장음표시 사용
221쪽
18 De Immunitate Ecclesiastica.
quotidiat'. resolui. c p. 3 s. num. I s. Vbi
notat , quod stando in priori sententia, limitanda illa foret, ut ii ibi compilato procelsi comparuerit Clericus debitor,& in officio deliqui ite, sint Iudicis saecularis paries, non ille ad soluendum condemnare debeat Clcricum ; sed tantum declarare quantitatem , in qua dctitor apparet, de hac declaratione facta Iudex Ecclesiasticus adeundus sit pro illius executione; & ratio est clara, quia lut saepe dictum , de probatum est in executio sententiae contra Clericum in casib spermissis, non ad Iudicem laicuin . ita ad Eeclesiasticii in spectat de iure. o Secundo limitanda est praedicta d . ctrina , si scilicet. bona immobilia a lat
Domino donata fuerint Ecclesiae cum resecitatione iurisdictionis, &c. nam in tali casu talis conditio, tamquam iusta, omnino seruanda est; sicuti docem Do
ctores in cap. verum, de condit. πλοι- ris, cap. praeterea a. de iurepatronaim,
de in specie notauit Molin. rct.s . di P.
ubi ait, quod seruanda est conditio, lumces bona principio data fuerunt Clericis , vel Ecclesiis sub dia conditione, ut semper sub eodem soro maneant, sub quo tunc exillabant, & ratio est, quia
Dominus plus transferre non voluit, quilibet autem est in re sua moderator,& arbiter i. in re mandata,Cod. de man.
ct l. Polla. Cod. de his, qui ut indig. contra instit. de his, qui sum sui, velut ri
dit, quod saepe huiusmodi dominia iurisdictionis Lecularis oppidorum tran lata suerunt a Magnatibus in Religi nes, de alias Ecclesias ; neque potuit ad
illas, sine speciali alia Principis conces sone, transire maior iurisdictio in illa oppida,quam Magnates illi in ea habu rint ; scuti supra nos cetiam diccbamus. Tertio limitanda est eadem doctrina, si isti licet bona immobilia , antequam venirent ad ius Ecclesiae, vel Ecclesiastiacorum, onus aliquod certum, de inua riabile annexum habebant . g. aliquet censum , vel seruitutem Principi debitam , vcl onus reparando viae publicae adiacentis, &c. nam in tali casu tale onus, etiam ab Ecclesiasticis praestan . dum erit. Ratio, quia res quaeque cum suo onere transit, cap. costat, ct cap. cum nou sit . O cap. pauoralis de Gi-
ib. de Lessium de iusὶ 2 iure ib. 2. cap.
3 3. lub. 3. Num. i'. Porro caetera , quae spectant ad materiam de immunitate, stiberime Ecclesiastica , infra diffuse in locis suis dicentur.
LVith etiam potest Princeps si se
exigit ibonum commune, cumile hic, de nunc, cum urgeat necessitas,alia
ter prouidere non pol iiij sumere bona subditorum, qui huis postea de proprios si habebitὶ vel iii non habebit de com
muni, grauando proportionaliter Vas salios omnes, satisfaciat; ratio est e dem , qualia in p' incipio dicebam, quia scilicet publica utilitas praesertur priuatae , quae includitur in illa, de in calibus necellitatis attendendum est beneficium publicum,& non particulare, quin neque attendendum particulare damnum; cum sic expediat Reipublicae, &corpori communitatis: Vnde introducta fuit praescriptio, & usucapio bonorum , atque sic quod scilicet licite pos sit Princcps facere, visupra dicebam habetur
222쪽
habetur in s. de nata restit. l. quaeris, Acue itonibus . Luciur,ri legatis secundo, l. qui Iob um, s. primo de rei vendis. l.
item si Perberatum, in l. finali, Cod si
contra iso, vel et tilit. public. ct in cap. quae in Ecclesiarum de constitation. ubi Innocent.& alij; idemque docent Iac bus de Arena, Cynus , Anti. de Barui.
in I. ex omnibus, Cod. de decur. lib. i C. Alex. cous iso. 2. volum. Dec. in conss. 32o. ct in cap. qua in Ecclesiarum num. 2o. de constit. Demia, cum late cumulatis Restaur. Castal. in ira t. de imperi quast. 98. vol. 16. tract. Belluga inspee. Prisc. rebr. 46 num. a. σ . Regens de
Ponte de pote I. Pror. tit. I. num. 26. sttit. q. num. 36.& communiter Cano-nistae in cit. cap. qua in Ecclesiarum, detonsit. ac legisbe mi. praescriptione, Cod. si coatra ilia , vel utilit. pubi. de in l. D. oe l. quoties de precib- imperat. osse
Similiter ob similem causam si si ilicet sic exigat commune bonum Ecclesiaeὶ licite potest summus Pontisin auferre bona Christianorum; sue quia summus Pontifex in tota Christianitate iurisdictionem ,& potestatem temporalem immediatε a Deo sibi commis Iam habet in habitu,& quando oportuerit in actu,sicuti docent Doctores quos r fert Christophorus de Anguiano tract.
tius in tract. de pol Π. Pontificis, is'. r. O seqv. ubi hanc lententiam probat ex multis iuribus, & praecipue ex extra uag. unam Sane iam Bonita: VIII. de sicuti docent Doctores illi, qui tenent, Quod Principes, & Reges potestatem 1uam a Summo Pontifice recipiant, ex
' Siue quia Summus Pontifex in terris 3 Principum Christianoruin,si non habet directe habet tamen indirecte,ex vi Pontificalis ossicij sufficientem potestatem supcr omnia negotia secularia, quando id Ecclesiae expedierit ad ipsius Ecclesiae
quietem c defensoncm conseruandani
seu ad bonum spirituale, ac finem E clesiastica potestatis supernaturalem ais quendum sciiti docent Sol. in η. disi.
quo . Turrecremata in si imma libr. a. cap. is. & Boba lilia in pol.rom. I. Lb. r. cap. i8.πum. 2.σseqq. dc alij Doctores qui respondent ad extrauag. unam
Sanctam Bunifici' VIII. ut vidae est apud Christophorum de Angulano ἰςc. seu ra est.) quod mens Pontificis in supradicta Extratiu non silerit,uelle so ges, & Principes Christianos subin
223쪽
186 De Immunitate Ecclesiiastica.
cere Imperio Ecclesiae,magis, quam prius subiecti erant. sed tantam, demonstram, quod ultra gladium spiritualem, sit etiain Ecclesia gladi is temporalis, non quidem directe , sed indirecte , exercendus, quando oriri rerit , quoniam autem
nonnulli sentiebant, utrumque gladium directe, esse apud Romanum Pontificem Imperiumque ab illo Principes obtinere, idque tanquam certum definitum
Ideo Clemens V. ad tollendum sensum
istorum statuit in extrauag. me ιι. Bonifacium VIII. in diicta extrauet unam fauciam non generasse praeiudicium Regnis, & Regibus neque intendi ite Boni- tactum in illa praeiudiciuna ullum illis inferretiaeque eosdein sibi subiecisse magis , quam prius subiecti erant, ita utricta extra . merxit. nihil noui constituerit, sed solum magis declarauerit
praedictam Extrauet. unam tantiam, quae ex tot Interpretum commentariis
aliquantulum Obl cura videbatur, & ad id, uod dicitur, quod Principes, de Re ges potestatem suam a sui no Pontifice recipiant,4 Respondent , negando ali uinptuna; sicut & negat etiam contra Ceuallos Scnonnullos alios Iuristas,quod illa Reges& Principes immediate recipiant a Deo; docentque, quod immediate recipianta publico, seu Communitate; atque ita prarier alios docent Bellanaa. in Re frons. ad di Osi bellas cuiusdam Theologi, fol. mihi Leis de iust. Ur iur. lib. 2.
c. . 29. dub. I i. num. 9 Basilius Pontius Ie matrim tib. 6. cap. 6. numer. s.
Suareet contra Regem Angliae lib.
yart. i. ara. s. Num. 9. Seruantius in δε-
fenhone potest, ct immunit. Eccles. yropos i. & Io. de Maderi aga in tradi de senatu , ca8. 39.6 2. ubi subdunt, quod recipere potestatem immediate a Deo sit priuilegium lingulare semini Pontificis: quia cum potestatem, quam in se habet summus Pontifex, habere non possit ab hominibus, siuxta illud: nemo dat, quod non habet in necelle est dicere , quod illam habeat a Deo diaec autem ratio locum non habet in Resibus,& Principibus in Ordine ad populos,&
Non obstat, quod dicatur homines Feligere Pontificem: nam cligendo, seu nominando Pontificem, nullam hi potestatem , seu authoritatem tribuunt electo, sed solummodo illum veluti praesentant Deo , a quo potestatem Pontificiam recipiat, ita ut huiusmodi clectio sit tantum conditio, sine qua Deus potestatem Pontificiam in homi
nem non transferret; non autem sit ra
tio , seu medium, quo electores ipsi potestatem electo tribuant, sicuti in Regis , de Principis clectione contingit; idemque dicendum de depositione iummi Pontificis , quod scilicet sit condicio sine qua, secundum opinionem satis probabilem , quam alibi dicemus Deus
potestatem Pontificiam ab illo non auferra ; quia per quas causas aliquid nascitur, per easdem etiam dilioluitur.
Adde, quod dato, quod Reges, & 6
Principes sumi potestatem immediate recipiant a Deo, dicendum adhuc tamen est, quod illam recipiant cum subordinatione ad sumnaam Pontificem, vices Dei gerentem, de idem in opinione eorum , qui docent Principes,& Reges potestatem suam recipere a
Republica, seu Communitate) est dicendum ; idque propter rationes infra alla
224쪽
allatas de bono communi uniuersalis Ecclesiae, propter quod sunt omnia, &ad quod a Deo ordinata sunt omnia. Item, ob similem causam communis boni uniuersalis Ecclesiae, licite potest
summus Pontifex auferre bona patrimonialia Clericorum, uti notauit Anton. de Butrio in cap. i. de summa Trianitate , in Clementin. Bel iuga in βιαPrinci Rum , rubr. 46. num. & multo
magis licite potest a serre bona Eces
starum , ac beneficia , &c. ita ut ex quacumque rationabili causa licitὰ post sit, res unius Ecclesiae v. g. capere, &dare alteri; de licite etiam ex quacumque iusta causa possit , priuare clericos suis beneficiis, de dare cuicumque voluerit , sicuti notauit Archid. in caP. oportebat 6o. distin l. ct nom. in cap. 2. de prabendis lib. 6. & Belluga ubi sufra , dc ratio est, quia Pontifex inteous Ecclesiasticis habet maius Dominium , & maiorem potestatem, quam
ipsemet Rex , & quilibet alius Prii ceps saecularis, habet in bonis subdit
rum saecularibus : non potest autem Pontifex sine maxima causa priuare Clericos omnes omnibus beneficiis quia hoc esset facere contra uniuersum statum Ecclesiae, quod ita facile cadit in Papae potestatem, uti notatur in ca8. proposuit. de concors prebend. quapropter quod habetur in onct. capit. ρυ- posuit , ct in cap. cuncta per modum
qua tionum 3. cum si; quod scilicet P pa omnia possit, seu quod habeat plenitudinem potestatis, non solum non habet locum in iis, quae sunt iuris naturalis , & diuini in his enim, ut pli rimum Papa nullam potestatem habet, nisi interpretandi, & declarandi, ca .
statem dispensandi habeat aliquando,ut in votis , iuramentis, & similibus obligationibus , & debitis erga Deum contractis huiusinodi cilicet obligationum vinculum nomine Dei tollendo, seu relaxando si salus animarum, qui est finis spiritualis gubernationis, sic exposcat de qua re videri potest Caiet. 2. r.
etiam in iis, quae sunt iuris positivi, si
ex dispensatione contra ius positiuum destrueretur , vel decoloraretur status uniuersalis Ecclesiae : ut etiam si Papa dispensu et, quod omnes Clerici possint uxorem ducere, sicuti notant Doctores cap. primo, de constit. ct in dict. p. sunt quidam , de propterea Abia in
cap. a nobis, de sente t. excommun. d
cet, quod Papa potest omnia, es aue t men directa , & quod auctoritas illa,
quod umque ligaueris μyeν terram , &C. Matth. cap. i6. intelligitur, dummodo
iuste liget, &c. Ex dictis sequuntur
SEquitur primo, que,d possit sum
mus Ponti sex leges Principum iniustas , & bono spirituali repugnantes, abrogare, & omnine, de medio toti re ; ita ut tunc Principum subditi ob dire teneantur potius mandatis Pontia ficis, quam Principum saecularium atque ita docent Molina, & Anguian. locis supra cit. ille numer. 3 . de iste
225쪽
Proponitur SUB COROLLAR. II. 3 C Equitur secundi , , quod sit sic exi-og u bonum commune Ecclesiae, ut propter electorum V. g. negligentiam, vel eorum discordiam i aut propter electi bonitatem ; aut propter Claristiani populi, & publicae pacis prouidentiam . aut tandem propter haereticorum , schismaticorum , & huiusnodi hominum audaciam coercendam, M.
possit Pontifex per seipsum Imperatorem eligere: atque ita docent August. de Anai. Peregrinus , Mastrillus, Suarius, Bellarminus de Barbon,quos supra citabam; Sc ratio ulteri is, est quia Imperator hoc ipso , quod est minister Dei a quo in. i. qiussit. dicitur gladium recipere) cst etiam minister Papae, qui est Vicarius Dei, sed principalis agentis est , eligere ministros, & instrumenta ad finem qui in Papa est pax, & commune bonum Ecclesiaeὶ ergo, δω. quapropter Aristot. . Ethic. docuit, quod militaris scuius finis est victoria eligit equestrem & si ς-nofactivam.
Neque dicas haberi in dub. 23. i. qui, quod imperator recipiat gladium a Deo. Ergo, &c. nam respondetur quod Imperator non recipit gladium a Papa, ut Papa est singularis persona; sed ut est Vicarius Dei, de consequenter si gla diiun Imperator recipit a Deo, necellario recipit illum a Dei Vicario, qui Papaci: de ratio est , quia a Deo recipere illum non potest Imperator cum sit homo nisi humano modo; Sc se per ho--inem , qui est Vicarius Dei, icilicet
Item ob similem causam boni communis Ecclesiae, potest Ponti sex Impe- tratorem, sicut & eligere, ita de electum non confirmare, dc confirmatum deponere ; quinimo & Imperatoris Electores instituere, aut institutos mutare; atque
ita docent supra adducti Doctores in locis seupra citatis; quapropter Stepha nus II. petens s Ecclesia oppresta ab Astuli ho Rege Longobardorum auxilium a Constantim & Leone filio eius Imperatoribus , & non obtinens illud ab iis, transtulit Imperium ad Carolum Magnum Pepini filium, ut dicit stoli
in OR. venerabilem, de eledi. δe Carolus post annos quindecim coronatus est a Leone Papa, quem Carolum praedecessor substituerat Ludovico Reei Franc rum, quem depol uerat, ut legitur XV. q. VI. alim, de Gregor. V. tempore Ottonis imperatoris , nuocatis,& requistis Alemaniae Principibus, septem Electores instituit ossiciales ipsius Curiae Imperialis; quatuor scilicet laicos, ut Regem Boliciniae, Ducem Saxoniae, Comitem Palatinum,& Marchioncm Bran-dcburgensem, S tres Ecclesiasticos, ut Archiepiscopum Mosuntinum, Col niensem,& Treuerens . Porro de Alemania sol im tales Ele- ctores Pontifex asi impsit, ait Arch. quia inde fuerunt Princi s qui Ecclesiam liberativit a Longobardorum , &Romanorum scruitute. Secundo,ratione deuotionis illius populi ad sancto;
Apostolos Petrum de Paulum, ut ostendit eorum continua peregrinatio. rtio, quia sc voluit Gregorius inde natus, de consanguineus Ottonis: nam sicut Romani ante Christi aduentam, propcer Reipublicae zelum, de legis, iustitiaeque
obseruationem, meruerunt Imperium,
ut patet ex secunda Machabaeor. de ex Augustin. s. de civit. Dei, cap. i x. ita
226쪽
cum postea vitiis se dederint, merito Imperio ,& Imperatorem cligendi pitestate fuerunt priuati,ut recte dixit August. de Anch. quamuis ad hanc diem
Imperator Rex Romanorum vocetur: quare sicut Alemanis a Papa hoc concellum est, ita si contrarium Ecclesiae expedire videretur , denegari illud iiDdem a Papa pollet, & aliis concedi, exi.
de clem. venerabilem , ubi etiam patet,
quod si duo ad Imperium eligantur, P teit Pontifex alteri fauere,ut illum praeeligat , v tpote magis idoneum ad Ecclesiae defensionem , vel quia ei fama, vitae integritas, & iustitia magis suifragantur. Idem dicendum , quod possit praestare.Pontiis, quando pars vocata, dc expectata nollet eligere, aut nollet adcligendum conuenire. Ratio est, quia Sedes Apostolica tuo defensore, & Advocato carere non debet : quare ciun
Lotharius Se Conradus electi fuit lent indiseordia, Papa Lotharium coronauit. Similiter ob similem causam boni communis Ecclesiae , pollet Pontiis prouidere de Imperatore per haeredit tem succelsoriam ; quando scilicet videret , quod in uniuersali Ecclesiae expeditat , de ratio ulterius eth, qtia in
dus eligendi Imperatorem est de Iure positiuo , in quo Pontifex habet plenitudinem potestatis ; quin imo, ut docet August. de Anch. hoc ellet Ecclesiae magis expediens, primo , quia si perator sciret Imperium suis filiis
deberi, magis conaretur ad Imperii augamentum, de conseruationem, secundo , quia non ita facile rebellarent fideles , allueti obedire Imperatori, &Ecclesiae , cuius est ille minister familiaris. Tertio, quia ex morte Imperatorum , de electorum discordia, plerumque Eccletia suo caret defensore, &bella nascuntur, dc Imperatos conten
nitur. Attamen ex alio capite, ut recte
dixit Arch ; hoc in praxi ponendum minime est, quia inde multa scandala sequi Dissent, a quibus abstinendum
est, etiam in malis tolerandis, nedum in promouendis maioribus bonis, sicuti habetur in diLLni. s. Quod autem modo dixi de electione Imperatoris,
idem quoque dico de electione summi Pontificis. Vide, quae jura diccbantur insectione i9. subsect. 26.
Proponitur Su B COROL. IlI. SEquitΗr tertio, quod summus pon-itifex sicut, & quilibet alius saecularis supremus Princeps) licito possit infideles , sibi iubditos, priuare dominio in seruos suos , si hi Christiani efficiantur ; atque ita docet S. Thom. 2.2. quaIE. I . art. Io. Sc habetur ex praxi Ecclesiae, quae statuit in ca8. fraternitatem, diu. sq. π cap. I. Er a de Iudaeis , ut serui Iudaeorum tam vernaculi , quam empti ad seruitutem in liberi fiant eo ipso , quod fidem Christi suscipiunt; sin autem empti sint ad
mercationem, teneatur Dominus eos intra sex menses venalcs exponere, ut
emi possint a Christianis, & sic fidem suscipere ; & ratio sui inpra dicebam, est ; quia Princeps Reipublicae siue Ecclesiasticiis, siue saecularis ille iiij lic te potest subditos suos priuare dominio, non tantum rerum, sed etiam per
sdnarum , si id ad bonum commune opus cile videatur. Adde, quod si serui Infidelium , etiam non subiectorum Christianis Principibus, pesiculum per uertionis patiantur, pollunt a dominio A a 3 suorum
227쪽
19o De Immunitate Ecclesiastica.
orum dominorum Ecclesiastica pote- Regione sua , nisi Euangelii praedicati state absolui: nam tunc indirecte tan- nem audire velint , cum habitandi iustum squod summus Pontifex potest, illis non debeatur, sed illud absolute n ut a dicebatur) exercetur iurisdi- gari possit. Secundo , imponendo il-ctio in ipsis infideles, quatenus scili- lis maiora , quam aliis subditis tribu-cet id necellarium est ad tuendum fi- ta modo sint intra limites iustitiae) donem Ecclesiasticae potestatis concellis nec Christiani fiant: atque ita sumitur
Proponitur Sua COROL. IV SEquitur quarto , quia summus ponti x sicut & quilibet alius fe-cularis Christianus Princeps quamuis non Dossit Pa)anos,ac Iudaeos ad Christi fidem amplectendam directe cogere
institu to , v. g. contra eos bello , vclproposita eis poena mortis, carceris,
norum spoliationis , &c. si id non ef- sciant sicuti habetur in cap. sicut deIιι data , de docet S. Thomas a. a. quast. I O.ara. s. alisque communiter, & ratio
est, quia in illos supreinus Christianus Princeps iurisiictionem, de potestatem directe non habet: tum quia Ecclesiae praxis ostendit voluntatem Des non esse, ut homines ad fidem Christi audiendam , vel amplectendam directe compellantur, cum ad diuinum honorem,&iuauem Euangelij propagationem , E clesiaeque aedificationem valde intersit, ,r Christi fides libere suscipiatur , --que constantius retineatur; quamuis
sinquam in siummus Pontifex, sicut &quilibet alius Christianus Princeps, non possit Paganos , ac Iudaeos ad Christi
fidem amplectendam directe cogere, sequitur tamen , incitiam, quod possit eos cogere indirecte, idque duobus modis,
primo negando illis ius habitandi in
ratio,qnia si non directe , saltem indirecte,visupra dicebam, summus Pontifex , sicut & quilibet alius supremus. Christianus Princeps , in illos potestatem, de iurisdictionem habet.
tifex sicut, & quilibet alius Praelatus Ecclesiasticus) etsi non potest Infideles illos, qui fidem Christianam nunquam professi sunt, spiritualibus poenis ad fidem compellere, sicuti ex APs. i. ad Corint 3 colligitur in ratio est, quia Ecclesiasticae iurisdictioni nunquam se illi lii iderunt, posit tamen spiritu libus poenis ad illam cogere haereticos,& Apostatas:ratio , quia cum hi Christi fidem in baptismo professi, & per hanc, veluti ianuam , in E esiam ingrcssi, eius iem iuri dictioni se subdiderint, sequitur quod ab ea postea impie rece dentes, ad obsequium fidei , & o
dientiam Ecclesiae merito compellantur: atque ita habetur in ca de Iuua ,d.6s.
V. excommunicamus de haereticu, adeo,
ur qui relapsi, vel incorrigibiles reperiuntur , seculari Magistratui traditi,
poena mortis assiciantur, iuxta cap. ad abolendam, F. illos, cst. ca8.excomm
nicamus , S. I. de hareticis, de docet S. Thora
228쪽
ad Bonificium ; ct si aliquando is aliterienserit.
tifex , sicut & quilibet saecularis Christianus Princips, etsi non potest inuadere , aut bello persequi Paganos exteros,suae iuris Actioni non subiectos, propter infidelitatem , idolatriam, & si-imilia illorum peccata, si Christianis,
aut aliis innocentibus iniuriosa illa non sint , sicuti ex communiori docet Victoria reieci. de Indis Insuauis , para. r.
& suadet ratio , quia ad omnem puni tionem , aut vindictam iustam requiritur , vel iurisdictio, vel illata iniuria:&sic ubi utraque deest , i ulla punitio, seu vindicta inferri non potest: et ii, inquam, non potest suininus, sicut & quilibet saecularis Christianus Princeps, inuadere, aut bello prosequi Paganos exteros, seu non subiectos , si eorum peccata Christianis, aut aliis innocentibus iniuriosa non sint, possit tamen idciscere , .si eorundem peccata contra Christianos , aut alios innocentes iniuriam aliquam quomodocunque con tineant,ut si , v.g. impiis suis ritibus ii nocentes damno assiciant , rapiendo, vel immolando infantcs: atque monitia Christianis desistere nolint; qua de re Molinarit. di p. iC6. Secundo si Christianam fidem contumeliis, atque blasiph iis prosequantur, aut Christianos
peruertere conentur , uti colligitur ex caZ. m nonnullis, de Iudeis . ct Suraceni aeriid, si Christianis Euangelij P
dicatoribus , cum ex Dei voluntate, a que imperio mittantur , ut in onanctu terram exeat sonus Euangelicae doctrinae secundum Christi prona tisionem,
aditum in regiones suas dare, vel suis subditis fidem ex Praedicatoribus audiendi , dc amplectendi liberam pote
statem concedere recusent:atque ita d cent S.Thomas quae i. io a)t.8.Victoria rei e . de Indis, yart. 2. num. 1 F. Becan.
c . Is .suae l. concL 3. ubi ait Ecclesiam posse concedere alicui Principi Christiano curam potestatem introducendi & conseruandi idoneos Praedicatores in prouinciis Infidelium , & ulciscendi iniurias huiusmodi Praedicatoribus ab Infidelibus illatas; imo etiam belli 'titulo concedere potestatem occupandi Infidelium Prouincias, in quibus non permittitur libera Euangelii praedic
Locutus autem sum de Infidelibus externis , & Christianae iurisdictioni
non subiectis: nam qui subie hi sunt Christiano Magistratui , ij compellipoliunt, ut naturae legem Observent; ideoque ut abstineant a falsorum Deorum cultu , & omni impietate sacrilega, &ci scuti constar ex l g. nemo, Cod. de Paganu, clement vn. de Iudais, ct Saracenu , & docet S. August. epis r.
229쪽
I9r. De Immunitate Ecclesiastica.
d θ. i. quis. io. ρκηIt. 6. ad 4. Item fas est Christiano Principi Paganos, a que Iudaeos propter similia peccata coimtra legem naturae , & ne Christiani damna ab illis patiantur , terris suis
omnino expellere. Item Iudaeorum causae, seu controuersae ciuiles decidi debent apud Iudicem Christianum , secundum legem ipsorum Mosa cam , V. g. vi filius excludat filiam ab haeseditate
patris, uti colligitur ex cap. 27. Num.
unil. ADF.ordinarias, sin vero casus lege Mos cam deterininatus non est, vel si Iudaeus cum Christiano litigat, tunc controuersia dirimi debet secundum ius Caesareum, commune Regni leg. Iud is, Cod. de Iudaeis.
SC ihi x teptimo , quod Pontifex
licite possit derogore iuripatronatas : conserendo scilicet beneficia non prarientatis siue patronatus sit Eccletiasticus , siue laicus: atque ita docent
communito Doctores in cap. cum dι-u tus de iureparronatus, uti est videre apud Couar. in prMI. cap. 3 6. πηm. i.
& ratio ulterius est, quia hoc ius conceditur a pontificibus principaliter propter bonum Ecclesae , ut secundaria in honorem ipsorum fundatorum: ergo quando summus Pontifex iudicat Ecclesiae expedire, ut non expectet patronorum praesentationem, ves ut aluini beneficium conserat, poterit lit re illud aliis conferre Ratio, quia semper debet magis haberi ratio finis principalis , quam siccandvb: tum quia exeo,quod aliis Pontifex hoc ius praesentandi concellerit ton censetur ieipsum in omni euctu voluiste spoliare sua coi serendi beneficium potestate : sed sus-ficit, quod solum reguIariter , & via
ordinaria praesentationes aliorum admittat : quod maxime verum est in iu- patronatus, quod in nuda concelsione, absque fundatione , ab aliquo
obtinetur. Adirerte tamen ex Couarr. loco su- 2 pra cuato num. a. quod si patronatus est laicus, non censetur ei derogatum,
etianis Pontifex de facto conferat be-ncficium alteri: nisi diserte in litetis issi per clausulam derogatoriam exprim Eut : uti docent Doctores in cat. 2. de praebendis in c. & colligitur excay. Aper eo A e cio deletati : neque ibi icit, ut in literis collationis dicatur 2 co crimus Titio , exem=li gratia , hoc beneficium , ad cuiuscumque prae iurationem ct collationem pertineat : sed expresse debet Papa derogare patronatui laico, ut habet decisio Rotae 3 3 i. teste Couar. se pra num. 2. Quod si ad Regem Ducem , vel Marchionem , &c. pertineat , debet id ipsum exprimi, ut ha
tur 3n resul. c cetar. 43. Si autem
inronatus sit Ecclesiasticus, potest ei 'ontifex derogare per simplicem bene-icij collationem, etiam si nulla mentio eius derogationis in litoris prouisonis fiat, ut iidem Doctores docent in didis cap. 2. de fraebendis , & ratio afferetur insa in secundo Aduertendo Ex his insertur , quod Apostolicae ib eineficiorum reseruationcs quae fiunt propter crimen, vcl quia contingit beneficia vacare apud sedem Apostolicam vel ob aliam rationem , &c. I ex iurix communis , vel Cancellariae Repul tum dispositione non comprehendunt beneficia iurissatronatus. laicorii , quoad
230쪽
quoad eorum praesentationem tollendam : bene tamen quoad institutionem, quae Praelatis competit: haec enim tunc
petenda est a Papa, sicuti docet glossa regul. o. CanceZir. hub finem, quod tamen Couai.supra numero s. intelligit de Episcopalibus, Abbatiis, Prioratibus, Decanalibus , de aliis dignitatibus, quae summo Pontifici per regulam
a. ct 3. Cametariae , reseruantur, non
autem de beneficiis minoribus, quorum praesentatio pertinet ad laicos: haec enim beneficia eo , quod sint iuris p tronatus laicorum , ab omnibus r seruationibus sunt exempla , etiam quoad institutionem ii Praelatis faciendam. 4 Adverte secundo, quod ii patronatus partim iit laicae, partim sit Ecclesiasticae
personae, neque censetur facta ei dero gatio , perinde ac si tantum eisset patro- Datus laicorum, sicuti communiter sentiunt Doctores, teste Couarr. cap. yc. ruamonum praetic. min. q. de ratio est, quia par non est, ut laicus ratione s
cij Ecclesiastici incommodum in re indiuidua sentiat, & quamuis laicus gaudeat iure Clerici, quo ad tempus p
sentationis sex mensum , non tamen
debet pati incommodum derogationis ratione socii Clerici, ne laici a fundatione , & dotatione Ecclesiarum, & b neficiorum ostensionibus huiusnodi
Temoueantur; Vnde etiam eo In patronatui maiora sunt concessa priuil xia, quam patronaini clericorum , uti recte notat Couatr. tibi supra. Simili modo, si duo patroni sint laici, & totidem Ecclesiastici, censebitur patronatus laicus quo ad derogationem , i cus tamen si Ecclesiastici sint plures, Verb. grat. tres, & laici duo ; tunc enim patronatus in derogatione censibitur Ecclesiasticus: nam Ecclesiastici squi. Th. det Ane Dait. Moral. 'rum consensus sussicit, cum sint maior pars) tenentur admittere derogati
nem ; quod si omnes sint lates , v. g.
quinque, non erit rata derogatio, nili maior pars consentiat , ne re tres ad minimum: horiam enim consensus su ficit , etiam in praesentando.
Aduerte tertio, quod si iuspatrona- stus solesn priuilegio, vel praestasti ne acquisitum sit , potest Pontifex es
derogare sine expresia clausilla deroga toria , etiamsi sit laicorum; modo tamen non constet a laico esse funda tum : imo etiam legatus a latcre pote rit tale beneficium sine praefatiore cor ferre , uti docet communis Doctorum opinio teste Couarta svra num. s. ratio est , quia talis patronatus censeri potius debet Ecclesiasticias , quam laicus, cum originem ex Ecclesiasticis trahat, cui sui mox dicam) potest legatus a latere derogare. Adverte Darib, quod legatus a la- ctere, de conlequenter nuncius Apost licus cum potcstate legati a latere, possit derogare patronatui Eoclesiasticorum, non tamen laicorum , uti docet communis sententia Doctorum in caP. dilectin . de o cio delegati , ct in cap. eum dilectim de iure atro a m , ubi utrumque habetur, Je ratio desumitur
ex iis , quae dicebam Isepra in secundo
Aduerte quinto , qaod Episcopus,
neque Ecclesiasticae, neque laicae re sonae patronatui derogare potest; si tamen Episcopus praeueniendo patroni praetentationem, conferat beneficium, collatio non est irrita ; verum secuta patroni praesentatione intra rempus a iure pr.escriptam, collatio illa resoluetur, & evanescet, Ut patet ex cap. cernimus i6.3 Itione septimati autem