostri milites impetum hosti Im Sustinuo 'itit, atque amplius horis quatuor sortissime triductis incensisque. Proliis vulgo Iogehatur indificiis incensis, ut et plures MSS. atque Gr. metaPhr. ET hibetit : sed jam Cellarius uionuit, Gmnovium , Olxsem. IV, 8 , e eod.
Andiuo restituisse, a Fietis incensisque, quod ipsum Dudend. in Oxon. ΜS. Occurrere dixit. M. Boeliora dat J. C. H. qui sio legit : hominibus tinge lateqtie assistis incensisque redi tis. Fere ut v, 39. Iurin. Pri seri vulg. σῶν iis, ut o. 38. C p. XXXVI. Hieme naν ratio nom subjiciendam. Alii hiemis naν. subeundiam IIntelligit aequinoctium autumnale. l . Sed ex his, etc. Particulam adversativam Aldus et sequaces post Po
t Portus capere.Idem ac appellere. JCap. XXXVII. Orbe facto. CL v, 33; et Sallust. Iug. 97. Amplius horis. Alii horas, su-haudito quam. Ut v, 53.
182쪽
mRgnusque eorum numerus est Occisus.
XXX I. Caesar postero die T. Labienum legatum Cum iis legionibus, quas ex Britannia reduxerat, in Morinos , qui rebellionem fecerant, misit. Qui quum propter siccita
tes paludum, quo se reciperent, Mon haberent, quo De sugio , Superiore anno, suerant usi, Omnes sere in Potestatem Labietii venerunt. At Q. Titurius et L. Cotta, legati, qui in Menapiorum fines legiones duxerant, omnibus e Tum agris vastatis, frumentis succisis, aedificiis incensis , quod Menapii se omnes in densissimas silvas abdiderant, se ad Caesarem receperunt. Caesar in Belgis omnium legionum hiberna constituit. Eo duae omnino civitatos ex Britannia Obsides miserunt, reliquae neglexerunt. His rebus gestis, ex litteris Caesaris dierum XX supplicatio a senatu
decreta eSt. C p. XXXVIII. Quo perfusi .
et enerunt. Adeo multiplex ost in codd. lectio hujus loci, ut oliden dorpius sateatur, sibi de ea non liquero. Quae hic in textu sunt, ea ha-hot metaphrasis Graeca. Μ. ox pe
jugio, item v rha om/:euere in codd. t edd. vet. desunt. Duxerant. Vid. c. II. M.
Agris vastatis. Crudeliter sano egit Caesar, sed dici potest illum n cessitate et sua ipsius saluto ad id suisse coactum. B. JEo in Belgas) obsides mis runt.
Uuum ergo C aesar, c. 36, citisides in continenlom mitti jusserit, x noestro Iin O discimus, continenloti, indicate Galliam. CL c. 27. M. Supplicatio. . . discreta. 'SuCt., C. u4.
183쪽
CAp. I. Apparatus navium. Iter Caesaris in Illyricum. Pacatio Pirustarum. -Π-HIL Adventus Caesaris in Galliam. Contentiones Trevirorum comp- sitae. Dumnorix interfectus. Iter in Britanniam. - IX. Britanni fugati. --X, XI. Classis Caesaris tem stato asilicia et reparata. - XII XIV. Britanniae et incolarum descriptio. - XV - XXII. Cassivellaunus Britannorum dux post varios casus suhactus. Transilus Caesaris per Tamesin. Trinobantium et complurium ei vitatum deditio. - IIL Reditus Caesaris in Galliam. - XXIV, XXV. Exercitus Romanus propter frumenti inopiam latius distributus. Tasgetius interfectus. - XXVI-XXXVII. Ambiorigis et Cativolei desectio. Castra Q. Titurii Sabini legali oppugnata. Romanorum calamitas, relictis castris. - XXXVIII - XLIII. Hiberna Q. Ciceronis ab Eburonibus, adjunctis Nervus, oppugnata. Constantia Q. Ciceronis. - XLIV. Egregia virtus T. Pulsionis et L. Val eni. - XLV LII. Obsidio adventu Caesaris soluta. Belgae victi. - LIII, LIV. Receptus Indutiomari in Treviros, omissa oppugnatione T. Labieni. Ilibema Caesaris. Motus in omni fere Gallia, inprimis in Sotionibus. - LV, L J. Motus in Treviris. Germanorum sollicitatio. Cingetorix hostis judicatus. LVII. Muuila castra Labieni. - LVIII. Interfectus Indutiomarus. Gallia quietior.
I. LUCIO Domitio, Appio Claudio, coss. discedens ab hi hortiis Caesar in Italiam, ut quotannis facere consuerat, le-
C p.I.Lucio Domitio, Appio Clau- Italiam, i. e. Galliam provinciam,dio, coss. Est annus P. U. C. Icio. M. A. citeriorem. M. I I 2.
184쪽
gatis liti pietat, Iuos legionibus Praefecerat, uti, quam Plurimas I Ossent, hieme naves aedificandas veteresque reficiendas curarent. Ilarum modum larinam lue demonstrat. Ad celeritatem onerandi subductionesque paulo iacit humiliores quam quibus in nostro mari uti consuevimus; atque id eo magis, quod propter crebras commutationes aestuum minus magnos ibi fluctus fieri cognoverat: ad onera et ad multitudinem jumentorum transportandam Paulo latiores quam quibus in reliquis utimur maribus. ΙIas omnes actuarias imperat fieri, quam ad rem multum humilitas adjuvat. Ea , quae sunt usui ad armandas naves , ex Hispania apportari
jubet. Ipse, conventibus Galliae citerioris peractis, in Illyricum proficiscitur, quod a Pirustis finitimam partem Pro vinciae incursionibus vastari audiebat. Eo quum veni et, civitatibus milites imperat, certumque in locum Convenire jubet. Qua re nuntiata, Pirustae legatos ad eum mittunt, qui doceant, nihil earum rerum publico suctum consilio,
seseqUE PRratos esse demonstrant, omnibus rationibus de injuriis satisfacere. Accepta oratione eorum, Caesar obsi-
Consuerat. Αl. instituerat, ut VI,
Subductiones. Non spreverim te tionem aliam , subductionisque , a Ciaceonio indicatam. M. Subducti
nes sunt tractiones e mari in terram. Cf. c. I i. fCodox gl. susductiores, nempe, quae celerius sui Huceientur
ta nostro mari, i. e. Mediterraneo.
id. Mela, I, I. M. Et II, I. Priel o sitionem in ad lutit codd. et edd. vet. In reliquis utimur maribus. Alii in alio mari uti assu oerant. Sed
alteram lectionem dant lumi eodd. et edd. vet. et firmat Priscianus, it via, P- IT . Actuarias. Quae velis simul et remis agebantur. Isid. Hisp. XIX, I , et
perat provinciam Galliam Cisalpinam, Illyrico adjecto : v. Sueton. Iul. c. ua. Pirustas esse Illyrici gentem , versus Macedoniam habitaniatem , docet Ρtolemae us, H, II. M. Et Πιρουσας vocat. Strabo , l. Vri, P. 3I4 ,
Πειραι πιας, et ad Pannoniam reseri. Doceant...demonstrant. Consueta nostro modi, ut temporis, Variatio, ut mox, c. I : u reliquit. . . proficiscitur. n C. II : delegit... Suhet. . Accepta oratione. Al. PercePta.
185쪽
cles imperat, eosque ad certam diem adduci juhot: nisi ita secerint, sese bello civitatem persecuturum demonstrat. His ad diem adductis, ut imperaverat, arbitros inter civitates dat, epit litem aestiment, poenam Constituant. H. His confectis rebus, conventibusque peractis, in citeriorem Galliam revertitur, atque inde ad exorcitum proficiscitur. Eo quum venisset, circuitis omnihus hibernis, singulari militum studio, tu summa omnium rerum inopia, circiter DC ejus generis, cujus supra demonstraVimus, na
ves et longas XXVIII invenit instructas, neque multum abesse ab eo, quin paucis diebus deduci possent. Collaudatis militibus atque iis qui negotio praefuerant, quid fieri velit,
ostendit, atque omnes ad portum Itium convenire jubet, quo ex portu commodissimum in Britanniam transmissum esse cognoverat, circiter millium passuum XXX a conti nenti. Huic rei quod satis esse visum est militum, reliquit:
ipso cum legionibus expeditis IV et equitibus DCCC in fines
Trevirorum proficiscitur, quod hi neque ad concilia venimbant, neque imperio Parebant, Germanosque transrhena nos sollicitare dicebantur.
III. Haec civitas longe plurimum totius Galliae equitatu
Ursinus e vel . cod. ratione, quod Contrarium cst subducere ; AEu.
placet Hadr. Valesio in Vales. P. In pretium redigant omnes rapinas, Portum Itium. CL xv, 23. M. et poenam injuriarum constituant. Transmissum. Multi : trajectum J esse cognovstra . Hoc verbum trais Cip. II. I ConMentibusque perac- jectum esse gli,ssema verbi transmistis. ConDentus peragere est, inquit sum, quod mox sequitur, Post Faer-jurisdictionem in oppidis num Holomaunus monuit. Μ. Bene. ad id destinatis, statis temporibus, Delevi. Si servare velis , legendum absolvere. elerum huic interpreti esset cum Oud. transmissuris. V numerus navium nimius videtur. l sit c ex habet transmissurus. Vox Instruct . Proprium in hac re transmissus occurrit et c. 13. nomen. Cf. c. S; et B. C. vi, IOD. Circiter millium passuum XXX. abesse af eo. Sic Cic.Tusc. I, 3 r. Λl. XL. CL Cannegietor de Britten-l De ei. Deducere naves est eas burgo, P. PO.
in mare inserre. CL Virg. . . HI, IExpeditis, suis impedimentis. J
186쪽
valet, magnasque habet copias peditum , Rhenumque, ut supra demonstravimus, tangit. In ea civitate duo de principatu intor so contendebant, Indutiomarus et Cingetorix : ex quibus alter, simul atque de Caesaris legionumque ad
ventu Cognitum est, ad eum Venit; se suosque Omnen in OG
ficio futuros, neque ab amicitia populi Romani desecturos confirmavit; quaeque in Treviris gererentur, ostendit. At Indutiomarus equitatum peditatumque cogere, iisque, qui per aetatem in armis osse non poterant, in silvam Arduennam aliditis , quae ingonii magnitudine per medios si os Τrevirorum a numine Rheno ad initium Remorum pertinet, bellum i arare instituit. Seil posteaquam nonnulli principes ex ea civitate, et familiaritate Cingetorigis adducti, et adventu nostri exercitus perterriti, nd Caesarem venerunt, et de suis privatim rebus ab eo Potero coeporunt, quoniam civitati consulere non ΡOssent: Indutiomarus veritus, ne ab omnibus desereretur, legatos ad Caesarem mittit; sese idcirco ab suis discedore niquo ad sum Vonire noluisse, quo facilius civitatem in ossicio continer l, ne omnis nobilitatis discessu plebs propior imprudentiam laberetur. Itaque esse civitatem in sua poteState, Seque, si Caesar Ρermitteret, ad eum in
C p. III. Indutio narus. Nummum ejus ipse Anti ea offert caput juvenile, in istica GERMANUs IN Dim IIn , hos gradiens. Palet hinc , nomen per i scribendum , Gr. ecus male per x, ut et edd. vet. Germanica et hic gloriatur ori ne, ut CDmmios, IV, ut. Quid sibi velint liti oliquatuor adjectae nomitii, incertum. V. Bergeri thes. Brandenti. t. , P. 3oc .Levhel. I . N. V. t. , P. 78. Cingetorix. Egregie ex prisca lingua Celtica hoc nomen dimitatis exponitur ah Ο-Brien in opere cit. ad , 16, GH- -tola, caput ad exρο- dilionem , te ches de Peugssition. Infra,vII, 4, Praefigitur i. e. ar sive vir, qui caput est expedi
Ioam Arduennam. id. VI, 29. M. Et ibi notata. Familiaritate. Al. auctoritate. I De suis prioatim rebus. Potent Aut suis privatim agris velit Parcere. I os univorsae civitatis saluti consulsere non P, e credidit Ach. , Propter dissensicinos inter ncibiles ot Plet,em :intelligerem potius inter Indutiomarum et Cingetorigem. B. JIndutiomarus. Huc hoc nomen transtulit Dud. positum vulgo Post
187쪽
Castra venturum, et suas civitatisque fortunas ejus fidei per
IV. Caesar, etsi intelligebat qua de Causa ea dicerentur, quaeque eum res ah instituto consilio deterreret, tamen , ne aestatem in Treviris consumere cogeretur, Ouarii laus in Britannicum bellum rebus comparatis, Indutiomarum ad se cum ducentis obsidibus venire jussit. His adductis, in iis filio propinquisque ejus omnibus, quos nominatim eVOC Verat , consolatus Indutiomarum hortatusque est, uti in ORficio permaneret: nihilo uanen secius, PrinciΡibus Trevirorum ad se convocatis, hos singillatim Cingetorigi conciliavit: quod quum merito ejus ab se fieri intelligebat, tum magni interesse arbitrabatur, ejus auctoritatem inter Suos quam Plurimum valere, cujus tam egregiam in se voluntatem perspexisset. Id factum graviter tulit Indutiomarus, Suam gratiam inter suos minui, et, qui jam ante inimico in nos animo suisset, multo gravius hoc dolore exarsit. V. His rebus constitutis, Caesar ad portum Itiunt cum legionibus itervenit. Ibi cognoscit XL naves, quae in Meldis factae erant, tempestate rejectas, cursum tenere non
Permissurum. Al. commissSurum.
Diserimen inter haec duo verba patet
CAp. IV. Filio. M. Iutis. Id factum. Vox factum in aliis
CAP. V. XL naMes. M. LX naMes.se Meldis. Ob. in Belgis, et addit:
jam antiquiores osteiasi sunt hac lectione, quoniam Meldae me literraueisuerunt, apud quos classem inlificatam esse non credibile sit. Ergo vel Be is cum codd. Et edd. quibusdam legetur : vel duo populi sucrunt, qui eodem nomine Meldarum usi sunt, alii ad Oceanum quamquam hoc e Stra uis lino , IV, P. , Hon Vide lur certo sequi, ut Cas; ubonus m nuit , alii in mediterraneis locis : vel omnino corruptum mi hoc verbum. M. Male provocatur ad Strabonem, ubi I xovii dicuntur maritimi, non item Meldae. Boetius er e codd. r tituendum in Belgis. Hausius tamen arbitratur, naves in Meldis Constructas per Matronam in Sequanam, indoin Decanum, devectas. I. C. II. legendum suspicatur in Morctis, Irarum
seliciter. I Aeh. revocavit Meldis ex Hausio. o Sive, inquit, sint juxta Parbatos, les holitans de Meaux ; sive, ut putat d'Anoi ID snorint inter
urbes nunc dictas et Bruges. Inde Pnim descetisus in mare facilis suisset: hunc locum vocat MeMDD. ,, Hanc opinionem libens amplector,
188쪽
potuisse utque eodem, unde erant Proiectae, revertisSe : reliquas paratas ad navigandum atque omnibus rebus instrumtas invenit. Eodem totius Galliae equitatus convenit, numero millium quatuor, PrinciΡesque omnibus ex civitatibus : ex quibus perpaucos, quorum in Se fidem Perspexerat, relinquere in Gallia, reliquos obsidum loco secum ducere, de creverat; quod, quum ipse abesset, motum Galliae ver
VI. Erat una cum caeteris Dumnorix AEduus, de quo ab nobis antea dictum est. Hunc secum habere inprimis constituerat, quod eum cupidum rerum noxarum, cupidum imperii, magni animi, magnae inter Gallos auctoritatis, co noverat. Accedebat huc, quod jam in concilio AEduorum Dumnorix dixerat, sibi a Caesare regnum civitatis deseret :quod dictum AEdui gravitor ferebant, Deque recusandi aut deprecandi causa legatos ad Caesaepem mittere audebant. Id factum ex suis hospitibus CaesM cognoverat. Ille omnibus Prirno precibus petere contendit, ut in Gallia relinqueretur; partim, quod insuetus nolgandi mare timeret; partim , quod religionibus sese diceret impediri. Postea quam id obstinate sibi negari vidit, omni spe impetrandi adempta, ι princi pos Galliae sollicitare, sevocare singulos hortarique cc pit, uti in cor hinenti remanerent; metu territare, non sine causa seri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur : id esse consilium Caesaris, ut, quos in conspectu Galliae in terficere vereretur, hos omnes in Britanniam traductos necaret: fidem reliquis inter nere, jusjurandum P eere,
et lectionem Metais servavi. B. JAενertisse. Sic o Hd. et edd. vet. Alii relat a. Cip. VI. Dictum est. CL I, 3. N. Meum hiat ore. Alii ducere. Aut deprecandi. m. neque. CLnol. ad IM, 4. Religionibus. Aut volis solvendis et sacrificiis patrandis, aut Ominibus et auspiciis, quod sorsan rectius. Diis itur autem numero plurali religi
ncS, quia omnes omnino caerimoniae
et modi colendorum deorum , quos Pag.ina religio habuit, simul intellia guntur, fiuntque adeo religiones, Omnes partes religionis. Oa. iti Ind.
189쪽
DE BELLO GALLICO. LIB. V. i 67
ut, quod esse ex usu Galliae intellexissent, Communi consilio administrarent. IIaec a compluribus ad Caesarem deferebantur.
. Qua re cognita, Caesar, quini tantum civitati A duae dignitatis tribuerat, coercendum atque deterrendum, quibuscumque rebus posset, Dinnn igem statuebat; quod longius ejus amentiam progredi videbat, prospiciendum, ne quid sibi ac rei publicae nocere Iiosset. Itaque dies circiter XXV in eo loco commoratus, quod corus ventus naVigati nem impediebat, qui magnam i artem omnis temporis in his locis nare consuevit, dabat operam, ut in officio Dumnorigem contineret, nihilo tamen secius omnia ejus consi-Ita cognosceret: tandem, idoneam nactus tem Iaestaterat, milites equitesque conscendere in naves jubet. At, Om-uium impeditis animis, Dumnorix cum equitibus Diuorum a castris, insciente Caesare, domum discedere coepit. Quare nuntiata, Caesar, intermissa prosectione atque Omnibus rebus I stpositis, magnam partem equitatus ad eum insequendum mittit retrahique imperat: si vim faciat neque pareat, intersci jubet: nihil hunc, se absente, Pro Sano sacturum arbitratus, qui praesentis imperium neglexisset.
Ille enim revocatus resistere, ac se manu deseridere , SUOTUNI
que fidem implorare coepit, saepe clamitans, si liberum S lilieraeque civitatis esse. γ, Illi, ut erat tui I erutum, Circum
sistunt atque hominem interficiunt; at AEdui equites ad Cae-
l Intersciunt. Procul dubio et hiesarem omnes revertuntUr. C p. VII. Tribuerat. CL I, 33. M.f Corus υentus. Quem Galli v cani : noM-ouest. JIn his locis. Alii partibus.
I Utrumque bet e. JAt, omnium impeditis. AI.Atque. Impeditis, ita distractis apparando
itinere, ut De seu irent mollit Ones et Daudes Dumuorigis. M.
190쪽
I. His rebus gestis, Labieno in continente cum tribus legionibus et equitum millibus duobus relicto, ut portus tueretur, et rem frumentariam Provideret, quaeque in Gai l ia
gererentur, Cognosceret, Consiliumque pro tempore et Prore cweret, ipse cum quinque legionibus et pari munero equitum, quem in continenti relinquebat, solis Occasu naves solvit, et, leni Africo provectus, media circiter nocte Vento intermisso, cursum non tenuit, et, longius delatus aestu, Orta luce, sub sinistra Britanniam relictam conspoxit.
m rursus, aestus commutatioriem secutus, remis Contendit, ut eam partem insulse caperet, qua Optimum esse egresSum superiore aestate cognoverat. Qua in re admodum fuit militum virtus laudanda, qui vectoriis gravibusque navigiis, non intermisso remigandi labore, longarum navium Cursum adsequarunt. Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano sere tempore : neque in eo loco hostis est visus, sed, ut postea Caesar ex captivis comperit, quum magnae manus eo convenissent, multitudine navium Po
territae , s quae cum annotinis privatisque, quas sui quisque commodi secerat, amplius DCCC uno crant visae tempore,)a Iittore discesserant, ac se in superiora loca abdiderant
Caesar Rrsau nocessariae quidem, Crudelitatis tamen insimulare licet. B. JCAp. VIII. Rem Irumentariam. Al. re rumentiari . Pari numero... quem. Iur. velit atque vel atque quem. Relinquebat, solis occasu. Hanc
in codd. repererunt: altera est, reliquerat, ad solis occasum e utraque
bene habet, nec ullo modo definiri hic Potest, quae verba lasar scrip-scrit. M. T. solis occasu habes et apud Liv. 1x, 32, et PasSim. Pro Meci . Alii profectus. Minus
f Afriso. Africus in hac parte est
Gallice audis uest. l Virtus; patientia quam pri fit runt in subeando remigandi labore
Annotinis. Malo quidam annonarias reddidere. I Annotinus, qui superioris anui est ; sunt leves naviculae, unius tantum itincris causa satiri aue. V. et A. lSui . . . Commodi, fic. causa. Sic Grie e subauditur Dινα. Tempore. Beue sic o Hices et edi tiones veteres. Alii timore a liItore discesserant. I Consordere ipsa Flor. II, a. J