장음표시 사용
131쪽
Notionibus esentiae, natura, sentia.
Eilentia. XLVII. Ussentia rei dicitur id, per quia
l: . . . . , Ea res, ab omnibus aliis rebus
simul existentibus potest discerni, vel brevius u est cujuslibet ensis inum seca conpitctio, vi cujus est, quod eβ, es quo sublato non est. Wolfius eam definit a cq esse id, quod primum de ente consipitur, V in quo ratio continetur sv ciens, cur ιDll l eatera vel actu iunt, velliatile posisti In stholis. vulgo etiam dicitur forma rei, quid dita s, S ratio forinalis , sive quod
intrinsece dat esse rei, ut v. g. animali- tar, α rationalitas in homine, rotundi-itas, & radiorum aequalitas m circulo, quae Essentia- propterea silentiaιta dicuntur. Log. Ita. Iol. 6 I. .
Natura. XLVIII. l Natura eandem sere noti nem habet, ac silentia, hoc uno discrimine, quod, ubi concipitur tanquam Das ta origo proprietatam, quae rei insunt, vocetur essentia, ubi Vero concipitqr sanquam Das ta origo operatio.
132쪽
De Essentia, natura N existentia. Ss
num, quae a tali re producuntur, dica.tur natura. Quoniam Uero, ut axiOma ait, operari sequitur ad hie, & quι dat egie, dat etiam consequentia ad es hinc unum idemque erit essendi & verandi principium, adeoque natura &U- sentia inter se quoad rem non distinguuntur. Ast plura de hoc alibLXLIX. Seholion. In moralibus nata' Natura inra accipitur pro norma astionum huma- moralbuarum, naturae lumine ab auctore mun. bus.
di promulgata, sic normas illas, secundum quas DBus per lumen rationis homines edocet, ut actiones suas liberas illis conforment. Ethici nature leges naturae vocant, ut est U. g. illud: declina a ma. legesis , S fac bonum. Primas Uero naturae humanae propensiones, & naturales impetus, mechanicas naturae animalis leges appellant: e. g. sc ex natura quod.
Iibet animal prolem suam amat, ejusque curam gerit &α L. Existentia a I I io definitur com- Existemplementum possibilitatis, nempe ut ens tia. aliquod existat, debet illud quidem ..prius esse possibile; alias enim, si involveret contradictionem, existere nullatenus posset: XXI. at nec susscit L lola
133쪽
sola possibilitas, & mera contradictinis absentia, sed aliquod complementum, ut
sit, accedere debet, sic U. g. cum mundus hic nondum existeret, & mere non repugnaret, tantum erat possibilis, eo ipso Uero momento, quo ad aflaa. lem existentiam perducebatur, accedebat hoc complementum.
In Scholis existentia passim definitur, esse id, per quod res ponitur extra suas cavsas. Λ non nullis etiam dicitur. quod sit status rei, quo ea apta es ad agendam, vel ad patiendum. De hae
porro existentia, an realiter, ut Volunt Thomistae, vel formaliter, ut plerique Scotistae contendunt, ab essentia distinguatur, infra redibit quaestio, cum necessaria de disti titione prius pertractata fuerint. Res exi- Caeterum si res incipit existere, tunestens est cessat quidem possibilitas stricte sic dicta adhuc in prout scilicet opponitur actuali manet qu0dδm tamen illa possibilitas, quae Opponiturceu. '' impos bili. v. g. Mundus est simul actua. lis , attamen non imposilbilis. Quodli- LI. Corollarium I. Quodlibet ensbet ens habet suam essentiam, nec ea pri Vari
habet suR potest; entis enim essentia est ejus ρομφwvndR sbilitas intri eca, quia per hoc Pra cist
134쪽
De essentia , natura es Ηἰ existentia. 6
est ens, quod si postsibile XXXI. atqui habet quodlibet ens possibilitatem
intrinsecam, alias esset non ens n. cit. γergo quodlibet ens habet suam es eniatiam. Q. E. Imiam. Si vero pri Uaretur sua posibilitate seu essentia, cessaret esse
poseibile, sicque fieret impossibile: At qui hoc non IX Q. E. adum.
LII. Corollarium II. Essentia rerum psentiae sunt absolute necessaria, & immutaboles; rerumnam earum opposita sunt absolute im sunt ne- possibilia. Sic v. g. homini absolute im. cessariβes possibile est esse irrationalem & circvlo absolute repugnat esse quadratum, Ne. Wh Ergo sunt absolute necessaria XLI. Q. E. Imum. R deoque etiam sunt tales, ut aliter, ac sunt, esse nequeant: Ergo rerum essentire insuper immutabites sunt XL Q. E. adum. Consequenter nec minui nec augeri potest ulla rei cujus vis essentia; nam si posset minui vel augeri, tunc eo ipso mutaretur, quod implicare mox dictumost. Habent se igitur rerum essentiae sicut numeri Arithmetici, squidem bina. rio V. g. nil addi potest, nec demi salvo numero binaris p si enim quid addideris, jam non amplius binarius erit , & siquid subtraxeris, itidem desinet esse
135쪽
numerus binarias. Videatur etiam de hae re in logica disputatrice sol. SCO.
LIII. Corollarium III. Rerum essentia ae aeter- sunt aeterna ς non enim tempus aliquod uae, valet assignari, quo carperint esse pose
sibiles, cin quo e e postibili rerum edentiae consistunt) nec tempus futurum est, in quo desinant esse possibiles; alias aliquando id, quod nunc est postibile. fuisset imp sibile, aut laret inposterum impcllibile, quod repugnat: IX. ergo
rerum essentiae sunt aeternae, hoc est ut propositio in sano sensu accipiatur non quasi res cum suis essentiis ab aeterno jam exstiterint, aut in aeternum EX-stiturae sint, sed sensus hic est; DEua omnium rerum essentias ab aeterno sibi in intellectu suo infinito repraesentavit secundum terminos, illarum essentiis con Uenientes, adeoque, si res defacto existentes ab aeterno exstitissent, nouatio modo fuissent possibiles. e. g. m minem ut senstivum, & rationalem, DRus ex omni aeternitate sibi repraesentavit.& si alio modo illum sibi repraetentasset, jam non hominem concepisset.
136쪽
De essentia, natura,'existentia. 69LIV. Scholion I. Nequaquam a ne- Non im esitate essentiarum ad necessitatem exi- me quoad fleatia concludi debet; sicut enim e. g. φ iston' nulla est consequentia e triangulum, quando existere debet, necessario debet exi-sere per tria latera,'tres angulas: eringo existentia trianguli est necesaria. Ita pariter fallaciam consequentis Commi tit, qui sic concludit: Creatura nece - sario per imitationem existante ergo creatura necessario existunt. DEus nempe entium existentiam mutare potest, e. g. aquam in vinum, manent tamen conti- nuo essentia rerum in mera
sua consideratae, sicut etiam figura existens v. g. circalas potest in aliame. g. triaBgulum mutari ad libitum fa- cientis, essentia tamen circali generatim considerati Ost necessaria, & immutabilis, sive, ut praeclare inquit Cl.
Antonius Gen. Elem. Met. p. I. c. 4. Re
ram esentia archetve intelligibiles c scilicet quae continentur in mente DEI non vero reales facta dicuntur absolute immutabiles.
LV. Scholion II. Quia unum idem. Unius reique ens sub diverso respectu vario lub divom considerari potest, hinc essentia quoque diversa in uno eodemque ente con multi cipi valet. e. g. Homo aliter conside- plex es. E a ran- 1entia.
137쪽
randus venit ut ens, aliter ut sevit vas, & rursum aliter ut rationalis, com prebe ive denique Log. δει. s i. θ& reduplicative ut homo , sub quo diverso respectu alia quoque & alia ejusdem relucet essentia , ideoque v. g. non licet inferre: Homo est eas: Ergo ejus 6sentia est possibilitas interna p. est enim fallacia compositionis Log sol. 276. nam hominis quidem, ut entis considerati, essentia est possibilitas M. terna XXXI. at vero ejus ut hominis, essentia est rationalitas, quia non fit homo per postibilitatem, sed per rati nalitatem.
Quod per LVI. Corollarium IV. Quod per suam
suam ese e sentiam existit, ejus existentia est ab Rntiam solute neeellaria, & Vice Versa, cujus neeeta. existeηtio est absolute nece saria, illud eiu eqs per suom 6sentiam existit. Ratio est, stit, & quia, si ejusmodi entis existentia noneeontra. esset absolute necessaria, tunc posset non exilitere, adeoque existentia suae rationem vel haberet in alio, vel in ni- hila: atqui primum est contra definitio. nem XXXXII.) alterum Uero rePUgnat principio rationis susicientis Xili. ergo &e. econtra
138쪽
De essentia natura, is existentia, τ .a u
LVII. corollarium V. Quod nomQuod e6- cxistit per suam silentiam, illud eontinia tingenter genter existit; potest enim non existe- ira re, eoipso, quia rationem suae existem suam tiae non habet in se, sed is alis, & eon offensiam sequenter existit contingenter. XLIV. s Caeterum ex hoc & praecedenti co- .l rollario deducitur, quod omne existens , vel sit ens contingens, vel necessarium in existendo; nam si existit per suam esse i tiam, & a se, tunc est ens necessarisem, Ut Deus. Si vero non existit per piam essentiam, sed ab alio, erit contingens. LVIII. Corollariam VI. omnia entia pntia e5- conti entia rationem sussicientem suae exi. tingentia 3 stentiae debent habere in erie smpliei, Pyψbδ x
, & absolute necessario; cum enim illam b hiui.
. non habeant a semetipsas, n. praee.) neeesi, debent eam habere in alio a se diverso: rium. atqui solum ens necessariam est diversum a contingente: XLI. ergo &c. adeo- que quot dantur entia contingentia, tot habentur manifesta testimonia , dari aliquod ens, cujus existentia sit ab o-lute necessaria, quod Deum esse in Theologia naturali demonstrabitur.
LIX. Scholion. Caeterum hene hie Εsientiae adhuc notandum, quod, sicut in Lois nomina-
139쪽
Ies disse. .giea DI. I 33. discrimen esse faeien-runt a dum monuimus inter definitiones rear Rudu - ω, & nominales, sic pariter inter e sen tias rerum facienda distinctio sit, nempe ut aliae pariter dicantur elbentia reatis, quae definitionibus realibus, ti aliae nominales seu notionales, quae definitionibus solum nominalibus exprimi solent: 6sentia scilicet reales ut plurimum a n his ignorantur, quia nec omnia rerum essentialia inspicere possumus, nec eo. Tum unionem satis clare idtelligere, nisi fortasse in solis rebus Arithmeticis, & Geo' metricis, utpote quae essentias habent arbitrio Arithmeticorum & Geometr F rum ut plurimum dependentes, adeoque mere nominales, cum aliarum rerum essentiae sint reales. Quiςunque igitur, hoc discrimen non recte servant, dum, essentias nominales pro realibus habent, falli saepe numero, & quidem magno. Pere possunt. Interim cut inquit cl.
ANTONIUS GEN. Elem. Met. p. I. C. 3.
s. 27. Pauci sunt Philosophi, qui effentias suas nominales non pro realibus perfecte habent. Sed ex sapientam discordiis, se eorum sensu communi difi, cimus, vix modorum simpliciorum effentias nominales haberi posse pro reali
140쪽
De Attributis, Modis Essentis. 73
bus, ut, quidem puto, ne has quidem, n/si in paucissimis. Haec ille.
De i. Attritatis, Mossis Essentiae. LX. ttributam essentie dicitur ejus- Attributii modi affectio, csive praedica-ούςntI tum quae sui rationem suffcientem
habet in ipsa essentia, Vel, ut cιt. cl. Ant. Gen. Elem. Met. p. I. c. a. g. 24. Illud
definit: est id, quod, licet non si primum in sentia, sin quo ab EssENTIALI discernitur) necessario tamen, intrinsecus provenit ab essentia, est ut posita es- sentia illud ponatur nece sse est. Ut r*bilitas in homine, vel divi bilitas in
corpore , adeoque con Uenit cum eo, .
quod in scholis dicitur proprietas quarto modo, Log. fol. 62. aut etiam alio . nomine appellatur e sentiale consecuti-- sum, sicut econtra ipsa essentia, α ζ , seeutivssi quibus essentia continetur, esentiale constitutivam audiunt.
LXI. Corollarium. Quia attributa ne . fiuit ab est cessario ab essentia fluunt, nec ab illa sunt1a, separari unquam possunt; cn. praee. .