장음표시 사용
141쪽
Non vero ModuS. Aecidens quomodo a modo
hinc omnia, quae supra de rerum esset iiis demonstrata sunt, etiam attributis adaptari debent, nempe quod sint im
quamdiu homo est homo, necessario, immutabiliter , ac semper manet in eo p tentia rideadi , capacitas discendi &c. Dieo potentia & capacitas, nam actualis utique risus, & aualis doctrina, cum non sint attribata; sed modi vel accidentia , salva hominis essentia, facile abesse queunt. Est nempe
LXII. Modus, sive accidens, ejusmodi
sectio, praedicatum ) cujus ratio se
eiens extra sentiam in entibus aliis eoas netur. e. g. Doctrina in homine, rotunditas in lapide &c. Attamen supra citatus cL. ANT. GEN. Modum distinguit ab aceidente velut contentum a suo continente, ait enim Mem. Met. p. I. e. 2. g. 22. Accitius est adjanffam substaη-ue, quae hic interim, donee plura de illa inferius dicantur, nominari poteste fientia actu existens 9 quod illius aut efisentiam , aut exi Mntiam limitat. Vel brevius: Accidens est limes essentia, vel existentia 'bstantialis, & quidem, si sentiam limitat, qualitas, si vero existentiam, Modus audit. Videantur hie
142쪽
De Attribatis , N Molis essentia. 7s . ---
quoque, quae de Modis dicta sunt in Logica DL 89. & 9o. plura ro de illis, ac de acetaeatibus dicentur infra in
LXIII. Sebolion I. Duplicis gene- ris aceidentia statuebant UU. I. praedicamentabis, a. &praedicabilia. Accidens Aeeidens predicamentale vocabant omne id, quod praedica- non est substantia, adeoque hoc nomine mentalo, tam aceidentia vere talia, quam etiam attributa, seu proprietates complectebantur, accidens predicabile sumebant in sen- & praedi su, prout definitur in Log. sol. 62. 6ζs3. eabile. illudque ulterius dividebant in aceideas absolutam, seu separabile, & in accidens relativum, seu modale, ac inseparabile, de quibus itidem paulo inferius.
LXIV. Seholion II. In aeetuentibus seu Modis bene discernendae sunt eorum actualitas. &posibilitas; actualitas enim Aequali seu actualis exsentia hujus vel alterius las&poLmodi non manat ab essentia, nee in illa sibilitas rasionem sui suffcientem habet, sed in acci- potius in entibus aliis, a quibus producitur, atque in essentiam introduei- ς μηtur: econtra possibilitas, aeque ac attri.
butam, LX. ab esentia pullulat; etenim cur modi sint possibiles,debet adesse
143쪽
ratio non est in ipsis modis, rei jam in- existentibus; alias illi modi existerenta se, eorumque actualitas & existentia prior esset, quam possibilitas: ergo illorum ratio sussiciens debet esse, vel in clientia , vel in attributis si primum habetur intentum. Si et dum tune iterum si non mediate & proxime, saltem mediate & remote) modi ut possibiles profluunt ab esentia, mediantibus scilicet attriabatis, quae & ipsa suum esse habent ab eμ sentia. LX. certe quod homo possit esse videns, hoc habet ex sua essentia, item
quod lignum misit dividi. id habet ex
eo, quod ex essentia sua sit materia- Ie &e. licet actualis risus, & actualis divisio, salva utriusque tam hominis quam ligni essentia, possit adesse, vel abese. LXU. Corollariam. Possibilitaus igitur
modorum, cum aequi Ualeant attributis, n. prae c. sunt aeque necessaria ae immutabiles, sicub attributa. LXl. AEualitates Uero eorum, quia a re, cui in sunt, possunt separari, n. prac. sunt mutabiles, & contingentes. Priores, seu possibilitates etiam etdio vocabulo dispυι- riones naturales appellantur, nempe quatenus ens habet possibilitatem ex. sua
144쪽
sua essentia, ad certos quosdam modos in se recipendos, eatenus illi dispositio dispositionaturalis ad illos admittendos inesse naturalis, dicitur. Sic v. g. Homo in se habet dispositionem natural ad recipiendam doctrinam, adeoque docilitas est ejus dispψtio naturalis ac attributum.
Essentia ereatae proprietati si se gra- . dibus Metaphysicis in si
Musarum. LXVI. Quoniam nihil est in rebus Omnia re creatis, quod non habeat entia in se aliquid, in quo cum altero con- .ii vieniat, & aliud , in quo cum altero indiyconveniat, & hoc quidem ad disse' composi rentiam entis increati, quod ab Omnitionem, omnino ente alio ita ex toto dissert ut in nullo plane conveniat, hinc entia cuncta ereata dici debent in aliquo sensu composita, solus vero DLus hahendus est pro ente hientialiter pmplici, de quo inserius. LXVII. Compositio porro a Scoti- vel physi. stis triplex statuitur. a. Phyca, quae ς-mi
145쪽
vel Metaphyficam Sie idem homo 1 ubdiverso respectu est tripli
critur ex partibus μ' ficis, hoc est, rea liter & actu a se invicem separabilisus. 2. Logica, quae fit ex genere & differentia: secundo latentionaliter spectatis. Log. fol. 114. 4 3. Mesaphvca, qu exsurgit ex genere es disserearia, primo intentionaliter acceptis, sive ex substrato generis, , disserenti Log sol. s9. aliisque adhuc proprietatibus, per praeciflonem fion mere formatim, sed objecti- 'am Log. DL S3. conceptis. Sic e. g.
in uno & eodem homiae datur . I. compositio physica, quatenus nempe homo constat ex corpore & anima, tanquam partibus physicis, realiter separabilibus. a. Datur in eo compositio Logiaca , ex animalitate & rationalitate, praecise sumptis pro Renere & disserentia, tanquam terminis secundae intentionis,
denique ex principio sentiendi S ratio. einandi, quod est substratum generis &disserentiae του esse secundo intentionalis &c. Ex quo patet, posse aliquid sub diverso respectu simul esse fimplex,& compositum. Sic U. g. Angelus est phrfice simplex, cum non habeat partes physicas, & tamen Logice & Metapb3νce ex genere & disserentia, eorumque substrato, existit vere compositus.
146쪽
LXVJII. Quia ens ιοEice compositum Substra- vniυersale logicum etiam dicitur. Log. ta meta- sol. r. supponit mei 'huc undamenta substrata de quibu3 o M pry '-ie rei, dicetur; hine asserunt Scotistae , d yi id est, ite a parte rei in ente metaphsice compin mine cosito omnia illa fundamenta, seu substrata gitante, generum & differentiarum, quae ascendidendo vel descendendo secundum gradas praedicantur de aliqua substantia
prima v. g. Paulo in arbore Porpharia- vocantu
LXIX. Similiter die endum est de attri. similiter batis omnibus ex essentia fluentibus, attributa quae communi nomine proprietates metapb sic cognominantur, ἴes mei, ipsa nil aliud sunt, quam illa ipsa sub physicae, rata metaphvca, quae tanquam virtutes & potentia considerantur, id est secundum suam possibilitatem LXIV. e. g. Virtus seu potentia sentiendi, ratio. l:ι conii cina. , ridendi &c. Non vero laeun- Η 'Σ2dum actualitatem p LXIV. nqm sic PQ tia,&vir
tius dicendae sunt vel p0tenti aut tutes, non
quibus mediantibus abalis sensatio cundum peragitur, vel proprietates ph)lica; hoc lualita- est accidentia, aut modi. e. g. Ac valis; m'
147쪽
Gradus metaphyset eidem rei identificantur neque se solis exiis stunt.
risus, vel sensatio &c. Illarum vero proprietatum metaphsicarum origo est essentia, XLVII. ex qua dicuntur emanare, quae essentia, quatenus in ea concipitur genus & disserentia, etiam vocari
in scholis solet actus, qui denotat differentiam a S potentia per quam Eenus
LXX. MODUs, qui in scholis passim definitur esse id, quod adveniens rei non viariat essentiam 'us, cujus est modus, a Seotistis dividitur i. inph sicam, seu extrinsecam & separabilem, ut est V. g. sese sis, statio, Rura rotunda &c. a. in metaphvicum, seu intrinsecum, & inseparabilem, ut est V. g. existentia, de qua postea. Scotistae etiam inter adi generis modos recensent sic dictam heeeeitatem LODDI. . quae iuxta illos ab essentia prius emanat, quam existentia; sicut & tonitatem in essentia dia vina , & Mitatem in essentia creata &c. '
LXXI. Caeterum tenent pro certo Scotistae, haec omnia modo recensita, nempe gradus metaph sicos, virtutes, &modos intrinsecos ita esse in essentiis physicis V. g. corporibus nostris, ut unam plane cum illis rem constituant, 'nec
148쪽
nee possint sine illis extra singularia existere, & consequenter, sicut concedere nolunt, illa esse sola entia rationis, mere per intellectam ficta. ita pariter ea ipsa res proprie ac stricte tales, id est, se solis existentes appellare recusantes, duce suo DO ORE SUBTILI originem dedere famosis illis entitatulis, origo en- formalitatibus, & realitatibus, seu enti- titatula.diminutis, ac rebvs minus stricte talibus, medium hoe modo invenire eu xkira ru.
pientes, quo phrtica a metaph sticis, seu res sensibiles ab earum essentiis, di metapb3stea a logicis , seu illa, quae sunt a parte rei, ab illis, quae per intellectum sunt, discernantur, hine substratum generis animalitas substratum dimerentie' crationalitas9 substratum proprii crisibit lasὰ aliaeque virtutes metaphsea LXIX. substratum individui chedeeitas &c,
tanquam entitatula seu realitates , uti vocant, rebus physicis superadditae, a Seotistis considerantur, & tanquam formalitates, non forma, quia forma sumitur pro tota es entia , illae vero solummodo sunt partes metaphysicae, ad
Essentiam constituendam concurrenteS,
vel potius ab essentia phsica emanan
149쪽
Quid ju- LXXII. Dicuntur autem gradus me- η δ 'Ixι- taphysici ab .eilentia physica emanare . in tantum, in quantum ab illa s cui 1eanatici me iniunt, ita, ut cum alla unam tam taphyliea3 tum rempti Vsicam constituant ibibent, ut sint actu, S a parte rei εognoscibiles, definibiles, S conceptu adaequato expreseptuιes, etsi non habeant existentiam propriam, a re, cui insunt, distinctam. , Ut sunt e. g. intellectus & voluntas tanquam duae potentιά in eadem anima. Res & LXXIII. Igitur res stricte talis a reform li- minus stricte tali, seu formalitate aut rea- reallia, Mot ca per hoc differt, quod quomodo issa proprie eXistat, producatur vel disserant 3 creetur , adeoque habeat causam physicam essicientem pro sui productione.
hee vero lotum existat existentia totius, ex quo emanet, resultet, atque ebulliat, & consequenter causam non habeat aliam, nisi ut resultantes ejusmodi virtutes aut proprietates requirunt.
Inde formalitas Scotistica plerumque in Definitio hunc modum definitur, quod sit ratio torm*li' objectiva Log. Di. m. conceptibilis iatim hi ' siliqva re conceptu adaequato , perfecto, -- distincta a eoncepti adaequato alterius tor malitatis ejusdem reι. Sic v. g. Intellectus tanquam Eusentia Potest vere in anima
150쪽
concipi conceptu adaequato, & distin.cto a conceptu alterius potentiae, v laatatis) in eadem anima tanquam iis una re residentis: c Log.bl. 13 3. quare
LXXIV. Id adhue monent Scotistae, Quid ad
quod ad rationem formalitatis satis non iii δm re sit, ut sit conceptibilis itae alia, sed in. qu/ς- Vxsuper requirunt, ut importet aliquam perfectionem.a parte rei propriam, &adaquato conceptu expressibilem. Sic v. g. Animalitas in homine tanquam genus est vera ejusmodi formalitas in sensu Scotistarum, sicut & rationalitas, quia
prior involvit perfectionem propriam, es:
a conceptu alterius divergam; disserunt enim principium sentiendi, seu animalitas,& principium ratiocinandi, seu ratiovalitas , ut ex terminis manifestum est: econtra in hac definitione animalitatis,
quod ipsa scilicet sit principiam sentiex-di, principium nequit dici novum genus, seu nova formalitas , ab altero ad- dito του sentiendi distincta, quia illud in isto includitur, clam sine illo addito principium non esset animalitas formaliter talis, seu virtus sentiendi, adeoque το principium sentiendi est una ea-F a demo g