Compendium Elementorum matheseos universae in usum studiosaejuventutis

271쪽

rniniemia minutorimi in peripheria in tegra contentorum productum erit 6283 oo est ergo diameter ad perbpheriam ut Oooooo ad 283ήψοο

fere, id est dividendo utrinque pria ooo ut so ad 3ic f. rium 1

272쪽

ELEMENTA

nm lipWANio A est scientia 4rui vel viriu: vel temporis

compendio aliquid mo---- - vendi hoc est majorem vel celeriorem motum producendi, quam alias vis data, laud applicata . Poti esssiet.

2 Mechanica proprie de omnibis moti legibus traetat , quemadmodi m eam nonnisili in scriptis suis Mechanieis definire en viden- rur. Communiter tamen de Machinis tantum in Mechanica lioquimur, quarum spe . in

273쪽

vens vatatior est itur , ut vel majorem Ania Iem , quam alias movere, vel noti mari

3 id. motum producit Vis vocatur quidquid vero movetur, vel motui resistit. Moses seu Pondus dicia tutic OROLLARIUM L

4. Quamobrem res creatae omne , tamonimae,inium inanimae, ad Onum prodi cendum adhiheri soluae , viribus moventiabus annumerantur ut omines , ruta, Aer, qua ignis, Pondera, latera.

s. Quoniam Mechanica docet, quomodo motus compendiosus data vi produci queat, in eadem quoque doceri debet, quomod HominM, Bruta, Aer, Aqua Ignis c. ad compendiosos motus pioducendos adhiberi queant

motus in m consequitur, vis

274쪽

vis visa dicitur: si autem pondus tantum sustentatur, vis mortua, aut etiani summitaris Vocatur. DEFINITIO IV. . Quidquid vim ad motum con pendiosum producendum, essicacem seu potentem reddit, Maraim audit.

DEFINITIO 8 est linea recta. rigida A B, tribus punctis distincta, quorum Fig. uni cinnititur, alteria is , tertio moles seu pondus applicatur. Cm I. N L

In genere autem notandum est , in exa minoris nus in-- potentis, seu vis turn his , non considerari rateriam , ex qua consrant, nec materia ejectiones , nec varias f-guras, tua propter singulare circumstanti, Machma accipit sed eor- tantum rationem haberi, quae Machina es tiam absolvunt, nempe conser, piae Machin , qua rati con

275쪽

tanta Quodsi enim usi veniat, tu Matmria, Rigura, vel abies quo inque obstaculam impediat, quo misim Oeei essentialis plene obtineri queat hoc ex suis princ museorsim deserminandum es.c OROLLARI, M. o. Ubicimque adeo in motu ac ,

tria puncta concipere licet, circa quorum unum motus peragitur , alteri autem vis,

tertio pondus applicaturis ibi vectis est.

II. His probe animadversis . non solum de ominibis fere instrumentu, aliisque a tu ope iribus recte Iudicari, sed etiam mirandorisu auimalium motuum . ratio reddi, wamb rum potentιι computari poterit. Hoc fulti a mento numitur, quae Borellus de motu an masium scripsit i

DEFINITIO VI. ra. Axis in perstractio est circulus AF Da cylindro B IE B fixus, quocum circa commune Centrui I C conve

ii potest. Imo sussicit circulum concipi Posse , qui deicribitur, dum cylindrus circa suum axem revolvitur.

276쪽

13. Axi in perita hi adeo locus est , T , L quotiescunque concipere licet, circulum pia Fig. 3.no sectimis cylindri majorem describi , dum cylindrus circa suum axem convertitur: ex. gr. sensu mechanteo, vulgares Ergata FGHI, M axes in peritrochio referri debent, quia temo PH qui in motu cylindri circa suum axem FG protruditur , circulum describit seo . .

I4. Iuum es Rotae diversimode construuntur , pro vis applica=uia conditione, es pro αν minine partis cui motum communicare de

bent.

superne in ironte geri Fig. O.

277쪽

- ELEMENTA DEFINITIO III.

36. Impanum est rota, quam alutem dentibus suis moveti DEFINITIO IX

tundi loco dentium infiguntur, nomine Cur usi venit.

DEFINITIO WAs. I. 18. Trochiis vel Orbis οἰή si/i est circulus vel orbis, qui circa iuuincentrum involvitur, dum vis in Dio dus E sursum DEFINITIO XL , , I Planum inclinatum C est quod cum linea horigontali essicit a gulum obliquum ACB.

DEFINITIO IL A s. i. si huiusnodi planum, . in si

278쪽

tur, oritur Cochlea cochlecum,

simpliciter Cochlea appellatur, quae suas helices, in iuperficie cylindri externa 1 habet D EF I UI III.

iquae suas helices in superficie interna DIindri excavati habet. DEpINITIO XIV. et a Punctum C, circa quod a T A a. I. ina noveri potest, Cestrum motus. - vel etiam centrum quutu vocatui . a 3. Linea directionis est linsa recta, VAη. I. juxta quam vis aut moles vel actu ium .' 'vetur , vel move etiar motus in pediretur. Ut si pondus , filo in A ibscisso , juxta lineant AG deorsum in duret, linea AG ejus linea directionis dicitur. Rullus si vis in II juxta lineam

279쪽

directionis.

2s intamobrem visis moles maxime a centro motus distant, si sub angulo recto inaestinae applicentur. Etenim si linea directionis a cum machina AB angulum tectum constituit, distantia erit C B; sin vero angulum obliquum CBΗ, distantia erit Caci sim vero angulum obliquum CBM distantii erit C D. Sed in triangulo rectangulo CBD sine CB, major est

as Cevarium gravitatis punctum, quo corpus in duas partes aequiponderantes dividituti

280쪽

27. centrum magnitudinis est pumrium, quo corpi in duas partes aequa-ies dividitur.

DEFINITIO XIX. 28 Linea horizontalis est, cujus sn

gula puncta a centro Telluris aeque dic

tant . . 29. roprie linea horizontalis est arcus circuli ex centro Terrae descriptus, 3, Geom.)

COROLLARIUM IL

ao. Quoniam vero chordae arvorum T. Larcuum potissime in circulis majoribu cum f., arcubus fere coincidunt, vel ium sensibiliter ab his differunt pia si rem linea rectam P, quae lineam horizontalem, ram in loco dato C tangit , pro hortium tali accipitur.